Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwania - pismami (wpływ 18 września oraz 29 września 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani współwłaścicielką nieruchomości, która pierwotnie stanowiła współwłasność Pani mamy oraz Pani wujka (brata mamy). Udział mamy w nieruchomości wynosił 1/6, natomiast udział wujka wynosił 5/6. Pani wujek był właścicielem swojego udziału od około 25 lat przed swoja śmiercią. Pani mama zmarła w 2011 r. jej udział w nieruchomości, wynoszący 1/6, odziedziczyło po niej jej czworo dzieci, w tym Pani. Nabycie spadku po mamie nastąpiło w 2012 r. Każde z czworga dzieci nabyło po 1/24 całej nieruchomości.
Następnie Pani wujek zmarł w 2021 r. Spadek po nim został stwierdzony prawomocnym postanowieniem sądu w 2022 r. w wyniku dziedziczenia jego udział w nieruchomości, wynoszący 5/6, został nabyty przez spadkobierców. Pani udział z tego tytułu wynosił 5/24 całej nieruchomości. W konsekwencji posiada Pani łącznie udział wynoszący ¼ nieruchomości. W 2026 r. została zawarta przed sądem prawomocna ugoda dotycząca działu spadku oraz zniesienia współwłasności nieruchomości. W wyniku ugody poszczególne składniki nieruchomości zostały przyznane poszczególnym współwłaścicielom.
Pani brat otrzymał nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym wraz z działką, Pani siostry otrzymały grunty rolne, natomiast Pani nie przyznano nieruchomości w naturze i otrzymała Pani spłatę pieniężną. Na podstawie ugody otrzymała Pani od brata kwotę 71 250 zł tytułem spłaty swojego udziału. Nieruchomość obejmowała grunty rolne oraz działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Przy nabyciu spadku po Pani wujku zapłaciła Pani należny podatek od spadków i darowizn. Nie dotyczyło to podatku dochodowego od osób fizycznych.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Pani udział przed dokonaniem działu spadku i zniesieniem współwłasności. Przed dokonaniem działu spadku i zniesieniem współwłasności posiadała Pani łącznie ¼ udziału w całej nieruchomości. Na udział ten składały się: - Udział nabyty w drodze spadku po mamie - 3/96 części nieruchomości (śmierć Pani mamy 2011 r.) W 2016 r. sporządzono Akt Poświadczenia Dziedziczenia po Pani mamie nr (...)/2016; - Udział nabyty w drodze darowizny od Pani ojca - 1/96 części nieruchomości.
W 2017 roku sporządzono Akt notarialny (...)/2017; - Udział nabyty w drodze spadku po Pani wuju - 5/24 części nieruchomości (śmierć wujka 2021 r.) W 2022 r. postanowienie o nabyciu spadku Sygn. Akt (...)/22. Pani mama była współwłaścicielką nieruchomości w udziale wynoszącym 1/6 części. Po jej śmierci spadek po niej nabyli: mąż - w udziale 4/16 oraz czworo dzieci - każde w udziale 3/16 części spadku. Wnioskodawczyni nabyła zatem po matce: 1/6 x 3/16 = 3/96 części nieruchomości. Następnie Pani ojciec darował swoim dzieciom cały przysługujący mu udział wynoszący 4/96 części nieruchomości.
Przy równym podziale tego udziału pomiędzy czworo dzieci na Panią przypadł udział 1/96 części nieruchomości. Łącznie z tytułu dziedziczenia po Pani mamie oraz darowizny od Pani ojca posiadała Pani: 3/96 + 1/96 = 4/96 = 1/24 części nieruchomości Po doliczeniu udziału nabytego po wuju: 1/24 + 5/24 = 6/24 = ¼ części nieruchomości 1. Kiedy i w jaki sposób Pani wujek nabył nieruchomość wskazaną we wniosku? Pani wuj nabył udział w przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 30 października 1989 r., (…). Dokument ten został wskazany w księdze wieczystej jako dokument będący podstawą wpisu prawa własności.
2. Wartość Pani udziału oraz otrzymanej spłaty W listopadzie 2025 r. została sporządzona wycena całej nieruchomości. Wartość całej nieruchomości określono na kwotę 271 000 zł. Wartość udziału wnioskodawczyni wynoszącego ¼ części nieruchomości wynosiła zatem: 271 000 zł x ¼ = 67 750 zł W wyniku zawartej w 2026 r. przed sądem ugody dokonano działu spadku i zniesienia współwłasności poprzez przyznanie poszczególnych działek określonym współwłaścicielom. Nie otrzymała Pani w ramach podziału żadnej z działek, lecz otrzymała od brata spłatę w wysokości 71 250 zł. Ugoda regulowała całość wzajemnych rozliczeń stron związanych z działem spadku i zniesieniem współwłasności.
Kwota ta została Pani wypłacona w marcu 2026 r. Otrzymana spłata była zatem o: 71 250 zł - 67 750 zł = 3 500 zł wyższa od wartości Pani udziału wynoszącego ¼ części nieruchomości, przy przyjęciu wartości całej nieruchomości określonej w operacie szacunkowym. 3. Odpowiedź na pytanie czy uzyskała Pani przysporzenie ponad wartość przysługującego Pani udziału Tak, przy przyjęciu wartości nieruchomości określonej w operacie szacunkowym, wartość Pani udziału wynosiła 67 750 zł, natomiast otrzymana spłata wyniosła 71 250 zł. Różnica pomiędzy tymi kwotami wynosi 3 500 zł.
Jednocześnie wskazuje Pani, że otrzymana kwota 71 250 zł została określona w ugodzie sądowej zawartej w ramach działu spadku i zniesienia współwłasności i wyczerpywała wzajemne roszczenia stron związane z tym postępowaniem.
Pytanie
Czy otrzymanie przez Panią w 2026 r. kwoty 71 250 zł w związku z prawomocną ugodą sądową dotycząca działu spadku i zniesienia współwłasności nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Czy jest Pani zobowiązana do zapłaty 19% podatku dochodowego od kwoty 71 250 zł oraz złożenia zeznania PIT-39 za 2026 r.?
Pani stanowisko w sprawie
Uważa Pani, że otrzymana przez Panią w 2026 r. kwota 71 250 zł nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie jest Pani zobowiązana do zapłaty 19% podatku ani do złożenia zeznania PIT-39 z tego tytułu. W odniesieniu do udziału nabytego przez Panią w drodze spadku po wujku pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinien być liczony zgodnie z art. 10 ust 5 tej ustawy od końca roku, w którym nieruchomość została nabyta przez wujka jako spadkodawcę.
Wujek był właścicielem swojego udziału w nieruchomości od ok 25 lat przed śmiercią, wobec czego pięcioletni termin upłynął przed nabyciem przeze Panią tego udziału w drodze spadku. Również udział nabyty przez Panią po mamie został nabyty w drodze spadku w 2012 r., a więc pięcioletni termin upłynął przed dokonaniem zniesienia współwłasności w 2026 r. W związku z powyższym uważa Pani, że otrzymanie kwoty 71 250 zł w ramach prawomocnej ugody sądowej dotyczącej działu spadku i zniesienia współwłasności nie powoduje powstania obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ani obowiązku złożenia PIT-39.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy: Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c- przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie nieruchomości oraz praw określonych w lit. a-c przepisu przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu i rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.
Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości oraz tych praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana z tej sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zatem przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości (jej części lub udziału w nieruchomości oraz określonych praw) w myśl ww. przepisu nie powstanie, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki: odpłatne zbycie nieruchomości nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
Jednocześnie, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia pięcioletniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres posiadania nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres posiadania nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkodawcę. Natomiast w myśl art. 10 ust. 7 ww. ustawy: Nie stanowi nabycia lub odpłatnego zbycia, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
W niniejszej sprawie, jak wynika z opisu zdarzenia, udziały w ww. nieruchomości nabyła Pani na skutek: śmierci Pani mamy w 2011 r.; darowizny Pani ojca w 2017 r.; śmierci Pani wujka w 2021 r. Z wniosku wynika również, że po śmierci Pani wujka doszło do zniesienia współwłasności i działu spadku. Na skutek działu spadku po zmarłym wujku, a następnie zawartej w 2026 r. ugody przed sądem, poszczególne składniki nieruchomości zostały przyznane poszczególnym współwłaścicielom, natomiast Pani nie przyznano nieruchomości tylko otrzymała Pani spłatę swojego udziału. Jak wynika z wniosku otrzymana przez Panią spłata będzie przekraczać wartość udziału otrzymanego w spadku.
W celu ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie otrzymana przez Panią spłata w wyniku przeprowadzonego działu spadku oraz ugody sądowej podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy odnieść się do regulacji zawartych w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 795). Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy Kodeks cywilny: Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Stosownie do art. 926 § 1 ww. Kodeksu: Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Z kolei art. 925 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że: Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie do art. 924 ww. Kodeksu: Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.
Stosownie do art. 1035 ustawy Kodeks cywilny: Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. Artykuł 1037 § 1 przywołanej ustawy wskazuje, że: Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Przy czym pod pojęciem odpłatnego zbycia należy rozumieć nie tylko sprzedaż, czy zamianę, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością, a więc co do zasady również odpłatne zniesienie współwłasności. Celem postępowania o zniesienie współwłasności, w rozumieniu przepisów ustawy - Kodeks cywilny jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. Stosownie do art. 195 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że: Własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom.
Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego: Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić. Przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.
Z kolei w myśl art. 211 i 212 ww. Kodeksu: Zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.
W wyniku dokonania zniesienia współwłasności możliwe jest zatem przyznanie rzeczy jednej osobie, przy jednoczesnym zobowiązaniu do dokonania spłat na rzecz pozostałych współwłaścicieli. Wówczas osoba otrzymująca w całości daną rzecz nabywa w niej udział ponad udział dotychczas posiadany i przysługujący jej w tej rzeczy. Konsekwencją tego jest zbycie udziału w rzeczy po stronie tego współwłaściciela, który w zamian przysługującego mu udziału w rzeczy otrzyma spłatę pieniężną.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zniesienie współwłasności polegające na przyznaniu nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli w zamian za spłatę pieniężną na rzecz drugiego z nich, o ile zdarzenie to ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie zbywanego udziału i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej, stanowi formę odpłatnego zbycia, wyczerpującą dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Osoba, która otrzymuję spłatę zbywa bowiem odpłatnie przysługujący jej udział.
Spłata jest w takim przypadku wyrażoną w pieniądzu równowartością zbytego udziału we wspólnym prawie, co oznacza, że pomiędzy współwłaścicielami dochodzi do wymiany dóbr majątkowych, tj. udziału w nieruchomości w zamian za środki pieniężne. Okoliczność, że dział spadku i zniesienie współwłasności, którego przedmiotem będzie nieruchomość, nastąpi ze spłatą, powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny z konsekwencjami wynikającymi z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.
Jeżeli, stosownie do treści art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zbycie takie mieści się w przysługującym podatnikowi udziale w spadku, wówczas nie stanowi odpłatnego zbycia a w konsekwencji źródła przychodów w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z opisu sprawy, zniesienie współwłasności i zawarcie ugody w 2026 r. polegające na przyznaniu nieruchomości Pani bratu w zamian za spłatę pieniężną na Pani rzecz ma miejsce po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie zbywanego udziału.
Z Pani wniosku wynika bowiem, że udział w lokalu mieszkalnym nabyła Pani po śmierci Pani mamy w 2011 r., w darowiźnie od Pani ojca w 2017 r. oraz po śmierci Pani wujka w 2021 r. (wujek nabył udział w 1989 r.).
Mając zatem na uwadze treść art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w świetle którego w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres 5 lat liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, uznać należy, ze w przydatku otrzymania przez Panią spłaty Pani udziału w nieruchomości od Pani brata, nie powstanie po Pani stronie źródło przychodu na skutek upływu 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy i w konsekwencji cała otrzymana w ramach ugody spłata od brata nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Zatem Pani stanowisko uznać należy za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wobec Pani i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem stanu faktycznego) podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako „PPSA”. Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA) albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.