Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 6

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 19 listopada 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.683.2026.2.KR

Interpretacja aktualnaStanowisko w części prawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaSkutki podatkowe sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wykorzystywanym częściowo w działalności gospodarczej oraz zabudowanej budynkiem gospodarczym wykorzystywanym w działalności gospodarczej. Datio in solutum.

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe Szanowna Pani, stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest: prawidłowe w części dotyczącej braku podlegania opodatkowaniu nabycia prawa własności nieruchomości w wykonaniu ugody sądowej, nieprawidłowe w pozostałej części.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 10 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 4 września 2026 r. (wpływ 7 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

1. W dniu 19 lutego 2026 r. zawarła Pani ugodę sądową uprawomocnioną 27 lutego 2007 r. z Miastem (…), polegającą na przekazaniu na Pani rzecz (…) ha gruntu tytułem rekompensaty za poczynione przez Panią nakłady w ramach prowadzonej przez Panią w tej nieruchomości jednoosobowej działalności gospodarczej od 1 kwietnia 1999 r. ((…)umowa dzierżawy od Miasta (…)). 2. Miasto (…) nabyło własność tej nieruchomości w drodze decyzji komunalizacyjnej w 1996 r. 3. Tytuł własności, między innymi do tej części nieruchomości, utraciło na rzecz byłej ich właścicielki, Pani matki (…) na mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (…) 2007 r., jako przejętej przez Skarb Państwa w 1950 r. z naruszeniem prawa.

4. Wszystkie zwrócone wówczas nieruchomości przekazała ona Pani drogą darowizny, w tym także część będącą obecnie przedmiotem ugody sądowej z 19 lutego 2026 r. z Miastem (…). 5. Od września 2007 r., kiedy księgi wieczyste Sądu KW w (…) potwierdziły Pani prawa własności do przedmiotowej nieruchomości, do dnia 28 września 2023 r., kiedy prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w (…) pozbawił Pani tytułu własności na rzecz Miasta (…), była Pani ich właścicielką, płacącą wszelkie zobowiązania podatkowe z tego tytułu.

6. Od września 2007 r. jako właścicielka, a od lutego 2008 r. współwłaścicielka, między innymi tej części nieruchomości nieskrępowanie nią Pani władała i korzystała z niej jako właściciel a od wyroku sądu z 28 września 2023 r. przywracającego Miastu tytuł własności – jako osoba władająca nie posiadająca tytułu własności.

7. W 2023 r. zawarta ugoda z Miastem niwelowała wzajemne zobowiązania finansowe i wynikające z nich spory sądowe i w jej efekcie stała się Pani ponownie właścicielką części zabudowanej nieruchomości (KW nr (…)) składającej się z gruntów rolnych zabudowanych budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, lasów, nieużytków i gruntów rolnych o powierzchni (…) ha położonych w mieście (…) przy ul. (…). 8. Otrzymana przez Panią ww. nieruchomość była rekompensatą za poczynione przez Panią nakłady w ramach prowadzonej na tej nieruchomości jednoosobowej działalności gospodarczej.

9. Cała nieruchomość pod nazwą (…) była przejęta przez państwo polskie w lipcu 1950 r. z naruszeniem prawa, co potwierdzają kolejne decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w tym ta ostateczna i prawomocna z (…) 2021 r. przyznająca Pani prawo do ubiegania się od Skarbu Państwa o odszkodowane. 10. Dodatkowo informuje Pani, że jest Pani czynnym rolnikiem, w ww. będącej przedmiotem zawartej z Miastem (…) ugody sądowej nieruchomości mieszka Pani, jest Pani zameldowana i ma Pani zarejestrowane od 2004 r. gospodarstwo rolne. Budynki gospodarcze i teren otrzymane w ramach ww. ugody sądowej służą Pani między innymi do prowadzenia tego gospodarstwa rolnego.

Uzupełnienie wniosku W piśmie złożonym 7 września 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania: 1) w związku ze wskazaniem w opisie sprawy: 1. W dniu 19.02.2026 roku zawarłam ugodę sądową uprawomocniony 27.02.2007 roku z Miastem (…) (…). 4. (…), będącą obecnie przedmiotem ugody sądowej z 19 lutego 2026 roku z Miastem (…).

(…) 7. W 2023 r. Zawarta ugoda z miastem niwelowała wzajemne zobowiązania finansowe (…). proszę wyjaśnić niespójność czasową w odniesieniu do roku uprawomocnienia ww. ugody (bowiem wskazuje Pani, że zawarto ugodę z Miastem (…) w 2026 r., zaś uprawomocnienie ugody nastąpiło w 2007 r.) oraz roku zawarcia ugody (bowiem wskazuje Pani, że zawarto ugodę z Miastem (…) w 2026 r., a następnie Pani wskazuje, że zawarto ją w 2023 r.).

Odpowiedź: Prostuje Pani omyłki w przedstawionych datach, prawidłowo brzmią: 1) W dniu 19 lutego 2026 r. zawarła Pani ugodę sądową z Miastem (…) uprawomocnioną 27 lutego 2026 r. 4) (...) będącą przedmiotem ww. ugody sądowej z 19 lutego 2026 r., uprawomocnionej 27 lutego 2026 r. z Miastem (…) wyjaśnia Pani dodatkowo: prawo własności do tych nieruchomości zostało Pani odebrane i przywrócone Miastu (…) decyzją Sądu Cywilnego Odwoławczego 28 września 2023 r. w sprawie o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym wniesionej przez Miasto (…). 7) Błąd w dacie: winno być w 2026 r., prawomocna ugoda sądowa zawarta z Miastem (…) znosiła wzajemne roszczenia finansowe.

Uprawomocnienie ugody nastąpiło 27 lutego 2026 r. (we wniosku napisała Pani błędną datę 2007 r.). 2) kto był pierwotnym właścicielem nieruchomości (gruntu o pow. (…) ha), będącej przedmiotem wniosku, która została przejęta przez Skarb Państwa w 1950 r.? Odpowiedź: (…) – Pani matka i właścicielka przed przejęciem nieruchomości przez Skarb Państwa w 1950 r. była pierwotnym właścicielem gruntu o powierzchni (…) ha. 3) proszę wskazać numer ewidencyjny ww. nieruchomości (gruntu o pow. (…) ha); Odpowiedź: Jest to działka o nr (…).

4) proszę doprecyzować/skorygować powierzchnię ww. nieruchomości, bowiem w treści wniosku wskazuje Pani powierzchnię gruntu (…) ha, a w dalszej części wniosku wskazuje Pani powierzchnię (…) ha? Odpowiedź: Prawidłowa powierzchnia działki nr (…) to (…) ha. Omyłkowo została podana błędna jej powierzchnia – zamiast (…) ha podano (…) ha. Działka o powierzchni (…) ha nie istnieje. 5) czy na mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (…) 2007 r. Pani matka nabyła tytuł własności do ww. nieruchomości? Odpowiedź: Tak. W oparciu o tę prawomocną decyzję MRiRW z (…) 2007 r. i wypisu z rejestru gruntów (…) (…) (Pani matka) została wpisana do ksiąg wieczystych jako prawowita właścicielka.

6) kiedy (podać datę) nabyła Pani w drodze darowizny ww. nieruchomość? Czy czynność prawną, tj. umowę darowizny, dokonano aktem notarialnym? Odpowiedź: Ww. nieruchomość nabyła Pani w drodze darowizny od matki (…) aktem notarialnym Rep. A Nr (…) sporządzonym 28 września 2007 r. 7) jakie nakłady i kiedy zostały przez Panią poczynione na ww. nieruchomości w ramach prowadzonej przez Panią jednoosobowej działalności gospodarczej?

Odpowiedź: Jednoosobową działalność gospodarczą prowadziła Pani na całej będącej w Pani posiadaniu nieruchomości, której część stanowi przedmiotowa, zabudowana działka nr (…) – od kwietnia 1999 r. do 31 grudnia 2024 r. – to jest 27 lat (od 28 września 2023 r., tj. przyznania prawa własności Miastu (…), działalność gospodarczą prowadziła Pani tylko na działce zabudowanej nr (…)). W tym też czasie na cele prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej przeznaczała Pani różne składniki Pani majątku w tym terenu i w różnym okresie czasu.

Największe nakłady poczyniła Pani w okresie od stycznia 2017 r. do września 2017 r. na budynek gospodarczy, który przystosowała Pani do świadczenia usług noclegowych. Łączne nakłady na ten budynek zostały wpisane we wrześniu 2017 r. do ewidencji środków trwałych i amortyzowane do dnia zawieszenia działalności gospodarczej stawką amortyzacyjną właściwą dla budynków. Oprócz tych wydatków czyniła Pani w trakcie prowadzenia firmy wiele innych nakładów na pozostałą część nieruchomości w zależności od aktualnych potrzeb i zużycia. W Pani nieruchomości prowadziła nie tylko jednoosobową działalność gospodarczą, ale także gospodarstwo rolne.

Dom i teren służą Pani również na cele prywatne, jest Pani w nim zameldowana, mieszka Pani w nim i realizuje życie prywatne i rodzinne. Od Miasta (…) domagała się Pani zwrotu przynajmniej części poniesionych nakładów (zabezpieczając nieruchomość przed dewastacją i zniszczeniem) w ramach zawieranej ugody w wysokości (…) zł określonych przez uprawnionego rzeczoznawcę.

8) czy ww. nieruchomość objętą wnioskiem lub jej część wykorzystywała/wykorzystuje Pani w działalności gospodarczej, o której mowa we wniosku (w całości, czy w części (w jakiej części), od kiedy do kiedy (w jakim okresie) ww. nieruchomość była/jest wykorzystywana w działalności gospodarczej); czy nieruchomość ta była/jest wprowadzona do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i czy była/jest amortyzowana (w przypadku odpowiedzi twierdzącej należy wskazać, kiedy została wprowadzona do ww. ewidencji oraz kiedy została/zostanie z niej wycofana/wykreślona)?

Odpowiedź: Od 5 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2024 r. na przedmiotowej nieruchomości prowadziła Pani pozarolniczą działalność gospodarczą: na parterze budynku mieszkalnego, około (…)m2 gruntu przeznaczone było na parkingi, plac zabaw dla dzieci i rekreację, jak również w budynku gospodarczym, który w 2017 r. zaadaptowała Pani na budynek, w którym świadczyła Pani usługi noclegowe. Oba budynki zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych we wrześniu 2017 r. i od tamtego momentu amortyzowane metodą liniową wg stawki 2,5%. Od poczynionych nakładów został odliczony także podatek VAT.

W chwili obecnej w związku z zawieszeniem od dnia 1 października 2025 r. pozarolniczej działalności gospodarczej parter budynku mieszkalnego został wycofany ze środków trwałych i przekazany na cele osobiste. Budynek gospodarczy natomiast nadal widnieje w ewidencji środków trwałych i na dzień zawieszenia działalności nie został on w pełni zamortyzowany. Budynek ten zamierza Pani przekazać na własne cele osobiste dopiero w 2028 r. 9) czy na podstawie zawartej ugody sądowej przyznano Pani zabudowaną nieruchomość – grunt o powierzchni (…) ha, o której mowa we wniosku? Czy dokonano tego odpłatnie czy nieodpłatnie? Odpowiedź: Tak.

W ramach ugody otrzymała Pani nieruchomość rolną zabudowaną dwoma budynkami (domem mieszkalnym i stajnią – obecnie budynkiem gospodarczym), należącymi do Pani matki (…), a budowanych przez jej rodziców w 1914 r., przed ich przejęciem przez Skarb Państwa z naruszeniem prawa w 1950 r. Za pozostałe zniszczone i rozebrane budynki ubiega się Pani na drodze cywilno-prawnej o przysługujące Pani od Skarbu Państwa odszkodowanie. Przekazaną działkę i istniejące obecnie tylko dwa budynki na niej otrzymała Pani w ramach zawartej ugody oraz kompensaty wzajemnych zobowiązań – a więc nieodpłatnie.

10) jakie obowiązki/ustalenia/rozliczenia/wzajemne roszczenia wynikające z zawartej ugody sądowej obejmowały Panią oraz Miasto (…) – prosimy dokładnie wyjaśnić jakie dla każdej ze stron? Odpowiedź: Wyrokiem Sądu Cywilnego Odwoławczego z dnia 28 września 2023 r. utraciła Pani prawo własności nieruchomości otrzymanej jako darowizna od Pani matki w dniu 28 września 2007 r. na rzecz Miasta (…), której część stanowiła przedmiotowa działka obecnie o nr (…).

Aby wydać posiadaną przez Panią od 1 kwietnia 1999 r. ((…) umowa dzierżawy od Miasta (…)) nieruchomość Miastu i wycofać się z roszczeń o jej zwrot w naturze obciążyła Pani Miasto (…) warunkiem zwrotu kosztów remontów i napraw wykonanych przez Panią w trakcie użytkowania tej nieruchomości. Miasto występuje przeciwko Pani do sądów cywilnych ze sprawami: a) o wydanie nieruchomości w ramach, której zostaje zawarta ugoda, b) z roszczeniem finansowym za bezumowne korzystanie z nieruchomości, c) o odszkodowanie za wycinkę drzewa z nieruchomości, której była Pani właścicielem.

(…) Miasta nie mając środków finansowych na rozliczenie się z Panią za poczynione na nieruchomości nakłady i wobec perspektywy długotrwałych procesów i zamrożonych możliwości inwestycji na terenie, którego stał się właścicielem i swobodnego dysponowania nim zaproponował Pani ugodę przed sądem w procesie o wydanie nieruchomości, w ramach której kompensuje Pani i Miasto swoje wszystkie wzajemne roszczenia i zobowiązania. Ich wysokość była kwestionowana przez każdą ze stron, które oczekiwały na ich ustalenie w procesie sądowym. Przyjęła Pani propozycję ugody, w ramach której otrzymała Pani własność (…) ha zabudowanej działki nr (…).

Miasto wycofało się także z wszystkich pozostałych finansowych żądań wobec Pani odwołując jednocześnie jako bezprzedmiotowe sprawy z sądów. Pani wydała i przekazała władanie nad pozostałą częścią nieruchomości Miastu i zobowiązała się Pani nie występować z roszczeniami o ich zwrot w naturze zadowalając się przyszłym odszkodowaniem od Skarbu Państwa. Podpisując ugodę utraciła Pani prawo do odszkodowania za zabudowaną nieruchomość – działkę nr (…) otrzymaną od Miasta w ramach tej ugody. Tak został zakończony i rozliczony z Miastem (…) trwający 36 lat spór o zabrany z naruszeniem prawa w 1950 r. przez Skarb Państwa rodzinny majątek.

11) proszę podać datę przeniesienia prawa własności zabudowanej nieruchomości – gruntu o powierzchni (…) ha, o której mowa we wniosku na Pani rzecz; Odpowiedź: Z chwilą uprawomocnienia się ugody sądowej, to jest 27 lutego 2026 r. 12) na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej (umowy – jakiej?) przeniesiono prawo własności zabudowanej nieruchomości – gruntu o powierzchni (…) ha, o której mowa we wniosku na Pani rzecz? Odpowiedź: Na podstawie postanowienia sądu z 19 lutego 2026 r. w ramach rozprawy o wydanie nieruchomości zgłoszonej przez Miasto (…) i zawarcia w ramach tego postępowania przed sądem ugody.

13) czy ww. przeniesienie prawa własności zabudowanej nieruchomości - gruntu o powierzchni (…) ha, o której mowa we wniosku na Pani rzecz nastąpiło w formie aktu notarialnego? Odpowiedź: Nie był sporządzany akt notarialny. Podstawą dokonania zmian własnościowych w Rejestrze Gruntów (…) w (…) i ujawnienie tego faktu w księgach wieczystych Wydziału KW Sądu w (…) było tylko prawomocne postanowienie sądu w sprawie o wydanie nieruchomości z dnia 19 lutego 2026 r., uprawomocnione 27 lutego 2026 r., potwierdzające zawarcie ugody, w ramach której przyznano Pani prawo własności do zabudowanej działki nr (…) o powierzchni (…) ha.

14) czy pomiędzy Panią a Miastem (…) zawarta została umowa notarialna przeniesienia własności zabudowanej nieruchomości – gruntu o powierzchni (…) ha, o której mowa we wniosku w wykonaniu ugody sądowej z 19 lutego 2026 r.?

Odpowiedź: Nie została zawarta umowa notarialna przenosząca prawo własności zabudowanej nieruchomości – gruntu o powierzchni (…) ha, o której mowa we wniosku o wykonaniu ugody sądowej z 19 lutego 2026 r. 15) czy przeniesienia prawa własności zabudowanej nieruchomości – gruntu o powierzchni (…) ha na Pani rzecz dokonane zostało w ramach czynności świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) na podstawie art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795)? Odpowiedź: W ramach zawartej ugody sądowej zamykającej trwający 36 lat spór, w którym wzajemne świadczenia i żądania nigdy ostatecznie nie udowodnione, zostały zniwelowane i skompensowane.

Spowodowało to zamknięcie procesów sądowych z Miastem (…), które doprowadziłyby być może po wielu latach do ostatecznych rozstrzygnięć co do wysokości wzajemnych zobowiązań. Ugoda nie określa ostatecznie wysokości wzajemnych roszczeń, ale strony wyrażają zgodę na ich kompensatę, przyjmując wzajemne zobowiązania finansowe, co zostaje potwierdzone powagą postanowienia sądu. Uważa Pani, że może tu mieć zastosowanie art. 453 Kodeksu cywilnego.

I zasada (datio in solutum), ponieważ zobowiązania stron wobec siebie wyczerpuje i niweluje wzajemne roszczenia za zgodą tych stron w ramach uzgodnionego podziału spornego gruntu, przypisanego za zgodą sądu stronom sporu, czyli (…) (Pani) i Miastu (…), całkowicie wyczerpując wzajemne roszczenia. 16) w treści pytania odniosła się również Pani do cyt. „spadku w 2012 roku”, zaś z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego nie wynika ww. okoliczność (zagadnienie). Odpowiedź: Skoro nie ma ten fakt znaczenia dla omawianej sprawy to prosi Pani pominąć go.

Pytania

(ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku) 1. Czy nabycie przez Panią prawa własności części nieruchomości obejmującej budynek mieszkalny, budynek gospodarczy wraz z gruntem oraz las, na podstawie ugody sądowej zawartej w celu zakończenia sporu dotyczącego prawa własności nieruchomości, w ramach której Miasto przeniosło na Panią prawo własności wskazanej części nieruchomości, powoduje powstanie po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2. W przypadku uznania, że w związku z nabyciem przez Panią prawa własności części nieruchomości na podstawie ugody sądowej powstał po Pani stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy wartość prawa własności nieruchomości uzyskanego przez Panią w ramach ugody sądowej, stanowiącego formę rekompensaty za utratę i ograniczenie praw do nieruchomości oraz zakończenie sporu dotyczącego prawa własności, korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3. Czy w przedstawionym stanie faktycznym zawarcie ugody sądowej, na mocy której na Pani rzecz przypadła własność jedynie części nieruchomości obejmująca dom, budynek gospodarczy wraz z gruntem oraz las, stanowi nowe nabycie tych składników majątkowych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też za datę ich nabycia należy uznać datę zawarcia umowy darowizny pomiędzy Panią a Pani matką, tj. 28 września 2007 r.?

4. Czy ewentualna sprzedaż przez Panią przedmiotowej nieruchomości przed upływem pięciu lat, liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym zawarto ugodę sądową, będzie stanowiła źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

(ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku) Ad 1 W Pani ocenie, nabycie przez Panią prawa własności części nieruchomości na podstawie ugody sądowej nie powoduje powstanie po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają, co do zasady, wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w przepisach szczególnych jako zwolnione oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednocześnie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje jako odrębne źródło przychodu odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli zbycie następuje w określonym w tym przepisie okresie. Przepis ten odnosi się zatem do odpłatnego zbycia nieruchomości, a nie do samego nabycia prawa własności. W przedstawionym stanie faktycznym nie uzyskała Pani środków pieniężnych ani innego świadczenia pieniężnego stanowiącego wynagrodzenie za wykonanie określonej czynności.

W wyniku ugody sądowej uregulowany został istniejący od wielu lat spór dotyczący prawa własności nieruchomości, a Miasto przeniosło na Panią prawo własności określonej części nieruchomości. Przeniesienie to spowodowało zaspokojenie i wygaśnięcie Pani roszczeń z tytułu poczynionych nakładów oraz roszczeń odszkodowawczych za nieruchomość przejętą w 1950 r. z naruszeniem prawa. Przeniesienie prawa własności nastąpiło zatem w ramach kompleksowego uregulowania sporu sądowego, a nie w ramach typowej czynności sprzedaży lub innego odpłatnego zbycia nieruchomości przez Miasto na Pani rzecz.

W wyniku zawartej ugody sądowej nastąpił fizyczny podział nieruchomości, który zamknął wszelkie roszczenia bez żadnych przepływów pieniężnych. Z uwagi na brak formalnych wycen finansowych roszczeń strony zdecydowały się na „podział kompromisowy” o charakterze ustępstw i zniesienia wzajemnych pretensji, co w Pani ocenie nie generuje przychodu podlegającego podatkiem dochodowym. W Pani ocenie uzyskanie prawa własności w wyniku wykonania ugody sądowej nie stanowi samoistnego źródła przychodu wymienionego w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W szczególności art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie miał znaczenie dopiero w przypadku późniejszego odpłatnego zbycia nieruchomości przez Panią, a nie w momencie uzyskania prawa własności w wyniku ugody. W konsekwencji stoi Pani na stanowisku, że samo nabycie prawa własności nieruchomości w wykonaniu ugody sądowej nie powoduje powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad 2 Pani zdaniem, jeżeli Organ podatkowy uznałby, że wartość prawa własności nieruchomości nabytego na podstawie ugody sądowej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, przychód ten powinien korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym przepisie, z zastrzeżeniem wskazanych w nim wyjątków.

W Pani ocenie świadczenie uzyskane w wyniku zawarcia ugody sądowej ma charakter rekompensacyjny. Ugoda została zawarta w związku z wieloletnim sporem dotyczącym prawa własności nieruchomości, w której faktycznie władała Pani nieruchomością, zamieszkiwała Pani na jej terenie, ponosiła Pani nakłady oraz prowadziła Pani działalność gospodarczą i działalność rolniczą. W wyniku ugody uzyskała Pani prawa własności całej nieruchomości, którą wcześniej otrzymała od matki w drodze darowizny, lecz jedynie określoną jej część.

Tym samym, przeniesienie prawa własności przez Miasto stanowiło element kompromisowego zakończenia sporu dotyczącego praw do nieruchomości i skompensowania wzajemnych zobowiązań pomiędzy Panią a Miastem (…). W Pani ocenie uzyskane w ramach ugody świadczenie należy zatem traktować jako rekompensatę za sytuację prawną powstałą wskutek zakwestionowania przez Miasto Pani praw do nieruchomości, a nie jako typowe nieodpłatne przysporzenie majątkowe. Jednocześnie świadczenie zostało przyznane na podstawie ugody sądowej, a więc spełniony jest warunek dotyczący źródła świadczenia określony w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, w przypadku uznania przez Organ, że w związku z wykonaniem ugody powstał przychód podatkowy, stoi Pani na stanowisku, że wartość świadczenia uzyskanego w ramach ugody powinna korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile nie zachodzi żadne z wyłączeń wskazanych w tym przepisie.

Ad 3 Uważa Pani, że w przedstawionym stanie faktycznym za datę nabycia przez Panią prawa własności nieruchomości obejmującej dom, budynek gospodarczy wraz z gruntem oraz las należy uznać datę zawarcia umowy darowizny od Pani matki, tj. 28 września 2007 r., a nie datę zawarcia ugody sądowej, na podstawie której Miasto przeniosło na Panią prawo własności tej części nieruchomości.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „nabycie”.

W interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 23 marca 2021 r., nr DD2.8201.7.2020, wskazano, że pojęcie nabycia na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozumieć szeroko, jako uzyskanie prawa własności do nieruchomości. W przedstawionym stanie faktycznym nieruchomość otrzymała Pani od matki w drodze darowizny, jednak to prawo własności zostało zakwestionowane przez Miasto. W związku z istniejącym sporem sądowym dotyczącym prawa własności nieruchomości strony zawarły ugodę sądową. A zatem w Pani ocenie istotne znaczenie ma fakt, że ugoda potwierdziła prawa własności wynikające z wcześniejszej umowy darowizny.

Tym samym w wyniku zawarcia ugody uzyskała Pani ostateczne prawo własności tej konkretnej części nieruchomości. W konsekwencji należy uznać, że w zakresie nieruchomości objętej ugodą nie doszło do nowego nabycia prawa własności w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo to istniało już w momencie otrzymania darowizny, tj. 28 września 2007 r. Ad 4 Ważne dla ustalenia daty nabycia pozostaje przy tym fakt, że od 28 września 2007 r. faktycznie władała Pani nieruchomością, zamieszkiwała Pani na jej terenie, ponosiła nakłady na nieruchomość oraz prowadziła na jej terenie działalność gospodarczą i rolniczą.

Stoi Pani zatem na stanowisku, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odniesieniu do nieruchomości nabytej na podstawie ugody sądowej należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym zawarto umowę darowizny a nie ugodę sądową.

W konsekwencji w chwili obecnej nastąpił już upływ tego pięcioletniego okresu i ewentualna sprzedaż tej nieruchomości po uprzednim wycofaniu nie wcześniej niż w 2028 r. części stanowiących środki trwałe na cele osobiste w każdym momencie nie będzie stanowiła źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile zbycie nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.

Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Obok pieniędzy i wartości pieniężnych ustawodawca za przychody uważa również wartość otrzymanych świadczeń w naturze. Świadczenia w naturze to takie świadczenia, w przypadku których przedmiot świadczenia jest inny niż pieniądz lub wartość pieniężna. Będą to w szczególności różnego rodzaju świadczenia rzeczowe, chociaż przedmiotem świadczenia mogą być również prawa. Powyższe związane jest z przyjętą zasadą kompletności opodatkowania, w myśl której opodatkowaniu powinny podlegać wszelkie przysporzenia majątkowe, a nie tylko te o charakterze pieniężnym. W przypadku świadczeń w naturze przychody powstają dopiero z chwilą ich otrzymania.

Z kolei na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Zgodnie z art. 11 ust. 2b ww. ustawy: Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z ww. przepisem: Źródłami przychodów są: 1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta; 2) działalność wykonywana osobiście; 3) pozarolnicza działalność gospodarcza; 4) działy specjalne produkcji rolnej; 5) (uchylony) 6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą; 7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c; 8) odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany; 8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną; 8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da; 9) inne źródła.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości – dokonane poza działalnością gospodarczą – przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie powstaje przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zatem przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości nie powstanie, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki: · odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz · zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie.

W myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy: Przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.

Jednak stosownie do art. 10 ust. 3 ww. ustawy: Przepisy ust. 1 pkt 8 mają zastosowanie do odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy: Przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących: a) środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł, c) składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych, d) składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, - wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Jak stanowi art. 22a ust. 1 ww. ustawy: Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania: 1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, 2) maszyny, urządzenia i środki transportu, 3) inne przedmioty - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

W myśl art. 22c ww. ustawy: Amortyzacji nie podlegają: 1) grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, 2) budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami, lokale mieszkalne stanowiące odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy, 3) dzieła sztuki i eksponaty muzealne, 4) wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w inny sposób niż określony w art. 22b ust. 2 pkt 1 i 1a, 5) składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej albo zaprzestania działalności, w której te składniki były używane; w tym przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono albo zaprzestano tej działalności - zwane odpowiednio środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Stosownie natomiast do art. 22d ust. 2 ww. ustawy: Składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania.

Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4. Stosownie do art. 22f ust. 1 ww. ustawy: Podatnicy, z wyjątkiem tych, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość nie prowadzą działalności gospodarczej, dokonują odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 22a ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 oraz w art. 22b.

W świetle powyższego wyjaśniam, że zaliczenie przychodu ze sprzedaży składnika majątku wykorzystywanego w prowadzonej działalności do przychodów z działalności gospodarczej jest możliwe, jeśli spełnione zostaną łącznie następujące warunki: składnik majątku wykorzystywano dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, składnik ten stanowi/stanowił środek trwały w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, składnik majątku podlegał ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Po spełnieniu łącznie wszystkich ww. przesłanek określony składnik majątku spełnia definicję środka trwałego.

Zatem, regulacją art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęty został przychód z odpłatnego zbycia tych składników majątku, które spełniają ustawową definicję środka trwałego, podlegającego ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, niezależnie od tego, czy podatnik wprowadził, czy też nie wprowadził te składniki do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jak również od tego, czy zaliczał do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne dokonywane od ich wartości początkowej (zwłaszcza, że część środków trwałych objęta jest ustawowym wyłączeniem z amortyzacji podatkowej).

Natomiast w myśl art. 14 ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Do przychodów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

Przepis art. 30e stosuje się odpowiednio. Zatem, z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że przychodami z działalności gospodarczej są zarówno przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą składników majątku, do których odnosi się art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych wymienionych w art. 14 ust. 2c ww. ustawy), jak i przychody uzyskane ze sprzedaży tych składników majątku, które zostały z działalności gospodarczej z różnych względów wycofane.

Dotyczy to również sytuacji, w której składniki te przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat. Natomiast skutki podatkowe odpłatnego zbycia nieruchomości mieszkalnych lub praw nie powodują powstania przychodu z działalności gospodarczej (chyba że są one towarem handlowym), lecz należy rozpatrywać je w kontekście przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw.

Z kolei za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, stosownie do art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy uważa się w szczególności: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Pani wątpliwość w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych budzi m.in. kwestia skutków podatkowych przeniesienia na Pani rzecz prawa własności zabudowanej nieruchomości – działki nr (…) na podstawie postanowienia sądu z 19 lutego 2026 r. w ramach sprawy o wydanie nieruchomości zgłoszonej przez Miasto (…) i zawarcia w ramach tego postępowania przed sądem ugody, uprawomocnionej 27 lutego 2026 r., momentu nabycia prawa własności ww. nieruchomości oraz skutków podatkowych planowanej sprzedaży ww. nieruchomości.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795): Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże gdy przedmiot świadczenia ma wady, dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży. Świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) jest umową, na mocy której obie strony (dłużnik i wierzyciel) wyrażają zgodę na umorzenie istniejącego dotąd zobowiązania, jeśli dłużnik zamiast pierwotnie ustalonego spełni inne świadczenie.

Przyjmuje się, że umowa, o której mowa w ww. przepisie, ma charakter odpłatnej umowy rozporządzającej, gdyż wierzyciel w miejsce dotychczasowego roszczenia uzyskuje inne. Płatność za świadczenie (wynagrodzenie) nie musi mieć bowiem charakteru pieniężnego, może oznaczać również uzyskanie świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty w naturze (otrzymanie w zamian innych rzeczy lub praw), działania, zaniechania lub znoszenia. Przeniesienie na wierzyciela własności rzeczy lub praw w zamian za zwolnienie z długu jest więc odpłatnym zbyciem tej rzeczy lub prawa, nie następuje bowiem pod tytułem darmym.

Analogicznie u drugiej strony umowy ma miejsce nabycie własności rzeczy lub prawa, gdyż wierzyciel nabywa prawo własności rzeczy lub prawa, którego dotąd nie posiadał. Wskazać należy, że odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej). Cechą umów odpłatnych jest to, że świadczenie jednej strony umowy znajduje swój odpowiednik w świadczeniu drugiej strony. Jest to sytuacja, gdy każda ze stron umowy uzyskuje ekwiwalent (równoważnik) dla świadczenia własnego.

Nie dochodzi więc w takim przypadku do sytuacji, gdy tylko jedna ze stron odnosi korzyść z dokonanego świadczenia, a świadczenie zbywcy nie odbywa się kosztem uszczuplenia własnego majątku. W opisie wskazała Pani, że Pani matka przed przejęciem nieruchomości przez Skarb Państwa w 1950 r. była pierwotnym właścicielem gruntu o powierzchni (…) ha – działki o nr (…). Miasto (…) nabyło własność tej nieruchomości w drodze decyzji komunalizacyjnej w 1996 r. Tytuł własności, między innymi do tej części nieruchomości, utraciło na rzecz byłej ich właścicielki – Pani matki na mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (…) 2007 r., jako przejętej przez Skarb Państwa w 1950 r. z naruszeniem prawa.

Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (…) 2007 r. i wypisu z rejestru gruntów (…) Pani matka została wpisana do ksiąg wieczystych jako prawowita właścicielka nieruchomości. Wszystkie zwrócone wówczas nieruchomości Pani matka przekazała Pani drogą darowizny. Ww. nieruchomość nabyła Pani w drodze darowizny od Pani aktem notarialnym sporządzonym 28 września 2007 r. Wyrokiem Sądu Cywilnego Odwoławczego z dnia 28 września 2023 r. utraciła Pani prawo własności nieruchomości otrzymanej jako darowizna od Pani matki w dniu 28 września 2007 r. na rzecz Miasta (…), której część stanowiła działka o nr (…).

Aby wydać posiadaną przez Panią od 1 kwietnia 1999 r. ((…)umowa dzierżawy od Miasta (…)) nieruchomość Miastu i wycofać się z roszczeń o jej zwrot w naturze obciążyła Pani Miasto (…) warunkiem zwrotu kosztów remontów i napraw wykonanych przez Panią w trakcie użytkowania tej nieruchomości. Miasto wystąpiło przeciwko Pani do sądów cywilnych ze sprawami: o wydanie nieruchomości w ramach, której zostaje zawarta ugoda, z roszczeniem finansowym za bezumowne korzystanie z nieruchomości, o odszkodowanie za wycinkę drzewa z nieruchomości, której była Pani właścicielem.

(…) Miasta nie mając środków finansowych na rozliczenie się z Panią za poczynione na nieruchomości nakłady i wobec perspektywy długotrwałych procesów i zamrożonych możliwości inwestycji na terenie, którego stał się właścicielem i swobodnego dysponowania nim zaproponował Pani ugodę przed Sądem w procesie o wydanie nieruchomości w ramach, której strony kompensują swoje wszystkie wzajemne roszczenia i zobowiązania. Przyjęła Pani propozycję ugody sądowej w ramach, której otrzymała Pani własność zabudowanej działki nr (…).

W dniu 19 lutego 2026 r. zawarła Pani ugodę sądową z Miastem (…), uprawomocnioną 27 lutego 2026 r. Miasto wycofało się także z wszystkich pozostałych finansowych żądań wobec Pani odwołując jednocześnie jako bezprzedmiotowe sprawy z sądów. Pani wydała i przekazała władanie nad pozostałą częścią nieruchomości Miastu i zobowiązała się Pani nie występować z roszczeniami o ich zwrot w naturze zadowalając się przyszłym odszkodowaniem od Skarbu Państwa. W ramach zawartej ugody sądowej zamykającej trwający 36 lat spór, w którym wzajemne świadczenia i żądania nigdy ostatecznie nie udowodnione, zostały zniwelowane i skompensowane.

Spowodowało to zamknięcie procesów sądowych z Miastem (…), które doprowadziłyby być może po wielu latach do ostatecznych rozstrzygnięć co do wysokości wzajemnych zobowiązań. Ugoda nie określa ostatecznie wysokości wzajemnych roszczeń, ale strony wyrażają zgodę na ich kompensatę, przyjmując wzajemne zobowiązania finansowe co zostaje potwierdzone powagą postanowienia sądu.

Uważa Pani, że może tu mieć zastosowanie art. 453 Kodeksu cywilnego i zasada (datio in solutum), ponieważ zobowiązania stron wobec siebie wyczerpuje i niweluje wzajemne roszczenia za zgodą tych stron w ramach uzgodnionego podziału spornego gruntu, przypisanego za zgodą sądu stronom sporu, czyli Pani i Miastu (…), całkowicie wyczerpując wzajemne roszczenia.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w opisanej przez Panią sytuacji, nabyciem przez Panią jest przeniesienie na Pani rzecz prawa własności zabudowanej nieruchomości - działki nr (…) w ramach uregulowania wierzytelności wobec Miasta z tytułu zwrotu kosztów remontów i napraw wykonanych przez Panią w trakcie użytkowania tej nieruchomości. Innymi słowy, nabyła Pani zabudowaną nieruchomość - działkę nr (…) w zamian za zwolnienie Miasta z zobowiązania, które miało określoną wartość majątkową. Tym samym w zamian za zwolnienie Miasta (…) z długu nabyła Pani prawo własności zabudowanej nieruchomości - działki nr (…).

Przeniesienie na Panią – wierzyciela własności rzeczy lub praw w zamian za zwolnienie z długu jest więc odpłatnym zbyciem tej rzeczy lub prawa, nie następuje bowiem pod tytułem darmym. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycia”, należy zatem odwołać się do przepisów ustawy Kodeks cywilny, a w szczególności do art. 155 § 1, który stanowi, że: Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Podkreślić zatem należy, że użyty w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych termin „nabycie” oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy lub prawa w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności. Tak więc jednym ze sposobów nabycia nieruchomości lub praw majątkowych jest nabycie własności nieruchomości lub praw majątkowych w zamian za zwolnienie z długu.

Niemniej jednak nabycie przez Panią zabudowanej nieruchomości - działki nr (…) w zamian za zwolnienie z obowiązku zwrotu na Pani rzecz kosztów remontów i napraw wykonanych przez Panią w trakcie użytkowania ww. nieruchomości, pozostanie dla Pani neutralne z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych. W zawartym w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych katalogu źródeł przychodów nie wymieniono bowiem odpłatnego nabycia nieruchomości, rzeczy lub praw, z czym mamy do czynienia w przedstawionej sytuacji, jako sytuacji, z którą wiąże się powstanie przychodu.

Nabycie to nie jest także świadczeniem nieodpłatnym, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, stąd też zdarzenie to nie spowoduje dla Pani powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Czynność ta jest neutralna pod względem podatkowym co oznacza, że nabycie przez Panią zabudowanej nieruchomości - działki nr (…) nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do wskazanego przez Panią art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy: Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono; Wobec oceny, że nabycie nieruchomości (działki nr (…)) w zamian za zwolnienie z długu jest odpłatnym nabyciem tej nieruchomości, co oznacza, że czynność ta jest neutralna pod względem podatkowym, wskazany przez Panią art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczący zwolnienia przedmiotowego nie ma w Pani sprawie zastosowania.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że prowadziła Pani jednoosobową działalność gospodarczą na całej będącej w Pani posiadaniu nieruchomości, której część stanowi zabudowana działka nr (…) – od kwietnia 1999 r. do 31 grudnia 2024 r. – to jest 27 lat (od 28 września 2023 r., tj. przyznania prawa własności Miastu (…), działalność gospodarczą prowadziła Pani tylko na działce zabudowanej nr (…)). W tym też czasie na cele prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej przeznaczała Pani różne składniki Pani majątku w tym terenu i w różnym okresie czasu.

Największe nakłady poczyniła Pani w okresie od stycznia 2017 r. do września 2017 r. na budynek gospodarczy, który przystosowała Pani do świadczenia usług noclegowych. Łączne nakłady na ten budynek zostały wpisane we wrześniu 2017 r. do ewidencji środków trwałych i amortyzowane do dnia zawieszenia działalności gospodarczej stawką amortyzacyjną właściwą dla budynków. Oprócz tych wydatków czyniła Pani w trakcie prowadzenia firmy wiele innych nakładów na pozostałą część nieruchomości w zależności od aktualnych potrzeb i zużycia. Na parterze budynku mieszkalnego, około (…) m2 gruntu przeznaczone było na parkingi, plac zabaw dla dzieci i rekreację.

W Pani nieruchomości prowadziła nie tylko jednoosobową działalność gospodarczą, ale także gospodarstwo rolne. Dom i teren służą Pani również na cele prywatne, jest Pani w nim zameldowana, mieszka Pani w nim i realizuje życie prywatne i rodzinne. Oba budynki zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych we wrześniu 2017 r. i od tamtego momentu amortyzowane metodą liniową wg stawki 2,5%. Od poczynionych nakładów został odliczony także podatek VAT. W chwili obecnej w związku z zawieszeniem od dnia 1 października 2025 r. pozarolniczej działalności gospodarczej parter budynku mieszkalnego został wycofany ze środków trwałych i przekazany na cele osobiste.

Budynek gospodarczy natomiast nadal widnieje w ewidencji środków trwałych i na dzień zawieszenia działalności nie został on w pełni zamortyzowany. Budynek ten zamierza Pani przekazać na własne cele osobiste dopiero w 2028 r. Skoro sprzedaży będzie podlegała nieruchomość (działka nr (…)) zabudowana budynkiem mieszkalnym wykorzystywanym częściowo przez Panią w działalności gospodarczej, to przychód uzyskany z tej sprzedaży nie będzie stanowił dla Pani przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na wyjątek zawarty we wskazanym wcześniej art. 14 ust. 2c ww. ustawy.

Zatem skutki podatkowe sprzedaży nieruchomość w części zabudowanej budynkiem mieszkalnym należy ocenić w kontekście przesłanek określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy. W przypadku sprzedaży nieruchomości o charakterze mieszkalnym przychód ze źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) tej ustawy powstaje wtedy, gdy jej odpłatne zbycie następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją nabyto.

Wobec faktu, że nieruchomość – działkę nr (…) nabyła Pani w 2026 r., to planowana przez Panią sprzedaż nieruchomości w części zabudowanej budynkiem mieszkalnym, jeżeli nastąpi w okresie do dnia 31 grudnia 2031 r., stanowić będzie dla Pani źródło przychodu, o którym mowa w ww. przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlegać będzie opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 ww. ustawy, ponieważ odpłatne zbycie tej części zostanie dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie ww. nieruchomości.

W sytuacji, gdy sprzedaż przez Panią nieruchomości w części zabudowanej budynkiem mieszkalnym – nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nabyła Pani ww. nieruchomość, tj. po dniu 31 grudnia 2031 r., ww. transakcja nie będzie skutkowała powstaniem po Pani stronie przychodu ze źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast planowana przez Panią sprzedaż nieruchomości w części zabudowanej budynkiem gospodarczym wykorzystywanym przez Panią w działalności gospodarczej będzie skutkować powstaniem przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na brak obowiązku podatkowego z tytułu planowanej sprzedaży nieruchomości w części zabudowanej budynkiem gospodarczym, nie wpłynie także wycofanie przed sprzedażą tego składnika majątku z działalności gospodarczej do majątku prywatnego, jeśli między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku zostałyby wycofany z działalności i dniem jego odpłatnego zbycia, nie upłynęłoby 6 lat.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz w dniu wydania interpretacji. Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu zdarzenia, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej. Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego.

Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.