Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 12

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 6 listopada 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.361.2026.4.JF

Interpretacja aktualnaStanowisko prawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaUstalenie czy otrzymane przez Spółkę odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie decyzji ZRID stanowi przychód podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych w dacie jego faktycznego otrzymania (kasowo), a Spółka ma prawo rozpoznać jako koszt uzyskania przychodu historyczny wydatek poniesiony na nabycie wywłaszczanej części nieruchomości (proporcjonalnie do powierzchni działki nr 2) na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 września 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 4 września 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia, czy otrzymane przez Spółkę odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie decyzji ZRID stanowi przychód podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) w dacie jego faktycznego otrzymania (kasowo), a Spółka ma prawo rozpoznać jako koszt uzyskania przychodu historyczny wydatek poniesiony na nabycie wywłaszczanej części nieruchomości (proporcjonalnie do powierzchni działki nr 2) na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT.

Uzupełnili go Państwo pismem z 12 października 2026 r. (data wpływu 13 października 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca – spółka A. Sp. z o.o. (dalej jako: „Spółka”) – prowadzi działalność gospodarczą. W dacie (...) 2023 r. Spółka nabyła od osoby prywatnej na podstawie umowy sprzedaży (…) nieruchomość gruntową położoną w (...) (jednostka ewidencyjna (…)). Transakcja ta, z uwagi na status zbywcy jako osoby prywatnej niebędącej podatnikiem podatku VAT, nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług (została dokonana bez podatku VAT).

Grunt ten stanowił działkę ewidencyjną nr 1. Decyzją nr (…) z dnia (...) 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, dokonano zatwierdzenia podziału działki nr 1. W wyniku tego podziału powstała m.in. działka nr 2 o powierzchni (…) ha, która z mocy prawa, z dniem uprawomocnienia się decyzji ZRID, przeszła na własność Gminy Miejskiej (...) na cele realizacji inwestycji drogowej.

W dacie wydania decyzji ZRID działka nr 2 była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała (...) Rady Miasta (...) z dnia (…) 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru „(...)”). W planie tym wywłaszczany grunt był oznaczony symbolem (...) – teren drogi publicznej klasy L (lokalnej). Na wywłaszczanym fragmencie nieruchomości znajdowały się również składniki budowlane w postaci ogrodzenia z siatki stalowej na słupkach, betonowych schodów oraz fragmentu zjazdu asfaltobetonowego.

Z tytułu wywłaszczenia gruntu oraz jego części składowych rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym określił wartość odtworzeniową nieruchomości na łączną kwotę (…) zł (w tym wartość gruntu (...) zł oraz wartość składników budowlanych (…) zł), co stanowi podstawę do wypłaty odszkodowania przez Gminę Miejską (...).

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego Pismem z 12 października 2026 r. (data wpływu 13 października 2026 r.) uzupełnili Państwo wniosek poprzez wskazanie, że działka nr 2 posiadała oznaczenie symbolem (...) – teren drogi publicznej klasy L (lokalnej) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru „(...)” również przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID).

Przeznaczenie to dotyczyło wydzielonego z niej fragmentu pierwotnej działki nr 1. Zgodnie z Zaświadczeniem Prezydenta Miasta (...) z dnia (…) 2023 r. (znak: (…)), działka nr 1 w tym właśnie wydzielonym fragmencie podlegała ustaleniom planu i znajdowała się w terenach dróg publicznych. Zatem wydanie decyzji ZRID nie zmieniło przeznaczenia planistycznego tego gruntu, a jedynie potwierdziło realizację celu publicznego przewidzianego w MPZP.

Przeważająca, pozostała część macierzystej działki nr 1 znajdowała się w granicach ww. planu, jednakże w odniesieniu do tych terenów Wojewoda (...) rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia (…) 2009 r. stwierdził nieważność Uchwały (...) Rady Miasta (...) w sprawie uchwalenia tego MPZP. W związku z powyższym, dla pozostałej części działki nr 1 w dacie podziału brak było obowiązującego planu miejscowego, a grunt ten nie był zdefiniowany jako teren przeznaczony pod zabudowę na podstawie przepisów planistycznych. Dodatkowo Spółka wskazuje, iż dla tego terenu nie zostały także wydane żadne decyzje o warunkach zabudowy (decyzje WZ).

W konsekwencji grunt ten w dacie wywłaszczenia nie stanowił terenu budowlanego. Znajdujące się na wywłaszczonym fragmencie składniki budowlane: Ogrodzenie z siatki stalowej na słupkach oraz fragment zjazdu asfaltobetonowego: stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jako urządzenia budowlane oraz budowle liniowe/drogi/zjazdy). Betonowe schody: stanowią urządzenie budowlane / część budowli. Żaden z powyższych elementów nie stanowił budynku ani jego części w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Z uwagi na charakter obiektów (ogrodzenie, schody, fragment zjazdu), obiekty te nie podlegały procedurze „pierwszego zasiedlenia” w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług w odniesieniu do budynków, natomiast były one użytkowane na potrzeby własne nieruchomości od momentu ich wybudowania przez poprzednich właścicieli. Spółka nabyła nieruchomość wraz z tymi naniesieniami w dniu (...) 2023 r. Spółka od momentu nabycia nieruchomości (tj. od (...) 2023 r.) do dnia przejścia własności na rzecz Gminy Miejskiej (...) nie poniosła żadnych wydatków na ulepszenie przedmiotowych składników budowlanych (ogrodzenia, schodów, zjazdu) w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Tym samym nie wystąpiły wydatki stanowiące co najmniej 30% ich wartości początkowej.

Pytania

1. Czy w związku z przejściem z mocy prawa na rzecz Gminy Miejskiej (...) prawa własności działki nr 2na podstawie decyzji ZRID za odszkodowaniem, czynność ta podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, a w konsekwencji Spółka nie jest zobowiązana do wystawienia faktury VAT, lecz powinna udokumentować to zdarzenie notą księgową (obciążeniową)?

2. Czy otrzymane przez Spółkę odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie decyzji ZRID stanowi przychód podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) w dacie jego faktycznego otrzymania (kasowo), a Spółka ma prawo rozpoznać jako koszt uzyskania przychodu historyczny wydatek poniesiony na nabycie wywłaszczanej części nieruchomości (proporcjonalnie do powierzchni działki nr 2) na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT? Niniejsza interpretacja dotyczy rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 2, tj. podatku dochodowego od osób prawnych, natomiast w zakresie pytania nr 1, tj. podatku od towarów i usług zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Państwa stanowisko w sprawie

W zakresie pytania nr 2 (Podatek CIT): Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane odszkodowanie będzie stanowiło przychód podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) dopiero w momencie jego faktycznego wpływu na rachunek bankowy Spółki (zasada kasowa), zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Jednocześnie Spółka będzie uprawniona do pomniejszenia tego przychodu o koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CIT, w wysokości historycznego wydatku poniesionego na nabycie wywłaszczonej części gruntu (proporcjonalnie do powierzchni działki nr 2).

W odróżnieniu od przepisów ustawy o PIT dotykających osób fizycznych, ustawa o CIT nie przewiduje zwolnienia przedmiotowego dla odszkodowań z tytułu wywłaszczenia nieruchomości realizowanego na rzecz spółek kapitałowych. Środki pieniężne wypłacone przez Gminę Miejską (...) będą zatem przychodem podlegającym opodatkowaniu. Zgodnie jednak z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CIT, wydatki na nabycie gruntów nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia, ale stają się kosztem w momencie odpłatnego zbycia tych nieruchomości. Wywłaszczenie za odszkodowaniem na gruncie podatków dochodowych wywołuje takie same skutki jak odpłatne zbycie.

W związku z tym, w momencie powstania przychodu (wpływu odszkodowania), Spółka ma pełne prawo zaliczyć do kosztów podatkowych tę część historycznej ceny zakupu nieruchomości, która odpowiada proporcji powierzchni wywłaszczonej działki nr 2 do powierzchni całej pierwotnie zakupionej działki nr 1.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa CIT”): Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy CIT: Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji przychodu podatkowego.

Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 ustawy CIT tej przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy CIT: przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: 1) otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe; 2) wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Literalna wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że do przychodów podatkowych zalicza się takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Do przychodów podatkowych podatnik winien zaliczyć tylko takie przychody, które są mu należne. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, w stosunku do których podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania i które stanowić będą jego trwałe przysporzenie majątkowe.

Co do zasady więc, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika lub zmniejsza jego zobowiązania w sposób trwały, a nie tymczasowy. Owa definitywność w zakresie środków pieniężnych definiowana powinna być przez pryzmat możliwości swobodnego nimi dysponowania.

Tym samym przysporzenie w postaci otrzymania przez podatnika środków pieniężnych zostać może uznane za przychód w podatku dochodowym od osób prawnych, o ile łącznie zostaną spełnione poniższe warunki: - przysporzenie to ma charakter definitywny, powodujący w sposób trwały zwiększenie wartości aktywów podatnika lub też zmniejszenie wysokości jego zobowiązań oraz - podatnik może rozporządzać otrzymanymi środkami jak własnymi.

W myśl art. 12 ust. 3 ustawy CIT: za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Objęte powyższą regulacją przychody muszą być zatem następstwem prowadzonej działalności gospodarczej, stąd też między przychodem a działalnością gospodarczą musi istnieć związek skutkujący powstaniem przychodu.

Określenie „związane z działalnością gospodarczą” pojmuje się dość szeroko uznając tym samym, iż przychodami z tego źródła są nie tylko przychody będące bezpośrednim wynikiem tej działalności, ale także przychody z każdej innej działalności z nią związanej, w tym w szczególności z tytułu niektórych operacji finansowych. Przychody należne to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. „Należność” wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia.

Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Ponieważ wierzytelność to termin wywodzący się z prawa cywilnego, to przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia. Ustawodawca nie zastrzega, że przychodem są tylko wymienione w art. 12 ustawy CIT przysporzenia, które są wprost wynikiem realizacji celu działalności gospodarczej osoby prawnej.

Wszelkie wpłaty pieniężne, o ile spełniają inne wymagania podane w rozdziale 2 ustawy CIT, mogą być uznane za przychód osoby prawnej zwłaszcza, że listę przysporzeń – stanowiącą katalog zamknięty, którego zakres nie podlega rozszerzeniu czy też zawężeniu – które nie mogą być zaliczone do przychodów zawarto w ust. 4 cytowanego przepisu. Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność gospodarczą, (...) 2023 r. nabyli Państwo od osoby prywatnej na podstawie umowy sprzedaży nieruchomość gruntową. Transakcja ta, z uwagi na status zbywcy jako osoby prywatnej niebędącej podatnikiem podatku VAT, nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług (została dokonana bez podatku VAT).

Grunt ten stanowił działkę ewidencyjną nr 1. Decyzją z (...) 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, dokonano zatwierdzenia podziału działki nr 1. W wyniku tego podziału powstała m.in. działka nr 2, która z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji ZRID przeszła na własność Gminy Miejskiej (...) na cele realizacji inwestycji drogowej. W dacie wydania decyzji ZRID działka nr 2 była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W planie tym wywłaszczany grunt był oznaczony symbolem (...) – teren drogi publicznej klasy L (lokalnej). Na wywłaszczanym fragmencie nieruchomości znajdowały się również składniki budowlane w postaci ogrodzenia z siatki stalowej na słupkach, betonowych schodów oraz fragmentu zjazdu asfaltobetonowego. Z tytułu wywłaszczenia gruntu oraz jego części składowych rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym określił wartość odtworzeniową nieruchomości, co stanowi podstawę do wypłaty odszkodowania przez Gminę.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że znajdujące się na wywłaszczonym fragmencie składniki budowlane: Ogrodzenie z siatki stalowej na słupkach oraz fragment zjazdu asfaltobetonowego: stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jako urządzenia budowlane oraz budowle liniowe/drogi/zjazdy). Betonowe schody: stanowią urządzenie budowlane / część budowli. Od momentu nabycia nieruchomości do dnia przejścia własności na rzecz Gminy nie ponieśli Państwo żadnych wydatków na ulepszenie przedmiotowych składników budowlanych (ogrodzenia, schodów, zjazdu) w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Tym samym nie wystąpiły wydatki stanowiące co najmniej 30% ich wartości początkowej. Państwa wątpliwości w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych dotyczą ustalenia czy otrzymane przez Spółkę odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie decyzji ZRID stanowi przychód podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) w dacie jego faktycznego otrzymania (kasowo), a Spółka ma prawo rozpoznać jako koszt uzyskania przychodu historyczny wydatek poniesiony na nabycie wywłaszczanej części nieruchomości (proporcjonalnie do powierzchni działki nr 2) na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT.

Biorąc powyższej powołane przepisy oraz opis sprawy należy zgodzić się z Państwa stwierdzeniem, że przychód z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie decyzji ZRID stanowi przychód do opodatkowania w momencie otrzymania. Jak już wskazano powyżej, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT: przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Ogólną zasadę ustalania momentu uzyskania przychodu związanego z działalnością gospodarczą określa przepis art. 12 ust. 3a ustawy CIT.

Stanowi on, że: za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3g oraz 3j-3m, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień: 1) wystawienia faktury albo 2) uregulowania należności. Zgodnie z art. 12 ust. 3c ustawy CIT: Jeżeli strony ustalą, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.

W świetle art. 12 ust. 3e ustawy CIT: w przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c, 3d i 3f, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania generalna zasada regulująca moment powstania przychodu podatkowego zawarta w art. 12 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, albowiem nie mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów czy wykonaniem usługi. W przypadku Spółki przychód stanowi odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie decyzji ZRID.

W niniejszej sprawie przychód z tytułu odszkodowania wypłacone przez Gminę Miejską (...) za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie decyzji ZRID stanowi przychód do opodatkowania w momencie otrzymania, co wynika z art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Jednocześnie, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy CIT: Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

Powyższe oznacza, że podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, iż nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy oraz że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poczynienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (w tym zachowania lub zabezpieczenia przychodów). Przepis ten konstytuuje więc zasadę, stosownie do której pomiędzy kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo-skutkowy.

Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki: został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik), jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów, został właściwie udokumentowany, nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Należy przy tym zauważyć, że definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach, należy zaś zbadać istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesieniem kosztu, a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Koszty ponoszone przez podatnika należy ocenić pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie jego przychodu. Do ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami.

W oparciu o kryterium stopnia tego powiązania koszty podatkowe można podzielić na: 1. bezpośrednio związane z przychodami, których poniesienie przekłada się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów (możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód), 2. inne niż bezpośrednio związane z przychodami, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia (tzw. koszty pośrednie). Za koszty bezpośrednie związane z uzyskaniem przychodu uznaje się te koszty, których poniesienie można wprost powiązać z konkretnym przychodem uzyskanym przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy CIT: Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

Zatem z art. 15 ust. 4 i 4b-c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wynika, że koszty bezpośrednie potrącalne są, co do zasady w momencie uzyskania przychodu, z którymi ich poniesienie związane, tzw. pomniejszają one podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym dopiero w momencie, w który zostanie uznany przychód, w celu uzyskania którego zostały poniesione, chyba że zostaną one poniesione po dniu, w którym mija termin złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym osiągnięto przychód. W takim przypadku, stanowią koszty uzyskania przychodu w roku następnym.

Natomiast koszty pośrednie to takie koszty, których nie można powiązać bezpośrednio z uzyskaniem konkretnego przychodu, lecz ich poniesienie służy całokształtowi prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. W myśl art. 15 ust. 4d ustawy CIT: Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy CIT: Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: 1) wydatków na: a) nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, b) nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części, c) ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych - wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia; Z tytułu wywłaszczenia podatnik otrzymuje odszkodowanie, które stanowi jego przysporzenie, jednocześnie nieruchomość zmienia właściciela.

Powyższe stwierdzenie jest o tyle istotne, że w katalogu wydatków, zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy CIT, których nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów znajdują się wydatki na nabycie, wytworzenie i ulepszenie środków trwałych, a wśród nich gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów (art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT).

Jednocześnie przepis art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT przewiduje zasadę, że chociaż wydatków tych nie uwzględnia się w momencie ich poniesienia, ale po ich zaktualizowaniu i pomniejszeniu o sumę odpisów amortyzacyjnych (w przypadku gruntu i prawa wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają one amortyzacji − art. 16c pkt 1 ustawy CIT) są rozliczane jednorazowo w chwili odpłatnego ich zbycia. Zatem, z woli ustawodawcy wydatki na nabycie gruntów i prawa wieczystego użytkowania gruntów są kosztem uzyskania przychodów, ale niejako odroczonym w czasie do chwili ich zbycia.

Wywłaszczenie nie stanowi odpłatnego zbycia sensu stricto, ale z uwagi na takie same skutki wywłaszczenia i odpłatnego zbycia nieruchomości, należy uznać, że koszty uzyskania przychodu przy wywłaszczeniu będą stanowiły wydatki na nabycie gruntów. Termin „odpłatne zbycie” oznacza każde przeniesienie prawa własności w zamian za korzyść majątkową, co wskazuje że jego charakter jest znacznie szerszy, niż sprzedaż.

Punktem wyjścia dla kwalifikowania podatkowych skutków wywłaszczenia, jak wskazano wyżej, jest odszkodowanie jako przysporzenie majątkowe stanowiące przychód podatkowy oraz koszty związane z tym przychodem, czyli wydatki poniesione przez Państwa na nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntów, w części przypadającej na wywłaszczoną część tego prawa. Odnosząc się do powyższego oraz opisu sprawy wskazać należy, że będą Państwo uprawnieni do pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania przychodów, w wysokości historycznego wydatku poniesionego na nabycie wywłaszczonej części gruntu (proporcjonalnie do powierzchni działki nr 2).

W związku z powyższym zgodzić się należy z Państwa stwierdzeniem, że otrzymane odszkodowanie będzie stanowiło przychód podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych dopiero w momencie jego faktycznego wpływu na rachunek bankowy Spółki, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 3e ustawy CIT, a także Spółka będzie uprawniona do pomniejszenia tego przychodu o koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy CIT, w wysokości historycznego wydatku poniesionego na nabycie wywłaszczonej części gruntu (proporcjonalnie do powierzchni działki nr 2).

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Niniejsza interpretacja dotyczy rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 2, tj. podatku dochodowego od osób prawnych, natomiast w zakresie pytania nr 1, tj. podatku od towarów i usług zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku.

W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.