Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia ugody dotyczącej rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomości. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie − 29 sierpnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim. W 2008 r. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem zaciągnęła kredyt hipoteczny przeznaczony na dokończenie i wykończenie piętra domu jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości stanowiącej własność ojca małżonka Wnioskodawczyni (teścia). Wnioskodawczyni ani jej małżonek nie byli ani właścicielami ani współwłaścicielami tej nieruchomości. Środki z kredytu zostały przeznaczone na dokończenie i wykończenie domu. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem ponosili również z własnych środków wydatki związane z nieruchomością oraz spłacali zaciągnięty kredyt. Posiadają dokumentację bankową potwierdzającą zawarcie umowy kredytu oraz wszelkie poniesione wydatki.
Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem zamieszkiwała w przedmiotowym domu przez około 15 lat. Na skutek konfliktu rodzinnego, w 2023 r. zostali zmuszeni przez właściciela do opuszczenia nieruchomości, w związku z czym zaspokoili swoje potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu, a w (…) 2026 r. dokonali formalnego wymeldowania. Od 2023 r. Wnioskodawczyni nie zamieszkuje w tej nieruchomości. Obecnie pozostałe zadłużenie z tytułu kredytu wynosi na dzień składania wniosku (…) zł. Strony zamierzają zawrzeć ugodę mającą na celu doprowadzenie do całkowitej spłaty kredytu oraz wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości przez Wnioskodawczynię i jej małżonka.
Zgodnie z planowaną ugodą właściciel nieruchomości zobowiąże się do spłaty pozostałego zadłużenia kredytowego Wnioskodawczyni i jej małżonka w wysokości aktualnej na dzień spełnienia warunków ugody bezpośrednio na rachunek techniczny banku. Kwota ta nie będzie przekazana Wnioskodawczyni i jej małżonkowi do jakiejkolwiek dyspozycji. Kwota będąca przedmiotem ugody stanowi wyłącznie pozostałe zadłużenie z tytułu umowy kredytu i nie stanowi sumy wszystkich nakładów poniesionych przez Wnioskodawczynię i jej małżonka na nieruchomość. Spłata pozostałego zadłużenia przez właściciela nieruchomości będzie stanowiła element ostatecznego rozliczenia stron z tytułu poniesionych nakładów.
W zamian za wykonanie tego zobowiązania Wnioskodawczyni i jej małżonek zrzekną się dalszych roszczeń związanych z poniesionymi nakładami. W ramach planowanej ugody nie dojdzie do przeniesienia na Wnioskodawczynię ani jej małżonka własności ani udziału w nieruchomości. Ugoda nie będzie również umową sprzedaży, darowizny ani pożyczki. Na dzień złożenia wniosku ugoda nie została zawarta, a spłata pozostałego zadłużenia przez właściciela nieruchomości nie nastąpiła.
Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych Czy zawarcie i wykonanie opisanej ugody, której przedmiotem będzie rozliczenie nakładów poniesionych przez Wnioskodawczynię i jej małżonka na cudzą nieruchomość poprzez spłatę przez właściciela nieruchomości pozostałego zadłużenia kredytowego bezpośrednio na rachunek techniczny banku, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych po stronie Wnioskodawczyni?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, zawarcie i wykonanie opisanej ugody nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Ugoda będzie służyła ostatecznemu rozliczeniu nakładów poniesionych przez Panią i Pani małżonka na nieruchomość właściciela. W ramach ugody nie dojdzie do sprzedaży, zamiany, darowizny, pożyczki ani przeniesienia własności nieruchomości. Spłata istniejącego zadłużenia kredytowego bezpośrednio na rachunek techniczny banku będzie sposobem wykonania zobowiązania wynikającego z ugody.
Stoi Pani na stanowisku, że planowana ugoda nie będzie wywoływała takich samych skutków prawnych jak czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1−3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191): Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne: a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, c) (uchylona) d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, e) umowy dożywocia, f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat, g) (uchylona) h) ustanowienie hipoteki, i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, j) umowy depozytu nieprawidłowego, k) umowy spółki.
W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy: Podatkowi podlegają: 2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4; 3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2. Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Tym samym, o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne) a nie nazwa. Zatem, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikację pod względem prawnym. Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje.
Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.
W myśl art. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży: 1) przy umowie sprzedaży – na kupującym, 2) przy umowie zamiany – na stronach czynności, 3) przy umowie darowizny – na obdarowanym, 4) przy umowie dożywocia – na nabywcy własności nieruchomości, 5) przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności, 6) przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności – na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności, 7) przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy, 8) przy ustanowieniu hipoteki – na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki, 9) przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki – na spółce.
Z treści tego przepisu wynika, że co do zasady obowiązek podatkowy ciąży na osobie, która jest stroną nabywającą/biorącą. Z opisu stanu faktycznego wynika, że w 2008 r. wraz z małżonkiem zaciągnęła Pani kredyt hipoteczny przeznaczony na dokończenie i wykończenie piętra domu jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości stanowiącej własność ojca Pani małżonka (teścia). Pani ani Pani małżonek nie byli właścicielami ani współwłaścicielami tej nieruchomości. Środki z kredytu zostały przeznaczone na dokończenie i wykończenie domu. Ponosiła Pani wraz z małżonkiem również z własnych środków wydatki związane z nieruchomością oraz spłacała zaciągnięty kredyt.
Wraz z małżonkiem zamieszkiwała Pani ww. nieruchomości przez około 15 lat. Od 2023 r. nie zamieszkuje Pani w tej nieruchomości. Obecnie pozostałe zadłużenie z tytułu kredytu wynosi na dzień składania wniosku (…) zł. Strony zamierzają zawrzeć ugodę mającą na celu doprowadzenie do całkowitej spłaty kredytu oraz wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości przez Panią i Pani małżonka. Zgodnie z planowaną ugodą właściciel nieruchomości zobowiąże się do spłaty pozostałego zadłużenia kredytowego Pani i Pani małżonka w wysokości aktualnej na dzień spełnienia warunków ugody bezpośrednio na rachunek techniczny banku.
Kwota ta nie będzie przekazana Pani i Pani małżonkowi do jakiejkolwiek dyspozycji. Kwota będąca przedmiotem ugody stanowi wyłącznie pozostałe zadłużenie z tytułu umowy kredytu i nie stanowi sumy wszystkich nakładów poniesionych przez Panią i Pani małżonka na nieruchomość. Spłata pozostałego zadłużenia przez właściciela nieruchomości będzie stanowiła element ostatecznego rozliczenia stron z tytułu poniesionych nakładów. W zamian za wykonanie tego zobowiązania Pani i Pani małżonek zrzekną się dalszych roszczeń związanych z poniesionymi nakładami. W ramach planowanej ugody nie dojdzie do przeniesienia na Panią ani Pani małżonka własności ani udziału w nieruchomości.
Ugoda nie będzie również umową sprzedaży, darowizny ani pożyczki. Pani zdaniem, zawarcie i wykonanie opisanej ugody nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jak już podkreślono powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. Natomiast z tytułu czynności w nim wymienionych obowiązek podatkowy ciąży na określonych osobach/podmiotach.
Skoro – jak wynika z wniosku – w ramach ugody nie dojdzie do sprzedaży, zamiany, darowizny, pożyczki ani przeniesienia własności nieruchomości, to zawarcie takiej ugody jako czynność niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Rozliczenie nakładów poniesionych przez Panią i Pani małżonka na cudzą nieruchomość poprzez spłatę przez właściciela nieruchomości pozostałego zadłużenia kredytowego bezpośrednio na rachunek techniczny banku nie mieści się w kategorii żadnej z czynności wymienionych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Tym samym zawarcie i wykonanie opisanej ugody nie rodzi obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych po Pani stronie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Ta interpretacja dotyczy wyłącznie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia ugody dotyczącej rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomości. W zakresie skutków podatkowych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydano odrębne rozstrzygnięcie. Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem, została wydana wyłącznie dla Pani.
Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Nie rozstrzyga ona zatem o skutkach podatkowych zawarcia ww. ugody dla Pani męża. Stosownie do powyższego, jeżeli Pani mąż chciałby również otrzymać interpretację indywidualną, to powinien złożyć odrębny wniosek i uiścić wymaganą opłatę. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.