Stanowisko Wnioskodawcy
Ad. 1 Zdaniem Wnioskodawcy, w przedmiotowych przypadkach nie powstanie po stronie Spółki przychód podatkowy. W celu prawidłowej interpretacji przywołanego przepisu należy zwrócić uwagę, iż CIT nie zawiera definicji „nieodpłatnego świadczenia”, w związku z czym należy, dokonując wykładni przedmiotowego pojęcia, posługiwać się wypracowanym stanowiskiem judykatury.
Definicja nieodpłatnego świadczenia została wypracowana przez orzecznictwo, które miano powyższe odnosi do wszystkich zjawisk gospodarczych i zdarzeń prawnych, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu. lub wszystkich zdarzeń prawnych i zdarzeń gospodarczych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku osobie, mające konkretny wymiar finansowy, (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 16 października 2006 r., II FPS 1/06 ONSA i WSA 2006, nr 6, poz. 153; uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 października 2010r., II FPS 1/10, ONSA i WSA 2010, nr 4, poz. 58; wyrok SN z dnia 6 sierpnia 1999 r., III RN 31/99, OSNP 2000, nr 13, poz. 496; wyrok SN z dnia 13 czerwca 2002 r., IIIRN 106/09, OSNP 2003, nr 11, poz. 261).
Mając na względzie powyższe należy zaznaczyć, iż aby świadczenie miało charakter nieodpłatnego, powinno się cechować następującymi kryteriami: powstaje przysporzenie majątkowe po stronie otrzymującego; otrzymujący w związku z tym przysporzeniem nie jest zobowiązany do ponoszenia kosztów, bądź innych świadczeń wzajemnych; powyższe wartości mają wymierny charakter majątkowy.
Biorąc pod uwagę powyższe, wskazać należy, iż istotą służebności przesyłu jest możliwość korzystania przez przedsiębiorcę z nieruchomości stanowiącej własność, lub przedmiot użytkowania wieczystego, innych podmiotów w określonym zakresie, tj. wybudowania i korzystania z urządzeń określonych w art. 49 § 1 K.C w sposób zgodny z przeznaczeniem tych urządzeń.
Ustanowienie tej służebności może nastąpić: w drodze umowy w formie aktu notarialnego, zawartej pomiędzy osobą posiadającą tytuł prawny do nieruchomości (właścicielem lub użytkownikiem wieczystym) a Wnioskodawcą, która, w zależności od woli stron, może mieć charakter zarówno odpłatny, jak i nieodpłatny, w drodze jednostronnej czynności w formie aktu notarialnego, dokonanej przez osobę posiadającą tytuł prawny do nieruchomości (własność, użytkowanie wieczyste); tak ustanowiona służebność przesyłu ma charakter nieodpłatny, za wynagrodzeniem na podstawie orzeczenia sądu w przypadku, o którym mowa w art. 305 KC.
Służebność przesyłu jako ograniczone prawo rzeczowe, staje się składnikiem przedsiębiorstwa w rozumieniu podmiotowym (art. 551 KC). Ponadto służebność przesyłu może być przedmiotem zasiedzenia. Wskazane wyżej cechy służebności przesyłu, pozwalają na stwierdzenie, że ze względu na swoją konstrukcję służą w korzystaniu przez przedsiębiorców z cudzej nieruchomości, w celu wybudowania i eksploatacji urządzeń przesyłowych. Spółka zatem na podstawie przedmiotowego prawa uzyskuje uprawnienia do posadowienia infrastruktury przesyłowej na nieruchomości, pozostawania jej w danym miejscu oraz prawo dostępu do tych urządzeń w celu wykonania ściśle określonych czynności eksploatacyjnych.
Co w sprawie istotne, odpłatność w ramach przedmiotowego prawa nie stanowi essentialia negotii umowy. Zatem odstąpienie od wynagrodzenia nie może zostać uznane za odstąpienie przez właściciela Nieruchomości obcej od żądania opłaty z tego tytułu. Jedynym wyjątkiem w przedmiotowym zakresie pozostaje ustanowienie służebności przesyłu w trybie sądowym (art. 3052 § 1 i 2 KC – na wniosek właściciela/użytkownika wieczystego Nieruchomości obcej lub Spółki). Tryb ten bowiem – co do zasady zakłada konieczność wypłaty wynagrodzenia właścicielowi/użytkownikowi wieczystemu Nieruchomości obcej, z wyjątkiem gdy uprawniony zrzekł się takiego świadczenia.
Mając na uwadze powyższe, a zwłaszcza fakt, iż ustanowienie na podstawie porozumienia stron, nieodpłatnej służebności przesyłu pomiędzy Spółką a właścicielem/użytkownikiem wieczystym Nieruchomości obcej, wobec braku wiążących unormowań prawnych zobowiązujących strony takiego stosunku do dokonania czynności prawnej o charakterze odpłatnym – przyjąć należy, że spółka nie otrzyma nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 CIT (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2017 roku, sygn. II FSK 602/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 roku, sygn. II FSK 1133/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 roku, sygn. akt II FSK 2217/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2017 roku, sygn. akt II FSK 2541/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2017 roku, sygn. akt III SA/Wa 3587/16 (orzeczenie nieprawomocne), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 roku, sygn. akt I SA/Kr 62/18 (orzeczenie nieprawomocne), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/G1 596/18 (orzeczenie nieprawomocne).
Ad. 2 Z uwagi na specyfikę działalności Spółki oraz ze względu na konstrukcję urządzeń przesyłowych, które nie mogą znajdować się wyłącznie na nieruchomościach należących do Wnioskodawcy, zawieranie innych umów niż analizowane w pytaniu nr 1 niniejszego wniosku (nazwanych bądź nienazwanych) jest naturalną konsekwencją korzystania z prawa własności do sieci.
Celem tychże umów jest bowiem wyłącznie stworzenie formalnoprawnych warunków umożliwiających normalne i niezakłócone wykonywanie działalności gospodarczej przez Spółkę, prowadzonej zgodnie z obowiązkami wynikającymi z odrębnych przepisów, w tym przede wszystkim ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 755, z późn. zm.). W związku z tym zdaniem Wnioskodawcy w przedmiotowym przypadku również nie powstanie po stronie Spółki przychód podatkowy.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 CIT przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń (...). Jak już wspomniano, w celu prawidłowej interpretacji przywołanego przepisu należy zwrócić uwagę, iż CIT nie zawiera definicji „nieodpłatnego świadczenia”, w związku z czym należy, dokonując wykładni przedmiotowego pojęcia, posługiwać się wypracowanym stanowiskiem judykatury.
Definicja nieodpłatnego świadczenia została wypracowana przez orzecznictwo, które miano powyższe odnosi do wszystkich zjawisk gospodarczych i zdarzeń prawnych, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub wszystkich zdarzeń prawnych i zdarzeń gospodarczych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku osobie, mające konkretny wymiar finansowy, (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 16 października 2006 r., II FPS 1/06 ONSA i WSA 2006, nr 6, poz. 153; uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 października 2010 r., II FPS 1/10, ONSA i WSA 2010, nr 4, poz. 58; wyrok SN z dnia 6 sierpnia 1999 r., III RN 31/99, OSNP 2000, nr 13, poz. 496; wyrok SN z dnia 13 czerwca 2002 r., IIIRN 106/09, OSNP 2003, nr 11, poz. 261).
Mając na względzie powyższe należy zaznaczyć, iż aby świadczenie miało charakter nieodpłatnego, powinno się cechować następującymi kryteriami: powstaje przysporzenie majątkowe po stronie otrzymującego; otrzymujący w związku z tym przysporzeniem nie jest zobowiązany do ponoszenia kosztów, bądź innych świadczeń wzajemnych; powyższe wartości mają wymierny charakter majątkowy.
W związku z powyższym, wskazać należy, iż istotą zawieranych przez Spółkę umów, które są przedmiotem niniejszej analizy, będzie możliwość korzystania przez Wnioskodawcę z nieruchomości stanowiącej własność lub przedmiot użytkowania wieczystego innych podmiotów w określonym zakresie, tj. wybudowania i korzystania z urządzeń określonych w art. 49 § 1 KC w sposób zgodny z przeznaczeniem tych urządzeń. Wnioskodawca, w ramach zawieranych z właścicielem/użytkownikiem wieczystym umów (zarówno nazwanych, jak i nienazwanych) o charakterze nieodpłatnym będzie jedynie zarządzał przedmiotowymi urządzeniami przesyłowymi, w związku z czym Spółka nie osiągnie żadnego przysporzenia majątkowego z tego tytułu.
Ponadto, osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, z którą Spółka będzie zawierała umowę, nadal będzie mogła wykorzystywać swoją nieruchomość w dowolny sposób, a więc przedmiotowa umowa nie ograniczy jego prawa do władania nieruchomością. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż Spółka nie otrzyma nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 CIT.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uwzględnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1613/19 w świetle obowiązującego stanu prawnego, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: z zastosowaniem art. 119a; w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art.
14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art.
54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.