Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 20 września 2026 r. oraz z 23 i 24 września 2026 r. - w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca.
Opis zdarzenia przyszłego
Wyrokiem wydanym w Postępowaniu z powództwa Klienta Sąd zasądził od Banku na rzecz Klienta: kwotę 135.997,97 PLN (tytułem zwrotu świadczenia nienależnego w związku z rozstrzygnięciem Sądu, Sąd w Wyroku uznał, że Umowa kredytu walutowego zawierała postanowienia abuzywne (niedozwolone) (na podstawie art. 385 i następnych Kodeksu Cywilnego), odsetki ustawowe za opóźnienie od płatności ww. kwoty od dnia 24 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty.
Bank proponuje Klientowi Ugodę w której proponuje co następuje; Bank dokona na rzecz Klienta zapłatę kwoty 153.850,00 PLN (tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz część odsetek ustawowych z opóźnienie w płatnościach), Bank potwierdza, że nie wystawi informacji PIT-11 w związku z zawarciem niniejszej Ugody.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni zawarła z Bankiem umowę kredytu walutowego. W związku z zakwestionowaniem postanowień przedmiotowej umowy Wnioskodawczyni wystąpiła przeciwko Bankowi na drogę postępowania sądowego. W postępowaniu tym Sąd wydał korzystny dla Wnioskodawczyni wyrok. Sąd zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawczyni kwotę: 135.997,47 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty. Podstawą rozstrzygnięcia było zakwestionowanie postanowień umowy kredytu, w tym stwierdzenie występowania w niej postanowień niedozwolonych. Wyrok nie jest prawomocny.
Po wydaniu wyroku pomiędzy Wnioskodawczynią a Bankiem prowadzone były negocjacje dotyczące polubownego zakończenia sporu. Bank zaproponował zawarcie Ugody mającej doprowadzić do definitywnego zakończenia sporu oraz wzajemnego rozliczenia roszczeń Stron związanych z umową kredytu i prowadzonym postępowaniem sądowym. Zgodnie z aktualną treścią Ugody Bank zobowiązuje się do wypłaty na rzecz Wnioskodawczyni łącznej kwoty: 151.755,75 zł. W pierwotnie złożonym wniosku ORD-IN wskazana została kwota 153.850,00 zł. Wnioskodawczyni wyjaśnia, że kwota ta odpowiadała warunkom rozliczenia aktualnym na etapie sporządzania i składania wniosku o wydanie interpretacji.
Po złożeniu wniosku negocjacje z Bankiem były kontynuowane, a warunki projektowanej Ugody zostały doprecyzowane. Zgodnie z aktualną treścią Ugody kwota przewidziana do wypłaty przez Bank wynosi obecnie 151.755,75 zł. Jednocześnie zgodnie z wydanym wyrokiem od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu świadczenia nienależnego przysługują Wnioskodawczyni odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 24 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty. Wysokość roszczenia odsetkowego ma zatem charakter zmienny i jest uzależniona od okresu pozostawania Banku w opóźnieniu. W toku negocjacji zmianie ulegały zarówno warunki rozliczenia Stron, jak i wysokość należności odsetkowych uwzględnianych przy ustalaniu wartości Ugody.
W konsekwencji kwota wskazana w pierwotnym wniosku nie odpowiada już aktualnej treści Ugody. Wnioskodawczyni wnosi zatem o dokonanie oceny zdarzenia przyszłego przy uwzględnieniu aktualnej kwoty 151.755,75 zł. Zmiana wysokości świadczenia nie zmienia natomiast istoty zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem wniosku. Zgodnie z wyrokiem Sądu należność główna zasądzona na rzecz Wnioskodawczyni tytułem zwrotu świadczenia nienależnego wynosi: 135.997,47 zł. Natomiast aktualna Ugoda przewiduje wypłatę: 151.755,75 zł. Różnica pomiędzy powyższymi wartościami wynosi: 151.755,75 zł - 135.997,47 zł = 15.758,28 zł.
W konsekwencji arytmetycznie wysokość świadczenia przedstawia się następująco: 1. należność główna zasądzona tytułem zwrotu świadczenia nienależnego - 135.997,47 zł; 2. nadwyżka łącznej kwoty Ugody ponad zasądzoną należność główną - 15.758,28 zł; 3. łączna kwota przewidziana do wypłaty przez Bank - 151.755,75 zł. Jednocześnie Wnioskodawczyni wskazuje, że zgodnie z wyrokiem przysługują jej również odsetki ustawowe za opóźnienie od należności głównej, liczone od dnia 24 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty. Wnioskodawczyni nie dysponuje jednak odrębną kalkulacją Banku, z której wynikałoby jednoznacznie, że cała kwota 15 758,28 zł stanowi wyłącznie odsetki ustawowe za opóźnienie.
Z tego względu Wnioskodawczyni nie przedstawia takiej kwalifikacji jako ustalonego faktu. Wskazuje natomiast Organowi: kwotę należności głównej wynikającą z wyroku - 135.997,47 zł, łączną kwotę wynikającą z aktualnej Ugody - 151.755,75 zł, arytmetyczną różnicę pomiędzy nimi - 15.758,28 zł oraz okoliczność, że zgodnie z wyrokiem oprócz należności głównej Wnioskodawczyni przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie. Wnioskodawczyni wskazuje, że nie dysponuje odrębnym dokumentem Banku zawierającym szczegółowe rozbicie kwoty 151.755,75 zł na: 1. raty kapitałowe, 2. odsetki umowne zapłacone w ramach rat kredytowych, 3. prowizje lub inne opłaty związane z kredytem, 4. odsetki ustawowe za opóźnienie.
Aktualna treść Ugody również nie zawiera takiego szczegółowego arytmetycznego rozbicia. Wnioskodawczyni nie jest zatem w stanie przedstawić bardziej szczegółowej kalkulacji bez dokonania własnych założeń, które nie wynikałyby z posiadanej dokumentacji. W celu zachowania zgodności opisu zdarzenia przyszłego z rzeczywistym stanem rzeczy Wnioskodawczyni nie dokonuje takich hipotetycznych ustaleń. Wnioskodawczyni przedstawia Organowi pełny zakres informacji, którymi faktycznie dysponuje. Wnioskodawczyni wskazuje, że w związku z przedmiotowym kredytem korzystała w latach wcześniejszych z tzw. ulgi odsetkowej.
Wnioskodawczyni dokonywała zatem odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od przedmiotowego kredytu zgodnie z przepisami dotyczącymi praw nabytych do ulgi odsetkowej. Okoliczność ta może mieć znaczenie dla rozliczenia podatkowego, jeżeli w ramach kwoty otrzymanej od Banku Wnioskodawczyni otrzyma również zwrot odsetek kredytowych, które zostały wcześniej przez nią odliczone. Wnioskodawczyni nie dysponuje obecnie kalkulacją Banku pozwalającą ustali, czy oraz w jakiej wysokości kwota 151.755,75 zł obejmuje zwrot konkretnych odsetek kredytowych, które były wcześniej przedmiotem odliczenia w ramach ulgi odsetkowej.
Wnioskodawczyni wskazuje przy tym, że odsetki kredytowe uprzednio zapłacone Bankowi i odliczone w ramach ulgi odsetkowej nie są tym samym świadczeniem co odsetki ustawowe za opóźnienie należne Wnioskodawczyni od Banku na podstawie wyroku. Są to odrębne kategorie świadczeń, wymagające odrębnej kwalifikacji podatkowej.
Pytania
(ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku) 1. Czy kwota otrzymana od Banku na podstawie Ugody, w części stanowiącej zwrot świadczeń uprzednio spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku i mającej charakter zwrotu świadczenia nienależnego, będzie stanowiła dla Wnioskodawczyni przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? 2. Czy kwota otrzymana od Banku w części odpowiadającej odsetkom ustawowym za opóźnienie należnym Wnioskodawczyni w związku z nieterminowym zwrotem świadczenia nienależnego będzie korzystała ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3. Czy w przypadku, gdy w ramach świadczenia otrzymanego od Banku Wnioskodawczyni otrzyma również zwrot odsetek od kredytu, które w latach wcześniejszych zostały przez nią odliczone w ramach ulgi odsetkowej, Wnioskodawczyni będzie zobowiązana na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy o PIT do doliczenia w zeznaniu podatkowym za rok otrzymania zwrotu tej części zwróconych odsetek, która została uprzednio przez nią odliczona?
Pani stanowisko w sprawie
Ad. 1 Zdaniem Wnioskodawczyni, kwota otrzymana od Banku w części stanowiącej zwrot świadczeń uprzednio spełnionych na rzecz Banku nie stanowi przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. W tej części wypłata nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawczyni. Dochodzi jedynie do zwrotu środków pieniężnych, które uprzednio zostały przez Wnioskodawczynię przekazane Bankowi i pomniejszyły jej majątek. Wypłata ma więc charakter restytucyjny, a nie wzbogacający. Zwrot własnych środków nie stanowi definitywnego przyrostu aktywów, który uzasadniałby rozpoznanie przychodu podatkowego. Ad.
2 Zdaniem Wnioskodawczyni, odsetki ustawowe za opóźnienie stanowią co do zasady odrębne przysporzenie majątkowe kwalifikowane do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Jednocześnie zastosowanie znajduje art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Przepis ten przewiduje zwolnienie od podatku odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku albo należności, od których zaniechano poboru podatku.
Jeżeli zatem należność główna stanowi zwrot świadczenia nienależnego i nie powoduje powstania przychodu podatkowego, odsetki ustawowe za opóźnienie związane z nieterminowym zwrotem tej należności powinny korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Aktualna praktyka interpretacyjna Dyrektora KIS potwierdza takie rozumienie przepisu w odniesieniu do odsetek związanych ze zwrotem należności, która sama nie podlega opodatkowaniu. Ad.
3 Zdaniem Wnioskodawczyni, jeżeli w ramach rozliczenia z Bankiem otrzyma ona zwrot odsetek kredytowych, które w latach wcześniejszych zostały przez nią odliczone w ramach ulgi odsetkowej, zastosowanie znajdzie art. 45 ust. 3a ustawy o PIT. W takim przypadku Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do odpowiedniego doliczenia w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym otrzyma zwrot. Obowiązek ten powinien jednak dotyczyć wyłącznie tej części faktycznie zwróconych przez Bank odsetek kredytowych, która została uprzednio odliczona przez Wnioskodawczynię w ramach ulgi odsetkowej. Nie oznacza to automatycznego obowiązku doliczenia całej historycznie wykorzystanej ulgi odsetkowej.
Nie oznacza to również obowiązku korygowania prawidłowo sporządzonych zeznań podatkowych za lata, w których Wnioskodawczyni korzystała z ulgi. Mechanizm art. 45 ust. 3a ustawy o PIT prowadzi do odpowiedniego rozliczenia w zeznaniu za rok, w którym podatnik otrzyma zwrot uprzednio odliczonego wydatku. Uzasadnienie Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają co do zasady wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów objętych przewidzianymi przez ustawodawcę wyłączeniami, zwolnieniami albo zaniechaniem poboru podatku.
Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie, otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń. 1. Brak definitywnego przysporzenia przy zwrocie świadczenia Dla powstania przychodu podatkowego konieczne jest uzyskanie przez podatnika rzeczywistego, definitywnego przysporzenia majątkowego. W zakresie, w jakim Bank dokonuje zwrotu środków uprzednio otrzymanych od Wnioskodawczyni, takie przysporzenie nie występuje. Wnioskodawczyni odzyskuje bowiem środki, które wcześniej pomniejszyły jej majątek.
Sąd zasądził przy tym kwotę 135.997,47 zł wprost tytułem zwrotu świadczenia nienależnego. Ekonomiczny charakter tego świadczenia ma zatem charakter restytucyjny. 2. Odsetki ustawowe Odmiennej kwalifikacji wymagają odsetki ustawowe za opóźnienie. Stanowią one odrębne przysporzenie majątkowe, jednak w przypadku odsetek od należności niepodlegającej opodatkowaniu zastosowanie może znaleźć szczególne zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. W przedstawionym przypadku odsetki ustawowe zostały zasądzone w związku z opóźnieniem Banku w zwrocie świadczenia nienależnego.
Jeżeli należność główna nie stanowi przychodu podatkowego, to odsetki związane z nieterminowym spełnieniem tej należności spełniają przesłankę wynikającą z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. 3. Ulga odsetkowa Odrębnie należy rozpatrywać wcześniejsze korzystanie przez Wnioskodawczynię z ulgi odsetkowej. W tym przypadku znaczenie ma art. 45 ust. 3a ustawy o PIT. Jeżeli bowiem podatnik otrzyma zwrot wydatku, który wcześniej został przez niego odliczony, ustawodawca przewiduje mechanizm doliczenia odpowiedniej kwoty w zeznaniu podatkowym.
Nie zmienia to zasadniczej kwalifikacji zwrotu świadczenia jako świadczenia restytucyjnego, ale powoduje konieczność odwrócenia skutku wcześniejszego odliczenia w zakresie, w jakim podatnik rzeczywiście odzyska wydatek uprzednio objęty ulgą. Dlatego w przypadku Wnioskodawczyni konieczne jest rozróżnienie: odsetek ustawowych za opóźnienie należnych od Banku Wnioskodawczyni od odsetek kredytowych uprzednio zapłaconych Bankowi przez Wnioskodawczynię i odliczonych w ramach ulgi odsetkowej. Są to dwie odmienne kategorie świadczeń. Zdaniem Wnioskodawczyni sam fakt, że ostateczne rozliczenie nastąpi w drodze Ugody, nie powinien automatycznie zmieniać charakteru podatkowego świadczeń.
Ugoda stanowi instrument polubownego zakończenia istniejącego sporu. Dla kwalifikacji podatkowej decydujące znaczenie powinien mieć rzeczywisty charakter ekonomiczny poszczególnych elementów rozliczenia. W zakresie, w jakim wypłata odpowiada zwrotowi środków wcześniej przekazanych Bankowi, ma charakter restytucyjny. W zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie zastosowanie należy oceniać przez pryzmat art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Natomiast ewentualny zwrot odsetek kredytowych wcześniej objętych ulgą odsetkową należy dodatkowo rozliczyć zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o PIT.
Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że: 1. kwota 135.997,47 zł, w zakresie w jakim odpowiada zwrotowi świadczenia nienależnego uprzednio spełnionego przez Wnioskodawczynię, nie powoduje powstania przychodu podatkowego; 2. aktualna kwota świadczenia wynikającego z Ugody wynosi 151.755,75 zł; 3. arytmetyczna różnica pomiędzy kwotą Ugody a zasądzoną należnością główną wynosi 15.758,28 zł; 4. Wnioskodawczyni nie posiada kalkulacji Banku pozwalającej jednoznacznie stwierdzi, że cała kwota 15.758,28 zł stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie, dlatego nie przedstawia takiego przyporządkowania jako faktu; 5. w zakresie, w jakim świadczenie otrzymane od Banku stanowić będzie odsetki ustawowe za opóźnienie od należności niepodlegającej opodatkowaniu, odsetki te będą stanowiły przychód z innych źródeł korzystający ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT; 6. w przypadku, gdy wypłata będzie obejmowała zwrot odsetek kredytowych, które Wnioskodawczyni uprzednio odliczyła w ramach ulgi odsetkowej, zastosowanie znajdzie art. 45 ust. 3a ustawy o PIT - w zakresie faktycznie zwróconych i wcześniej odliczonych kwot; 7. Wnioskodawczyni wnosi o dokonanie oceny podatkowej na podstawie aktualnego zdarzenia przyszłego, tj. aktualnej treści Ugody przewidującej wypłatę 151.755,75 zł.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów.
W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie. Źródła przychodów W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Wskazała Pani, że na podstawie proponowanej ugody bank wypłaci Pani określoną kwotę oraz ewentualne odsetki za opóźnienie. Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe tych czynności. Wypłata określonej kwoty Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku.
Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody.
Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.
Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty określonej kwoty Jak wynika z opisu sprawy, ugoda z Bankiem przewiduje wypłatę na Pani rzecz wypłatę określonej kwoty, w której mieści się m.in. należność główna będąca zwrotem świadczenia nienależnego.
Operacja bankowa mająca na celu zwrot świadczenia, które było bankowi nienależnie nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu. Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro więc otrzyma Pani od banku taki zwrot, tj. zwrot świadczenia nienależnego - to otrzymana przez Panią kwota w ogóle nie będzie stanowić przychodu. Tym samym - nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. W kwestii zwrotu świadczenia nienależnego (pytanie nr 1) Pani stanowisko jest prawidłowe. Skutki podatkowe wypłaty odsetek Wskazała Pani również, że zgodnie z wyrokiem przysługują Pani odsetki ustawowe za opóźnienie od należności głównej, natomiast nie dysponuje Pani dokumentem banku, z którego wynikałaby ewentualna kwota odsetek.
Wskazuję, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego: Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.
Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie. Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r. Zgodnie z ww. przepisem: Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki: 1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, 2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku. Z opisu sprawy wynika, że nie dysponuje Pani odrębną kalkulacją banku, z której wynikałoby jednoznacznie, że cała kwota 15.758,28 zł stanowi wyłącznie odsetki ustawowe z opóźnienie.
Ponadto, z przedstawionego opisu zdarzenia nie wynika, czy odsetki zostaną naliczone i wypłacone od kwoty faktycznie zwróconej stanowiącej świadczenie nienależne. Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy, jeśli odsetki są naliczane od całej kwoty roszczenia, a nie od neutralnie podatkowo zwrotu stanowiącego zwrot kwot faktycznie wpłaconych stanowiących świadczenie nienależne, to nie można uznać że są to odsetki od kwoty świadczenia nienależnego. W takiej sytuacji ustalone w ugodzie odsetki nie są odsetkami z tytułu nieterminowej wypłaty należności. Nie są to odsetki ustawowe od kwoty stanowiącej faktyczną wypłatę.
W przypadku zatem wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, liczonych od wartości dochodzonego roszczenia, które otrzymałaby Pani w przypadku uznania pozwu przez sąd, ze zwolnienia skorzystają odsetki za opóźnienie wyłącznie w części, w której dotyczą nieterminowej wypłaty należności z tytułu niepodlegającej opodatkowaniu zwracanej przez Bank kwoty faktycznego zwrotu, natomiast w pozostałej części, która nie stanowi świadczenia nienależnego, odsetki będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu. Pani stanowisko w zakresie pytania Nr 2 jest nieprawidłowe. Ulga odsetkowa Z przedstawionych przez Panią informacji wynika również, że korzystała Pani z ulgi odsetkowej.
Powzięła Pani wątpliwość, jakie mogą być dla Pani skutki podatkowe z tego tytułu przy rozliczeniu umowy kredytowej w ramach zawieranej ugody.
Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że: Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z: 1. budową budynku mieszkalnego albo 2. wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo 3. zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo 4. nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane. Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy: Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.
Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy: Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia. Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy: Odliczenia dotyczą zapłaconych łącznie przez oboje małżonków.
Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu - odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków. Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych. Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.
U. Nr 217 poz. 1588) - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.: Podatnikowi, któremu w latach 2002 - 2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. Rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek, z którymi związana była ulga odsetkowa Dla oceny skutków podatkowych Pani sytuacji istotne jest, czy w wyniku ugody otrzymała Pani również zwrot odsetek, z którymi związane było Pani prawo do korzystania z tej ulgi.
Samo podpisanie ugody z bankiem nie ma wpływu na rozmiar zobowiązania podatkowego w momencie składania wcześniejszych zeznań podatkowych. Dopiero wzajemne rozliczenia między bankiem i kredytobiorcą mogą mieć wpływ na zastosowanie ulgi odsetkowej. W przypadku zwrotu tych odsetek, ustawodawca przewidział rozwiązane dla tego rodzaju, szczególnych sytuacji.
Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek.
Jeśli więc wynikiem ugody będzie m.in. zwrot odliczonych wcześniej odsetek, to w zeznaniu rocznym za rok wypłaty tej należności trzeba będzie ją doliczyć do podstawy opodatkowania (dochodu). Wskazuję, że zasadą podatku dochodowego jest zasada samoopodatkowania. Zatem to na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia przychodów, uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów w prawidłowej wysokości i obliczenia podatku. W związku z powyższym, to na podatniku jest obowiązek ustalenia i udowodnienia, w jakiej wysokości zwrócone przez bank odsetki w ramach spłacanych rat kapitałowo-odsetkowych były uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej.
Przy czym kwestia obliczenia wartości kwot podlegających uwzględnieniu na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy nie może być przedmiotem interpretacji, lecz podlega weryfikacji w toku ewentualnego postępowania podatkowego. Interpretacja indywidualna w odróżnieniu od aktu administracyjnego nie jest bowiem skierowana wprost na wywołanie skutków prawnych, lecz rozstrzyga czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia zobowiązania podatkowego.
Powyższe oznacza, że jeżeli obliczając podatek należny, dokonywała Pani odliczeń od dochodu (podstawy obliczenia podatku lub podatku), to w sytuacji, gdy w otrzymanym zwrocie będzie mieścił się zwrot odsetek, co do których korzystała Pani z ulgi odsetkowej, zwróconą kwotę odsetek powinna Pani wykazać w zeznaniu rocznym PIT-36 w części H.1: Zwiększenia podstawy obliczenia podatku/zmniejszenia straty, w wierszu: Zwiększenia podstawy obliczenia podatku. Zatem w kwestii rozliczenia ulgi odsetkowej (pytanie nr 3) Pani stanowisko także jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Końcowo należy zaznaczyć, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie odniósł się do kwot wskazanych przez Wnioskodawczynię oraz nie potwierdził wyliczeń przedstawionych w przedmiotowym wniosku z uwagi na fakt, że przepis art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.), nakłada na organ interpretacyjny obowiązek udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego.
Zgodnie natomiast z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, to na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jego dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego. Obliczenia kwoty do opodatkowania powinna dokonać Wnioskodawczyni z uwzględnieniem zasad, które wskazał w uzasadnieniu interpretacji organ. Z uwagi na powyższe tutejszy Organ nie może odnieść się do wyliczeń wskazanych przez Wnioskodawczynię. Prawidłowość bądź nieprawidłowość wyliczeń podlega weryfikacji przez właściwy organ podatkowy w toku, np. postępowania kontrolnego, postępowania podatkowego, czy też czynności sprawdzających.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.