Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zakupu lokalu mieszkalnego. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pani w trakcie załatwiania spraw związanych ze sprzedażą lokalu mieszkalnego, którego jest Pani współwłaścicielem w udziale wynoszącym 50%, który odziedziczyła Pani na podstawie zapisu windykacyjnego w testamencie po śmierci Pani taty. W drugiej kolejności będzie Pani kupowała lokal mieszkalny z rynku wtórnego - jest to Pani pierwszy zakup, nigdy wcześniej nie nabyła Pani lokalu mieszkalnego, bądź domu mieszkalnego jednorodzinnego, również jako spółdzielcze prawo własnościowe.
Pytanie
Czy podczas spisywania aktu notarialnego zakupu lokalu mieszkalnego jest Pani zobowiązana do zapłacenia podatku PCC?
Pana stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, ze względu na to, że nie posiadała Pani prawa własności do lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego bądź budynku mieszkalnego jednorodzinnego, kupuje Pani jako osoba fizyczna i nabyła Pani 50% udziału w lokalu mieszkalnym poprzez dziedziczenie, jest Pani zwolniona z opłaty podatku PCC.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191): Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy: Obowiązek podatkowy – przy umowie sprzedaży – ciąży na kupującym. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy: Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych: Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży: a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%, b) innych praw majątkowych – 1%. Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym.
W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych: Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Zatem zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest: · prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, · prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, · spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach.
W przypadku, w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%. Zatem tylko posiadanie (w przeszłości lub w dacie zakupu) ww. praw, nabytych w drodze dziedziczenia (i to w określonym udziale), nie stanowi przeszkody do zastosowania ww. ulgi. Z opisu sprawy wynika, że jest Pani w trakcie załatwiania spraw związanych ze sprzedażą lokalu mieszkalnego, którego jest Pani współwłaścicielem w udziale wynoszącym 50%, który nabyła Pani na podstawie zapisu windykacyjnego w testamencie po śmierci Pani taty.
Następnie będzie Pani kupowała lokal mieszkalny z rynku wtórnego - jest to Pani pierwszy zakup, nigdy wcześniej nie nabyła Pani lokalu mieszkalnego, bądź domu mieszkalnego jednorodzinnego, również jako spółdzielcze prawo własnościowe. Mając na uwadze powołane powyżej przepisy należy zauważyć, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności lokalu mieszkalnego.
Aby skorzystać ze zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych kupujący musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Zapis windykacyjny jest instytucją uregulowaną w art. 9811 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.).
W myśl art. 9811 ww. ustawy: § 1 W testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). § 2 Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: 1) rzecz oznaczona co do tożsamości; 2) zbywalne prawo majątkowe; 3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne; 4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności; 5) ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.
Z powyższych przepisów wynika, że zapis windykacyjny jest postanowieniem zawartym w testamencie, w którym spadkodawca/zapisodawca stwierdza, że określona osoba otrzyma na własność konkretny przedmiot wchodzący w skład majątku z mocy prawa – a więc automatycznie – z chwilą śmierci spadkodawcy. Zapis windykacyjny musi być pod rygorem nieważności zawarty w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego.
Jakkolwiek pojęcie spadku i kwestia dziedziczenia a także zapisu windykacyjnego zostały odrębnie zdefiniowane przepisami Kodeksu cywilnego to nie można pominąć, że zapis windykacyjny jest częścią polskiego prawa spadkowego, a dokładniej instytucją prawa spadkowego, która – analogicznie do spadkobrania - ma na celu rozporządzanie majątkiem w związku ze śmiercią spadkodawcy. I tak, spadek to przejście praw i obowiązków majątkowych po zmarłej osobie (spadkodawcy) na inną osobę (spadkobiercę). Odbywa się to na podstawie testamentu lub, w przypadku jego braku, zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego (art. 922 i dalsze K.c).
Z kolei zapis windykacyjny to postanowienie w testamencie, na mocy którego spadkodawca przekazuje konkretną rzecz lub prawo majątkowe wskazanej osobie (zapisobiercy) z chwilą swojej śmierci (art. 981 ¹KC). Zapis windykacyjny poszerza możliwości dyspozycji spadkodawcy, tj. pozwala na przekazanie określonego majątku umożliwiając uniknięcie ogólnych zasad dziedziczenia jest on zatem częścią prawa spadkowego i formą rozporządzenia majątkiem spadkodawcy. Zapis windykacyjny mieści się zatem w pojęciu „nabyty w drodze dziedziczenia”, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Stosując wykładnię argumentum a maiori ad minus, należy bowiem założyć, że jeżeli ustawodawca przyjmuje zwolnienie podatkowe w przypadku ogólnie ujętego dziedziczenia, to zwalnia również nabycie w drodze zapisu windykacyjnego, stanowiącego jedną z możliwości dziedziczenia testamentowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że nabycie przez Panią udziału 50% w lokalu mieszkalnym tytułem zapisu windykacyjnego było nabyciem w drodze dziedziczenia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
A zatem w takiej sytuacji przy nabyciu lokalu mieszkalnego będzie Pani mogła skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie będzie Pani zatem zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zakupu ww. nieruchomości.
Dodatkowe informacje
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.