Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 19 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 26 sierpnia 2026 r. (wpływ 26 sierpnia 2026 r.) oraz z 7 października 2026 r. (wpływ 7 października 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Pana ojciec – (…) od dnia 01.06.1997 r. dzierżawił działkę (…) będącą własnością (…). Dzierżawa została podpisana na 30 lat do dnia 31.05.2027. Na wskazanej działce wybudowano budynek o powierzchni około (...) m2 ze środków własnych, którego inwestorami byli Pana tata – (…) oraz Pana mama – (…). Wskazany budynek był miejscem wykonywania działalności gospodarczej, tj. prowadzono sklep (...) od 1997 r. Nakłady finansowe, w związku z budową obiektu, zostały w całości poniesione przez właściciela firmy (…) oraz jego żony (…). Z uwagi na prowadzoną inwestycję publiczną objętą decyzją Prezydenta m. (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.
„(…)” oraz w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym wydania części nieruchomości Pana rodzice byli zmuszeni (w celu uniknięcia przymusu) wydać przedstawicielom Prezydenta (…) część nieruchomości, będącej przedmiotem najmu. Wydanie to nastąpiło w dniu 23 października 2019 r. i obejmowało budynek o powierzchni około (...) m2. Zgodnie z treścią decyzji nr (…) ustalone zostało odszkodowanie w wysokości (…) z tytułu, cyt.: „za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku polegającego na rozbiórce obiektów kubaturowych, które zlokalizowane są na nieruchomości położonej (…), oznaczonej ewidencyjnie jako (…) o pow.
(...) ha, dla której Sąd Rejonowy (…) prowadzi księgę wieczystą (…)”. Jak wynika z pkt 2 decyzji – odszkodowanie zostało przyznane na rzecz użytkownika wieczystego – (…). W związku z powyższym właściciel firmy oraz jego żona złożyli pozew do sądu przeciwko (…) o zwrot odszkodowania (nakładów). Powództwo o zapłatę odszkodowania zostało złożone w połowie 2022 roku do Sądu Okręgowego (…) i sprawa o zapłatę odszkodowania jest nadal w toku. (…) udzielili synowi (…) wszelkich pełnomocnictw do reprezentowania ich w sprawie sądowej o wypłatę nienależnego odszkodowania na rzecz (…).
W dniu 03.06.2024 r. złożony został wniosek o sprawowanie zarządu sukcesyjnego, a w dniu xx.xx.2024 r. nastąpił zgon Pana taty – (…). W dniu 21.10.2024 został podpisany notarialnie akt poświadczenia dziedziczenia, w wyniku którego jedynym spadkobiercą (…) jest syn (…), który prowadzi działalność gospodarczą (…) od 01.08.2008 r. do chwili obecnej. W dniu xx.xx.2024 r. zmarła również Pana mama – (…). W wyniku podpisania aktu dziedziczenia – również jedynym spadkobiercą został syn – (…).
W wyniku prowadzonych rozmów (…), jako spadkobierca roszczenia (…), oraz pozwana deklarują chęć zawarcia ugody, w wyniku której (…) ma wypłacić na rzecz (…) nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem za zburzenie części budynku wzniesionego przez (…) oraz (…) w kwocie (…) zł. Uzupełnienie wniosku a) Czy jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług – proszę wskazać datę? Jest Pan podatnikiem od towarów i usług od lipca 2008 r. do chwili obecnej. b) Od kiedy i w jakim dokładnie zakresie prowadzi Pan działalność gospodarczą?
Działalność gospodarcza została zarejestrowana w lipcu 2008 r., zakres jej prowadzenia obejmuje (...). c) Jaki jest przedmiot prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej? Sprzedaż detaliczna (...), działalność usługowa związana z (...). d) Czy kontynuuje Pan prowadzenie przedsiębiorstwa Pana ojca w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej? Firma ojca (…) została zamknięta 05.02.2026 r. i jego działalność gospodarcza nie jest przez Pana kontynuowana.
Prowadzona przez Pana działalność od lipca 2008 r. ma zakres tożsamy z firmą ojca w części dotyczącej sprzedaży (...) (główna działalność firmy (…) sprzedaż detaliczna (...)) oraz jest prowadzona w tym samym budynku, co działalność gospodarcza ojca (…). e) Jaka będzie podstawa prawna czynności (wypłaconego odszkodowania), w wyniku której (…) ma wypłacić na Pana rzecz nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem za zburzenie części budynku wzniesionego przez (…)? (…) deklaruje, iż nienależne środki zostaną wypłacone na podstawie faktury VAT ewentualnie noty księgowej jako zwrot nakładów poniesionych na budowę zburzonej części budynku (przepisy o podatku od towarów i usług).
Pozwana nie uwzględnia sytuacji, w której (…) dziedziczy roszczenie (podatek od spadków i darowizn). f) Czy środki, które (…) ma wypłacić na Pana rzecz za nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem za zburzenie części budynku wzniesionego przez (…) otrzyma Pan jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej?
(…) chce wypłacić nienależnie pobrane środki jako osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na podstawie faktury VAT – zwrot nakładów finansowych ((…) nie posiada wiedzy, w jaki sposób powinna nastąpić wypłata środków oraz jaka jest podstawa prawna opodatkowania). g) Czy środki, które (…) ma wypłacić na Pana rzecz za nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem za zburzenie części budynku wzniesionego przez (…) będą miały związek z nieruchomością wykorzystywaną w działalności gospodarczej – jeśli tak, proszę wskazać w jaki sposób?
Nienależnie otrzymane środki przez (…) będące odszkodowaniem nie będą miały związku z nieruchomością, w której jest prowadzona działalność gospodarcza i nie zostaną wykorzystane w ramach jej prowadzenia, np. odtworzenie zburzonego budynku lub zakup środków trwałych. Po zakończeniu trwających umów dzierżawy ziemi budynek przy (…) stanie się własnością (…) lub będzie Pan musiał zburzyć go na własny koszt – zgodnie z obowiązującą umową dzierżawy. h) Jakie będą główne postanowienia ugody, w wyniku której (…) ma wypłacić na Pana rzecz nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem za zburzenie części budynku wzniesionego przez (…)?
Głównymi postanowieniami umowy będzie: pkt 1) wypłata wysokości nienależnie pobranych środków przez (…) w wysokości (…) zł z pominięciem kwoty ustawowych odsetek liczonych do dnia zapłaty (pozew uwzględnia ustawowe odsetki, jednak jest Pan skłonny wycofać żądanie w tym zakresie w przypadku zawarcia pozasądowej ugody), pkt 2) wycofanie pozwu z Sądu Okręgowego (...) o wypłatę nienależnie pobranych środków wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi do dnia zapłaty. i) Jaką formę opodatkowania wybrał Pan dla prowadzonej działalności gospodarczej – zasady ogólne, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych? Zasady ogólne – przyjęta forma opodatkowania działalności gospodarczej.
Uzupełnienie wniosku II I. 1. Ugoda z (…) ma być ugodą pozasądową. Rozmowy na temat ugody toczą się od kilku lat, jednak na ten moment nie została takowa podpisana. Strony wyrażają chęci ugody, ale do momentu podpisu nie jest Pan w stanie stwierdzić, czy będzie podpisana. Jednym z punktów ugody jest właśnie zapis, w jaki sposób miała by być wypłacona kwota, dlatego zgłosił się Pan do Organu, aby wszystko było prawidłowo zrobione. Jeśli zostaną doprecyzowane wszystkie szczegóły dotyczące ugody wraz z opinią KIS zostanie zawarta ugoda pozasądowa.
2. Na działkach nr (…) ojciec wybudował dwa budynki, część która została zburzona, a o której mowa jest we wniosku, została wybudowana w 2004 r., drugi budynek pozostał w niezmienionym stanie (wybudowany w 1997 r.). 3. Nakłady na budowę budynku zostały w całości poniesione przez ojca (…). Nie ponosił Pan kosztów wzniesienia budynku w ramach swojej działalności gospodarczej. Działalność rozpoczął Pan w 2008 roku. 4. Wydany przedstawicielom Prezydenta miasta (…), a następnie zburzony został budynek wzniesiony w 2004 r. Budynek ten był dobudowany do istniejącego już budynku wzniesionego w 1997 roku.
5. Po wyburzeniu budynku nie nastąpiła zmiana w umowie najmu między Pana ojcem (…) a (…) Prosili Państwo o to wielokrotnie, jednak nastąpiło to dopiero aneksem w 2026 roku. 6. „Nieruchomość położona w (…), oznaczona ewidencyjnie jako (…)” (której dotyczy odszkodowanie „za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku polegającego na rozbiórce obiektów kubaturowych (…)”) oraz budynek znajdujący się przy (…) to te same nieruchomości. 7. W części budynku, która została zburzona, działalność gospodarcza była prowadzona wyłącznie przez ojca (…). 8. Wykorzystuje Pan w całości budynek do prowadzenia swojej działalności gospodarczej na podstawie aneksu umowy najmu z (…). II.
Uważa Pan, iż w przedstawionej sprawie wypłata odszkodowania w kwocie (…) zł nie stanowi przychodu Pana firmy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dziękując za wcześniejszą przedłożoną interpretację dotyczącą podatku od spadków i darowizn, niniejszym uprzejmie Pan prosi o pilne wydanie interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług. Jest to dla Pana bardzo istotne, albowiem zależy Panu na pilnym zawarciu ugody, a nie chce Pan przeciągać sprawy, aby Pana przeciwnik procesowy – (…) nie rozmyślił się, co wymagałoby prowadzenia dalszego, uciążliwego i kosztownego postępowania sądowego.
Jednocześnie, tytułem uzupełnienia argumentacji przedstawionej we wniosku, niniejszym wskazuje Pan dodatkowo, jak niżej, podtrzymując swoje stanowisko, iż nie ma Pan obowiązku wystawienia faktury VAT ani dokonania jakichkolwiek płatności z tytułu podatku VAT oraz PIT. 1. W kontekście stanu faktycznego należy rozdzielić dwa stosunki prawne: a) Stosunek pierwszy dot. relacji Prezydenta (…), w której to relacji nastąpiła wypłata odszkodowania na rzecz (…), którego zwrotu na swoją rzecz domagali się Pana rodzice, a po ich śmierci Pan wstąpił do postępowania sądowego.
Niezależnie od tego, czy (…) z tytułu otrzymania odszkodowania wystawił fakturę, czy też nie na rzecz UM (…) nie ma to znaczenia dla relacji między Panem a (…). Warto wskazać, że jak to wynika z uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 12 października 2015 r. sygn. akt I FPS 1/15: Przeniesienie przez gminę (miasto na prawach powiatu) prawa własności nieruchomości z nakazu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), nieskutkującą ekonomicznym obciążeniem wywłaszczonego ciężarem uiszczenia podatku z tytułu tej czynności.
Nawet gdyby zatem (…) wystawił fakturę, to i tak nie był zobowiązany do zapłaty podatku VAT. b) Stosunek drugi dotyczący relacji prawnej Pana rodziców (obecnie Pana jako spadkobiercy) oraz (…). W tym przypadku otrzymanie środków od miasta przez (…) doprowadziło do bezpodstawnego wzbogacenia tej (…) kosztem osób (Pana rodziców), które faktycznie zbudowały obiekt, za którego wyburzenie organ publiczny zapłacił odszkodowanie na rzecz (…). Roszczenie o zwrot równowartości nakładów ma charakter wyłącznie cywilnoprawny. Fakt, że (…) musiało ewentualnie wystawić fakturę nie ma żadnego znaczenia dla Pana statusu prawnopodatkowego.
Trudno Panu się pogodzić z tym, że obecnie podmiot, który ma wypłacić Panu odszkodowanie tytułem ugody, może sztucznie wymuszać na Panu wejście w rolę podatnika VAT i wystawienie faktury, chociaż Pan nie dokonuje przecież żadnej dostawy towarów ani nie świadczy żadnej usługi na rzecz (…). 2. Dochodzenie przez Pana w procesie cywilnym zapłaty odszkodowania/zwrotu nienależnego świadczenia od (…) jest niczym innym jak realizacją roszczenia spadkowego, niezwiązanego w żadnym zakresie z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą.
Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego nabył Pan roszczenie o zwrot nakładów/odszkodowanie w drodze dziedziczenia po zmarłych rodzicach (którzy byli oboje stronami umowy najmu, a Pana mama w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej!). Zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT podatnikami są podmioty wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.
Wykonywanie praw z majątku nabytego w drodze dziedziczenia (tzw. zarząd majątkiem osobistym) nie stanowi działalności gospodarczej, albowiem Pana działalność gospodarcza (jak już wyżej wskazano) nie ma związku z realizacją tego roszczenia i ewentualnie otrzymane środki z tego roszczenia nie będą w żaden sposób wykorzystane w Pana działalności gospodarczej. Egzekwując dług od (…) występuje Pan jako osoba fizyczna realizująca prawa spadkowe, a nie jako przedsiębiorca. 3. Warunkiem opodatkowania VAT, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, jest istnienie ekwiwalentności świadczeń (bezpośredni związek między płatnością a świadczoną usługą/towarem).
Wypłata kwoty (…) zł stanowi w istocie zwrot bezpodstawnego wzbogacenia i naprawienie szkody majątkowej wywołanej zniszczeniem majątku Pana rodziców. Zwrot nakładów, zadośćuczynienia i odszkodowania mają charakter stricte kompensacyjny, podmiot wypłacający nie otrzymuje w zamian żadnego świadczenia wzajemnego, w związku z czym pozostają one całkowicie poza zakresem opodatkowania VAT. 4. Ponieważ wypłata z ugody nie podlega opodatkowaniu VAT, propozycja (…) dotycząca wystawienia faktury lub noty księgowej jest po prostu wadliwa (art.
106b ust. 1 ustawy o VAT) i mogłoby Pana narazić na odpowiedzialność (nawet karną!) za wystawienie tzw. pustej faktury, niedokumentującej rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, polegającego na dostawie towaru lub świadczeniu usługi. Można by zadać retoryczne pytanie, czy gdyby w ogóle nie prowadził Pan działalności gospodarczej, czy (…) również wymagałaby od Pana wystawienia faktury VAT? To byłoby już zupełnie kuriozalne. Realizowałby Pan przecież (tak samo jak obecnie) na drodze sądowej roszczenia, które przysługiwały Pana rodzicom, a z tytułu dziedziczenia przysługują obecnie Panu. Jaka w tym zatem jest różnica, czy prowadzi Pan, czy nie prowadzi działalności gospodarczej?
Realizacja roszczeń spadkowych w żadnym razie nie ma związku z działalnością gospodarczą.
Pytania
Czy w związku z opisaną sytuacją powinien Pan zapłacić podatek PIT jako osoba prowadząca działalność gospodarczą? (UZUPEŁNIENIE II) Czy fakt wypłaty odszkodowania w kwocie (…) zł podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli prowadzi Pan działalność gospodarczą i będzie stanowił przychód dla Pana firmy?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie – nie ma Pan obowiązku wystawienia faktury VAT ani dokonania jakichkolwiek płatności z tytułu podatku VAT oraz PIT (UZUPEŁNIENIE II) W Pana ocenie, w związku z zadanymi pytaniami, uważa Pan, iż prawdopodobnie podlega Pan przepisom o podatku od spadków i darowizn jako spadkobierca roszczenia rodziców, jednak jest Pan ich synem, więc obowiązuje Pan zwolnienie podmiotowe. W przypadku zawarcia ugody z (…) lub wydania wyroku nakazującego zapłatę nienależnie pobranych środków powinien Pan zgłosić ten fakt do właściwego Urzędu Skarbowego, tj. Urząd Skarbowy w (…).
Nie ma Pan jednak pewności, czy jest to prawidłowa interpretacja, dlatego że prowadzi Pan również działalność gospodarczą i jeśli wypłata nienależnych środków stanowiłaby przychód firmy, to powinien Pan opłacić podatek od osób fizycznych. Uważa Pan, że nie powinien opłacić podatku od towarów i usług i tym samym wystawić faktury VAT na rzecz (…), a jedynie notę obciążeniową/księgową.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest: - prawidłowe – w części dotyczącej niezaliczenia otrzymanych środków do źródła przychodów – działalność gospodarcza, - nieprawidłowe – w części dotyczącej braku opodatkowania otrzymanych środków podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z tego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika.
Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są: 1) pieniądze i wartości pieniężne, które: · zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; · zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika; 2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać: · świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa); · nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
Konstrukcja podatku dochodowego od osób fizycznych zakłada zróżnicowanie sposobu opodatkowania poszczególnych rodzajów dochodów (przychodów) osób fizycznych na podstawie systemu przyporządkowywania ich do odpowiedniego źródła przychodów. Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych, miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń na podstawie kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł. Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Źródłem przychodów jest m.in., wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pozarolnicza działalność gospodarcza. Z kolei, jak stanowi art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Co do zasady, do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej należą wszystkie przychody osiągane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, określone w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem przychodów wymienionych w art. 14 ust. 3 tej ustawy. W myśl natomiast art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ustawodawca sformułował bowiem tak wskazany przepis, aby stanowił on kategorię otwartą. Zatem, o przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania czy zadośćuczynienia stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania i zadośćuczynienia podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, korzystają ze zwolnienia od podatku.
Zaznaczam również, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji. Z opisu Pana sprawy wynika, że Pana tata od 1 czerwca 1997 r. dzierżawił działkę nr (…) będącą własnością (…). Dzierżawa została podpisana na 30 lat. Na wskazanej działce wybudowano budynek o powierzchni około (...) m2 ze środków własnych, którego inwestorami byli Pana tata oraz mama. Wskazany budynek był miejscem wykonywania działalności gospodarczej Pana taty (prowadził on sklep (...)).
Nakłady finansowe, w związku z budową obiektu, zostały w całości poniesione przez właściciela firmy – Pana tatę oraz mamę. Z uwagi na prowadzoną inwestycję publiczną objętą decyzją Prezydenta (…) oraz w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym wydania części nieruchomości, Pana rodzice byli zmuszeni (w celu uniknięcia przymusu) wydać przedstawicielom Prezydenta (…) część nieruchomości, będącej przedmiotem najmu.
Wydanie to nastąpiło 23 października 2019 r. i obejmowało budynek o powierzchni około (...) m2. Zgodnie z decyzją Prezydenta (…) z dnia (...) lipca 2020 r. ustalone zostało odszkodowanie w wysokości (…) zł „za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku polegającego na rozbiórce obiektów kubaturowych, które zlokalizowane są na nieruchomości położonej (…), oznaczonej ewidencyjnie jako (…)”. Odszkodowanie zostało przyznane na rzecz użytkownika wieczystego – (…). Wszelkie decyzje oraz wyceny odbyły się poza wiedzą i uczestnictwem Pana rodziców. Dlatego też Pana rodzice złożyli pozew do sądu przeciwko (…) o zwrot odszkodowania (nakładów).
Powództwo o zapłatę odszkodowania zostało złożone w połowie 2022 roku i sprawa o zapłatę odszkodowania jest nadal w toku. Pana rodzice udzielili Panu wszelkich pełnomocnictw do reprezentowania w sprawie sądowej o wypłatę nienależnego odszkodowania na rzecz (…). W dniu 3 czerwca 2024 r. został złożony wniosek o sprawowanie zarządu sukcesyjnego, a xx xx 2024 r. zmarł Pana tata. W dniu 21 października 2024 r. został podpisany notarialnie akt poświadczenia dziedziczenia, w wyniku którego jedynym spadkobiercą Pana taty jest Pan. W dniu xx xx 2024 r. zmarła Pana mama. W wyniku podpisania aktu dziedziczenia – również jedynym spadkobiercą został Pan.
W wyniku prowadzonych rozmów Pan, jako spadkobierca swoich rodziców, oraz (…) deklarują chęć zawarcia ugody, w wyniku której (…) ma wypłacić na Pana rzecz nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem za zburzenie części budynku wzniesionego przez Pana rodziców w kwocie (…) zł. Pan prowadzi działalność gospodarczą od lipca 2008 roku opodatkowaną na zasadach ogólnych. Zakres Pana działalności obejmuje (...). Firma Pana taty została zamknięta 5 lutego 2026 r. i jego działalność gospodarcza nie jest przez Pana kontynuowana.
Prowadzona przez Pana działalność od lipca 2008 r. ma zakres tożsamy z firmą Pana taty w części dotyczącej sprzedaży (...) (główna działalność firmy Pana taty to sprzedaż detaliczna (...)) oraz jest prowadzona w tym samym budynku, co działalność gospodarcza Pana taty. (…) deklaruje, że nienależne środki zostaną wypłacone na podstawie faktury VAT ewentualnie noty księgowej jako zwrot nakładów poniesionych na budowę zburzonej części budynku. Pozwana nie uwzględnia sytuacji, w której Pan dziedziczy roszczenie (podatek od spadków i darowizn).
(…) chce wypłacić nienależnie pobrane środki Panu jako osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na podstawie faktury VAT – zwrot nakładów finansowych. Nienależnie otrzymane środki przez (…) będące odszkodowaniem nie będą miały związku z nieruchomością, w której prowadzi Pan działalność gospodarczą i nie zostaną wykorzystane w ramach jej prowadzenia, np. odtworzenie zburzonego budynku lub zakup środków trwałych. Po zakończeniu trwających umów dzierżawy ziemi budynek przy (…) stanie się własnością (…) lub będzie Pan musiał zburzyć go na własny koszt – zgodnie z obowiązującą umową dzierżawy.
Głównymi postanowieniami umowy, w wyniku której (…) ma wypłacić na Pana rzecz nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem za zburzenie części budynku wzniesionego przez Pana rodziców, będzie: wypłata wysokości nienależnie pobranych środków przez (…) z pominięciem kwoty ustawowych odsetek liczonych do dnia zapłaty (pozew uwzględnia ustawowe odsetki). Jest Pan skłonny wycofać żądanie w tym zakresie w przypadku zawarcia pozasądowej ugody oraz wycofać pozew z Sądu Okręgowego (…) o wypłatę nienależnie pobranych środków wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi do dnia zapłaty.
Jak wynika z wniosku, w skład spadku, który Pan nabył, weszło roszczenie względem (…) o wypłatę odszkodowania należnego Pana rodzicom – jako budowniczym budynku posadowionego na gruncie (…), a który został zburzony. Roszczenie zgłosili Pana rodzice, a po ich śmierci weszło ono do masy spadkowej. Wskazał Pan również, że Pan, jako spadkobierca roszczenia wobec Pana rodziców, oraz (…) deklarują chęć zawarcia ugody, w wyniku której (…) ma wypłacić na Pana rzecz nienależnie otrzymane środki będące odszkodowaniem w kwocie (…) zł za zburzenie części budynku wzniesionego przez Pana rodziców.
Nienależnie otrzymane środki przez (…), a które otrzyma Pan, będące odszkodowaniem nie będą miały związku z nieruchomością, w której jest prowadzona przez Pana działalność gospodarcza i nie zostaną wykorzystane w ramach jej prowadzenia, np. odtworzenie zburzonego budynku lub zakup środków trwałych. Tym samym, roszczenie względem (…) o wypłatę odszkodowania należnego Pana rodzicom – jako budowniczym budynku posadowionego na gruncie (…), nabyte przez Pana – jedynego spadkobiercę po rodzicach w ramach spadku, należy do sfery Pana majątku prywatnego.
Jak wskazałem w interpretacji w zakresie podatku od spadków i darowizn, realizacja roszczenia, czyli sama wypłata środków pieniężnych, nie rodzi dla Pana obowiązku podatkowego w tym podatku , ponieważ tytułem spadku po rodzicach nabył Pan jedynie roszczenie o wypłatę środków pieniężnych, które to roszczenie jako nabycie prawa majątkowego podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Samo otrzymanie wypłaty wynikającej z wierzytelności (będące realizacją ww. roszczenia) nie będzie już podlegać ustawie o podatku od spadków i darowizn.
W kontekście powyższych rozważań stwierdzam zatem, że otrzymując wypłacone przez (…) na Pana rzecz środki, będą stanowić one dla Pana przysporzenie majątkowe. Skoro otrzymane przez Pana środki od (…) nie będą miały związku z nieruchomością, w której jest prowadzona przez Pana działalność gospodarcza i nie zostaną wykorzystane w ramach jej prowadzenia, nie wystąpią przesłanki pozwalające uznać te środki jako związane z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą. Jednak przekazane Panu odszkodowanie przez (…) wejdzie do sfery Pana majątku prywatnego, którym będzie Pan rozporządzać.
Stąd wypłata środków przez (…) na Pana rzecz będzie stanowić przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podsumowanie: otrzymane przez Pana jako spadkobiercę środki od (…) nie będą miały związku z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą i nie będą stanowić przychodu z tego tytułu. Środki te jednak, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinien Pan zaliczyć do przychodów z innych źródeł.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Ponadto wskazuję, że Pana wniosek w zakresie podatku od spadków i darowizn oraz podatku od towarów i usług jest przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.