Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 17 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 28 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca. Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem 1) Zainteresowany będący stroną postępowania: A.A. 2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: B.B.
Opis zdarzenia przyszłego
Zawarli Państwo w dniu 1 grudnia 2004 roku umowę kredytową (dalej: „Umowa Kredytu”) z (…) (dalej: „Bank”). Obecnie stroną potencjalnej ugody będzie następca prawny Banku. Na podstawie § 1 ust. 1 Umowy Kredytu zaciągnęli Państwo kredyt w kwocie 579.230,94 zł, indeksowany kursem CHF. Saldo kredytu w dniu wypłaty było wyrażone w walucie obcej. Zgodnie z Umową Kredytu do Państwa dyspozycji została pozostawiona kwota 572.362,00 zł, natomiast kwota 6.868,34 zł stanowiła składkę z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy.
Zgodnie z § 1 ust. 2 Umowy Kredytu kredyt był przeznaczony: · na pokrycie kosztów budowy domu mieszkalnego położonego na działce stanowiącej własność Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania; · na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego w kwocie 87.240,00 zł przez spłatę kredytu mieszkaniowego w (…) wynikającego z umowy z dnia 18 lipca 2003 r. oraz spłatę debetu w rachunku ROR prowadzonym przez (…); · na Państwa cele konsumpcyjne w kwocie 25.000,00 zł. Zgodnie z § 1 ust. 3 Umowy Kredytu kredyt był wykorzystywany w transzach oraz w terminach i wysokościach wynikających z załącznika do Umowy Kredytu, określającego etapy budowy.
Następnie zawarli Państwo następujące aneksy do Umowy Kredytu: · aneks z dnia 15 września 2006 r., na podstawie którego kwota kredytu została zwiększona o 40.000,00 zł; zgodnie z treścią aneksu kwota podwyższenia została przeznaczona na Państwa cele konsumpcyjne; · aneks z dnia 2 listopada 2007 r., na podstawie którego kwota kredytu została zwiększona o 16.500,00 zł; zgodnie z treścią aneksu kwota podwyższenia została przeznaczona na Państwa cele konsumpcyjne; · aneks z dnia 25 lipca 2008 r., na podstawie którego kwota kredytu została zwiększona o 15.000,00 zł; zgodnie z treścią aneksu kwota podwyższenia została przeznaczona na Państwa cele konsumpcyjne; · aneks z dnia 6 lutego 2013 r., wprowadzający możliwość spłaty zarówno w złotych polskich, jak i w walucie, do której indeksowany jest kredyt.
Zapisy aneksów wskazujące na przeznaczenie podwyższenia kredytu na cele konsumpcyjne wynikały z wzoru aneksów przygotowanego przez Bank. Faktycznie dodatkowe środki uzyskane na podstawie aneksów zostały w całości przeznaczone na budowę domu, na którą zaciągnięto Umowę Kredytu. Umowa Kredytu została zawarta przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez bank uprawniony do udzielania kredytów i podlegający nadzorowi właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Kredyt miał charakter kredytu mieszkaniowego służącego realizacji jednej inwestycji mieszkaniowej polegającej na budowie domu mieszkalnego mającego zaspokajać Państwa potrzeby mieszkaniowe.
W dniu 15 lutego 2023 r. wytoczyli Państwo przeciwko następcy prawnemu Banku powództwo o ustalenie nieważności Umowy Kredytu ex lege lub nieważności wynikającej z zastosowania w Umowie Kredytu klauzul abuzywnych. Rozważają Państwo zawarcie ugody z następcą prawnym Banku.
Jak stanowią projektowane zapisy ugody: · Wartość Aktualnego Zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w określonym w ugodzie dniu w wysokości 4,6200 PLN/CHF, wynosi łącznie: 661.275,38 PLN. · W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 113.130,00 PLN w terminie 30 dni kalendarzowych.
Z dniem zawarcia Ugody: a) Bank w całości zwalnia Klienta z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub w związku z nią, b) Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
W odniesieniu do „kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w (…) z 18 lipca 2003 r.”: a) Kredyt został faktycznie przeznaczony na cele mieszkaniowe, na pokrycie kosztów tego samego domu mieszkalnego, którego ukończenie było sfinansowane środkami z kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w (…). Dla uniknięcia wątpliwości, realizowali Państwo jedną i tylko jedną budowę domu, na działce (…).
Był to kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny na kwotę 450.000,00 zł. b) Zgodnie z zawartymi umowami kredytowymi wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłaty kredytów solidarnie, tj. do pełnej wysokości. c) Kredyt był zabezpieczony hipotecznie na działce (…). d) Debet ROR powstał w związku z wydatkami poniesionymi na budowę domu na działce (…), a pieniądze z debetu zostały faktycznie wydane na budowę domu. W odniesieniu do „kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w (…) z 1 grudnia 2004 roku”: a) Faktycznie nie było żadnych celów konsumpcyjnych, kredyt został w całości i wyłącznie zaciągnięty i wydatkowany na realizację celów mieszkaniowych (budowę domu).
Wzmianka o celach konsumpcyjnych wynikła z zastosowania przez bank wzoru aneksu, nieadekwatnego do Państwa sytuacji. Umowa była wielokrotnie aneksowana poprzez podwyższenie kwoty kredytu, gdyż koszty budowy rosły. b) Zgodnie z zawartymi umowami kredytowymi odpowiadają Państwo za spłaty kredytów solidarnie, tj. do pełnej wysokości. c) Kredyt został zabezpieczony hipoteką kaucyjną na nieruchomości w postaci działki nr (…). d) Dom został wybudowany wyłącznie w celu zamieszkania przez Państwa, i cel ten jest realizowany po dziś dzień (wciąż mieszkają Państwo w tym domu).
W odniesieniu do „ugody”: a) Strony obecnie rozważają dopiero zawarcie ugody, zaś jej zawarcie uzależniają również od potencjalnych skutków podatkowych. Kluczowe postanowienia projektu ugody to: 1. W wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę 711.861,00 PLN. Na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 799.396,27 PLN i 35.211,51 CHF. Klient potwierdza, że Bank wypłacił kwotę, o której mowa w zdaniu pierwszym oraz że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w wykonaniu Umowy, uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot, bez uszczerbku dla rozliczenia, o którym mowa w [§3 ust. 4] poniżej.
2. Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody aktualne zadłużenie Klienta wobec Banku na podstawie Umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie 141.324,64 CHF ("Aktualne Zadłużenie"), na którą to kwotę składają się: a. kapitał kredytu pozostający do spłaty: 136.463,22 CHF, b. odsetki umowne od kapitału kredytu: 4.861,42 CHF, c. pozostałe odsetki, opłaty i koszty: 0,00 CHF. 3. Wartość Aktualnego Zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 10 lipca 2025 r. w wysokości 4,5535 PLN/CHF, wynosi łącznie: 643.521,75 PLN.
4. W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 113.934,64 PLN w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego z dwóch zdarzeń: i. otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), oraz ii. otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty. Formularz dyspozycji wypłaty stanowi Załącznik D do Ugody.
5. Z dniem zawarcia ugody: a. Bank w całości zwalnia Klienta z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub w związku z nią, b. Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu. b) Przewalutowanie jeszcze nie nastąpiło, miałoby nastąpić w ramach zawartej ugody.
W ramach projektowanej ugody przewalutowanie wyraża się w tym, że kredyt został zaciągnięty w odniesieniu do CHF a zobowiązanie z tytułu kredytu na dzień dzisiejszy wynosi 141.324,64 CHF, podczas gdy w ramach zawarcia Ugody, Bank zobowiązuje się wypłacić 113.934,64 PLN, wcześniej określając „Wartość Aktualnego Zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 10 lipca 2025 r. w wysokości 4,5535 PLN/CHF, wynosi łącznie: 643.521,75 PLN. Wskutek przewalutowania umarzane jest saldo zadłużenia (zwolnienie z długu), a dla Państwa powstaje zwrot w wysokości 113.934,64 PLN”.
Przy czym wysokość zwrotu jest obecnie przedmiotem negocjacji z Bankiem. W odniesieniu do „umorzenia wierzytelności”: · Umorzeniu podlega wyłącznie kwota kapitału oraz odsetki umowne od kwoty kapitału, bez odsetek karnych lub innych opłat. · Umowa o kredyt nadal obowiązuje, a projektowana ugoda nie stwierdza nieważności tej ugody. Aneksowanie tej umowy ma na celu kompleksowe rozliczenie ważnie zawartej umowy kredytu, z umorzeniem salda zadłużenia i zwrotem dla kredytobiorców. · Nie ma konkretnego terminu zawarcia ugody. · W przeszłości nie korzystali Państwo z zaniechania poboru podatku dla innego kredytu, czy innej inwestycji mieszkaniowej.
W przypadku zapłaty na Państwa rzecz kwoty 113.130,00 PLN: · Kwota stanowi zwrot świadczenia nienależnego. · Zgodnie z brzmieniem ugody w ww. kwocie nie są zawarte odsetki.
Pytania
1. Czy w wyniku zawarcia ugody, w ramach której dojdzie do przeliczenia kredytu wyrażonego w CHF na PLN, otrzymania kwoty wskazanej w ugodzie i umorzenia zadłużenia w pozostałej części, po Państwa stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy w przypadku uznania przez Organ, że w związku z umorzeniem przez Bank Państwa zadłużenia na podstawie opisanej Ugody po Państwa stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, do przychodu tego znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego przewidziane w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w szczególności z uwzględnieniem § 1 ust. 4 tego rozporządzenia, z uwagi na fakt, że kredyt objęty Ugodą jest kredytem refinansowym?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1 W Państwa ocenie, w wyniku zawarcia ugody, w ramach której dojdzie do przeliczenia kredytu wyrażonego w CHF na PLN, otrzymania kwoty wskazanej w ugodzie i umorzenia zadłużenia w pozostałej części, po Państwa stronie nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Uzasadnienie Państwa stanowiska Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych ww. art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT, oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla powstania przychodu podatkowego konieczne jest więc wystąpienie realnego i definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie podatnika. Samo rozliczenie istniejącego stosunku zobowiązaniowego nie powoduje przychodu, jeżeli nie prowadzi do uzyskania przez podatnika nowego, ostatecznego przysporzenia. Z tego względu zarówno otrzymanie kredytu, jak i jego spłata zgodnie z warunkami umowy są co do zasady neutralne podatkowo.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 Prawa bankowego przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach umowy, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami oraz zapłaty prowizji. Mechanizm kredytu zakłada więc obowiązek zwrotu środków, a nie definitywne przysporzenie majątkowe po stronie kredytobiorcy. W opisanym zdarzeniu przyszłym Strony planują ugodowo rozliczyć Umowę Kredytu tak, poprzez przeliczenie kredytu wyrażonego w CHF na PLN nastąpi zmiana sposobu określenia zadłużenia i rozliczenia dotychczasowych spłat.
Ekonomiczny sens tej czynności polega na skorygowaniu rozliczeń stron wynikających z umowy kredytu indeksowanego kursem CHF, nie zaś na wypłacie Państwu nowego świadczenia niezależnego od uprzednich wpłat. Rozliczenie stron, poprzez wypłatę określonej kwoty przez Bank, będzie zwrotem kwot uprzednio zapłaconych Bankowi przez Państwa w wykonaniu Umowy Kredytu. Odzyskają Państwo własne środki, które w świetle ugody okażą się nienależne albo zapłacone ponad wysokość zobowiązania obliczoną według modelu przyjętego w ugodzie. Taki zwrot nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego, lecz ma charakter restytucyjny.
Czynności przewalutowania nie można również utożsamiać z umorzeniem wierzytelności. W przypadku umorzenia zobowiązanie podatnika zostaje definitywnie zredukowane kosztem wierzyciela, co może prowadzić do powstania przychodu z nieodpłatnego świadczenia albo przychodu z innych źródeł. Natomiast w przypadku przewalutowania i rozliczenia kredytu według innego modelu zmianie ulega sposób obliczenia zadłużenia i rozliczenia spłat. Sama różnica pomiędzy saldem wyrażonym według mechanizmu indeksacji a saldem ustalonym według modelu złotowego nie jest samodzielnym świadczeniem otrzymanym przez Państwa.
Powyższe stanowisko znajduje bezpośrednie potwierdzenie w szeregu interpretacji indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w tym m.in. w interpretacji z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.378.2024.1.BM, wydanej w stanie faktycznym dotyczącym skutków podatkowych przewalutowania kredytów indeksowanych kursem CHF na walutę polską i rozliczenia ich tak, jakby od początku były kredytami złotowymi. W interpretacji tej Organ uznał za prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym przewalutowanie kredytu nie prowadzi do powstania przychodu.
Dyrektor KIS wskazał, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach umownych są neutralne podatkowo, a przychód po stronie kredytobiorcy może powstać zasadniczo wtedy, gdy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części albo odsetek, ponieważ dopiero wtedy kredytobiorca uzyskuje konkretną korzyść majątkową. Organ podkreślił również, że w ramach przewalutowania nie dochodzi do uregulowania zobowiązania ani do transferu środków na rzecz kredytobiorcy, lecz do zmiany waluty, w której zobowiązanie ma być uregulowane. W uzasadnieniu użyto określenia, że przewalutowanie jest „techniczną operacją zamiany” kwoty wyrażonej w jednej walucie na kwotę wyrażoną w innej walucie.
Co istotne, Dyrektor KIS wskazał, że fakt zastosowania kursu odmiennego od kursu obowiązującego na dzień przewalutowania nie wpływa na ocenę zdarzenia, tj. nie jest przesłanką stwierdzenia, iż dojdzie do powstania przychodu. Również różnica pomiędzy wartością kredytu po przeliczeniu według dotychczasowego mechanizmu walutowego a wartością kredytu po przewalutowaniu nie jest istotna z punktu widzenia powstania przychodu.
Podobnie w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 14 sierpnia 2025 r., o sygn. 0114-KDIP3-2.4011.618.2025.1.BM zaakcentowany został fakt, iż czynność przewalutowania, jako niegenerująca przysporzenia, nie może stanowić źródła przychodu: W ramach operacji przewalutowania nie dochodzi do transferu/przelewu środków pieniężnych, nie dochodzi do uregulowania w jakiejkolwiek formie zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki - zmianie ulega jedynie waluta, w której zobowiązanie ma być uregulowane. Przewalutowanie stanowi wyłącznie techniczną operację zamiany kwoty wyrażonej w określonej walucie, na tę samą kwotę wyrażoną w innej walucie.
Tożsame stanowisko zostało również przedstawione w wcześniejszych interpretacjach indywidualnych, m.in. w interpretacji indywidualnej z 6 maja 2021 r. nr 0114-KDIP3-1.4011.125.2021.1.MK1 czy z 1 lipca 2020 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.397.2020.1.AMN. Podsumowanie W świetle powyższego należy uznać, że przewalutowanie kredytu i rozliczenie go tak, jakby od początku nie był indeksowany do waluty obcej, stanowi techniczne przeliczenie i rozliczenie zobowiązania kredytowego. Nie dochodzi w tym zakresie do definitywnego przysporzenia majątkowego po Państwa stronie, do nieodpłatnego świadczenia ani do wypłaty świadczenia będącego ekonomicznie nową korzyścią majątkową.
Zwrot nadpłaty stanowi zwrot środków uprzednio uiszczonych przez Państwa na rzecz Banku. Nie powstaje więc przysporzenie po Państwa stronie, a tym samym – nie powstanie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym przychód. Ad.
2 Państwa zdaniem, w przypadku uznania przez Organ, że umorzenie zadłużenia na podstawie opisanej Ugody powoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, do przychodu tego znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku przewidziane w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Kredyt objęty projektowaną Ugodą jest kredytem refinansowym, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe, w tym na refinansowanie wcześniejszego kredytu mieszkaniowego.
W konsekwencji zastosowanie znajduje w szczególności § 1 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Państwa zdaniem, okoliczność, że kredyt objęty Ugodą ma charakter refinansowy, nie wyłącza zatem możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku. Przeciwnie, § 1 ust. 4 rozporządzenia wprost rozszerza zakres jego zastosowania na wierzytelności wynikające z kredytu refinansowego zastępującego kredyt mieszkaniowy.
Spełniają Państwo również pozostałe warunki zastosowania zaniechania wskazane w rozporządzeniu, w szczególności kredyt związany jest z realizacją jednej inwestycji mieszkaniowej, a Państwo nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do innej inwestycji mieszkaniowej. W konsekwencji, w przypadku uznania, że w związku z umorzeniem zadłużenia powstanie po Państwa stronie przychód, przychód ten – w zakresie objętym regulacją § 1 rozporządzenia, z uwzględnieniem szczególnej regulacji dotyczącej kredytu refinansowego zawartej w § 1 ust. 4 – podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, przychodem są pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika, a także pieniądze i wartości pieniężne postawione do jego dyspozycji. Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które mają charakter definitywny. Otrzymanie świadczenia powinno prowadzić do rzeczywistego zwiększenia aktywów podatnika albo do zmniejszenia jego zobowiązań.
Świadczenia, które stanowią wyłącznie zwrot wcześniej poniesionych wydatków, nie powodują natomiast przysporzenia majątkowego w tej części, w jakiej jedynie przywracają poprzedni stan majątku podatnika. Za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno w formie pieniężnej, jak i niepieniężnej, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych, uwzględnił, że przysporzenia majątkowe mogą wynikać z różnych czynności i zdarzeń.
W związku z tym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wyróżniono poszczególne źródła przychodów, a także zasady opodatkowania przysporzeń uzyskiwanych z tych źródeł. Źródła przychodów W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty.
Nie ma zatem przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpi realna korzyść majątkowa. W związku z tym świadczenie mające realną wartość finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł. Przewalutowanie kredytu Otrzymanie kredytu oraz jego spłata na warunkach określonych w umowie kredytowej są co do zasady obojętne podatkowo.
Przychód po stronie kredytobiorcy może powstać w sytuacji, gdy dochodzi do umorzenia całości lub części zobowiązania kredytowego albo należnych odsetek. W takim przypadku kredytobiorca uzyskuje bowiem przysporzenie majątkowe polegające na zmniejszeniu ciążącego na nim zobowiązania. W przypadku przewalutowania kredytu dochodzi natomiast do zmiany waluty, w której wyrażone jest zobowiązanie kredytowe, bez automatycznego uzyskania przez kredytobiorcę dodatkowego świadczenia. Operacja ta polega na przeliczeniu kwoty zobowiązania wyrażonej w jednej walucie na kwotę wyrażoną w innej walucie, zgodnie z przyjętymi zasadami przeliczenia.
Samo dokonanie takiej zmiany nie oznacza zatem, że kredytobiorca uzyskał przysporzenie majątkowe w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy podkreślić, że samo przewalutowanie kredytu nie jest równoznaczne z umorzeniem zobowiązania. O ile w przypadku umorzenia dochodzi do definitywnego zwolnienia kredytobiorcy z obowiązku spłaty całości lub części zadłużenia, o tyle przewalutowanie polega na zmianie waluty, w której zobowiązanie jest określone i rozliczane. W konsekwencji sama różnica pomiędzy wysokością zadłużenia ustaloną przed przewalutowaniem a jego wysokością po dokonaniu przeliczenia nie przesądza o powstaniu przychodu podatkowego.
Tym samym, jeżeli przewalutowanie kredytu nie wiąże się z umorzeniem części zobowiązania, zwolnieniem z długu ani uzyskaniem przez kredytobiorcę innego definitywnego przysporzenia majątkowego, pozostaje ono neutralne na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Skutki podatkowe z tytułu przewalutowania kredytu Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że samo przewalutowanie kredytu, polegające na zmianie waluty, w której wyrażone jest zobowiązanie, nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile w związku z tą operacją nie dochodzi do umorzenia zobowiązania lub uzyskania przez kredytobiorcę innego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji z tytułu samego przewalutowania kredytu nie powstaje obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. W tej kwestii stanowisko Państwa należy uznać za prawidłowe.
Umorzenie wierzytelności Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności wynikającej z zaciągniętego przez Państwa kredytu, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem że dłużnik je przyjmie, powoduje wygaśnięcie zobowiązania. Zgodnie z art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny: Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zatem zgoda dłużnika, która może zostać wyrażona w szczególności w ramach zawartej ugody. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.
Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, gdy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. W takiej sytuacji kredytobiorca zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zobowiązania, a tym samym uzyskuje konkretne przysporzenie majątkowe, stanowiące przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, umorzone Państwu kwoty wierzytelności z tytułu zaciągniętego 1 grudnia 2004 r. kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz.
U. 2024 poz. 1912): 1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. 3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.
U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego 5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: 1) jednego gospodarstwa domowego albo 2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.
U. z 2021 r. poz. 1043). 6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Stosownie do § 4a tego rozporządzenia: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia: 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1. Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na: a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej; 2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw; 3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie; 4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie. W przypadku kredytu refinansowego należy ponadto uwzględnić § 1 ust. 4 rozporządzenia.
Przepis ten pozwala objąć zaniechaniem poboru podatku wierzytelność z tytułu kredytu refinansowego w części odpowiadającej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, który został nim zastąpiony. Zauważam, że pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame. Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę.
Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.
Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki. Przepis ten nie odnosi się natomiast do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie środków własnych poniesionych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skutki podatkowe umorzenia wierzytelności Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że kredyt został zaciągnięty w 2004 r., zabezpieczony hipoteką i udzielony przez bank uprawniony do udzielania kredytów.
Zgodnie z § 1 ust. 2 Umowy Kredytu środki uzyskane na podstawie umowy kredytu zostały przeznaczone na pokrycie kosztów budowy domu mieszkalnego położonego na działce stanowiącej własność Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania, na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego w kwocie 87.240,00 zł poprzez spłatę kredytu mieszkaniowego w (…), wynikającego z umowy z 18 lipca 2003 r., oraz spłatę debetu w rachunku ROR prowadzonym przez (…), a także na Państwa cele konsumpcyjne w kwocie 25.000,00 zł. Dom został wybudowany w celu zaspokojenia Państwa potrzeb mieszkaniowych i nadal służy temu celowi.
Wskazali Państwo również, że podwyższenie kwoty kredytu na podstawie późniejszych aneksów do umowy było związane ze wzrostem kosztów budowy domu. Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatkami na własne cele mieszkaniowe są m.in. wydatki poniesione na budowę własnego budynku mieszkalnego. W związku z powyższym, w zakresie, w jakim kredyt został przeznaczony – zgodnie z umową – na pokrycie kosztów budowy domu mieszkalnego, spełniona jest przesłanka dotycząca przeznaczenia kredytu na cele mieszkaniowe, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Ponadto, w zakresie, w jakim część kredytu została przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w (…) na realizację tej samej inwestycji mieszkaniowej, zastosowanie może znaleźć § 1 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku zastąpienia kredytu mieszkaniowego kredytem refinansowym zaniechanie poboru podatku obejmuje również kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. W tej części Państwa stanowisko jest prawidłowe. Natomiast część kredytu przeznaczona na Państwa cele konsumpcyjne w kwocie 25.000,00 zł nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu.
Również środki uzyskane na podstawie późniejszych aneksów do umowy kredytu, pomimo że – zgodnie z Państwa wyjaśnieniami – zostały przeznaczone na pokrycie zwiększonych kosztów budowy domu, nie spełniają warunków określonych w rozporządzeniu. Zgodnie z umową kredytu z 1 grudnia 2004 r. kwota 25.000,00 zł została określona jako przeznaczona na cele konsumpcyjne. Ponadto, na podstawie aneksów z 15 września 2006 r., 2 listopada 2007 r. oraz 25 lipca 2008 r., kwota kredytu została podwyższona odpowiednio o 40.000,00 zł, 16.500,00 zł oraz 15.000,00 zł. Kwoty te również zostały wskazane w dokumentacji kredytowej jako przeznaczone na cele konsumpcyjne.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że wszystkie środki uzyskane w ramach kredytu zostały faktycznie przeznaczone na budowę domu, natomiast określenie ich przeznaczenia jako konsumpcyjnego wynikało z zastosowania wzorów dokumentów przygotowanych przez Bank. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym, możliwość zastosowania zaniechania poboru podatku uzależniona jest od spełnienia warunków określonych w tym rozporządzeniu, w szczególności w § 1 i § 3. Należy zauważyć, że rozporządzenie w swej treści nie wymienia celu konsumpcyjnego.
W konsekwencji, w odniesieniu do kwot udzielonych na cele konsumpcyjne, nie jest spełniona przesłanka umożliwiająca objęcie ich zaniechaniem poboru podatku na podstawie wskazanego rozporządzenia. Jednocześnie fakt, że w uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo na faktyczne przeznaczenie wszystkich środków na budowę domu, nie zmienia charakteru zobowiązań wynikającego z dokumentacji kredytowej ani nie przesądza o spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu. Dla zastosowania zaniechania poboru podatku konieczne jest bowiem łączne spełnienie przesłanek przewidzianych w przepisach.
W konsekwencji kwoty wskazane w umowie kredytowej oraz aneksach jako udzielone na cele konsumpcyjne nie mogą zostać objęte zaniechaniem poboru podatku wyłącznie na podstawie wyjaśnień dotyczących ich faktycznego wykorzystania na budowę domu, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu. Mając na uwadze powyższe, stanowisko Państwa w zakresie możliwości objęcia zaniechaniem poboru podatku kwot określonych w dokumentacji kredytowej jako przeznaczone na cele konsumpcyjne należy uznać za nieprawidłowe. Z przedstawionego opisu sprawy wynika także, że część kredytu zaciągniętego w (…) została przeznaczona na spłatę debetu w rachunku ROR prowadzonym przez (…).
Wskazali Państwo, że debet powstał w związku z wydatkami poniesionymi na budowę domu, a środki uzyskane w ramach debetu zostały faktycznie wykorzystane na ten cel. Zgodnie z § 1 ust. 4 rozporządzenia zaniechanie poboru podatku w przypadku kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego obejmuje wierzytelność w zakresie określonym w tym przepisie, w szczególności w części odpowiadającej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego spełniającego warunki rozporządzenia. Z przedstawionych informacji wynika, że debet w rachunku ROR stanowił odrębne zobowiązanie.
Sam fakt, że środki z debetu zostały wykorzystane na budowę domu, nie oznacza automatycznie, że debet spełnia warunki przewidziane dla kredytu mieszkaniowego w rozumieniu rozporządzenia. Jeżeli zatem debet nie stanowił kredytu mieszkaniowego spełniającego warunki określone w rozporządzeniu, część umorzonej wierzytelności odpowiadająca kwocie przeznaczonej na jego spłatę nie korzysta z zaniechania poboru podatku na podstawie § 1 ust. 4 tego rozporządzenia. W konsekwencji w tej części umorzenie wierzytelności może skutkować powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W zakresie, w jakim Państwa stanowisko zakłada objęcie zaniechaniem poboru podatku kwoty przeznaczonej na spłatę debetu wyłącznie z uwagi na faktyczne wykorzystanie środków na budowę domu, należy je uznać za nieprawidłowe. Skutki podatkowe zwrotu kwoty 113.934,64 zł Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychód podatkowy uznaje się co do zasady świadczenie powodujące rzeczywiste i definitywne przysporzenie majątkowe.
W opisie zdarzenia przyszłego wskazali Państwo, że w związku z zawarciem ugody Bank wypłaci na Państwa rzecz kwotę 113.934,64 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, nieobejmującego odsetek. Jeżeli kwota ta stanowi zwrot środków pieniężnych wcześniej przekazanych przez Państwa na rzecz Banku, jej otrzymanie nie powoduje powstania przysporzenia majątkowego. Otrzymają Państwo bowiem zwrot wcześniej poniesionych wydatków, a nie nowe świadczenie zwiększające Państwa majątek.
W konsekwencji kwota otrzymana od Banku na podstawie ugody, w zakresie, w jakim stanowi zwrot świadczenia nienależnego i nie obejmuje odsetek, nie będzie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jej otrzymanie będzie neutralne podatkowo i nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Do tej kwoty nie będzie miało również zastosowania zaniechanie poboru podatku przewidziane w rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2022 r., ponieważ w tej części nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu.
W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie skutków podatkowych otrzymania kwoty 113.934,64 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzegają Państwo, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez Państwa opis zdarzenia przyszłego. W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku.
Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego. Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Państwa kwot. Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że dotyczą one indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art.
53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.