Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 4 marca 2019 r. (data wpływu 8 marca 2019 r.), uzupełniony pismem z 6 maja 2019 r. (data wpływu 13 maja 2019 r.) oraz pismem z 10 czerwca 2019 r. (data wpływu 17 czerwca 2019 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania umowy nieodpłatnego ustanowienia przez Z prawa służebności gruntowej – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 8 marca 2019 r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług m.in. w zakresie braku opodatkowania umowy nieodpłatnego ustanowienia przez Z prawa służebności gruntowej.
Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 9 maja 2019 r. (data wpływu 13 maja 2019 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 25 kwietnia 2019 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.140.2019.1.AB oraz pismem z 10 czerwca 2019 r. (data wpływu 17 czerwca 2019 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 31 maja 2019 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.140.2019.2.AB We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: Wnioskodawca składa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT czynności darowizny prawa użytkowania wieczystego gruntu tj. dz. gr.
3076/2 położonej w (…), objętej KW (…) wraz z własnością budynku usługowego przewiązki stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot prawa własności. Wnioskodawca składa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT czynności nieodpłatnego ustanowienia służebności gruntowej na prawie użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkami. Wniosek Ad. 1) o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy zdarzenia przyszłego mającego polegać na nieodpłatnym nabyciu, na podstawie umowy darowizny, na rzecz Z użytkowania wieczystego działki gruntowej dz. gr.
3076/2 położonej (…), wraz z własnością budynku usługowego przewiązki, stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot prawa własności od darczyńcy tj. P, powstałej w wyniku podziału działki 3076 na działki: 3076/1 i 3076/2. Właścicielem działki dz. gr. 3076/2 jest Skarb Państwa, którego reprezentuje prezydent miasta na prawach powiatu. Przedmiotowe użytkowanie wieczyste działki nr 3076/2 wraz własnością budynku na rzecz P nastąpiło z chwilą założenia księgi wieczystej w dniu 29.10.1991 r. w wyniku odłączenia części nieruchomości z innej księgi wieczystej i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste wraz z budynkiem stanowiącym odrębną własność.
Nabycie prawa użytkowana wieczystego gruntu wraz z własnością budynku przez P nie podlegało podatkowi VAT Dodatkowo podać należy, że Z używa pomieszczeń napowietrznej przewiązki, która łączy budynki oznaczone numerami ewidencyjnymi 3 i 5, pomimo że nie posiada do tego budynku żadnego tytułu prawnego. Wynika to z faktu, że Z zawarł z P umowę sprzedaży z dnia 1.12.1992 r. jednakże bez zachowania formy aktu notarialnego - stąd nie doszło do przeniesienia prawa własności tego budynku. Wskazać należy, że budynek usytuowany na dz. gr. 3076/2 w postaci tzw. przewiązki napowietrznej łączy budynki stanowiące odrębne budynki ewidencyjne i objęte odrębnymi księgami wieczystymi o nr bud.
3 i 5 przy ul. (…). Budynki te, które łączy przedmiotowy budynek przewiązki znajdują się we własności P. (KW (…) - budynek nr. ewid. 3) oraz Z (KW (…) - budynek nr. ewid. 5). Zgodnie z art. 233 k.c. użytkownik wieczysty może rozporządzać swoim prawem. Oznacza to, że użytkownik wieczysty może przekazać użytkowanie wieczyste w drodze umowy darowizny, wskazanej w art. 888 k.c. Darowizna prawa użytkowania wieczystego na rzecz Z nastąpi w formie aktu notarialnego. Darczyńca, czyli bank P jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Obdarowany Z jest czynnym podatnikiem podatku VAT.
Podać należy, że darczyńcy przy nabyciu prawa użytkowania wieczystego gruntów, będących przedmiotem planowanej umowy darowizny, nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Budynki i infrastruktura usytuowane na prawie użytkowania wieczystego zostaną przeniesione wraz z użytkowaniem wieczystym w drodze umowy darowizny albowiem stanowią one zgodnie z art. 245 k.c. własność darczyńcy, która jest prawem związanym użytkowaniem wieczystym. Przekazanie prawa własności wskazanego budynku przewiązki związanego z użytkowaniem wieczystym ma nastąpić w drodze przedmiotowej umowy darowizny.
Budynek przewiązki został nabyty przez bank (darczyńcę) wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego a w związku z nabyciem bankowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Nie obowiązywała wtedy ustawa o podatku od towarów i usług. Wniosek Ad 2) o wydanie interpretacji indywidualnej.
Jednocześnie wraz z nieodpłatnym przekazaniem użytkowania wieczystego ww. nieruchomości i własności budynku na rzecz Z - strony umowy darowizny zamierzają zawrzeć dwie odrębne umowy w postaci: ustanowienia przez P nieodpłatnego na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działki gruntu o numerze ewidencyjnym 3076/2 położonej (…) (tj. tej samej, której dotyczy czynność prawna ww. darowizny wskazanej we wniosku Ad. 1) służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu do budynku (przewiązki), po istniejącej drodze o szerokości 3,5m i długości 8,0 m zlokalizowanej na działce gruntu o numerze ewidencyjnym 3076/1, do której prawo użytkowania wieczystego przysługuje bankowi i obj.
KW nr (…), ustanowienia przez Z nieodpłatnego na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działki gruntu o numerze ewidencyjnym 3076/1 położonej (…) (tj. znajdującej się w ww. użytkowaniu wieczystym banku i obj. KW nr (…)) służebność gruntową polegającą na prawie przechodu do wejścia budynku posadowionego na nieruchomości władnącej oraz przejazdu i parkowania samochodów na całej szerokości i długości działki gruntu o numerze ewidencyjnym 3076/2 położonej (…) (tj. tej samej, której dotyczy czynność prawna ww. darowizny wskazanej we wniosku Ad. 1).
W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że: Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu prawa użytkowania wieczystego gruntu nr 3076/1 i nr 3076/2, Prawo służebności gruntowej ww. działek zostanie ustanowione do celów innych niż działalność gospodarcza tj. do celów realizacji przez Z zadań i celów związanych z ubezpieczeniami społecznymi. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (oznaczone jako nr 2): Wnoszę o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy zamierzona umowa nieodpłatnego wzajemnego ustanowienia przez Z prawa służebności gruntowej będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług? Stanowisko Wnioskodawcy: Ad.
2) stanowisko odnośnie zapytania nr 2) wnioskodawcy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Do czynności stanowiących świadczenie usług z tytułu zobowiązania do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności należy niewątpliwie służebność gruntowa.
Pojęcie służebności gruntowej zostało zdefiniowane w art. 285 § 1 ustawy Kodeks cywilny.
Zgodnie z ww. przepisem nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
Powołany wyżej przepis art. 5 ust. 1, wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega również odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. A contrario nieodpłatne świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu ww. podatkiem. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które w przypadku świadczenia usług zostały zawarte w art. 8 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z powołanym przepisem za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych; nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Analiza treści art. 8 ust. 2 pkt 2 wskazuje, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jest jednak od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują. W przedmiotowej sprawie zdaniem zadającego pytanie taka sytuacja występuje.
Wzajemne ustanowienie służebności gruntowych ma na celu poprawienie komunikacji tj. przechodu i przejazdu do budynków i nieruchomości we władaniu obu podatników - Z oraz P, w tym poprawa i sprawniejsze umożliwienie komunikacji pieszej i samochodowej klientom ww. podatników.
Przyjąć w związku z tym należy, że ustanowienie nieodpłatnych służebności przechodu i przejazdu zostanie dokonane wyłącznie dla celów prowadzonej przez Z i P. działalności gospodarczych albowiem służebności te mają zostać ustanowione w celu umożliwienia wykonywania zarówno przez Z jak i P działalności gospodarczej w obszarach związanych z działalnością gospodarczą każdego z tych podmiotów (bank i organ rentowy - umożliwienie i usprawnienie komunikacji klientów, związanej z ich przyjmowaniem, jak i komunikacji pracowników banku oraz organu rentowego) a także nieodpłatne świadczenie wzajemne ww. usług przez Z i P nie nastąpi na cele osobiste tychże podatników ani też ich pracowników.
Zatem, należy stwierdzić, że stosownie do postanowień art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. wzajemne ustanowienie służebności na rzecz Z i P gruntowej, którą zamierzają dokonać P i Z nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w kwestii objętej pyt. nr 2 jest prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.
U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez towary – według art. 2 pkt 6 ustawy – rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów. Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów - w art. 7 ust. 2 oraz w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy.
I tak, na mocy art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych, nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Z powyższego przepisu wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione określone warunki: w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa - użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa podatnika do odliczenia - w całości lub w części - podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów (warunki te muszą być spełnione łącznie), w przypadku świadczenia usług - świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Aby użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, uznać za odpłatne świadczenie usług, a zatem za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być ono dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz Wnioskodawcy musiało przysługiwać, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów. Analizując natomiast treść powołanego art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, zauważyć należy, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.
Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jest jednak od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują. Podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne świadczenie usług (inne niż wskazane w pkt 1) na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika, bez względu na to czy podatnikowi przysługiwało, czy też nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku.
Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza zawrzeć umowę ustanowienia nieodpłatnej na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działki gruntu o numerze ewidencyjnym 3076/1 służebności gruntowej polegającą na prawie przechodu do wejścia budynku posadowionego na nieruchomości władnącej oraz przejazdu i parkowania samochodów na całej szerokości i długości działki gruntu o numerze ewidencyjnym 3076/2 położonej (…).
Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu prawa użytkowania wieczystego gruntu 3076/2. Prawo służebności gruntowej zostanie ustanowione do celów innych niż działalność gospodarcza tj. do celów realizacji przez Z zadań i celów związanych z ubezpieczeniami społecznymi. W tym miejscu wskazać należy, że pojęcie służebności gruntowej zdefiniowane zostało w art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 z późn. zm.).
Zgodnie z tym przepisem nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności.
Z powyższego wynika, że ustanowienie służebności gruntowej wiąże się ze zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem przedmiotowa czynność stanowi usługę o charakterze nieodpłatnym, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, polegającą na użyciu tego towaru (działki), jednakże aby świadczenie to podlegało opodatkowaniu – jak wskazano powyżej – musi być wykonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz podatnikowi musiało przysługiwać w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W przedmiotowej sprawie ustanowienie przez Wnioskodawcę służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu, przejazdu i parkowania zostanie dokonane dla celów innych niż działalność gospodarcza Wnioskodawcy. Ustanowienie służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego gruntu nie jest bowiem związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością. Dotyczy budynku usługowego przewiązki i zostało ustanowione przez Wnioskodawcę w celu zapewnienia klientom Banku dostępu do budynku banku.
Mimo jednak użycia przez Wnioskodawcę gruntów do celów niezwiązanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej w postaci prawa przechodu i przejazdu nie będzie stanowić czynności odpłatnej a zatem nie będzie podlegać opodatkowaniu, gdyż Wnioskodawcy przy nabyciu tego gruntu nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Podsumowując, ustanowienie przez Wnioskodawcę nieodpłatnej służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu, przejazdu i parkowania na działce o nr 3076/2 w oparciu o art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy uznać należy za prawidłowe, jednakże prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy wynika z innej podstawy prawnej aniżeli wskazał w uzasadnieniu Wnioskodawca.