Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 24 listopada 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.764.2022.2.IO

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej 12 października 2022 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 12 października 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług w kwestii czy udzielając pożyczki pieniężnej działają Państwo jako podatnik podatku VAT, a tym samym udzielenie przez Państwa pożyczki należy traktować jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz czy usługa udzielenia pożyczki przez Państwa korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem 1) Zainteresowany będący stroną postępowania: - (…) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania: - (…) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa Opis stanu faktycznego Wnioskodawcą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Spółka A), która jest częścią grupy powiązanych osobowo i kapitałowo spółek prawa handlowego, której głównym zakresem działalności jest realizacja inwestycji deweloperskich, w szczególności budowa osiedli budynków wielorodzinnych. Spółka A nie prowadzi aktywnej działalności gospodarczej, poza wykorzystywaniem posiadanego majątku.

W związku z prowadzonymi inwestycjami, Wnioskodawca zawarł umowę pożyczki ze spółką komandytową - spółką deweloperską (dalej: Spółka B), w ramach zawartej umowy Spółka A udzieliła pożyczki pieniężnej Spółce B. Otrzymane w ten sposób środki zostaną wykorzystane przez Spółkę B na bieżącą działalność Spółki, w tym dokończenie rozpoczętych inwestycji deweloperskich oraz pokrycie kosztów ogólnych funkcjonowania Spółki w okresie spowolnienia gospodarczego. Zarówno Spółka A jak i Spółka B są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami podatku VAT. W przedmiocie działalności Spółki A wskazanym w KRS nie mieści się udzielanie pożyczek ani inna tego typu działalność finansowa.

Spółki A i B są podmiotami powiązanymi w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - powiązania osobowe. Spółka B jest zainteresowanym niebędącymi stroną postępowania. Zawarta przez strony umowa pożyczki, zgodnie z przepisem art. 720 § 2 Kodeksu Cywilnego, została zawarta w formie dokumentowej, z racji tego, że wartość pożyczki przekraczała tysiąc złotych. Przepisy zawartych umów pożyczki zobowiązują Spółkę B do zwrotu pełnej kwoty pożyczki wraz z odsetkami najpóźniej w momencie spłaty pożyczki na konto bankowe wskazane przez Spółkę A. Pożyczka będzie spłacana w miesięcznych ratach, przez okres 60 miesięcy (5 lat), zgodnie z harmonogramem załączonym do umowy pożyczki.

Spółka B z ostrożności procesowej zapłaciła podatek PCC od otrzymanej pożyczki od Spółki A. Spółka A rozważa udzielenie kolejnych pożyczek, jeśli Spółka B o to zawnioskuje. Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczenie pytań jak we wniosku) 1. Czy udzielając pożyczki pieniężnej Spółka a działa jako podatnik podatku VAT, a tym samym udzielenie przez nią pożyczki należy traktować jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT? 2. W przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1, czy usługi usługa udzielenia pożyczki przez Spółkę A korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług Ad. 1 W ocenie Zainteresowanych, Spółka A działa jako podatnik podatku VAT, a w konsekwencji udzielenie pożyczki należy traktować jako czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowania VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.t.u. rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, natomiast za świadczenie usług należy rozumieć każde inne świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej nie stanowiącej dostawy. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.t.u. działalność gospodarcza obejmuje także czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Spółka wykorzystuje swój majątek zgromadzony przez wcześniejsze lata działalności do celów zarobkowych poprzez udzielanie pożyczek podmiotom z grupy.

Niemniej jednak konieczne jest przy tym spełnienie dwóch warunków: - w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, oraz - świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Zatem kluczową cechą usługi jest istnienie bezpośredniego konsumenta, odbiorcy świadczenia, który odnosi z niego korzyść. W doktrynie wskazuje się, że ,,Dopóki nie ma kogoś, kto odniósłby lub powinien odnosić konkretne (wymierne) korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z danym świadczeniem, dopóki świadczenie to nie będzie usługą.’’ (A. Bartosiewicz, VAT, Komentarz, wyd.

XV, 2021r.) Dla uznania, że świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT, konieczne jest również by świadczenie to miało charakter odpłatny, tj. wiązało się ze wzajemnym świadczeniem drugiej strony, które ma charakter ekwiwalentny i jest wyrażona w pieniądzu. Aby zaistniała odpłatność, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, w zamian za wykonaną usługę powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Wynagrodzenie to musi mieć bezpośredni związek ze świadczoną usługą. Przy czym o ile wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane.

Na gruncie przepisów o podatku VAT bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia została skalkulowana tak, że stanowi wyłącznie koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została dodatkowo powiększona o zysk sprzedającego. W razie istnienia wzajemnego świadczenia otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynność wykonywaną w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 u.p.t.u., podlegające opodatkowaniu.

Umowa pożyczki została uregulowana w art. 720 k.c., przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Jeżeli wartość przedmiotu umowy przekracza tysiąc złotych, wówczas umowa wymaga zachowania formy dokumentowej. W efekcie wykonania świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe czasowo stają się własnością pożyczkobiorcy.

Pożyczkobiorca zobowiązuje się do zwrotu otrzymanych przedmiotów, tj. do przeniesienia na drugą stronę tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju. Ustalając warunki umowy strony mają dowolność w ustalaniu należnego wynagrodzenia pożyczkodawcy, w przypadku umowy pożyczki środków pieniężnych, najczęściej jest to oprocentowanie. Jak wynika z interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora KIS w dniu 4 maja 2021 r. (sygn. 0114-KDIP1-2.4012.116.2021.2.SP), ,,Czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych podlegających oprocentowaniu stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet, gdy te czynności nie znajdują się w jej zakresie przedmiotowym.’’ Fakt, iż udzielane pożyczek nie znajduje się w zakresie działalności Spółki A, pozostaje w niniejszej sprawie bez znaczenia.

Takie stanowisko również znajduje odzwierciedlenie w wydawanych przez Dyrektora KIS interpretacjach indywidualnych, przykładowo w interpretacji z 9 czerwca 2021 r. ( sygn. 0114-KDIP4-3.4012.227.2021.2.SW) Dyrektor wskazał, że ,,pomimo iż w przedmiocie działalności A w KRS nie została wpisana działalność z zakresu udzielania pożyczek, a do momentu udzielenia pożyczki B, A nie podejmował faktycznie takiej działalności, czynność udzielenia pożyczki została dokonana przez Pożyczkodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a udzielając pożyczki A działała jako podatnik VAT.

Z uwagi na fakt, że A jest podmiotem gospodarczym, podejmującym działalność dla celów zarobkowych, wszystkie jej czynności, w tym udzielenie pożyczki, należą do płaszczyzny gospodarczej i są związane z prowadzoną działalnością. Co więcej, fakt, że z tytułu udzielenia pożyczki Pożyczkodawcy przysługuje wynagrodzenie w postaci odsetek powoduje, że dokonanie tej czynności wpisuje się w zarobkowy charakter prowadzonej przez A działalności gospodarczej.

W tych okolicznościach trudno uznać, że czynność udzielenia pożyczki została dokonana przez A poza prowadzoną działalnością.’’ Powyższe stanowisko zostało również potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. (sygn. akt III FSK 26/21) sąd wskazał, iż ,,Pożyczkodawca może prowadzić działalność gospodarczą oraz być podatnikiem podatku od towarów i usług, ale może równocześnie udzielać pożyczki jednorazowo i w żaden sposób nie wykonywać zawodowo działalności w zakresie usług finansowych.

Dla sformułowania tego rodzaju oceny istotny jest faktyczny zakres prowadzonej działalności gospodarczej. ,,Biorąc pod uwagę stanowisko organów podatkowych oraz NSA a także to, że w ocenie Wnioskodawcy spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące uznanie czynności udzielenia pożyczki przez Spółkę A Spółce B za świadczenie usług w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, oraz tego, że w związku z udzieloną pożyczką Spółka A przeniosła na własność Spółki B określoną kwotę pieniędzy, natomiast Spółka B zobowiązała się do jej zwrotu wraz z określonymi odsetkami stanowiącymi wynagrodzenie, Zainteresowani nie mają wątpliwości, iż Spółka A udzielając pożyczki działała jako podatnik podatku VAT.

W konsekwencji, udzielenie pożyczki należy traktować jako czynność opodatkowaną podatkiem VAT. Ad. 2 W ocenie Zainteresowanych, w przypadku uznania, iż udzielając pożyczki pieniężnej Spółka A działała jako podatnik podatku VAT, a samą czynność udzielania pożyczki należy traktować jak czynność opodatkowaną podatkiem VAT, zawarta przez strony umowa pożyczki korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust 1 pkt 38 u.p.t.u.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Zgodnie brzmieniem przepisu, każda czynność udzielania kredytu czy pożyczki uznawana jest za zwolnioną z podatku VAT. Przepis nie zastrzega ani statusu pożyczkodawcy, ani częstotliwości z jaką ma on wykonywać czynność udzielania pożyczki. W konsekwencji, każda udzielona pożyczka, zgodnie z treścią ww. przepisu, jest uznawana za zwolnioną z podatku VAT.

Takie stanowisko potwierdzają także interpretacje wydawane przez Dyrektora KIS, w interpretacji indywidualnej z dnia 8 lutego 2022 r. (sygn. 0114-KDIP4-3.4012.806.2021.1.IG) wskazano, że ,,udzielenie pożyczki, nawet jednorazowe, należy traktować jako czynność wykonaną w ramach działalność gospodarczej Wnioskodawcy, a w konsekwencji wykonaną przez Wnioskodawcę jako podatnika VAT’’. Natomiast w interpretacji z dnia 13 września 2021 r. (sygn.

0114-KDIP4-3.4012.495.2021.2.MAT) organ uznał, iż, ,,czynność udzielenia odpłatnej pożyczki przez Pożyczkodawcę na rzecz Wnioskodawcy stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy.

Z uwagi na to, że usługi te mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymienione wprost w tym przepisie - usługa udzielenia pożyczki przez Pożyczkodawcę na rzecz Zainteresowanej Spółki B, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.’’ Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w razie uznania, iż Spółka A udzielając pożyczki Spółce B działała jako podatnik podatku VAT, zaś samą czynność udzielania pożyczki Spółce B należy traktować jako czynność opodatkowaną podatkiem VAT, usługa udzielania pożyczki przez Spółkę A w ocenie Zainteresowanych korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.