Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm., dalej: ustawa o PIT), podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Wnioskodawca posiada zarejestrowaną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jednoosobową działalność gospodarczą o profilu programistycznym, obejmującą wyłącznie kod PKD: 62.01.Z. Działalność gospodarcza nie obejmuje działalności finansowej, pośrednictwa finansowego, obrotu instrumentami finansowymi ani działalności określonej w podklasie PKD 64.99.Z.
Działalność gospodarcza jest zawieszona od dnia 19 maja 2024 r. i w okresie zawieszenia Wnioskodawca nie wykonuje w jej ramach żadnych czynności. Działalność ta może jednak zostać w przyszłości wznowiona – nadal będzie obejmować wyłącznie usługi IT (bez jakiejkolwiek działalności finansowej), a opisany obrót instrumentami finansowymi (trading) pozostanie działalnością całkowicie prywatną, prowadzoną poza strukturami firmy. Wnioskodawca planuje podjąć działalność inwestycyjną polegającą na obrocie instrumentami finansowymi na własny rachunek i z użyciem wyłącznie własnego kapitału prywatnego.
Działalność ta będzie prowadzona za pośrednictwem jednego lub większej liczby rachunków brokerskich zarejestrowanych na dane Wnioskodawcy jako osoby fizycznej (rachunki prywatne) prowadzonych przez zagranicznego brokera z siedzibą w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub EOG.
W ramach planowanej działalności inwestycyjnej Wnioskodawca zamierza dokonywać transakcji na następujących klasach instrumentów finansowych: a) akcje spółek notowanych na giełdach zagranicznych, b) tytuły uczestnictwa w funduszach typu ETF (Exchange Traded Funds) notowanych na giełdach zagranicznych, c) tytuły uczestnictwa w zagranicznych funduszach inwestycyjnych typu Mutual Fund, d) obligacje, e) kontrakty terminowe futures, w tym w szczególności kontrakty na indeksy giełdowe, surowce i waluty, f) opcje oraz opcje na kontrakty futures, g) kontrakty na różnicę kursową (CFD, Contract for Difference).
Transakcje będą zawierane ręcznie przez Wnioskodawcę lub w sposób zautomatyzowany — przy użyciu oprogramowania własnego autorstwa lub oprogramowania zewnętrznego, w tym narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję. Oprogramowanie może być uruchamiane na prywatnym sprzęcie Wnioskodawcy, na wynajętym serwerze (VPS) lub w infrastrukturze chmurowej. Kryteria zawierania transakcji będą określane przez Wnioskodawcę bezpośrednio (zlecenia ręczne) albo pośrednio — poprzez parametry i reguły zaimplementowane w oprogramowaniu. W wariancie zautomatyzowanym oprogramowanie będzie analizowało strumienie danych giełdowych i automatycznie generowało oraz wysyłało do brokera zlecenia kupna lub sprzedaży.
Częstotliwość zawierania transakcji będzie zmienna – uzależniona od zmienności rynkowej – od pojedynczych transakcji w skali miesiąca do kilkuset zamkniętych pozycji w ciągu jednej doby, a w miarę rozwoju strategii — potencjalnie więcej. Wnioskodawca wskazuje, że planowana działalność inwestycyjna będzie miała następujące cechy: a) Wszelkie transakcje będą zawierane na własny rachunek Wnioskodawcy i na jego wyłączne ryzyko ekonomiczne.
Wnioskodawca nie będzie świadczył usług zarządzania cudzym portfelem, doradztwa inwestycyjnego ani pośrednictwa na rzecz osób trzecich. b) Wnioskodawca nie będzie zatrudniał pracowników, zleceniobiorców ani podwykonawców do obsługi tego procesu. c) Wnioskodawca planuje w przyszłości zrezygnować z zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, a zyski z opisanego obrotu instrumentami mogą potencjalnie stać się jego jedynym lub głównym źródłem utrzymania.
W związku z planowaną działalnością inwestycyjną Wnioskodawca będzie ponosił następujące wydatki: a) prowizje brokera pobierane od każdej transakcji kupna i sprzedaży instrumentów finansowych, b) stałe miesięczne opłaty za dostęp do giełdowych danych rynkowych w czasie rzeczywistym (market data fees), ponoszone na rzecz brokera lub giełdy, c) opłaty za prowadzenie rachunku brokerskiego (account maintenance fees), d) wydatki na wynajem serwera VPS, na którym uruchomiony będzie autorski algorytm Wnioskodawcy, przeznaczony wyłącznie na potrzeby opisanej działalności inwestycyjnej, e) opłaty za oprogramowanie niezbędne do prowadzenia automatycznego handlu, tj. licencje i subskrypcje narzędzi - platform transakcyjnych, narzędzi analitycznych, bibliotek programistycznych.
Wszystkie wymienione wydatki będą dokumentowane fakturami, potwierdzeniami płatności lub zestawieniami brokera. Kontrakty futures będą podlegały giełdowemu mechanizmowi codziennego równania do rynku (mark-to-market). Na koniec każdej sesji izba rozrachunkowa dokonuje matematycznej wyceny otwartej pozycji. Wynikająca z wyceny kwota (dobowy zysk lub strata) jest fizycznie dopisywana do salda gotówkowego rachunku Wnioskodawcy lub z niego pobierana.
Po tym dobowym rozliczeniu finansowym sam kontrakt nie wygasa – pozycja pozostaje otwarta w rejestrach giełdy, a Wnioskodawca zachowuje prawa i obowiązki z niej wynikające aż do momentu jej definitywnego zamknięcia na rynku (poprzez transakcję odwrotną) lub do dnia ostatecznego wygaśnięcia danej serii kontraktu. Transakcje będą zawierane w walutach obcych (USD, EUR). Broker rejestruje i prezentuje w raportach dwa momenty dla każdej transakcji na akcjach/ETF: moment zawarcia transakcji na rynku (tzw. trade date) oraz moment ostatecznego rozliczenia międzybankowego i przeniesienia praw (tzw. settlement date).
Pytania
1.Czy przychody uzyskiwane przez Wnioskodawcę z tytułu: a) odpłatnego zbycia akcji, tytułów uczestnictwa w funduszach ETF oraz obligacji, b) odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych (kontraktów futures, opcji, opcji na kontrakty futures, kontraktów CFD) oraz realizacji praw z nich wynikających, c) umorzenia, odkupienia lub wykupienia tytułów uczestnictwa w zagranicznych funduszach inwestycyjnych typu Mutual Fund, dokonywanych wyłącznie na własny rachunek i z użyciem własnego kapitału prywatnego, bez świadczenia jakichkolwiek usług osobom trzecim i bez zarządzania cudzymi środkami finansowymi, stanowią dla Wnioskodawcy przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa odpowiednio w art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 5, pkt 6 lit. a i b oraz pkt 10 ustawy o PIT, podlegające opodatkowaniu stawką 19% na podstawie art. 30b ust. 1 ustawy o PIT i rozliczeniu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-38?
2. Czy na kwalifikację przychodów opisanych w pytaniu nr 1 do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT (kapitały pieniężne) wpływa którakolwiek z następujących okoliczności, rozpatrywana zarówno osobno, jak i łącznie: a) sposób zawierania transakcji: ręcznie albo w sposób zautomatyzowany, przy użyciu oprogramowania własnego lub zewnętrznego (w tym opartego na sztucznej inteligencji), uruchamianego na sprzęcie własnym, serwerze VPS lub w chmurze, b) wysoka częstotliwość transakcji, c) rezygnacja z pracy etatowej i traktowanie zysków z tradingu jako głównego lub jedynego źródła utrzymania Wnioskodawcy?
3. Czy fakt posiadania przez Wnioskodawcę zarejestrowanej w CEIDG (obecnie zawieszonej, która może zostać w przyszłości wznowiona) jednoosobowej działalności gospodarczej o profilu programistycznym (której zakres wyklucza kody PKD działalności finansowej oraz podklasę PKD 64.99.Z) wpływa na ocenę, że handel instrumentami finansowymi opisany w pytaniu nr 1, prowadzony na prywatnych rachunkach brokerskich, powinien być rozliczany jako źródło przychodów z kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7)?
4. Czy ponoszone przez Wnioskodawcę następujące wydatki stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z odpowiednio art. 30b ust. 2 pkt 1, pkt 3 oraz pkt 7 ustawy o PIT i pomniejszają dochód do opodatkowania wykazywany w zeznaniu PIT-38: a) prowizje brokera pobierane od każdej transakcji kupna i sprzedaży instrumentów finansowych, b) stałe miesięczne opłaty za dostęp do giełdowych danych rynkowych w czasie rzeczywistym (market data fees), ponoszone na rzecz brokera lub giełdy, c) opłaty za prowadzenie rachunku brokerskiego (account maintenance fees), d) wydatki na wynajem serwera VPS, na którym uruchomiony będzie autorski algorytm Wnioskodawcy, przeznaczony wyłącznie na potrzeby działalności inwestycyjnej opisanej we wniosku, e) opłaty za oprogramowanie niezbędne do prowadzenia automatycznego handlu, tj. licencje i subskrypcje narzędzi - platform transakcyjnych, narzędzi analitycznych, bibliotek programistycznych?
5. Czy w przypadku kontraktów futures rozliczanych przez izbę rozrachunkową metodą mark-to- market, polegającą na codziennym uznawaniu lub obciążaniu rachunku Wnioskodawcy wynikiem dnia, przychód podatkowy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy o PIT powstaje wyłącznie w momencie zamknięcia pozycji lub wygaśnięcia kontraktu, a nie w momencie każdego codziennego rozliczenia przez izbę rozrachunkową?
6. Czy przychody oraz koszty uzyskania przychodów z transakcji denominowanych w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego: a) w przypadku papierów wartościowych (akcji, funduszy ETF, obligacji) – dzień faktycznego rozliczenia transakcji na rachunku i przeniesienia własności (tzw. settlement date / data rozrachunku), b) w przypadku pochodnych instrumentów finansowych (futures, opcje, CFD) – dzień zawarcia transakcji i realizacji praw (tzw. trade date), zgodnie z art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o PIT, podczas gdy data rozrachunku dla pochodnych oraz wewnętrzne kursy walutowe brokera pozostają bez wpływu na to przeliczenie?
Pana stanowisko w sprawie
Stanowisko do pytania nr 1 Zdaniem Wnioskodawcy, przychody uzyskiwane z obrotu wszystkimi klasami aktywów wymienionymi w opisie zdarzenia przyszłego stanowią przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT.
Podlegają one opodatkowaniu liniową stawką 19% na podstawie art. 30b ust. 1 ustawy o PIT i muszą być wykazane po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu PIT-38. Uzasadnienie: Ustawodawca w art. 17 ust. 1 ustawy o PIT, w sposób autonomiczny przyporządkował poszczególne kategorie aktywów do źródła „kapitały pieniężne”: odpłatne zbycie akcji, obligacji oraz tytułów uczestnictwa w funduszach ETF to przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o PIT.
Odpłatne zbycie oraz realizacja praw z kontraktów futures, opcji, opcji na futures oraz kontraktów CFD to przychody z pochodnych instrumentów finansowych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT. Umorzenie, odkupienie lub wykupienie jednostek w zagranicznych funduszach Mutual Fund to przychód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT. Kluczowe znaczenie dla wykluczenia tych zysków ze źródła „pozarolnicza działalność gospodarcza” (art. 10 ust. 1 pkt 3) ma konstrukcja art. 5a pkt 6 ustawy o PIT.
Przepis ten zawiera tzw. klauzulę wyłączającą, zgodnie z którą za działalność gospodarczą uznaje się określoną aktywność zarobkową, pod warunkiem, że „uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9”. Skoro przychody z obrotu instrumentami finansowymi zostały przez ustawodawcę wprost sklasyfikowane w art. 10 ust. 1 pkt 7, to na mocy nadrzędnej zasady systemowej nie mogą być one jednocześnie kwalifikowane jako przychody z działalności gospodarczej.
Wszystkie te dochody podlegają pod art. 30b ust. 1 ustawy o PIT i są rozliczane w PIT-38. Stanowisko do pytania nr 2 Zdaniem Wnioskodawcy, żadna z okoliczności wymienionych w pytaniu nr 2 (sposób zawierania transakcji: ręcznie albo w sposób zautomatyzowany, przy użyciu oprogramowania własnego lub zewnętrznego, wysoki wolumen transakcji, czy fakt, że trading stanie się głównym źródłem utrzymania) nie wpływa na zmianę źródła przychodów. Przychody te niezmiennie stanowią kapitały pieniężne (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT).
Uzasadnienie: Sposób zawierania transakcji - ręcznie albo w sposób zautomatyzowany poprzez wykorzystanie nowoczesnych technologii, skryptów programistycznych czy infrastruktury serwerowej VPS stanowi wyłącznie techniczną modalność składania zleceń. Narzędzie techniczne nie posiada podmiotowości podatkowej i nie redefiniuje natury prawnej zawieranych umów na instrumentach finansowych. Ryzyko ekonomiczne i decyzje (wyrażone zakodowanymi parametrami) nadal obciążają bezpośrednio osobę fizyczną.
Liczba transakcji: ustawa o PIT w żadnym miejscu nie wprowadza kryteriów ilościowych (np. dopuszczalnej liczby transakcji na dobę lub rok), po przekroczeniu których obrót kapitałowy staje się działalnością gospodarczą. Próba limitowania transakcji przez organy podatkowe byłaby tworzeniem prawa pozaustawowego. Główne źródło utrzymania: fakt rezygnacji z etatu i uczynienie z tradingu podstawy egzystencji finansowej nie modyfikuje źródła przychodu. Zarządzanie własnym majątkiem prywatnym (niezależnie od jego skali i czasu mu poświęcanego) nie stanowi komercyjnego świadczenia usług na rzecz innych podmiotów.
Ponieważ zyski te są przypisane do art. 10 ust. 1 pkt 7, klauzula wyłączająca z art. 5a pkt 6 ustawy o PIT bezwzględnie blokuje ich przeniesienie do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 3, bez względu na stopień profesjonalizacji tradera. Stanowisko do pytania nr 3 Zdaniem Wnioskodawcy, fakt posiadania zarejestrowanej w CEIDG (niezależnie od jej statusu) jednoosobowej działalności gospodarczej o profilu programistycznym w żaden sposób nie wpływa na konieczność rozliczania handlu instrumentami w ramach kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7).
Uzasadnienie: Zgodnie z art. 30b ust. 4 ustawy o PIT, wyłączenie rozliczania zysków kapitałowych stawką 19% w PIT -38 następuje tylko wtedy, gdy odpłatne zbycie instrumentów następuje „w wykonywaniu działalności gospodarczej”. Wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu wskazuje, że obrót instrumentami finansowymi musiałby stanowić przedmiot i zakres prowadzonego przez podatnika przedsiębiorstwa. Wnioskodawca posiada zarejestrowaną działalność wyłącznie w zakresie usług IT (programowanie). Wnioskodawca nie posiada wpisanych kodów PKD uprawniających do handlu na własny rachunek w strukturach firmy (brak PKD 64.99.Z).
Handel jest realizowany na prywatnym koncie, za pomocą prywatnych środków i jest całkowicie odizolowany od firmy. W konsekwencji art. 30b ust. 4 ustawy o PIT nie ma zastosowania, a przychody stanowią wyłącznie kapitały pieniężne.
Stanowisko do pytania nr 4 Zdaniem Wnioskodawcy, wszystkie wymienione wydatki (prowizje, market data fees, account maintenance fees, abonament VPS, opłaty za oprogramowanie niezbędne do prowadzenia automatycznego handlu) stanowią koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 1 w zw. z art. 30b ust. 2 ustawy o PIT i podlegają odliczeniu w zeznaniu PIT-38. Uzasadnienie: Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, kosztami są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, o ile nie zostały wymienione w art. 23. Przepis art. 30b ust. 2 ustawy o PIT wskazuje, że dochodem jest różnica między sumą przychodów a kosztami ich uzyskania.
Prowizje brokera (ad. a): są to bezpośrednie koszty transakcyjne nierozerwalnie związane z aktem nabycia lub zbycia instrumentów. Ich potrącalność wynika wprost z art. 23 ust. 1 pkt 38 oraz pkt 38a ustawy o PIT. Dane rynkowe, utrzymanie konta, serwer VPS, opłaty za oprogramowanie niezbędne do prowadzenia automatycznego handlu (ad. b, c, d, e): są to koszty, bez których zautomatyzowana działalność inwestycyjna Wnioskodawcy w ogóle nie mogłaby zostać uruchomiona i prowadzona. Serwer VPS zapewnia ciągłość działania (24/7) autorskiego algorytmu, a dane giełdowe czasu rzeczywistego są kluczowym komponentem wejściowym, na podstawie którego program podejmuje decyzje o zleceniach.
Wydatki te wykazują bezpośredni, bezsporny i przyczynowo-skutkowy związek z celem, jakim jest wygenerowanie przychodu z kapitałów pieniężnych oraz zabezpieczenie tego źródła. Nie są to koszty o charakterze osobistym, dlatego podlegają ujęciu jako koszty uzyskania przychodów w rocznym PIT-38. Stanowisko do pytania nr 5 Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku kontraktów futures rozliczanych giełdowym mechanizmem mark-to-market, przychód podatkowy powstaje wyłącznie i jednostkowo w momencie definitywnego zamknięcia pozycji (poprzez transakcję odwrotną) lub w dacie wygaśnięcia kontraktu. Codzienne dobowe rozliczenia salda rachunku (variation margin) nie generują obowiązku podatkowego.
Uzasadnienie: Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o PIT, za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw. W przypadku kontraktu futures podlegającego procedurze mark-to-market, codzienne dopisywanie lub pobieranie środków przez izbę clearingową giełdy ma charakter czysto operacyjny i zabezpieczający (depozytowy). Nie dochodzi wówczas do zamknięcia kontraktu – pozycja podatnika pozostaje otwarta, a ostateczny ekonomiczny i prawny rezultat transakcji nie jest znany.
Realizacja praw z instrumentu pochodnego w rozumieniu art. 17 ust. 1b ustawy o PIT następuje dopiero w ułamku sekundy, w którym Wnioskodawca likwiduje pozycję na rynku (zawiera transakcję odwrotną) lub gdy kontrakt wygasa. Przyjęcie odmiennej interpretacji nakazywałoby podatnikowi fikcyjne wykazywanie setek zdarzeń podatkowych z jednej, nie zamkniętej pozycji, co stałoby w sprzeczności z istotą opodatkowania dochodu jako zrealizowanego przyrostu majątkowego.
Stanowisko do pytania nr 6 Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o PIT, przeliczenia walutowego na złote (PLN) należy dokonywać według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski (NBP) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania przychodu lub kosztu, z zastosowaniem następującej metodologii rynkowej: a) dla papierów wartościowych (akcje, fundusze ETF, obligacje): przychód powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności (art. 17 ust. 1ab pkt 1 ustawy o PIT).
Na rynku giełdowym moment ten jest tożsamy z datą rozrachunku transakcji (tzw. settlement date, zazwyczaj T+1 lub T+2), ponieważ samo zawarcie transakcji (trade date) jest jedynie zobowiązaniem. Zatem kursem właściwym dla przychodu/kosztu z akcji/ETF jest kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego settlement date. b) dla pochodnych instrumentów finansowych (futures, opcje, CFD): przychód powstaje w momencie realizacji praw (art. 17 ust. 1b ustawy o PIT). Realizacja praw z pochodnych (zamknięcie pozycji finansowej) następuje natychmiast w dacie zawarcia transakcji na platformie.
Zatem kursem właściwym dla przychodów i kosztów z instrumentów pochodnych jest kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego trade date (datę zawarcia transakcji). Wszelkie wewnętrzne kursy rozliczeniowe prezentowane na wyciągach przez brokera oraz daty rozrachunku (settlement date) w przypadku instrumentów pochodnych mają charakter wyłącznie informacyjny i operacyjny – nie mogą zastąpić oficjalnych zasad przeliczania walut wynikających z art. 11a ustawy o PIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że posiada Pan zarejestrowaną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jednoosobową działalność gospodarczą o profilu programistycznym, obejmującą wyłącznie kod PKD: 62.01.Z.
Działalność gospodarcza nie obejmuje działalności finansowej, pośrednictwa finansowego, obrotu instrumentami finansowymi ani działalności określonej w podklasie PKD 64.99.Z. Działalność gospodarcza jest zawieszona od dnia 19 maja 2024 roku i w okresie zawieszenia nie wykonuje Pan w jej ramach żadnych czynności. Działalność ta może jednak zostać w przyszłości wznowiona – nadal będzie obejmować wyłącznie usługi IT (bez jakiejkolwiek działalności finansowej), a opisany obrót instrumentami finansowymi (trading) pozostanie działalnością całkowicie prywatną, prowadzoną poza strukturami firmy.
Planuje Pan podjąć działalność inwestycyjną polegającą na obrocie instrumentami finansowymi na własny rachunek i z użyciem wyłącznie własnego kapitału prywatnego. Działalność ta będzie prowadzona za pośrednictwem jednego lub większej liczby rachunków brokerskich zarejestrowanych na dane Pana jako osoby fizycznej (rachunki prywatne) prowadzonych przez zagranicznego brokera z siedzibą w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub EOG.
W ramach planowanej działalności inwestycyjnej zamierza Pan dokonywać transakcji na następujących klasach instrumentów finansowych: a) akcje spółek notowanych na giełdach zagranicznych, b) tytuły uczestnictwa w funduszach typu ETF (Exchange Traded Funds) notowanych na giełdach zagranicznych, c) tytuły uczestnictwa w zagranicznych funduszach inwestycyjnych typu Mutual Fund, d) obligacje, e) kontrakty terminowe futures, w tym w szczególności kontrakty na indeksy giełdowe, surowce i waluty, f) opcje oraz opcje na kontrakty futures, g) kontrakty na różnicę kursową (CFD, Contract for Difference).
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c. Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych – oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o pochodnych instrumentach finansowych: Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi: a) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania, b) instrumenty rynku pieniężnego, c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, f) niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego, h) kontrakty na różnicę, i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.
Sposób opodatkowania tych dochodów został uregulowany w art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem: Od dochodów uzyskanych: 1) z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, 2) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), 3) z odpłatnego zbycia udziałów w spółdzielni, 4) z tytułu objęcia udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny, 5) z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych – podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
W myśl art. 30b ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a – osiągnięta w roku podatkowym. Jednocześnie nadmieniam, że w myśl art. 30b ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodów, o których mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.
W związku z powyższym przychód z tytułu inwestycji w pochodne instrumenty finansowe oraz kontrakty terminowe należy uznać za przychód ze źródła przychodów określonego w powołanym wyżej przepisie art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. z kapitałów pieniężnych. Odnosząc się z kolei do inwestycji w fundusze ETF, które Pan zamierza dokonywać w przyszłości, wyjaśniam, że pojęcie „fundusze kapitałowe” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zdefiniowane zostało w art. 5a pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z tym przepisem: Fundusze kapitałowe oznacza fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Dla prawidłowego określenia skutków podatkowych z tytułu inwestycji w fundusze ETF istotne jest wyjaśnienie, do jakich przychodów z kapitałów pieniężnych ma zastosowanie odpowiednio art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
I tak, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c. Pod pojęciem „przychodów z udziału w funduszu kapitałowym” rozumie się wszelkie przysporzenia wynikające z relacji fundusz kapitałowy – uczestnik tego funduszu. Przepis ten dotyczy zatem przychodów, które są rezultatem realizacji przez fundusz kapitałowy uprawnień majątkowych podatnika jako uczestnika funduszu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody: a) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych, b) realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Z kolei zgodnie z powołanym art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Od dochodów uzyskanych z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych – podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Zatem inwestycje w fundusze ETF, które zamierza Pan wykonywać w przyszłości, będą powodować powstanie przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, który również należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy.
Zatem rozliczenie dochodów z transakcji do których odnosi się art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych następuje na zasadzie samoopodatkowania, tj. po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, składanym do końca kwietnia roku następnego po roku podatkowym (PIT-38), wykazać dochody z tego tytułu uzyskane w roku podatkowym i obliczyć należny podatek dochodowy.
Zgodnie z treścią art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b.
Biorąc pod uwagę powyższe, przychody uzyskiwane przez Pana z tytułu odpłatnego zbycia akcji, tytułów uczestnictwa w funduszach ETF oraz obligacji, odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych (kontraktów futures, opcji, opcji na kontrakty futures, kontraktów CFD) oraz realizacji praw z nich wynikających, umorzenia, odkupienia lub wykupienia tytułów uczestnictwa w zagranicznych funduszach inwestycyjnych typu Mutual Fund, dokonywanych wyłącznie na własny rachunek i z użyciem własnego kapitału prywatnego, bez świadczenia jakichkolwiek usług osobom trzecim i bez zarządzania cudzymi środkami finansowymi, stanowią dla Pana przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa odpowiednio w art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 5, pkt 6 lit. a i b oraz pkt 10 ustawy o PIT, podlegające opodatkowaniu stawką 19% na podstawie art. 30b ust. 1 ustawy o PIT i rozliczeniu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-38. Na kwalifikację przychodów opisanych w pytaniu nr 1 do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (kapitały pieniężne) nie wpływa którakolwiek z następujących okoliczności, rozpatrywana zarówno osobno, jak i łącznie: a) sposób zawierania transakcji: ręcznie albo w sposób zautomatyzowany, przy użyciu oprogramowania własnego lub zewnętrznego (w tym opartego na sztucznej inteligencji), uruchamianego na sprzęcie własnym, serwerze VPS lub w chmurze, b) wysoka częstotliwość transakcji, c) rezygnacja z pracy etatowej i traktowanie zysków z tradingu jako głównego lub jedynego źródła utrzymania Pana.
Fakt posiadania przez Pana zarejestrowanej w CEIDG (obecnie zawieszonej, która może zostać w przyszłości wznowiona) jednoosobowej działalności gospodarczej o profilu programistycznym (której zakres wyklucza kody PKD działalności finansowej oraz podklasę PKD 64.99.Z) nie wpływa na ocenę, że handel instrumentami finansowymi opisany w pytaniu nr 1, prowadzony na prywatnych rachunkach brokerskich, powinien być rozliczany jako źródło przychodów z kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7). Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1, nr 2 oraz nr 3 uznałem za prawidłowe.
Przechodząc do Pana 4 pytania odnoszącego się do kwestii czy ponoszone przez Pana wydatki wymienione we wniosku stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z odpowiednio art. 30b ust. 2 pkt 1, pkt 3 oraz pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i pomniejszają dochód do opodatkowania wykazywany w zeznaniu PIT-38, wskazuję co następuje.
Z wniosku wynika, że w związku z planowaną działalnością inwestycyjną będzie ponosił Pan następujące wydatki: a) prowizje brokera pobierane od każdej transakcji kupna i sprzedaży instrumentów finansowych, b) stałe miesięczne opłaty za dostęp do giełdowych danych rynkowych w czasie rzeczywistym (market data fees), ponoszone na rzecz brokera lub giełdy, c) opłaty za prowadzenie rachunku brokerskiego (account maintenance fees), d) wydatki na wynajem serwera VPS, na którym uruchomiony będzie autorski algorytm Wnioskodawcy, przeznaczony wyłącznie na potrzeby opisanej działalności inwestycyjnej, e) opłaty za oprogramowanie niezbędne do prowadzenia automatycznego handlu tj. licencje i subskrypcje narzędzi - platform transakcyjnych, narzędzi analitycznych, bibliotek programistycznych.
Wszystkie wymienione wydatki będą dokumentowane fakturami, potwierdzeniami płatności lub zestawieniami brokera. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38a ww. ustawy: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych – do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia – o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Należy zauważyć, że pod pojęciem wydatków na nabycie pochodnych instrumentów finansowych należy rozumieć wszelkie wydatki bezpośrednio warunkujące nabycie pochodnych instrumentów finansowych, czyli takie, bez których ich nabycie nie byłoby możliwe. Do typowych kosztów warunkujących nabycie pochodnych instrumentów finansowych zaliczyć należy zatem zapłaconą cenę za pochodne instrumenty finansowe oraz inne koszty bezpośrednio związane z tym zakupem. Mając na uwadze takie rozumienie pojęcia „wydatki na nabycie”, łatwo zauważyć, że odnosi się ono wyłącznie do kosztów, których poniesienie warunkuje nabycie pochodnych instrumentów finansowych.
„Wydatkami na nabycie” będą zatem wyłącznie koszty, bez których przeniesienie własności pochodnych instrumentów finansowych nie będzie możliwe. Takie wydatki zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w dacie odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z nich wynikających, z uwzględnieniem, że spełniają ogólne przesłanki zaliczenia ich do kosztów podatkowych wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy podatkowej.
W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Zatem, aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu winien, w myśl powołanego przepisu, spełniać łącznie następujące warunki: · pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, · nie znajdować się na liście wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, · być właściwie udokumentowany.
Przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych koszty uzyskania przychodu można zatem podzielić na dwie grupy: · bezpośrednio przypisane do konkretnej transakcji - np. koszt nabycia odpłatnie zbywanego papieru wartościowego, · koszty poniesione przez podatnika w roku podatkowym związane z obsługą rachunku papierów wartościowych przez instytucję finansową (np. koszty poniesione w danym roku związane z prowadzeniem lub założeniem rachunków, koszty transferu, koszty zdeponowania papierów itp.).
W tym miejscu podkreślę, że obowiązek wykazania związku przyczynowo-skutkowego (a także celowości i konieczności) poniesienia danego wydatku z uzyskanym przychodem lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu spoczywa na podatniku. Jeżeli zatem nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionymi kosztami, a uzyskanym przychodem z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (to znaczy, że ich poniesienie nie jest warunkiem koniecznym uzyskania przychodu) - dla celów podatkowych wydatki takie nie mogą pomniejszać przychodu z kapitałów pieniężnych.
Należy zwrócić uwagę, że użycie przez ustawodawcę określenia „wydatki na nabycie” oznacza, że do kosztów uzyskania przychodów - ale dopiero z chwilą sprzedaży papierów wartościowych, zalicza się wydatki bezpośrednio warunkujące ich nabycie, tj. takie, bez których poniesienia skuteczne nabycie papierów wartościowych nie byłoby możliwe. W orzecznictwie sądów administracyjnych i praktyce organów podatkowych ugruntowane jest stanowisko, że pod pojęciem wydatków na nabycie papierów wartościowych należy rozumieć wszelkie wydatki bezpośrednio warunkujące nabycie papierów wartościowych, czyli takie, bez których nabycie papierów wartościowych nie byłoby możliwe.
Do typowych kosztów warunkujących nabycie papierów wartościowych zaliczyć należy zapłaconą cenę papierów wartościowych oraz inne koszty bezpośrednio związane z tym zakupem (wszelkie opłaty w tym opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego, podatku itp.). Mając na uwadze takie rozumienie pojęcia „wydatki na nabycie”, łatwo zauważyć, że odnosi się ono wyłącznie do kosztów, których poniesienie warunkuje nabycie papierów wartościowych lub udziałów w funduszach kapitałowych. „Wydatkami na nabycie” będą zatem wyłącznie wydatki, bez których przeniesienie ich własności nie będzie możliwe.
Takie wydatki zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich odpłatnego zbycia/umorzenia pod warunkiem, że spełniają ogólne przesłanki zaliczenia ich do kosztów podatkowych wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli natomiast koszty nie będą związane bezpośrednio z samym odpłatnym zbyciem, ale pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętym przychodem i nie zostały wymienione w art. 23 ww. ustawy, to mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.
W przypadku gdy wydatki ponoszone są przez podatnika w określonym przedziale czasowym, bez związku z konkretną transakcją stanowią one koszt uzyskania przychodu w momencie uzyskania jakiegokolwiek przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Podkreślić należy, że warunkiem koniecznym uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest jego związek przyczynowo-skutkowy z uzyskaniem przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej informacje oraz przywołane uregulowania prawne wskazać należy, iż faktycznie poniesione przez Pana wydatki na prowizje brokera pobierane od każdej transakcji kupna i sprzedaży instrumentów finansowych, stałe miesięczne opłaty za dostęp do giełdowych danych rynkowych w czasie rzeczywistym (market data fees), ponoszone na rzecz brokera lub giełdy, opłaty za prowadzenie rachunku brokerskiego (account maintenance fees), o ile bez poniesienia ww. wydatków niemożliwe byłoby nabycie, a w dalszej perspektywie zbycie pochodnych instrumentów finansowych stanowi koszt uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego pochodnych instrumentów finansowych, jako wydatek niewyłączony z kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podkreślenia jednak wymaga, że ww. opłata będzie stanowić koszt uzyskania przychodu tylko i wyłącznie w odniesieniu do konkretnych transakcji, z których uzyskał Pan przychód. Nie można bowiem od przychodu uzyskanego ze zbycia pochodnych instrumentów finansowych odliczyć kosztu stanowiącego opłatę dotyczącą tych instrumentów, które nie zostały jeszcze sprzedane. Wydatki poniesione na ww. opłatę w odniesieniu do niesprzedanych instrumentów będzie można zaliczyć do kosztu uzyskania przychodu dopiero wówczas, gdy te zostaną sprzedane.
Natomiast nie może Pan uznać za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z odpowiednio art. 30b ust. 2 pkt 1, pkt 3 oraz pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie może Pan pomniejszyć dochodu do opodatkowania wykazywanego w zeznaniu PIT-38 wydatków na wynajem serwera VPS, na którym uruchomiony będzie Pana autorski algorytm, przeznaczony wyłącznie na potrzeby działalności inwestycyjnej opisanej we wniosku oraz opłat za oprogramowanie niezbędne do prowadzenia automatycznego handlu, tj. licencje i subskrypcje narzędzi - platform transakcyjnych, narzędzi analitycznych, bibliotek programistycznych.
Wyżej wymienione wydatki stanowią wydatki o charakterze ogólnym. Nie można ich powiązać z konkretną operacją zakupu lub sprzedaży papierów wartościowych czy instrumentów finansowych. W konsekwencji nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów z kapitałów pieniężnych.
Przechodząc do kwestii wynikających z Pana pytania oznaczonego we wniosku nr 5, tj. czy w przypadku kontraktów futures rozliczanych przez izbę rozrachunkową metodą mark-to- market, polegającą na codziennym uznawaniu lub obciążaniu Pana rachunku wynikiem dnia, przychód podatkowy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powstaje wyłącznie w momencie zamknięcia pozycji lub wygaśnięcia kontraktu, a nie w momencie każdego codziennego rozliczenia przez izbę rozrachunkową stwierdzam co następuje.
W myśl art. 17 ust. 1ab ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przychód określony w ust. 1 pkt 6: 1) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych; 2) z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych powstaje w momencie realizacji tych praw. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b ww. ustawy: Za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.
Skoro przychód z transakcji w przypadku kontraktów futures jest przychodem z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to w celu ustalenia momentu powstania tego przychodu należy odnieść się do art. 17 ust. 1b ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przychód określony powyżej powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Tak więc, za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, uważa się moment realizacji tych praw.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19 i art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zasadniczo więc według treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne.
Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy zawiera jednak zastrzeżenie m.in. w odniesieniu do przychodów z art. 17 ust. 1 pkt 10, tj. przychodów w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, które wskazuje, że przychodem z powyższego tytułu nie są kwoty otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika. Zatem, stosownie do treści art. 17 ust. 1b cytowanej ustawy, przychód określony w ust. 1 pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych.
Mając zatem na uwadze opisane we wniosku zdarzenia przyszłe oraz powołane przepisy prawa podatkowego stwierdzam, że w przypadku kontraktów futures rozliczanych przez izbę rozrachunkową metodą mark-to- market, polegającą na codziennym uznawaniu lub obciążaniu Pana rachunku wynikiem dnia, zgodnie z treścią art. 17 ust. 1b w związku z art. 17 ust. 1 pkt 10 i art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód podatkowy powstaje wyłącznie w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, tj. zamknięcia pozycji lub wygaśnięcia kontraktu, a nie w momencie każdego codziennego rozliczenia przez izbę rozrachunkową.
Zatem Pana stanowisko w powyższym zakresie uznałem za prawidłowe.
Odnosząc się do Pana pytania nr 6 dotyczącego kwestii tego czy przychody oraz koszty uzyskania przychodów z transakcji denominowanych w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego: a) w przypadku papierów wartościowych (akcji, funduszy ETF, obligacji) – dzień faktycznego rozliczenia transakcji na rachunku i przeniesienia własności (tzw. settlement date / data rozrachunku), b) w przypadku pochodnych instrumentów finansowych (futures, opcje, CFD) – dzień zawarcia transakcji i realizacji praw (tzw. trade date),zgodnie z art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podczas gdy data rozrachunku dla pochodnych oraz wewnętrzne kursy walutowe brokera pozostają bez wpływu na to przeliczenie stwierdzam co następuje.
Stosownie do postanowień art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Natomiast zgodnie z art. 11a ust. 2 ww. ustawy: Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Z wyżej cytowanych przepisów wyraźnie wynika, że przychód z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcji, funduszy ETF, obligacji) powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności papierów wartościowych. Kosztami zaś są wydatki na nabycie papierów wartościowych i koszty te rozpoznaje się dopiero w momencie odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Zatem do przeliczania na złote przychodów uzyskanych w walucie obcej z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcji, funduszy ETF, obligacji) powinien Pan uwzględnić kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień przeniesienia na nabywcę własności akcji.
Natomiast do przeliczania na złote kosztów poniesionych w walucie obcej na nabycie papierów wartościowych (akcji, funduszy ETF, obligacji) powinien Pan uwzględnić kurs średni USD ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień nabycia akcji. Z kolei w przypadku pochodnych instrumentów finansowych (futures, opcje, CFD) przychody uzyskane w walucie obcej, przeliczymy na złotówki po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego rozliczenie (zamknięcie) transakcji.
Koszty zaś w tym przypadku poniesione przez Pana w transakcji w walucie obcej, powinien Pan przeliczyć na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 6 uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy przedstawionego zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.