Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 2 października 2026 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.642.2026.4.SM

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez kancelarię prawną z tytułu świadczenia usług obsługi prawnej w związku z toczącym się wobec Pana postępowaniem karnym dotyczącym pożaru oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem z 10 lipca 2026 r. oraz – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 sierpnia 2026 r. (wpływ 7 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca wykonywał usługi remontowe, prace przygotowawcze oraz porządkowe i z tego tytułu uzyskiwał przychody. W 2019 r. na terenie jednej z porządkowanych hal doszło do pożaru. W związku z tym zdarzeniem Wnioskodawca został objęty postępowaniem karnym, w którym przedstawiono Wnioskodawcy zarzuty z art. 183 § 1 k.k. oraz art. 163 § 1 k.k., z czego po 6 latach zmieniono kwalifikację czynu na art. 183 par.1 kk. Obrona prowadzona jest do nadal. Obecnie Wnioskodawca złożył kasację.

W związku z prowadzonym postępowaniem Wnioskodawca zawarł umowę z kancelarią prawną na świadczenie usług obsługi prawnej. Na podstawie tej umowy kancelaria wystawia na rzecz Wnioskodawcy faktury VAT dokumentujące koszty obsługi prawnej. Ponadto, w uzupełnieniu wniosku udzielono następujących odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania o treści: Czy usługa obsługi prawnej nabyta przez Pana została dokonana do celów pozostających w związku z potrzebami prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej (jeśli tak, to jakie to cele, jakie korzyści Pan odniesie – proszę dokładnie wyjaśnić związek nabytych usług prawnych z wykonywaną przez Pana działalnością gospodarczą)? Odpowiedź: Tak.

Nabyta przez Wnioskodawcę usługa obsługi prawnej została dokonana do celów pozostających w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Konieczność skorzystania z pomocy prawnej wynikała z postępowania karnego wszczętego w związku ze zdarzeniem, do którego doszło podczas wykonywania usługi na rzecz spółki w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Postępowanie nie dotyczyło Wnioskodawcy sfery prywatnej, lecz czynności podejmowanych w związku z wykonywaniem działalności. Celem nabycia usługi prawnej była obrona praw Wnioskodawcy oraz wykazanie braku winy, a tym samym zabezpieczenie możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

W przypadku skazania i orzeczenia kary pozbawienia wolności Wnioskodawca nie miałby możliwości wykonywania zawartych kontraktów, osiągania przychodów ani utrzymania płynności finansowej przedsiębiorstwa. W związku z powyższym Wnioskodawca uważa, że usługa obsługi prawnej została nabyta w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, pozostając w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Co jest przedmiotem (przyczyną) prowadzonego wobec Pana postępowania karnego? Czy postępowanie to dotyczy w sposób bezpośredni prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej?

Odpowiedź: Przyczyną wszczęcia i prowadzenia wobec Wnioskodawcy postępowania karnego było wykonywanie przez firmę Wnioskodawcy usługi polegającej na porządkowaniu hali. Usługa ta była realizowana w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. W trakcie wykonywania tej usługi doszło do pożaru, w związku z którym postawiono Wnioskodawcy zarzuty karne. W toku postępowania zastosowano wobec Wnioskodawcy również środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. W konsekwencji Wnioskodawca był zmuszony skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej w celu obrony swoich praw i wykazania, że nie ponosi odpowiedzialności za przedmiotowe zdarzenie.

Usługi prawne były zatem bezpośrednio związane z postępowaniem wynikającym z wykonywania działalności gospodarczej i miały na celu ochronę oraz zabezpieczenie źródła przychodów. Kto jest wskazany na fakturze dokumentującej wydatki poniesione na usługi prawne, będące przedmiotem Pana wniosku jako nabywca, tj. Pan jako osoba fizyczna czy np. Pan jako osoba prowadząca działalność gospodarczą? – proszę szczegółowo opisać sytuację Odpowiedź: Na fakturze jako nabywca usługi wskazane jest Przedsiębiorstwo, tj. prowadzona przez Wnioskodawcę jednoosobowa działalność gospodarcza.

Oznacza to, że usługa prawna została nabyta przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą, a nie przez Wnioskodawcę jako osobę prywatną. Czy faktury dokumentujące nabycie usług prawnych, potwierdzają czynności faktycznie dokonane, tzn. odzwierciedlają rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych? Odpowiedź: Tak. Przedłożone faktury potwierdzają czynności faktycznie dokonane. Dokumentują one usługi prawne, które zostały rzeczywiście wykonane przez kancelarię prawną na rzecz Wnioskodawcy w związku z prowadzonym postępowaniem karnym dotyczącym zdarzenia powstałego podczas wykonywania działalności gospodarczej.

Usługi zostały wykonane zgodnie z zakresem zlecenia, a ich wykonanie znajduje odzwierciedlenie w wystawionych fakturach oraz dokonanych płatnościach. Jak jest opodatkowana prowadzona przez Pana działalność gospodarcza? Odpowiedź: Prowadzona przez Wnioskodawcę działalność gospodarcza jest opodatkowana podatkiem dochodowym według stawki liniowej. Jaki jest zakres prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej? Odpowiedź: Przedmiot prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej obejmuje w szczególności prowadzenie stacji kontroli pojazdów, myjni, stacji paliw, świadczenie usług transportowych, usług porządkowych, usług remontowych oraz usług związanych z zimowym utrzymaniem dróg.

Czy, wykonując usługi remontowe, prace przygotowawcze oraz porządkowe, dochował Pan należytej staranności? Odpowiedź: Tak. Przy wykonywaniu usług na rzecz kontrahentów każdorazowo Wnioskodawca dochowuje należytej staranności oraz podejmuje działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zasadami wykonywania działalności gospodarczej. W związku ze wskazaniem we własnym stanowisku: Wydatki te pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, ponieważ wynikają z ryzyk prawnych powstałych w związku z wykonywaniem czynności gospodarczych na rzecz kontrahenta. proszę wyjaśnić, jakie są to „ryzyka prawne”? Odpowiedź: Tak.

Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem prawnym, w szczególności w zakresie odpowiedzialności za zdarzenia mogące powstać podczas wykonywania usług na rzecz kontrahentów. Czego konkretnie dotyczy postępowanie karne? Odpowiedź: Postępowanie karne dotyczy odpowiedzialności z tytułu art. 183 § 1 Kodeksu karnego i zostało wszczęte w związku ze zdarzeniem, do którego doszło podczas wykonywania usługi w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Czy postępowanie karne dotyczy Pana odpowiedzialności osobistej? Odpowiedź: Nie.

Postępowanie nie dotyczy mojej odpowiedzialności osobistej wynikającej ze sfery życia prywatnego, lecz zdarzenia pozostającego w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej. Czy postępowanie dotyczy Pana jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą? Odpowiedź: Tak. Postępowanie prowadzone jest przeciwko Wnioskodawcy jako osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą, ponieważ to Wnioskodawca wykonuje działalność gospodarczą i odpowiada za jej prowadzenie. Jaki jest związek poniesionych kosztów z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej?

Odpowiedź: W związku z prowadzonym postępowaniem Wnioskodawcy grozi kara pozbawienia wolności. Z tego względu Wnioskodawca skorzystał z pomocy kancelarii prawnej, której zadaniem jest zapewnienie Wnioskodawcy obrony oraz wykazanie, że Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za zarzucany czyn. Celem nabycia usług prawnych jest również zabezpieczenie możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Jakie konkretnie wydatki chce Pan zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów?

Proszę wymienić Odpowiedź: Do kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawca zamierza zaliczyć wydatki poniesione na usługi prawne, ponieważ zostały one poniesione w związku z postępowaniem dotyczącym zdarzenia powstałego podczas wykonywania działalności gospodarczej. W ocenie Wnioskodawcy wydatki te służyły zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów, gdyż miały na celu umożliwienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Od kiedy i z tytułu prowadzenia jakiej dokładnie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”, jest Pan czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, składającym deklaracje VAT? Odpowiedź: Działalność gospodarczą Wnioskodawca prowadzi od 1990 roku. Prawdopodobnie od początku prowadzenia działalności Wnioskodawca dokonał również zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik podatku od towarów i usług (VAT). Czy na fakturze została wykazana kwota podatku VAT? Odpowiedź: Tak. Na fakturze została wykazana kwota podatku od towarów i usług (VAT).

Proszę wskazać daty wystawienia faktur VAT. Odpowiedź: Data wystawienia faktury: 2026-03-09. Czy faktury, z których zamierza Pan odliczyć podatek naliczony zawierają wszystkie niezbędne elementy zgodnie z art. 106e ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług? Odpowiedź: Tak. Faktury zawierają wszystkie elementy wymagane przepisami art. 106e ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Proszę jednoznacznie wskazać z jakimi kategoriami czynności wykonywanymi przez Pana, związane są nabyte usługi obsługi prawnej od kancelarii prawnej, tj.: z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT; z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT; z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, czy może z różnymi kategoriami czynności, jeśli tak to proszę wskazać jakimi? Odpowiedź: Nabyta usługa pozostaje w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Została nabyta w celu zabezpieczenia możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach której wykonuję czynności opodatkowane VAT.

Jeżeli usługi obsługi prawnej, które Pan nabył służą poza działalnością opodatkowaną podatkiem VAT, również działalności zwolnionej od podatku VAT lub/i niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, to czy ma Pan możliwość przypisania nabytych usług do poszczególnych rodzajów czynności? Odpowiedź: Nie dotyczy. Nadto Wnioskodawca wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonywał usługę na rzecz spółki. W związku z realizacją tej usługi doszło do zdarzenia, które skutkowało wszczęciem przeciwko Wnioskodawcy postępowania karnego. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że do zdarzenia doszło nie z Jego winy, a przypisana Wnioskodawcy odpowiedzialność jest niezasadna.

Z uwagi na grożącą Wnioskodawcy karę pozbawienia wolności był zmuszony skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej w celu obrony swoich praw oraz wykazania braku winy Wnioskodawcy. Wydatki na usługi prawne pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ postępowanie dotyczyło zdarzenia powstałego podczas wykonywania usług w ramach tej działalności. Skorzystanie z pomocy prawnej miało na celu ochronę źródła przychodów.

W przypadku braku skutecznej obrony i orzeczenia kary pozbawienia wolności Wnioskodawca nie miałby możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, wykonywania zawartych kontraktów ani osiągania przychodów, co w konsekwencji doprowadziłoby do utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa. W ocenie Wnioskodawcy wydatki poniesione na usługi prawne spełniają przesłanki uznania ich za koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostały poniesione w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów oraz pozostają w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Pytanie

Czy Wnioskodawcy, będącemu czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez kancelarię prawną z tytułu świadczenia usług obsługi prawnej w związku z postępowaniem karnym dotyczącym zdarzenia, które miało miejsce podczas wykonywania przez Wnioskodawcę usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej? (oznaczone we wniosku jako pytanie nr 2)

Pana stanowisko w sprawie

(oznaczone we wniosku jako Stanowisko Wnioskodawcy 2) W ocenie Wnioskodawcy, przysługuje Jemu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez kancelarię prawną z tytułu świadczenia usług obsługi prawnej w związku z prowadzonym postępowaniem karnym. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, prawo do odliczenia VAT przysługuje podatnikowi w zakresie w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W ocenie Wnioskodawcy warunek ten jest spełniony, gdyż usługi prawne pozostają w pośrednim, lecz rzeczywistym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi VAT. Postępowanie karne, którego dotyczy obsługa prawna, ma swoje źródło w zdarzeniu zaistniałym w trakcie wykonywania przez Wnioskodawcę usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym usługi kancelarii służą ochronie interesów Wnioskodawcy jako przedsiębiorcy, w tym ochronie jego zdolności do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej oraz realizacji czynności opodatkowanych VAT.

Wydatki na obsługę prawną nie mają charakteru osobistego, lecz pozostają związane z ryzykiem gospodarczym działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Celem ponoszenia tych wydatków jest zabezpieczenie źródła przychodów oraz ograniczenie negatywnych skutków zdarzenia powstałego w związku z działalnością opodatkowaną. W konsekwencji, istnieje wystarczający związek pośredni pomiędzy nabywanymi usługami prawnymi a czynnościami opodatkowanymi VAT, co uzasadnia prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej ustawą: W zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu. Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy: Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7. Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku pomiędzy dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną generującą podatek należny. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni bądź pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym.

Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dyrektywa 2006/112/WE jako fundamentalną cechę podatku od wartości dodane wskazuje zasadę neutralności podatku.

Cechą podatku od wartości dodanej, wskazaną w ust. 2 art. 1 ww. Dyrektywy, jest faktyczne obciążenie ciężarem podatku od wartości dodanej jedynie konsumpcji towarów i usług. Z treści tego przepisu należy wnioskować, że podatek ten nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie towarami i usługami, niebędących ich ostatecznymi odbiorcami. Co istotne, zgodnie z postanowieniami art. 1, podatek powinien być naliczany na wszystkich stadiach obrotu, z etapem sprzedaży detalicznej włącznie.

Mechanizmem zapewniającym obciążenie podatkiem wyłącznie ostatecznych odbiorców towarów i usług, przy jednoczesnym naliczaniu podatku na każdym etapie obrotu, jest wskazane w ust. 2, prawo do odliczenia od podatku należnego podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku przez podatnika, podobnie jak wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania, powinny mieć charakter wyjątkowy i mogą być wprowadzane jedynie na podstawie wyraźnych przepisów prawa. Szczegółowe zasady realizacji prawa do odliczenia podatku zawierają przepisy Tytułu X Dyrektywy 2006/112/WE.

Z tego powodu należy uznać, że przepisy tego Tytułu należą bez wątpienia do najistotniejszych regulacji ww. Dyrektywy. Neutralność podatku od wartości dodanej dla podatnika wyraża się, m.in. dążeniem do poszukiwania, wdrażania i ochrony rozwiązań legislacyjnych zapewniających stan prawny, w którym wartość podatku zapłaconego przez podatnika w cenie zakupywanych przez niego towarów i usług wykorzystywanych do celów działalności opodatkowanej, nie będzie stanowić dla podatnika ostatecznego kosztu. Podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego ze swoją działalnością opodatkowaną.

Wszelkie korzystne dla podatnika konsekwencje wynikające z koncepcji neutralności podatku, są traktowane w doktrynie wspólnego systemu VAT, jako fundamentalne prawo podatnika, nie zaś jako jego przywilej.

Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE, m.in. wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV), wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excise), wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz), wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 (CIBO Participations SA v. Directeur régional des impôts du Nord-Pas-de-Calais).

TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT. Zatem niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcja powodująca naliczenie podatku winna pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia. Z opisu sprawy wynika, że jest Pan osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonywał Pan usługi remontowe, prace przygotowawcze oraz porządkowe na terenie obiektu i z tego tytułu uzyskiwał przychody. W 2019 r. na terenie jednej z porządkowanych hal doszło do pożaru. W związku z tym zdarzeniem został Pan objęty postępowaniem karnym, w którym przedstawiono Panu zarzuty z art. 183 § 1 k.k. oraz art. 163 § 1 k.k., z czego po 6 latach zmieniono kwalifikację czynu na art. 183 par.1 kk. Obrona prowadzona jest do nadal. Obecnie złożył Pan kasację. W związku z prowadzonym postępowaniem zawarł Pan umowę z kancelarią prawną na świadczenie usług obsługi prawnej.

Na podstawie tej umowy kancelaria wystawia na Pana rzecz faktury VAT dokumentujące koszty obsługi prawnej. Jak Pan wskazał celem nabycia usługi prawnej była obrona Pana praw oraz wykazanie braku winy. W toku postępowania zastosowano wobec Pana również środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Jak Pan podał, był zmuszony skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej w celu obrony swoich praw i wykazania, że nie ponosi odpowiedzialności za przedmiotowe zdarzenie. Wskazał Pan, że przedłożone faktury potwierdzają czynności faktycznie dokonane.

Dokumentują one usługi prawne, które zostały rzeczywiście wykonane przez kancelarię prawną na Pana rzecz, w związku z prowadzonym postępowaniem karnym dotyczącym zdarzenia powstałego podczas wykonywania działalności gospodarczej. Usługi zostały wykonane zgodnie z zakresem zlecenia, a ich wykonanie znajduje odzwierciedlenie w wystawionych fakturach oraz dokonanych płatnościach.

W świetle przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz przywołanych przepisów należy stwierdzić, że w kontekście poniesionych wydatków na przedmiotowe usługi, nie ma Pan prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez kancelarię prawną z tytułu świadczenia usług obsługi prawnej w związku z postępowaniem karnym dotyczącym zdarzenia, które miało miejsce podczas wykonywania przez Pana usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Jak wskazał bowiem TSUE, można odliczyć podatek VAT gdy transakcje powodujące naliczenie podatku zasadniczo pozostają w bezpośrednim i ścisłym związku z transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia. Nie mogę zgodzić się z Panem, że wydatki ponoszone na usługi obsługi prawnej dotyczą czynności podejmowanych w związku z wykonywaniem działalności. Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, bowiem, że celem nabycia usługi prawnej była obrona Pana praw oraz wykazanie braku winy. W toku postępowania zastosowano wobec Pana środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania.

Jak Pan podał, był zmuszony skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej w celu obrony swoich praw i wykazania, że nie ponosi odpowiedzialności za przedmiotowe zdarzenie. Wobec powyższego, wydatki na usługi obsługi prawnej w związku z toczącym się wobec Pana postępowaniem karnym, uwarunkowane są Pana celami osobistymi – obrona Pana praw do wolności oraz wykazanie braku winy.

Okoliczność, że do pożaru doszło na terenie jednej z porządkowanych przez Pana hal, akurat podczas wykonywania przez Pana usługi na rzecz spółki nie przesądza, że wydatki na usługi obsługi prawnej w związku z postępowaniem karnym są wydatkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pozostaje bez wpływu na prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia tych usług. W okolicznościach tej sprawy, zatem nie występuje związek przyczynowo-skutkowy, który decydowałby o prawie do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem przedmiotowych usług. W tej sprawie brak jest związku dokonanego nabycia z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Biorąc pod uwagę istotę nabywanych usług należy stwierdzić, że przyczyną ich nabycia jest obrona Pana osobistych praw – obrona przed pozbawieniem wolności. Tak więc wydatki poniesione przez Pana w związku z koniecznością obrony Pana praw (wolności osobistej), stanowią wydatki o charakterze osobistym, niezależnym od prowadzenia działalności gospodarczej i jako takie nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z powyższym, w tej sprawie nie jest spełniona przesłanka, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy i nie przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku od towarów i usług od przedmiotowych wydatków.

Wydatki poniesione przez Pana w związku z toczącym się wobec Pana postępowaniem karnym, nie mogą być zatem uznane za wydatki mające racjonalny wpływ na prowadzoną działalność gospodarczą i związane z generowaniem obrotu opodatkowanego podatkiem VAT. Podsumowując, stwierdzam, że nie przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez kancelarię prawną z tytułu świadczenia usług obsługi prawnej w związku z toczącym się wobec Pana postępowaniem karnym dotyczącym pożaru. Tym samym, Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia. Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego.

Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.