Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
1 września 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 27 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 7 października 2026 r. (wpływ 9 października 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu (…) września 2006 r. zawarta została pomiędzy Bankiem a Wnioskodawczynią oraz jej mężem dalej jako: „Kredytobiorca”, umowa o kredyt hipoteczny dalej jako: „Umowa” opiewająca na kwotę (…) zł. Kredyt został wypłacony w transzach. Środki w wysokości (…) zł zostały przeznaczone na: budowę domu metodą gospodarczą – kwota (…) pln; zakup działki budowlanej – kwota (…) pln: koszty wliczone w kredyt – kwota (…) pln. Na zakupionej za kredyt działce budowlanej Kredytobiorcy wybudowali dom metodą gospodarczą. Kredyt został zabezpieczony poprzez ustanowienie hipoteki kaucyjnej w wysokości (…) zł w księdze wieczystej (…) na ww. nieruchomości. Kwota (…) zł stanowiła kwotę pobranej prowizji.
Aneksem do umowy z dnia (…) lipca 2007 r. zwiększono kwotę udzielonego kredytu o kwotę (…) zł, która to została przeznaczona na: – tynkowanie – (…) pln; – malowanie – (…) pln; – posadzki – (…) pln; – stolarka drzwiowa – (…) pln; – roboty zewnętrzne wykończeniowe – (…) pln. Wskutek zawarcia aneksu kwota hipoteki kaucyjnej ustanowionej na ww. nieruchomości uległa podwyższeniu do kwoty (…) PLN. Zgodnie z umowę kredytową został udzielony łącznie na kwotę (…) zł. Kredyt był indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Banku w dniu uruchomienia kredytu.
Kredytobiorcy został wypłacony kredyt w łącznej wysokości (…) zł, co stanowiło równowartość (…) CHF. Pomiędzy Stronami umowy powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy (oraz jej ważności), który zawisł w sprawie za sygn. (…) o ustalenie i zapłatę toczącej się przed Sądem Okręgowym z powództwa Kredytobiorcy przeciwko Bankowi.
Kredytobiorcy wnieśli o: 1. ustalenie, że umowa kredytowa z dnia (…) września 2006 r. zawarta pomiędzy Wnioskodawczynią i jej mężem a Bank jest nieważna w całości; 2. zasądzenie od Pozwanego solidarnie na rzecz Powodów kwoty (…) zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art. 481 §1 i 2 k.c. liczonymi w następujący sposób: – od kwoty wskazanej w pozwie (tj.
(…) zł) od (…) maja 2017 r. – od kwoty(…) zł od (…) stycznia 2021 r. do dnia zapłaty stanowiących nienależnie pobrane przez bank świadczenia na podstawie całkowicie nieważnej umowy kredytowej z dnia (…) września 2006 r. Sąd Okręgowy dnia (…) kwietnia 2023 r. wydał wyrok w którym: 1. ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny, podpisana (…) września 2006 r., zawarta pomiędzy Wnioskodawczynią i jej mężem a Bankiem jest w całości nieważna; 2. zasądza od Banku łącznie, to jest do niepodzielnej ręki małżonków kwotę (…) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od tej kwoty za okres od dnia (…) marca 2022 r. do dnia zapłaty; 3. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 4. rozstrzyga, że Bank ponosi koszty procesu w całości, pozostawiając szczegółowe wyliczenie obciążających pozwanego kosztów procesu referendarzowi sądowemu, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie.
W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku jak i Kredytobiorczyni było polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, mające na celu polubowne załatwienie sporu w dniu (…) czerwca 2026 r. doszło do zawarcia ugody pozasądowej.
Jak wynika z treści ugody zawartej pomiędzy stronami w księgach rachunkowych na dzień (…) czerwca 2026 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła (…) CHF z czego kwota kapitału kredytu wynosiła (…) CHF, a kwota odsetek naliczonych do dnia (…) czerwca 2026 r. wynosiła (…) CHF, co oznaczało że po przeliczeniu na walutę polską po kursie (…), zadłużenie Kredytobiorcy na dzień (…) czerwca 2026 r. wynosiło (…) PLN. Na mocy postanowień ugody Bank zwolnił Kredytobiorcę z długu w kwocie (…) CHF, tj. w całości a Kredytobiorca to zwolnienie z długu przyjął.
Wobec zawarcia Ugody Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz kredytobiorcy: – (…) zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia (…) października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265) – (…) zł tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Kredytobiorcę rat kredytowych.
Ponadto wskazała Pani, że zgodnie z § 2 ust. 3 Umowy kredytu: „Cel kredytu to: – Budowa domu metodą gospodarczą; Kwota: (…) PLN; – zakup działki budowlanej; Kwota: (…) PLN; – koszty wliczone w kredyt; Kwota: (…) PLN”; Zgodnie z umową kredytu koszty wliczone w kredyt stanowiła jednorazowa prowizja płatna przed uruchomieniem kredytu. Zgodnie z § 2 Aneksu do umowy kredytowej na mocy którego zwiększono kwotę kredytu o (…) PLN „W § 2, ust 3 Umowy dodając się następujący zapis: „wykończenie domu; Kwota (…) PLN”.
Załącznik do aneksu stanowiło tabelaryczne zestawienie prac wykończeniowych zgodnie z którym (…) zł została przeznaczona na: a) tynkowanie – koszt do poniesienia (…) zł; b) malowanie – koszt do poniesienia (…) zł; c) posadzki – koszt do poniesienia (…) zł; d) stolarka drzwiowa – koszty do poniesienia (…) zł; e) roboty zewnętrzne wykończeniowe – koszt do poniesienia (…) zł. Łącznie powyższe kwoty wynoszą (…) zł. Umowa kredytu została zawarta z Bankiem, który jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Wszyscy kredytobiorcy byli solidarnie zobowiązani do jego spłaty. Bank na mocy ugody umorzył cale zadłużenie wszystkim kredytobiorcom. Kredytowana nieruchomość, tj. dom i działka położona jest w Polsce. W skład kwoty zadłużenia tj. kwoty (…) CHF która stanowi równowartość (…) zł w przeliczeniu po średnim kursie NBP z 06.2026 roku wchodzi: kwota kapitału kredytu (…) CHF kwota odsetek od kwoty kapitału kredytu (…) CHF. Nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu Innego kredytu mieszkaniowego. W wyniku zawarcia ugody bank zwróci Pani środki pieniężne, które uprzednio wpłaciła wskutek wykonywania umowy kredytu.
Bank na mocy ugody zwróci Pani środki, które wpłaciła na rzecz Banku wykonując nieważną umowę kredytu. Bank w ugodzie zobowiązał się do zapłaty na Pani rzecz kwotę (…) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym (…) zł opłaty od pozwu oraz (…) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. We własnym stanowisku omyłkowo wskazano wyłącznie kwotę (…) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem I instancji. Bank zobowiązał się w ugodzie do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego również przed Sądem II instancji.
W związku z powyższym stanowisko zaprezentowane we wniosku jest aktualne z korektą kwoty tj. zamiast kwoty (…) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa powinno być (…) zł. Środki te zostały faktycznie przez Panią poniesione.
Pytania
1. Czy w związku z umorzeniem zadłużenia kredytowego przez Bank może Pani skorzystać z zaniechania w całości czy też proporcjonalnie do celu przeznaczenia środków z umowy kredytu poboru podatku dochodowego na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?
2. Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwoty (…) PLN stanowiącej zwrot kosztów postępowania tj. kwoty (…) zł tytułem opłaty od pozwu oraz (…) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego musi Pani zapłacić od niej podatek czy jest to kwota objęta art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? 3. Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwoty (…) PLN stanowiącej częściowy zwrot nadpłaconych przez Panią rat kredytowych musi Pani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych czy jest to kwota objęta zwolnieniem od podatku, czy też jest Pani zwolniona od poboru podatku proporcjonalnie do przeznaczenia kwoty kapitału kredytu?
Pani stanowisko w sprawie
Ad 1. Pani zdaniem, spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe proporcjonalnie do celu na jaki został przeznaczony kapitał kredytu.
Zgodnie z celem umowy: – budowa domu stanowiła 69,0690 % kwoty kredytu – zakup działki budowlanej stanowił 21,0210 % kwoty kredytu – koszty prowizji stanowiły 0,9009 % kwoty kredytu – koszty tynkowania stanowiły 2,3423 % kwoty kredytu – koszty malowania stanowiły 1,441 % kwoty kredytu – koszty posadzek stanowiły 2,973 % kwoty kredytu – koszty stolarki drzwiowej stanowiły 1,201 % kwoty kredytu – koszty zewnętrznych robót budowlanych stanowiły 1,051 % kwoty kredytu.
Pani zdaniem, jest Pani zwolniona z obowiązku odprowadzenia podatku od kwoty wskazanej w ugodzie tj. kwoty umorzonego zadłużenia po spełnieniu przesłanek w nim wymienionych proporcjonalnie do wydatkowania kwoty uzyskanej z umowy kredytu. Kwota uzyskana z umowy kredytu została przeznaczona m.in. na zakup jednej działki na której wybudowała Pani wspólnie z mężem dom jednorodzinny. Nie korzystała Pani wcześniej z umorzenia kredytu hipotecznego. W związku z powyższym uważa Pani, że przysługuje jej zwolnienie od poboru podatku dochodowego.
Ad 2. W ugodzie Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz kwotę (…) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz (…) zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu. Pani zdaniem koszty procesu w tym koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez Panią jako strony powodowej. Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów postępowania sądowego należałoby uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ww. ustawy. W Pani ocenie, kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów, a ich zwrot nie będzie przysporzeniem majątkowym.
Ad 3. W zakresie kwoty dodatkowej tj. (…) zł stanowiącej częściowy zwrot nadpłaconych rat kapitałowo odsetkowych, według Pani spełnia wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w ww. Rozporządzeniu Ministra Finansów w całości. W Pani ocenie, zwrot środków przez bank będzie w całości neutralny podatkowo. Ww. kwota stanowi zwrot środków, które wcześniej uiściła Pani na rzecz Banku na podstawie całkowicie nieważnej umowy kredytu. Tożsame stanowisko zostało zaprezentowane w indywidualnej Interpretacji podatkowej z dnia 31 marca 2026 roku sygn. 0114-KDIP3-2.4011.149.2026.2.BM.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy: Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym.
Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności od kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Panią, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika.
Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie). Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów: 1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. 3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.
U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. 4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: 1) jednego gospodarstwa domowego albo 2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na: a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie: - do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, - do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, - do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, - a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz - w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Wobec powyższego wydatkowanie przez Panią środków z kredytu zaciągniętego w 2006 r. i jego aneksu do umowy z 2007 r. na zakup działki budowlanej, budowę domu metodą gospodarczą oraz na prace wykończeniowe, tj.: tynkowanie, malowanie, posadzki, stolarka drzwiowa są wydatkami wskazanymi w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do takich wydatków nie można jednak zaliczyć wydatków poniesionych na roboty zewnętrzne wykończeniowe. Wydatki te nie mieszczą się bowiem w katalogu zwolnień określonych w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 3 rozporządzenia wynika, że „w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy (…), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego”.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie przez bank części kwoty kredytu zaciągniętego przez Panią stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu, w części w jakiej kwota kredytu zaciągniętego na zakup działki, na budowę domu oraz na prace wykończeniowe, tj.: tynkowanie, malowanie, posadzki, stolarka drzwiowa pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Spełnia bowiem Pani wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania. Zaniechanie to nie będzie dotyczyło kwoty umorzonej wierzytelności, w części w jakiej kwota kredytu wydatkowana na roboty zewnętrzne wykończeniowe pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu. Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Pani przychód, winna Pani zapłacić podatek dochodowy.
Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1, wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych – co już wcześniej zauważono – można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. We wniosku wskazała Pani, że w ramach ugody bank zwróci Pani środki pieniężne, które uprzednio wpłaciła wskutek wykonywania umowy kredytu. Zatem w analizowanej sprawie po Pani stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego.
W związku z zawarciem ugody otrzymała Pani zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazała Pani na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu hipotecznego. A zatem otrzymała Pani środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione przez Panią z własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowodowała więc faktycznego przyrostu w Pani majątku. Wypłata ta jest dla Pani neutralna podatkowo.
W konsekwencji, wypłata przez bank kwoty nie stanowi dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez bank kwoty.
Przechodząc do Pani wątpliwości dotyczących kwestii rozliczenia przez bank kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pozwu, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.): Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.
Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie. Z kolei w myśl art. 98 § 3 ww. Kodeksu: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy. Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że rozliczeni (zwrot) kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pozwu, w ramach zawartej ugody, nie spowoduje powstania przychodu u kredytobiorcy, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez bank kwota nie będzie przewyższała poniesionych przez kredytobiorców wydatków z tego tytułu.
W takiej sytuacji zwrot ten nie stanowi po ich stronie przysporzenia, wzrostu majątku. Otrzymana kwota będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków. W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że środki zostały faktycznie przez Panią poniesione. Dlatego otrzymany przez Panią na podstawie ugody zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pozwu nie stanowi dla Pani przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Końcowo wskazuję, że ponieważ wypłata przez bank kwoty wynikającej z zawartej ugody nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu, więc w tym zakresie nie będzie miało zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów, o którym mowa we wniosku.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpiła Pani o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytania w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla Pani męża.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.