Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 21 września 2026 r. (wpływ 22 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A.A. (dalej: „Wnioskodawczyni”) zawarła w dniu 17 października 2005 r. z „…” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) NIP (…), KRS (…), przed notariuszem (…) umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży, rep. A nr (…), tj. lokalu mieszkalnego nr (…) znajdującego się w budynku w (…) przy ul. (…) nr (…), składającego się z dwóch pokoi, w tym jednym z aneksem kuchennym, łazienki i przedpokoju, położonego na pierwszej kondygnacji – parterze budynku, o powierzchni użytkowej 46,83 m2 (dalej: „Lokal”). Z własnością tego lokalu związany był i jest udział wynoszący 17/10000 części w prawie współużytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek.
Wnioskodawczyni kupiła Lokal za cenę 172.203,43 zł, na którą składały się: a. Kwota brutto 148.655,20 zł stanowiąca wartość Lokalu z tarasem, prawem do korzystania z ogródka i udziałem we współwłasności części wspólnych budynku i urządzeń, b. Kwota brutto 23.548,23 zł stanowiąca wartość udziału w prawie współużytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek. 19 grudnia 2005 r. Wnioskodawczyni zawarła z „…” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) NIP (…), KRS (…), przed notariuszem (…) umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży udziałów w jego współwłasności oraz umowę o podział do korzystania, rep.
A nr (…), tj. udziału w odrębnej własności lokalu niemieszkalnego – garażu podziemnego znajdującego się w budynku położonym w (…) przy ul. (…), składającego się z jednego pomieszczenia zawierającego 46 stanowisk postojowych oraz 42 pomieszczenia gospodarcze o powierzchni użytkowej 1839,67 m2. Wnioskodawczyni kupiła udział wynoszący 3490/183800 w powyższym lokalu niemieszkalnym w (...) za cenę brutto 25.620,00 zł.
22 sierpnia 2005 r. Wnioskodawczyni zawarła z Bankiem (…) z siedzibą w (…) zarejestrowanym w Sądzie Rejonowym dla (…) w (…), Wydział XI Gospodarczy KRS pod numerem KRS (…), Oddział w (…), ul. (…) (dalej: „Bank”) umowę kredytu mieszkaniowego nr (…) (dalej: „Umowa kredytu”), na podstawie której Bank udzielił Wnioskodawczyni kredytu w kwocie 69.596,25 CHF (słownie sześćdziesiąt dziewięć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt sześć franków i 25/100), przeznaczonego na zakup lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym oraz udziału w lokalu użytkowym – miejscu postojowym /garażu (udział w wysokości 0,0035) położonego w (…), ul. (…) budynek (…), nr domu (…), nr lokalu (…), nr miejsca postojowego (…).
W dniu sporządzenia umowy kredytu oprocentowanie wynosiło 3,32000% w stosunku rocznym. Kredyt był oprocentowany według zmiennej stopy procentowej w całym okresie kredytowania. Umowa kredytu przewidywała datę ostatecznej spłaty na dzień 5 sierpnia 2030 r. Kredyt został wypłacony jednorazowo w dniu 25 sierpnia 2005 r. w wysokości 69 596,25 CHF, z czego: 60.516.64 CHF co stanowiło 154.983,12 PLN wg kursu 2,5610 - tytułem zakupu nieruchomości 9.003.51 CHF co stanowiło 23.058,00 PLN wg kursu 2,5610 - tytułem zakupu nieruchomości 76,10 CHF co stanowiło 195,28 PLN wg kursu 2,5661 – przelew na rachunek osobisty Wnioskodawczyni.
Wnioskodawczyni poniosła następujące koszty na rzecz Banku w związku z zawartą umową: 347,98 CHF, czyli 923,85 PLN wg kursu 2,6549 - prowizja z tytułu udzielonego kredytu pobrana z rachunku osobistego Kredytobiorcy w dniu 25 sierpnia 2005 г. 758,81 PLN - koszty ubezpieczenia z tytułu niskiego wkładu własnego i koszty ubezpieczenia spłaty kredytu w okresie przejściowym pobrane z rachunku osobistego Kredytobiorcy w dniu 25 sierpnia 2005 г. 688,38 PLN - koszty ubezpieczenia z tytułu niskiego wkładu własnego i koszty ubezpieczenia spłaty kredytu w okresie przejściowym pobrane z rachunku osobistego Kredytobiorcy w dniu 25 sierpnia 2005 г. 15,54 PLN - koszty kontynuacji ubezpieczenia spłaty kredytu w okresie przejściowym pobrane z rachunku osobistego Kredytobiorcy w dniu 28 lutego 2006 г. 150,00 PLN - opłata za zmianę warunków umowy zgodnie z Aneksem nr 1/2006 z dnia 14 kwietnia 2006 г. pobrana z rachunku osobistego Kredytobiorcy w dniu 19 kwietnia 2006 г. Wnioskodawczyni i Bank zgodnie ustalili, że prawne zabezpieczenie spłaty udzielonego kredytu stanowiło: a) wpisana na pierwszym miejscu hipoteka zwykła w wysokości 60.583,54 CHF (słownie: sześćdziesiąt tysięcy pięćset osiemdziesiąt trzy 54/100 franków szwajcarskich) z tytułu udzielonego kredytu i hipoteka kaucyjna do wysokości kwoty 35.500,00 CHF (słownie: trzydzieści pięć tysięcy pięćset franków szwajcarskich) z tytułu odsetek umownych i kosztów udzielonego kredytu, ustanowiona na rzecz Banku na finansowanej nieruchomości położonej w miejscowości: (…), ul. (…) budynek (…) nr domu (…) nr lokalu (…), b) wpisana na pierwszym miejscu hipoteka zwykła w wysokości 9.012,71 CHF (słownie: dziewięć tysięcy dwanaście 71/100 franków szwajcarskich) z tytułu udzielonego kredytu i hipoteka kaucyjna do wysokości kwoty 5.300,00 CHF (słownie: pięć tysięcy trzysta franków szwajcarskich) z tytułu odsetek umownych i kosztów udzielonego kredytu, ustanowiona na rzecz Banku na udziale we współwłasności wynoszącym 0,0035 części finansowanej nieruchomości położonej w miejscowości: (…), ul. (…) budynek (…) nr miejsca postojowego (…), c) cesja praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i zdarzeń losowych, z zastrzeżeniem ust. 5 - suma ubezpieczenia pierwszej polisy wynosiła 197 823,42 zł.
Suma ubezpieczenia w kolejnych polisach miała być równa wartości nieruchomości na moment przedłużenia ubezpieczenia, jednakże nie niższa niż kwota aktualnego salda kredytu, d) wpływy na rachunek ROR prowadzony w Banku wraz z pełnomocnictwem do pobierania środków na spłatę zadłużenia, e) cesja praw z polisy ubezpieczenia na życie Pani: A.A. na kwotę 178.050,00 zł oraz wskazanie w polisie ubezpieczeniowej Banku jako uposażonego z tytułu ubezpieczenia od ryzyka śmierci oraz niewprowadzanie zmian dotyczących tego zapisu w okresie trwania umowy kredytowej.
Do dnia 9 maja 2022 r. kwota raty w walucie kredytu tj. CHF była przeliczana w całości na walutę spłaty tj. PLN, do tej daty Wnioskodawczyni spłaciła kwotę 227.395,14 zł. Od dnia 8 czerwca 2022 г. raty spłacane były w walucie kredytu bez przeliczania na PLN, na podstawie Aneksu nr 2/2022 z dnia 31 maja 2022 г. W okresach wrzesień 2022 i październik 2022 r. Wnioskodawczyni uregulowała dwie raty w kwotach 311,41 CHF, następnie 14 października 2022 r. Wnioskodawczyni zapłaciła jednorazowo kwotę 26.800,00 CHF, a w listopadzie 2022 r. Wnioskodawczyni uregulowała ostatnią wpłatę w kwocie 20,50 CHF.
Kredyt został przez Wnioskodawczynię spłacony w całości, przy czym umowę rozliczono z dniem dokonania ostatniej spłaty raty kredytowej, tj. 7 listopada 2022 r. Łączna kwota wpłacona przez Wnioskodawczynię na poczet Umowy kredytu w okresie jej obowiązywania wyniosła 368.949,48 zł.
15 stycznia 2024 r. Bank (…), będący następcą prawnym Banku (…) z siedzibą w (…) Al. (…), na podstawie art. 531 § 1 Kodeksu spółek handlowych (KSH), w związku z podziałem Banku (…) w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH, dokonanym w dniu 29 listopada 2007 r., w sposób określony w Planie Podziału Banku (…) z dnia 15 listopada 2006 r. ((…) z dnia 8.12.2006 г. Nr (…), poz.(…)), będącego następcą prawnym (…) z siedzibą w (…) przy ul. (…), będącego następcą prawnym Banku (…) z siedzibą w (…) ul. (…), stwierdził w trybie art. 95 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, że w dniu 7 listopada 2022 r. został spłacony kredyt hipoteczny udzielony Pani A.A. przez Bank w dniu 22 sierpnia 2005 г. na podstawie umowy kredytu nr (…), ewidencjonowany na rachunku nr (…) zwany dalej kredytem oraz kredyt hipoteczny zawarty w dniu 22 sierpnia 2005 r. na podstawie umowy kredytu nr (…) ewidencjonowany na rachunku nr (…).
W związku ze spłatą kredytów nie figurują one już w księgach rachunkowych Banku.
Bank wyraził zgodę na wykreślenie: a. hipoteki umownej zwykłej w wysokości 60.583,54 CHF (słownie franków szwajcarskich: sześćdziesiąt tysięcy pięćset osiemdziesiąt trzy 54/100), hipoteki umownej kaucyjnej do wysokości 35.500,00 CHF (słownie franków szwajcarskich: trzydzieści pięć tysięcy pięćset 00/100) wpisanych na rzecz BANK (…) do: KW Nr (…) prowadzonej dla nieruchomości położonej w (…), ul. (…) stanowiącej własność Pani A.A., wraz ze wszystkimi odnoszącymi się do niej wpisami dodatkowymi na wniosek uprawnionych. b. Hipoteki umownej zwykłej w wysokości 9.012,71 CHF (słownie franków szwajcarskich: dziewięć tysięcy dwanaście 71/100), hipoteki umownej kaucyjnej do wysokości 5 300,00 CHF (słownie pięć tysięcy trzysta 00/100) wpisanych na rzecz BANK (…) do: KW Nr (…) prowadzonej dla nieruchomości położonej w (…), ul. (…) GARAŻ stanowiącej współwłasność Pani A.A., wraz ze wszystkimi odnoszącymi się do niej wpisami dodatkowymi na wniosek uprawnionych.
W trakcie spłaty kredytu Wnioskodawczyni korzystała z tzw. ulgi odsetkowej, o której mowa w art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r. (w związku z przepisami przejściowymi umożliwiającymi odliczanie odsetek od kredytów mieszkaniowych zaciągniętych w latach 2002–2006), odliczając od podstawy opodatkowania 75% odsetek zapłaconych od kredytu w latach 2005 – 2022, czyli kwotę odsetek od kredytu przypadająca na mieszkanie. Pomiędzy Wnioskodawczynią a Bankiem powstał spór co do niedozwolonego charakteru poszczególnych postanowień Umowy kredytu (klauzul indeksacyjnych/waloryzacyjnych) oraz co do ważności Umowy kredytu w całości.
W związku z powyższym Wnioskodawczyni wniosła przeciwko Bankowi powództwo do Sądu Okręgowego w (…), XXVIII Wydział Cywilny, zarejestrowane pod sygnaturą akt (…). Przed podjęciem przez Sąd jakichkolwiek czynności procesowych (w sprawie nie odbyła się żadna rozprawa) Bank zaproponował Wnioskodawczyni zawarcie ugody. Ugoda została zawarta pozasądowo, poza postępowaniem sądowym, a po jej podpisaniu Wnioskodawczyni wycofała powództwo.
Wnioskodawczyni oraz Bank zawarli ugodę nr (…) z dnia 15 maja 2026 r. (dalej: „Ugoda”) na mocy, której Bank zobowiązał się do zwrotu na rzecz Wnioskodawczyni: a) kwoty 190.713,48 zł tytułem zwrotu części świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię na poczet Umowy kredytu, b) kwoty 10.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, c) kwoty 1.000,00 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od pozwu.
Zwrócona na podstawie Ugody kwota 190.713,48 zł stanowi zwrot części świadczeń nienależnie spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku w wykonaniu postanowień Umowy kredytu uznanych za niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ Kodeksu cywilnego i nie przewyższa sumy wpłat dokonanych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu. Treść zawartej Ugody nie zawiera żadnego rozbicia kwoty 190.713,48 zł na część kapitałową i odsetkową ani nie wskazuje sposobu jej kalkulacji. W szczególności z Ugody nie wynika, aby wypłacona kwota obejmowała zwrot odsetek uprzednio uwzględnionych przez Wnioskodawczynię w rozliczeniach podatkowych w ramach tzw. ulgi odsetkowej.
Nieruchomość, na której zakup przeznaczony był kredyt, służyła i nadal służy zaspokajaniu własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawczyni i nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni powzięła wątpliwość, czy w związku z otrzymaniem od Banku zwrotu części świadczeń spełnionych tytułem spłaty kredytu, w odniesieniu do którego korzystała uprzednio z ulgi odsetkowej, po jej stronie powstanie obowiązek zwrotu (opodatkowania) uprzednio odliczonych kwot odsetek, a także czy same kwoty otrzymane na podstawie Ugody (zwrot części rat, zwrot kosztów procesu i opłaty od pozwu) stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Działalność Banku od momentu zawarcia Umowy kredytu podlegała i nadal podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (a wcześniej Komisji Nadzoru Bankowego).
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Do wyliczenia kwoty zwrotu bank przyjął wszystkie środki wpłacone przez Wnioskodawczynię w czasie trwania Umowy kredytu z tytułu spłat rat kapitałowo-odsetkowych oraz wpłatę tytułem przedterminowej (końcowej) spłaty kredytu, bez względu na to, czy dana wpłata przypadała na okres, w którym Wnioskodawczyni korzystała z ulgi odsetkowej, czy na okres, w którym z niej nie korzystała. Kwota zwrotu (190.713,48 zł) została wyliczona przez bank jako różnica pomiędzy łączną sumą wszystkich spłat dokonanych przez Wnioskodawczynię w PLN w całym okresie obowiązywania Umowy kredytu (368.949,48 zł) a łączną sumą wypłaconych jej transz kredytu w PLN (178.236,00 zł).
Zgodnie z treścią Ugody, kwoty spłacone w CHF przeliczono po kursie średnim NBP z dnia danej spłaty. Kalkulacja nie uwzględniała jakichkolwiek prowizji pobranych przez bank – do wskazanej kwoty zwrotu doliczono jedynie zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrot opłaty sądowej, stanowiące odrębne pozycje w rozliczeniu Ugody, niewchodzące w skład kwoty głównej zwrotu. Rozliczenie dokonane przez bank w ramach Ugody miało charakter wyłącznie sumaryczny – obejmowało zestawienie wszystkich dokonanych przez Wnioskodawczynię wpłat oraz otrzymanych wypłat transz kredytu w ujęciu łącznym, bez jakiegokolwiek wyodrębnienia części kapitałowej i odsetkowej poszczególnych rat.
Bank nie posługiwał się przy wyliczeniu kwoty zwrotu pojęciem „odsetek" w ogóle – ani odsetek zapłaconych, ani tym bardziej odsetek uprzednio odliczonych przez Wnioskodawczynię w ramach ulgi odsetkowej.
W konsekwencji kwota odsetek stanowiąca w poszczególnych latach 2005–2022 podstawę korzystania z ulgi odsetkowej (75% odsetek zapłaconych, wyliczane przez Wnioskodawczynię na podstawie corocznych zaświadczeń wydawanych jej przez bank, obejmujących 100% odsetek zapłaconych w danym roku) nie została i nie mogła zostać w jakikolwiek sposób rozliczona ani wyodrębniona w ramach mechanizmu Ugody – rozliczenie to opierało się wyłącznie na sumie całkowitych przepływów pieniężnych (suma wypłat kredytu vs. suma spłat), bez odniesienia do struktury poszczególnych rat i ich podziału na kapitał i odsetki.
Pytania
1. Czy w związku z otrzymaniem przez Wnioskodawczynię na podstawie Ugody zwrotu kwoty 190.713,48 zł, stanowiącej zwrot części świadczeń nienależnie spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku w wykonaniu postanowień Umowy kredytu uznanych za niedozwolone (abuzywne), po stronie Wnioskodawczyni powstanie obowiązek dokonania tzw. zwrotu ulgi odsetkowej, tj. doliczenia do dochodu kwot uprzednio odliczonych od podstawy opodatkowania z tytułu odsetek zapłaconych od kredytu mieszkaniowego na podstawie art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym na podstawie przepisów przejściowych)?
2. Czy otrzymane przez Wnioskodawczynię na podstawie Ugody kwoty, tj. 190.713,48 zł tytułem zwrotu części świadczeń spełnionych na poczet Umowy kredytu, 10.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz 1.000,00 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu, stanowią przychód Wnioskodawczyni podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
W zakresie pytania nr 1 (obowiązek zwrotu ulgi odsetkowej): Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że w związku z zawarciem Ugody nie będzie zobowiązana do dokonania tzw. zwrotu ulgi odsetkowej, tj. doliczenia do dochodu za rok podatkowy, w którym otrzyma świadczenie od Banku, kwot uprzednio odliczonych z tytułu odsetek od kredytu mieszkaniowego na podstawie art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym na podstawie przepisów przejściowych, tj. art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw).
Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulowały przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Zgodnie z art. 26b ust. 1 ustawy (w ww. brzmieniu): Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2–4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z: 1) budową budynku mieszkalnego albo 2) wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo 3) zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo 4) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
W art. 26b ust. 4 pkt 1–2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, wskazując, że podlegają one limitowaniu. Stosownie do art. 26b ust. 6 ustawy, odsetki zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki, natomiast zgodnie z art. 26b ust. 7 ustawy, również w roku bezpośrednio następującym, z zastrzeżeniem, że odliczeniu podlega wówczas wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku pierwszego odliczenia.
Art. 26b ust. 8 ustawy precyzuje z kolei, że odliczenia dotyczą odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków, a w przypadku odrębnego opodatkowania, dokonywane są zgodnie z wnioskiem zawartym w zeznaniu rocznym. Mimo uchylenia art. 26b ustawy z dniem 1 stycznia 2007 r., ustawodawca zagwarantował podatnikom możliwość dalszego korzystania z ulgi odsetkowej na zasadzie praw nabytych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.
U. Nr 217, poz. 1588 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.: Podatnikowi, któremu w latach 2002–2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. Umowa kredytu Wnioskodawczyni, zawarta 22 sierpnia 2005 r., a więc w okresie objętym powyższą regulacją przejściową (2002–2006), w pełni mieści się w zakresie zastosowania tego przepisu, Wnioskodawczyni przysługiwało zatem prawo do korzystania z ulgi odsetkowej przez cały okres spłaty kredytu, aż do jego całkowitego rozliczenia w 2022 r. Na wypadek sytuacji, w której podatnik korzystający z odliczenia odsetek otrzymuje następnie zwrot tych odliczonych kwot, ustawodawca przewidział szczególny mechanizm korygujący.
Zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Z przepisu tego wynika, że obowiązek doliczenia do dochodu (lub podatku) uprzednio odliczonych kwot powstaje wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: (i) podatnik uprzednio odliczył określone wydatki w ramach ulgi oraz (ii) następnie otrzymał zwrot tych właśnie, uprzednio odliczonych kwot.
Innymi słowy, przepis wymaga bezpośredniego, dającego się wykazać związku między konkretną kwotą zwrotu a konkretną kwotą wcześniej odliczonych odsetek. Nie jest wystarczające samo wystąpienie jakiegokolwiek zwrotu środków od banku w związku z rozliczeniem kredytu, zwrot musi dotyczyć odsetek, które były przedmiotem wcześniejszego odliczenia podatkowego, i to w dającej się określić wysokości. Powyższe rozumienie przepisu jest jednolicie i konsekwentnie potwierdzane w praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. W szczególności: w interpretacji indywidualnej z 22 października 2025 r. (sygn.
0112-KDIL2- 1.4011.661.2025.3.DJ) organ wskazał, że „dla oceny skutków podatkowych sytuacji podatnika istotne jest, czy w wyniku zawartej z bankiem ugody bank zwrócił wartość odsetek, z którymi związane było prawo do korzystania z tej ulgi”, i uznał, że „skoro kwota zaproponowanego zwrotu nie zawiera odsetek, które zostały uwzględnione w ubiegłych latach w odliczeniu w ramach korzystania z ulgi odsetkowej, zatem w związku z zawarciem ugody z bankiem nie zachodzi konieczność zwrotu tej ulgi”; w interpretacji indywidualnej z 1 kwietnia 2026 r. (sygn.
0115- KDIT1.4011.1005.2025.2.ASZ) organ potwierdził, że „jeśli więc dochodzi do zwrotu odliczonych wcześniej odsetek, to w zeznaniu rocznym za rok wypłaty tej należności trzeba ją doliczyć do podstawy opodatkowania (dochodu)”, jednakże „skoro nie można jednoznacznie określić, że w ramach kwoty rozliczenia umowy podatnik otrzymał zwrot uwzględnionych we wcześniejszych rozliczeniach podatkowych odsetek (ani tym bardziej w jakiej wysokości), nie znajdzie w sprawie zastosowania art. 45 ust. 3a ustawy”, a w konsekwencji zdarzenie to „nie powoduje konsekwencji podatkowych w odliczaniu tzw. ulgi odsetkowej”; analogiczne stanowisko organ zaprezentował w interpretacjach z 19 marca 2025 r. (0115- KDIT1.4011.851.2024.2.ASZ) oraz z 16 września 2025 r. (0112-KDIL2- 1.4011.582.2025.4.AK), w której podkreślono wprost wymóg faktycznego wyodrębnienia odsetek w rozliczeniu: „Skoro nie otrzymał Pan od banku kwoty obejmującej - wcześniej odliczone w ramach ulgi odsetkowej - odsetki, nie będzie Pan zobligowany do wykazania wcześniej odliczonych odsetek w rozliczeniu podatkowym”.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że z treści Ugody zawartej przez Wnioskodawczynię nie wynika, aby kwota 190.713,48 zł stanowiła zwrot odsetek uprzednio odliczonych przez nią w ramach ulgi odsetkowej. Ugoda nie zawiera żadnego rozbicia zwracanej kwoty na część kapitałową i odsetkową, nie wskazuje sposobu jej kalkulacji ani reguł alokacji zwrotu do konkretnych rat uiszczonych w toku wykonywania Umowy kredytu. Brak jest zatem w Ugodzie jakiegokolwiek elementu, który pozwalałby powiązać otrzymywaną kwotę z konkretnymi odsetkami rozliczonymi wcześniej w zeznaniach podatkowych Wnioskodawczyni.
Dodatkowym argumentem potwierdzającym restytucyjny (a nie odsetkowy) charakter zwrotu jest relacja kwot: łączna suma otrzymana przez Wnioskodawczynię na podstawie Ugody (190.713,48 zł + 10.800,00 zł + 1.000,00 zł = 202.513,48 zł) jest istotnie niższa niż suma wpłat dokonanych przez nią na rzecz Banku w całym okresie obowiązywania Umowy kredytu (368.949,48 zł).
Zwrot mieści się zatem w granicach kwot uprzednio i bezspornie wpłaconych przez Wnioskodawczynię z własnych środków, co samo w sobie wyklucza możliwość jednoznacznego przypisania go do jakiejkolwiek określonej, uprzednio odliczonej kwoty odsetkowej, w przeciwieństwie do sytuacji, w której bank zwraca podatnikowi kwotę przewyższającą sumę wpłat, co mogłoby sugerować, że w zwrocie „mieszczą się” także inne elementy (np. właśnie odsetki objęte ulgą).
Skoro zatem nie można jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości określić, że w ramach otrzymanej kwoty Wnioskodawczyni uzyskała zwrot odsetek uwzględnionych we wcześniejszych rozliczeniach podatkowych, ani tym bardziej w jakiej wysokości, hipoteza normy z art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostaje spełniona, a przepis ten nie znajdzie w sprawie Wnioskodawczyni zastosowania.
W konsekwencji zawarcie Ugody i otrzymanie na jej podstawie opisanych kwot nie rodzi po stronie Wnioskodawczyni obowiązku doliczenia do dochodu za rok podatkowy, w którym otrzyma świadczenie, kwot uprzednio odliczonych z tytułu ulgi odsetkowej za lata korzystania z tej ulgi (2006–2022). Stanowisko to jest w pełni zgodne z aktualną i jednolitą linią interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
W zakresie pytania nr 2 (przychód z tytułu otrzymanych kwot): Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że otrzymane na podstawie Ugody kwoty, tj. 190.713,48 zł tytułem zwrotu części świadczeń spełnionych na poczet Umowy kredytu, 10.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz 1.000,00 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu, nie stanowią dla Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w tym przepisie.
Stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z powyższej definicji wynika jednak, że za przychód podatkowy może być uznane wyłącznie takie świadczenie, które stanowi określony przyrost majątkowy o charakterze definitywnym, a nie zwrotnym. Świadczenie mające charakter restytucyjny, a więc zwracające podatnikowi środki, które uprzednio z jego majątku wypłynęły, nie prowadzi do żadnego przysporzenia i tym samym nie mieści się w pojęciu przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się do instytucji ugody, wskazać należy, że zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w celu uchylenia niepewności co do roszczeń z niego wynikających lub zapewnienia ich wykonania, albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać. Ugoda nie tworzy zatem nowego stosunku prawnego, lecz odnosi się do stosunku już istniejącego (Umowy kredytu), będącego podstawą sporu. Instytucja kredytu uregulowana została natomiast przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do jej zwrotu wraz z odsetkami. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych umową są podatkowo obojętne, a przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się dopiero w przypadku umorzenia kredytu, jego części lub odsetek, z taką sytuacją jednak w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia, gdyż Bank nie umarza żadnego zadłużenia, a jedynie zwraca uprzednio otrzymane świadczenia.
W niniejszej sprawie: Kwota 190.713,48 zł stanowi zwrot części świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu, a więc środków, które wcześniej z majątku Wnioskodawczyni wpłynęły do Banku. Łączna suma wpłat dokonanych przez Wnioskodawczynię w okresie obowiązywania Umowy (368.949,48 zł) znacząco przewyższa kwotę zwracaną, a zwrot w żadnym zakresie nie przekracza sumy dotychczas uiszczonych świadczeń. Otrzymanie tej kwoty nie skutkuje zatem żadnym definitywnym przyrostem majątku Wnioskodawczyni, a jedynie przywraca (częściowo) stan majątku uszczuplonego wcześniejszymi wpłatami.
Kwota 10.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz kwota 1.000,00 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu mają swoje źródło w art. 98 § 1–4 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym stronie przysługuje zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot ten, o ile nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Wnioskodawczynię wydatków, ma charakter wyłącznie kompensacyjny (wyrównawczy), a nie dochodowy, i nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego.
W konsekwencji, żadna z powyższych kwot nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy jako przychód z innych źródeł. Otrzymane świadczenia są dla Wnioskodawczyni neutralne podatkowo, wobec czego nie ciąży na niej obowiązek wykazania ich w zeznaniu rocznym ani zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.
Stanowisko to znajduje pełne i bezpośrednie potwierdzenie w aktualnej, ugruntowanej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w tym w interpretacji wydanej na tle stanu faktycznego niemal tożsamego z sytuacją Wnioskodawczyni, zwrotu nadpłaconych rat kredytowych oraz refundacji kosztów procesowych w ramach ugody z bankiem. W interpretacji indywidualnej z 15 czerwca 2026 r. (sygn.
0114-KDIP3-2.4011.459.2026.1.MN) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wprost wskazał: W przypadku zwrotu środków pieniężnych, które klient wcześniej wpłacał do Banku tytułem umowy kredytu, taka operacja nie spełnia celu przychodu, jakim jest zwiększenie majątku podatnika, ani poprzez zwiększenie aktywów, ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Niezależnie od nazewnictwa wypłaty tej kwoty, skoro kredytobiorca otrzymuje zwrot kwot, które mieściły się w kwotach faktycznie przez niego płaconych, a zatem nie otrzymuje nic ponad swoje własne wpłaty, to taka wypłata jest dla kredytobiorcy neutralna podatkowo. W odniesieniu do kosztów procesu: Skoro otrzymali Państwo zwrot kosztów zastępstwa procesowego i zwrot [...] opłaty od pozwów, który nie przekracza kosztów faktycznie przez Państwa poniesionych, to zwrot ten nie stanowi przychodu i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Analogiczne stanowisko organ prezentował konsekwentnie we wcześniejszych interpretacjach przywołanych w powyższym piśmie, m.in.: z 23 marca 2026 r. (0115-KDIT2.4011.751.2025.2.KC) - zwrot środków nienależnie pobranych tytułem rat kapitałowo-odsetkowych nie stanowi przychodu i pozostaje neutralny podatkowo; z 17 grudnia 2025 r. (0114-KDIP3-2.4011.912.2025.2.MN) - zwrot uprzednio wpłaconych środków nie spełnia celu przychodu, jakim jest zwiększenie majątku podatnika, ani przez zwiększenie aktywów, ani przez zmniejszenie pasywów; z 5 marca 2026 r. (0112-KDIL2-1.4011.87.2026.2.MKA) oraz z 26 stycznia 2026 r. (0113- KDIPT2-2.4011.1172.2025.1.EC) - zwrot kwot nienależnie pobranych przez bank nie powoduje dodatkowego przysporzenia majątkowego; w zakresie zwrotu kosztów procesu: z 4 lutego 2026 r. (0113-KDIPT2- 2.4011.1004.2025.2.DA) oraz z 29 grudnia 2025 r. (0113-KDIPT2-2.4011.934.2025.2.MK) - zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz opłat sądowych ma charakter wyłącznie restytucyjny (wyrównawczy) i nie stanowi przychodu, o ile nie przewyższa faktycznie poniesionych wydatków.
Powyższe stanowisko potwierdzają również wcześniej wskazane interpretacje: z 6 marca 2024 r. (0112-KDIL2-1.4011.37.2024.2.MKA), z 8 sierpnia 2024 r. (0112-KDIL2-1.4011.570.2024.3.DJ), z 26 lutego 2025 r. (0112-KDIL2-1.4011.64.2025.1.MKA) oraz z 22 października 2025 r. (0112-KDIL2- 1.4011.661.2025.3.DJ). Wskazana linia interpretacyjna jest jednolita, aktualna i konsekwentnie stosowana niezależnie od tego, czy ugoda ma charakter sądowy czy pozasądowy, decydujące znaczenie ma wyłącznie to, czy suma otrzymanych świadczeń mieści się w granicach kwot uprzednio wpłaconych przez kredytobiorcę, co w niniejszej sprawie ma miejsce.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. po. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Źródła przychodów W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłacił Państwu określoną kwotę i dokonał zwrotu kosztów procesu i opłaty od pozwu. Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe tych czynności. Wypłata określonej kwoty Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku.
Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody.
Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.
Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty określonej kwoty Z opisu sprawy wynika, że w ramach zawartej z bankiem ugody otrzymała Pani od banku określoną kwotę stanowiącą zwrot części świadczeń nienależnie spełnionych przez Panią na rzecz banku.
Otrzymana kwota mieściła się w kwotach wpłaconych przez Panią do banku w trakcie trwania umowy kredytowej. W przypadku zwrotu środków pieniężnych, które klient wcześniej wpłacał do Banku tytułem umowy kredytu - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Niezależnie od nazewnictwa wypłaty tej kwoty – skoro kredytobiorca otrzymuje zwrot kwot, które mieściły się w kwotach faktycznie przez niego płaconych, a zatem nie otrzymuje nic ponad swoje własne wpłaty, to taka wypłata jest dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro faktycznie bank wypłacił Pani kwotę, która stanowiła zwrot środków nienależnie pobranych przez bank tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz wypłacone kwoty mieściły się w kwocie wpłaconej przez Panią do banku podczas spłacania rat kredytu, to z tytułu wypłaty tej kwoty nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. W tej kwestii wynikającej z pytania nr 2 Pani stanowisko jest prawidłowe.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.): Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.
Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego. Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy. W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny: Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Na podstawie art. 96 ww. ustawy: Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). W myśl art. 104 ustawy Kodeks postępowania cywilnego: Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.): Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki. W myśl natomiast art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy: Wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższa faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. Zatem jeśli otrzymała Pani zwrot kosztów procesu, który nie przekracza kosztów faktycznie przez Panią poniesionych – to zwrot ten nie stanowi przychodu i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tej kwestii wynikającej z pytania nr 2 Pani stanowisko również jest prawidłowe.
Ulga odsetkowa Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że w latach 2005-2022 korzystała Pani z tzw. ulgi odsetkowej.
Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że: Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z: 1. budową budynku mieszkalnego albo 2. wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo 3. zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo 4. nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane. Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy: Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.
Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy: Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia. Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy: Odliczenia dotyczą zapłaconych łącznie przez oboje małżonków.
Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków. Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych. Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.
U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.: Podatnikowi, któremu w latach 2002 – 2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. Rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek, z którymi związana była ulga odsetkowa Dla oceny skutków podatkowych Pani sytuacji istotne jest, czy w wyniku ugody otrzymała Pani również zwrot odsetek, z którymi związane było Pani prawo do korzystania z tej ulgi.
Samo podpisanie ugody z bankiem nie ma wpływu na rozmiar zobowiązania podatkowego w momencie składania wcześniejszych zeznań podatkowych. Dopiero wzajemne rozliczenia między bankiem i kredytobiorcą mogą mieć wpływ na zastosowanie ulgi odsetkowej. W przypadku zwrotu tych odsetek, ustawodawca przewidział rozwiązane dla tego rodzaju, szczególnych sytuacji.
Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek.
Jeśli więc wynikiem ugody był m.in. zwrot odliczonych wcześniej odsetek, to w zeznaniu rocznym za rok wypłaty tej należności trzeba będzie ją doliczyć do podstawy opodatkowania (dochodu). Z przedstawionych przez Panią informacji nie wynika jednoznacznie, że w zwrocie dokonanym przez bank nie mieściły się odsetki, co do których korzystała Pani z ulgi odsetkowej, a sam fakt, że ugoda z bankiem nie wyodrębnia kwot stanowiących zwrot odsetek odliczonych wcześniej nie zwalnia z obowiązku wykazania zwróconych kwot odsetek w zeznaniu podatkowym.
Skoro wskazała Pani, że do wyliczenia kwoty zwrotu bank przyjął wszystkie środki wpłacone przez Panią w trakcie trwania umowy, to brak jest podstaw do uznania, że w kwocie tej nie są zawarte odsetki uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej. Wskazuję, że zasadą podatku dochodowego jest zasada samoopodatkowania. Zatem to na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia przychodów, uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów w prawidłowej wysokości i obliczenia podatku.
W związku z powyższym, to na podatniku jest obowiązek ustalenia i udowodnienia, w jakiej wysokości zwrócone przez bank odsetki w ramach spłacanych rat kapitałowo-odsetkowych były uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej. Przy czym kwestia obliczenia wartości kwot podlegających uwzględnieniu na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy nie może być przedmiotem interpretacji, lecz podlega weryfikacji w toku ewentualnego postępowania podatkowego.
Interpretacja indywidualna w odróżnieniu od aktu administracyjnego nie jest bowiem skierowana wprost na wywołanie skutków prawnych, lecz rozstrzyga czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia zobowiązania podatkowego.
Powyższe oznacza, że jeżeli obliczając podatek należny, dokonywała Pani odliczeń od dochodu (podstawy obliczenia podatku lub podatku), to w sytuacji, gdy w otrzymanym w 2026 roku zwrocie mieścił się zwrot odsetek, co do których korzystała Pani z ulgi odsetkowej, zwróconą kwotę odsetek powinna Pani wykazać w zeznaniu rocznym PIT-36 w części H.1: Zwiększenia podstawy obliczenia podatku/zmniejszenia straty, w wierszu: Zwiększenia podstawy obliczenia podatku. W zakresie pytania nr 1 Pani stanowisko jest więc nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Ponadto wyjaśnić należy, że funkcjonowanie w obrocie prawnym interpretacji indywidualnych, w których odmiennie oceniono takie same albo zbliżone stany faktyczne lub zdarzenia przyszłe, jest niewątpliwie niepożądane z punktu widzenia zasady prowadzenia postępowania, w sposób budzący zaufanie do organów, wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak, w praktyce sytuacje takie mogą mieć miejsce, choćby z uwagi na przewidzianą przez ustawodawcę możliwość zmiany interpretacji indywidualnej w trybie art. 14e § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z tym przepisem, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną, indywidualną lub objaśnienie podatkowe jeżeli stwierdzi ich nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Jak wynika z powołanego unormowania, przesłanką dla rozważenia zmiany interpretacji indywidualnej (tj. w istocie zmiany stanowiska w zakresie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego) jest w szczególności ugruntowanie się linii orzeczniczej sądów, w której prezentowany jest odrębny niż zawarty w tym rozstrzygnięciu pogląd dotyczący interpretacji określonego przepisu lub przepisów prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.