Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 16 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 18 września 2026 r. oraz pismem z 9 października 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca. Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem 1. Zainteresowany będący stroną postępowania: A.A. 2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: B.B.
Opis zdarzenia przyszłego
1. Zainteresowani Zamieszkują Państwo w (…). Są Państwo małżonkami i pozostają w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Spłacają Państwo zaciągnięty kredyt mieszkaniowy z majątku wspólnego małżeńskiego. 2. Umowa kredytu i cel mieszkaniowy W dniu 30 lipca 2008 r. Państwo, będąc już w związku małżeńskim zawarli z Bankiem 1, którego następcą prawnym jest Bank 2 (dalej: Bank), umowę kredytu mieszkaniowego (…) (dalej: Umowa).
Kwota kredytu określona w Umowie wynosiła 129.957,89 CHF, Bank wypłacił łącznie 250.000,00 zł w dwóch transzach 166.335,59 zł w dniu 8 sierpnia 2008 r oraz 83.664,41 zł w dniu 22 września 2008 r. Okres kredytowania ustalono od 15 sierpnia 2008 r do 15 lipca 2038 r. Kredyt przeznaczono na spłatę uprzednio zaciągniętego kredytu na cele mieszkaniowe dotyczącego nieruchomości położonej (…), dla której Sąd Rejonowy w (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…). Nieruchomość stanowiła zabezpieczenie hipoteczne Umowy. Nieruchomość służyła zaspokojeniu Państwa własnych potrzeb mieszkaniowych, kredyt refinansował wyłącznie jedną inwestycję mieszkaniową, a środki nie finansowały innych celów.
3. Spłaty i rozliczenie ekonomiczne Do 31 grudnia 2025 r. wpłacili Państwo Bankowi w wykonaniu Umowy łącznie 320.857,23 zł. Na potrzeby mniejszego wniosku Zainteresowani przyjmują - zgodnie z wartością Kwoty Dodatkowej ustaloną przez Bank - założenie, że od 1 stycznia 2026 r. do dnia Ugody zapłacą dalsze raty kapitałowo-odsetkowe w łącznej kwocie 11.324,31 zł. Łączna wartość wpłat do dnia Ugody wyniesie zatem 332.181,54 zł. Ugoda zostanie zawarta i wykonana przy spełnieniu tego założenia przed jej zawarciem kwoty te zostaną zweryfikowane na podstawie historii spłat i kalkulacji Banku.
4. Spór sądowy Między Państwem a Bankiem powstał spór dotyczący abuzywności postanowień oraz ważności Umowy Przed Sądem Okręgowym w (…) toczy się sprawa z Państwa powództwa przeciwko Bankowi o ustalenie i zapłatę, sygn. (…). Pozew został sporządzony 31 grudnia 2025 r Państwo i Bank zamierzają zakończyć spór ugodą pozasądową (dalej: Ugoda). Ugoda przewiduje cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczeń. 5. Mechanizm Ugody Na potrzeby Ugody zaproponowanej przez Bank, Strony przyjmą rozliczenie tak, jak gdyby od 30 lipca 2008 r. kredyt był kredytem Złotowym oprocentowanym według WIBOR 3M powiększonego o marżę 1.72%, z zachowaniem okresu 359 miesięcy i rat annuitetowych.
Dotychczasowe spłaty będą zaliczone najpierw na odsetki, a następnie na kapitał tak przeliczonego kredytu. Bank sporządził „Zestawienie stanowiące podstawę rozliczenia Umowy”. Po rozliczeniu saldo kredytu wyniesie 0,00 zł., a Bank uzna kredyt za spłacony w całości. Ugoda wywoła skutki prawne i ekonomiczne najpóźniej w dniu 31 grudnia 2026 r. 6. Umorzenie wierzytelności Bank zwolni Państwa z długu i umorzy wierzytelność, na którą składają się kapitał, odsetki skapitalizowane, odsetki zapadłe niespłacone, odsetki od zadłużenia przeterminowanego; odsetki zawieszone; odsetki bieżące, prowizje i opłaty niezbędne do zawarcia Umowy; składki ubezpieczeniowe lub koszty usług dodatkowych; inne.
Każdy z Państwa nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na inną inwestycję mieszkaniową. 7. Kwota zwracana przez Bank Bank wypłaci Państwu łącznie 82.181,54 zł, określone w Ugodzie jako „Kwota Dodatkowa”, w terminie 21 dni od jej zawarcia Bank w ugodzie wskazał, ze w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia) zgodnie z § 1 ust. 9 ugody, powstaje po Państwa stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT -11).
Jednocześnie w ugodzie wskazano, że przyjmują Państwo do wiadomości, że w celu zastosowania do osiągniętego przychodu regulacji rozporządzania Ministra Finansów dotyczącego zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, niezbędne jest spełnienie przez Kredytobiorcę warunków wskazanych w tym rozporządzeniu, co Kredytobiorca potwierdził stosownym oświadczeniem, przedłożonym Bankowi przy zawarciu niniejszej Ugody, a Bank potwierdza jego otrzymanie Jednocześnie bank przedstawił wydaną na bank interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 29 listopada 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011 676.2024.2.TR, z której wynika, że wypłacana Kredytobiorcom/Zainteresowanym „Kwota Dodatkowa” nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli ma charakter zwrotu wcześniej wpłaconych rat i nie przekracza nadwyżki wszystkich wpłat ponad kapitał faktycznie wypłacony przez Bank.
W konsekwencji Bank nie wystawia PIT-11. Jak wiadomo jednak, interpretacja wydana na wniosek Banku, a nie Państwa w niniejszej sprawie. Na potrzeby wniosku przyjmują Państwo jako element zdarzenia przyszłego założenie, że „Kwota Dodatkowa” została ustalona przez Bank przy uwzględnieniu łącznych wpłat 332.181,54 zł, obejmujących 320.857,23 zł wpłacone do 31 grudnia 2025 r. oraz 11.324,31 zł dalszych rat zapłaconych od 1 stycznia 2026 r. do dnia Ugody. W konsekwencji „Kwota Dodatkowa” odpowiada dokładnie nadwyżce łącznych wpłat ponad kapitał 250.000,00 zł wypłacony przez Bank.
W ramach opisanego zdarzenia nie wystąpi inny zwrot pieniężny związany ze zmianą waluty, który należałoby uwzględnić przy badaniu tego limitu. Tym samym wypłata nie spowoduje, że wpłacą Państwo Bankowi mniej niż otrzymany kapitał. Założenie liczbowe zostanie potwierdzone historią spłat i indywidualną kalkulacją Banku przed zawarciem Ugody. Kwota Dodatkowa nie będzie odsetkami, odszkodowaniem, bonusem ani wynagrodzeniem za zawarcie Ugody cofnięcie pozwu lub zrzeczenie się roszczeń. 8. Zwrot kosztów procesu Pozew wskazuje, że uiścili Państwo opłatę sądową od pozwu w kwocie 1.000 zł. Bank zwróci 10.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 500 zł tytułem połowy opłaty od pozwu.
Zgodnie z § 6 ust. 1 -3 Ugody koszty te są wypłacane odrębnie od „Kwoty Dodatkowej”, tj. 82.181.54 zł., a łączna suma wypłat wynosi 93.481,54 zł. Zwrot kosztów procesu nie jest składnikiem „Kwoty Dodatkowej” i nie jest uwzględniany przy obliczeniu nadwyżki wpłat nad kapitałem. Łączny zwrot nie przekracza kosztów rzeczywiście poniesionych przez Państwa lub należnych od nich pełnomocnikowi.
9. Informacja Banku i postępowania podatkowe Pełnomocnik Banku poinformował Państwa e-mailem z 31 lipca 2026 r., że po zawarciu Ugody Bank nie wystawi PIT-11: w zakresie umorzenia z uwagi na zaniechanie poboru podatku wynikające z rozporządzenia Ministra Finansów, a w zakresie „Kwoty Dodatkowej” na podstawie interpretacji indywidualnej z 29 listopada 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR. 10. Charakter zdarzenia Opis dotyczy jednego zdarzenia przyszłego - zawarcia i wykonania jednej Ugody oraz wzajemnie powiązanego rozliczenia tej samej Umowy.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Na wstępie wyjaśniają Państwo, że ugoda z (…) nie została jeszcze zawarta. Wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego opisanego na podstawie przekazanego przez Bank projektu ugody. W miejscach, w których projekt zawiera niewypełnione pola kwotowe, poniżej wskazujecie Państwo założenia tworzące opis zdarzenia przyszłego objętego wnioskiem. Kredyt mieszkaniowy z 2006 r.: Umowę kredytu mieszkaniowego (…) zawarto 4 sierpnia 2006 r. Kredyt został udzielony w złotych polskich, w kwocie 170.000,00 zł. Zgodnie z umową wyłącznym celem kredytu był zakup domu jednorodzinnego położonego w (…) na działce nr (…), przeznaczonego na Państwa własne potrzeby mieszkaniowe.
Kredytu udzielił (…)., tj. bank krajowy uprawniony do udzielania kredytów na podstawie przepisów Prawa bankowego i podlegający państwowemu nadzorowi nad rynkiem finansowym. Zabezpieczeniem były hipoteki ustanowione na wskazanej wyżej nieruchomości: hipoteka zwykła w kwocie 170.000,00 zł oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 37.400,00 zł. Byli Państwo współkredytobiorcami i zgodnie z umową odpowiadali Państwo solidarnie za spłatę całego zobowiązania. Kredyt z 2008 r. udzielony przez Bank 1: Umowę kredytu mieszkaniowego (…) zawarto 30 lipca 2008 r. Kwota kredytu wynosiła 129.957,89 CHF, przy czym wypłata następowała w złotych polskich.
W szczególnych warunkach umowy cel określono dwojako: część kredytu przeznaczono na spłatę kredytu mieszkaniowego w Banku, natomiast kwotę kredytu zwiększono o 43.491,40 CHF „z przeznaczeniem na dowolny cel”. Część służąca spłacie wcześniejszego kredytu wynosiła zatem 86.466,49 CHF, tj. 66,534237 % całej kwoty kredytu, a część opisana umownie jako przeznaczona na dowolny cel - 43.491,40 CHF, tj. 33,465763 %. Rzeczywiste wykorzystanie obu części kredytu pozostawało jednak wyłącznie mieszkaniowe. Pierwsza część posłużyła spłacie kredytu z 2006 r., którym sfinansowano zakup domu. Druga część została w całości przeznaczona na remont tego samego domu.
Pierwszy kredyt był zbyt niski, aby oprócz ceny zakupu pokryć niezbędne prace remontowe. Bezpośrednio po zakupie dom, ze względu na stan techniczny i standard, wymagał remontu oraz dostosowania do bieżących potrzeb mieszkaniowych rodziny. Środków z drugiej części nie przeznaczono na cele konsumpcyjne, inwestycyjne ani związane z inną nieruchomością. Obie części finansowania służyły jednej inwestycji mieszkaniowej i zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Kredyt wypłacono w dwóch transzach: 8 sierpnia 2008 r. - 84.964,80 CHF, co odpowiadało 166.335,59 zł, oraz 22 września 2008 r. - 41.807,12 CHF, co odpowiadało 83.664,41 zł. Łącznie wypłacono 250.000,00 zł.
Kredytu udzielił Bank 1, tj. bank krajowy uprawniony do udzielania kredytów na podstawie Prawa bankowego i podlegający państwowemu nadzorowi nad rynkiem finansowym. Następcą prawnym tego banku jest Bank. Kredyt zabezpieczono hipoteką kaucyjną do kwoty 375.000,00 zł na nieruchomości obejmującej działkę nr 88/7 w Duchnicach, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Nieruchomość stanowiła Państwa wspólną własność. Zostali Państwo wspólnie wskazani w umowie jako Kredytobiorca.
Umowa nie dzieliła między Państwa długu ani zakresu obowiązku spłaty, oboje Państwo podpisaliście umowę i odpowiadaliście za wykonanie całego zobowiązania zaciągniętego w związku z Państwa wspólną nieruchomością. Projektowana ugoda z Bankiem: Stronami ugody mają być: Bank oraz Państwo. Ugoda ma zakończyć spór dotyczący umowy kredytu nr (…), objęty postępowaniem przed Sądem Okręgowym w (…).
Ugoda ma zmienić walutę, wysokość i zasady spłaty kredytu przez dokonanie - od dnia zawarcia umowy kredytu, tj. od 30 lipca 2008 r. - rozliczenia tak, jak gdyby kredyt od początku był kredytem złotowym w kwocie 250.000,00 zł, oprocentowanym według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę 1,72 punktu procentowego, z okresem 359 miesięcy i spłatą w ratach równych. Dotychczas dokonane wpłaty mają zostać zaliczone najpierw na odsetki, a następnie na kapitał. Po takim przeliczeniu saldo kredytu ma wynosić 0,00 zł, Bank nie będzie miał wobec Kredytobiorców dalszych roszczeń z umowy, a kredyt zostanie uznany za całkowicie spłacony.
Bank zwolni Kredytobiorców z długu odpowiadającego różnicy między zadłużeniem wykazywanym przed zawarciem ugody a saldem 0,00 zł wynikającym z ugody. Nastąpi więc rzeczywiste zmniejszenie zobowiązania do zera. Ugoda ma ponadto przewidywać zapłatę przez Bank na Państwa rzecz kwoty dodatkowej 82.181,54 zł oraz zwrot kosztów postępowania w kwocie 10.800,00 zł i opłaty od pozwu w kwocie 500,00 zł. W zamian cofną Państwo pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w terminie wskazanym w ugodzie. Ugoda nie ma stanowić odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 Kodeksu cywilnego.
Kwota 82.181,54 zł odpowiada różnicy między łączną wartością spłat przyjętą dla opisanego zdarzenia przyszłego (332.181,54 zł), a kwotą kapitału faktycznie Państwu wypłaconego (250.000,00 zł). Jest to odrębne świadczenie Banku wynikające z ugodowego rozliczenia stron, a nie kwota nowego kredytu ani wynagrodzenie za świadczenie wykonane na rzecz Banku.
Ponieważ projekt ugody zawiera jeszcze niewypełnione pola odnoszące się do struktury umarzanego zadłużenia, zdarzenie przyszłe objęte wnioskiem opiera się na następujących założeniach: a) umorzenie obejmie pozostałe na dzień zawarcia ugody saldo kapitału i ewentualne bieżące odsetki wskazane w ostatecznej ugodzie; b) kwoty odsetek skapitalizowanych, odsetek zapadłych niespłaconych, odsetek karnych, odsetek zawieszonych oraz innych kosztów i opłat objętych zwolnieniem z długu wyniosą 0,00 zł; c) opłata za wycenę nieruchomości (350,00 zł), opłaty za monity (łącznie 40,00 zł) i opłata za wydanie zaświadczenia (100,00 zł), wymienione w zaświadczeniu Banku z 2 maja 2025 r., zostały już poniesione i nie będą umarzane w ramach ugody.
Opłaty za monity i zaświadczenie nie były niezbędne do zawarcia umowy kredytu. Wycena nieruchomości była związana z udzieleniem i zabezpieczeniem kredytu, lecz również nie stanowi składnika długu umarzanego w opisanym zdarzeniu przyszłym. Umowa kredytu określa zasady naliczania odsetek od zadłużenia przeterminowanego. Zgodnie z § 22 Części Ogólnej Umowy niespłacona w terminie rata stawała się zadłużeniem przeterminowanym, od którego za każdy dzień opóźnienia naliczano odsetki według stopy dla zadłużenia przeterminowanego, odpowiadającej czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP.
Odsetki te miały być naliczane od przeterminowanego kapitału od dnia powstania zaległości do dnia poprzedzającego spłatę. W historii spłat sporządzonej przez Bank na 1 maja 2025 r. wykazano 0,00 CHF i 0,00 zł odsetek karnych. Jak wskazano wyżej, opis zdarzenia przyszłego zakłada, że również w ostatecznej ugodzie kwota umarzanych odsetek karnych wyniesie 0,00 zł. Pozostałe informacje Nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot wierzytelności umorzonych z tytułu innego kredytu mieszkaniowego. Kredyt dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej oraz jednego gospodarstwa domowego.
Pozostałe elementy opisu zdarzenia przyszłego, pytania i stanowisko zawarte we wniosku pozostają aktualne, z uwzględnieniem powyższych uzupełnień.
Pytania
1. Czy przypadająca na każdego z Państwa część kwoty 82.181,54 zł, określonej w Ugodzie jako „Kwota Dodatkowa", odpowiadającej różnicy między łączną wartością rat kapitałowo-odsetkowych 332.181,54 zł (w tym 11.324,31 zł rat zapłaconych po 31 grudnia 2025 r.) a kapitałem 250.000,00 zł wypłaconym przez Bank, nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu ani wykazaniu w Państwa zeznaniu rocznym?
2. Czy w odniesieniu do przychodu powstałego wskutek umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego - w zakresie kapitału, odsetek, prowizji oraz opłat niezbędnych do zawarcia Umowy, w kwotach przypadających na każdego z Państwa - spełnione będą warunki zaniechania poboru podatku określone w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r., a w konsekwencji nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku ani wykazania tych kwot w zeznaniu rocznym?
3. Czy zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł oraz połowy opłaty od pozwu w kwocie 500 zł - w części przypadającej na każdego z Państwa i nieprzekraczającej kosztów rzeczywiście poniesionych przez Państwa lub należnych od nich pełnomocnikowi - nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu ani wykazaniu w zeznaniu rocznym?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko do pytania 1 Państwa zdaniem, przypadająca na każdego z Państwa część kwoty 82.181,54 zł nie będzie stanowiła przychodu podatkowego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podlegają dochody, natomiast art. 11 ust. 1 wskazuje na otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne. Wykładnia tych przepisów wymaga wystąpienia realnego, definitywnego przysporzenia majątkowego. Zwrot świadczeń wcześniej spełnionych z własnego majątku nie powiększa majątku podatnika w sposób definitywny, lecz jedynie przywraca jego wcześniejszy stan. W opisanym zdarzeniu Bank zwróci jedynie część Państwa wpłat.
Na potrzeby wniosku przyjęto, zgodnie z wartością „Kwoty Dodatkowej” ustaloną przez Bank, że do 31 grudnia 2025 r. wpłacili Państwo 320.857,23 zł, a od 1 stycznia 2026 r. do dnia Ugody dalsze raty w kwocie 11.324,31 zł. Łączne wpłaty wyniosą więc 332.181,54 zł, a ich nadwyżka nad wypłaconym kapitałem 250.000,00 zł będzie równa „Kwocie Dodatkowej” 82.181,54 zł. Wypłata nie doprowadzi zatem do realnego Państwa wzbogacenia ani do sytuacji, w której wpłacą Państwo Bankowi mniej niż pierwotna wartość finansowania. Kwota nie będzie odsetkami, odszkodowaniem, bonusem ani wynagrodzeniem za cofnięcie pozwu lub zrzeczenie się roszczeń.
Ugoda zostanie zawarta przy spełnieniu opisanych założeń, potwierdzonych historią spłat i kalkulacją Banku. Powyższe stanowisko potwierdza interpretacja Dyrektora KIS z 29 listopada 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR, wydana na wniosek Banku. Organ zaakceptował neutralność „Dodatkowej Kwoty” nie z uwagi na samą nazwę ani brak PIT-11, lecz dlatego, że Bank opisał ją jako zwrot wcześniejszych rat, nieprzekraczający wraz z innymi zwrotami nadwyżki wpłat ponad wypłacony kapitał. Tożsamy kierunek przyjęto wobec kredytobiorców m.in. w interpretacji z 6 marca 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.37.2024.2.MKA.
Interpretacja wydana Bankowi nie daje Zainteresowanym bezpośredniej ochrony, dlatego składają oni niniejszy wniosek wspólny. Brak realnego wzbogacenia wyłącza przychód z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT; niewystawienie PIT-11 jest skutkiem tej kwalifikacji, a nie samodzielną podstawą braku podatku. Stanowisko do pytania 2 Państwa zdaniem, zwolnienie z długu co do zasady powoduje przychód z innych źródeł, ponieważ prowadzi do definitywnego zmniejszenia pasywów.
W opisanym zdarzeniu do przychodu z tytułu umorzenia - w zakresie objętym katalogiem rozporządzenia - będzie jednak stosowane zaniechanie poboru podatku przewidziane w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. Umowa została zawarta przed 15 stycznia 2015 r. przez osoby fizyczne; kredyt był zabezpieczony hipotecznie; służył wydatkom mieszkaniowym wskazanym w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT; finansował jedną inwestycję mieszkaniową; a każdy z Państwa nie korzystał wcześniej z zaniechania dla innej inwestycji. Umorzenie nastąpi do 31 grudnia 2026 r. Zaniechanie obejmie kapitał, odsetki, prowizje i opłaty niezbędne do zawarcia Umowy.
Nie obejmie składek ubezpieczeniowych ani kosztów innych usług dodatkowych, jeżeli takie pozycje znajdą się w umorzeniu. Dlatego ostateczna kwota objęta zaniechaniem powinna wynikać z bankowego rozbicia wierzytelności. Nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku ani wykazania w zeznaniu kwot objętych zaniechaniem. Stanowisko do pytania 3 Państwa zdaniem, zwrot 10.800 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 500 zł połowy opłaty od pozwu - do wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych lub należnych - nie będzie stanowił przychodu. Zwrot wyrównuje uszczerbek majątkowy związany z prowadzeniem sprawy i nie daje Państwu definitywnej korzyści.
Bezpośrednia zapłata na rachunek kancelarii pozostaje neutralna, jeżeli w tej samej wysokości wygasza Państwa zobowiązanie wobec pełnomocnika. Neutralność nie obejmowałaby ewentualnej nadwyżki ponad rzeczywisty koszt. W opisanym zdarzeniu taka nadwyżka nie wystąpi. W konsekwencji zwrócone koszty nie podlegają wykazaniu w zeznaniu rocznym. Uzupełnienie własnego stanowiska Podtrzymują Państwo stanowisko przedstawione we wniosku. Całość finansowania służyła realizacji własnego celu mieszkaniowego dotyczącego tego samego domu: najpierw jego nabyciu, a następnie koniecznemu remontowi.
Samo użycie w umowie z 2008 r. określenia „dowolny cel” nie zmienia rzeczywistego przeznaczenia tej części środków, która została w całości wydatkowana na remont własnego budynku mieszkalnego. W konsekwencji, zdaniem Zainteresowanych, zwolnienie z długu opisane w ugodzie powinno korzystać z zaniechania poboru podatku w pełnym zakresie, przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych w rozporządzeniu.
Z ostrożności, gdyby Organ uznał, że o kwalifikacji decyduje wyłącznie literalne określenie celu w umowie kredytu z 2008 r., Zainteresowani wskazują, że co najmniej część odpowiadająca 86.466,49 CHF, tj. 66,534237 % kwoty kredytu, bezspornie służyła spłacie wcześniejszego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup tego domu. W takim wariancie zaniechanie poboru podatku powinno znaleźć zastosowanie przynajmniej w tej proporcji.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, przychodem są pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika, a także pieniądze i wartości pieniężne postawione do jego dyspozycji. Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które mają charakter definitywny. Otrzymanie świadczenia powinno prowadzić do rzeczywistego zwiększenia aktywów podatnika albo do zmniejszenia jego zobowiązań.
Świadczenia, które stanowią wyłącznie zwrot wcześniej poniesionych wydatków, nie powodują natomiast przysporzenia majątkowego w tej części, w jakiej jedynie przywracają poprzedni stan majątku podatnika. Za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno w formie pieniężnej, jak i niepieniężnej, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych, uwzględnił, że przysporzenia majątkowe mogą wynikać z różnych czynności i zdarzeń.
W związku z tym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wyróżniono poszczególne źródła przychodów, a także zasady opodatkowania przysporzeń uzyskiwanych z tych źródeł. Źródła przychodów W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty.
Oznacza to, że do tej kategorii należy zaliczyć również przychody niewymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy, jeżeli ich otrzymanie powoduje powstanie po stronie podatnika rzeczywistego przysporzenia majątkowego. Z przedstawionego przez Państwa opisu sprawy wynika, że zawarli Państwo 30 lipca 2008 r. z Bankiem 1 umowę kredytu mieszkaniowego (…), którego następcą prawnym jest Bank. Kredyt został wypłacony w złotych polskich w łącznej kwocie 250.000,00 zł. Część kredytu przeznaczono na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup domu jednorodzinnego, natomiast pozostałą część, określoną w umowie jako przeznaczoną na dowolny cel, wydatkowano na remont tego samego domu.
W związku ze sporem dotyczącym postanowień umowy kredytowej zamierzają Państwo zawrzeć z Bankiem ugodę pozasądową. Ugoda będzie przewidywać rozliczenie kredytu tak, jak gdyby od początku był kredytem złotowym, oprocentowanym według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę 1,72 punktu procentowego, a także uznanie kredytu za całkowicie spłacony, zwolnienie Państwa z pozostałego zadłużenia oraz wypłatę kwoty dodatkowej w wysokości 82.181,54 zł. Bank zwróci również koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł oraz część opłaty od pozwu w wysokości 500 zł.
Państwa wątpliwości dotyczą skutków podatkowych otrzymania kwoty dodatkowej, umorzenia wierzytelności wynikającej z kredytu oraz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Umorzenie wierzytelności Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności, bez uzyskania odpowiadającego jej świadczenia od dłużnika.
Zwolnienie z długu powoduje wygaśnięcie zobowiązania, jeżeli dłużnik przyjmie zwolnienie. Zgodnie z art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Dla skutecznego umorzenia wierzytelności konieczne jest zatem zwolnienie dłużnika z długu przez wierzyciela i przyjęcie tego zwolnienia przez dłużnika. Do zwolnienia z długu może dojść w szczególności na podstawie zawartej przez strony ugody. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są co do zasady obojętne podatkowo.
Samo otrzymanie środków z kredytu nie stanowi przysporzenia majątkowego, ponieważ kredytobiorca jest zobowiązany do ich zwrotu. Przychód po stronie kredytobiorcy może natomiast powstać w przypadku umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. W takim przypadku dochodzi bowiem do zmniejszenia zobowiązań kredytobiorcy, co może prowadzić do powstania definitywnego przysporzenia majątkowego. Tym samym kwotę wierzytelności umorzonej przez Bank należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz.
U. 2024 poz. 1912): 1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. 3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.
U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego 5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: 1) jednego gospodarstwa domowego albo 2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.
U. z 2021 r. poz. 1043). 6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Stosownie do § 4a tego rozporządzenia: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia: 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1. Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na: a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej; 2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw; 3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie; 4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie. W przypadku kredytu refinansowego należy ponadto uwzględnić § 1 ust. 4 rozporządzenia.
Przepis ten pozwala objąć zaniechaniem poboru podatku wierzytelność z tytułu kredytu refinansowego w części odpowiadającej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, który został nim zastąpiony. Zauważam, że pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame. Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę.
Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.
Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki. Przepis ten nie odnosi się natomiast do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie środków własnych poniesionych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że 4 sierpnia 2006 r. zawarli Państwo z Bankiem umowę kredytu mieszkaniowego (…) na kwotę 170.000 zł. Kredyt ten został zaciągnięty na zakup domu jednorodzinnego przeznaczonego na zaspokojenie Państwa własnych potrzeb mieszkaniowych i był zabezpieczony hipoteką ustanowioną na tej nieruchomości. Następnie 30 lipca 2008 r. zawarli Państwo z Bankiem 1 umowę kredytu mieszkaniowego (…) na kwotę 129.957,89 CHF, wypłaconą w łącznej kwocie 250.000,00 zł.
Część kredytu, odpowiadająca kwocie 86.466,49 CHF, została przeznaczona na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup tego domu. Pozostała część, wynosząca 43.491,40 CHF, została w umowie określona jako przeznaczona na dowolny cel. Wskazali Państwo jednak, że środki te zostały w całości wykorzystane na remont tego samego domu, który wymagał prac remontowych i dostosowania do potrzeb mieszkaniowych Państwa gospodarstwa domowego. Kredyt z 2008 r. został zabezpieczony hipotecznie na nieruchomości stanowiącej Państwa wspólną własność. Bank był podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów, podlegającym nadzorowi państwowemu, a jego następcą prawnym jest Bank.
Nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego dotyczącego innej inwestycji mieszkaniowej. Zamierzają Państwo zawrzeć ugodę, na mocy której Bank dokona rozliczenia kredytu tak, jak gdyby od początku był on kredytem złotowym, a następnie uzna kredyt za całkowicie spłacony i zwolni Państwa z pozostałego zadłużenia. Umorzenie ma nastąpić najpóźniej do 31 grudnia 2026 r. W przedstawionej sprawie kredyt z 2008 r. zastąpił wcześniejszy kredyt mieszkaniowy w części przeznaczonej na jego spłatę. W tym zakresie zastosowanie może znaleźć § 1 ust. 4 rozporządzenia.
Zaniechanie poboru podatku może zatem objąć wierzytelność z tytułu kredytu z 2008 r. w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego z 2006 r., który został nim spłacony, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek rozporządzenia. W odniesieniu do pozostałej części kredytu z 2008 r. należy natomiast ocenić, czy została ona zaciągnięta na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku, gdy w umowie kredytu nie został wskazany cel jego przeznaczenia, gdyż z umowy wynika, że kredyt został zaciągnięty na dowolny cel, a pozostałe okoliczności (np. faktyczne przeznaczenie środków z niego pochodzących) wskazują, że celem jego zaciągnięcia była realizacja przez podatnika własnego celu mieszkaniowego, wskazują, że taki kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 ww. ustawy. Przepis ten obejmuje m.in. wydatki poniesione na nabycie budynku mieszkalnego oraz remont własnego budynku mieszkalnego.
Tym samym zarówno spłata wcześniejszego kredytu mieszkaniowego, jak i remont domu jednorodzinnego mogą pozostawać w związku z realizacją celu mieszkaniowego, o ile spełnione są warunki wynikające z właściwych przepisów. Zatem podstawową przesłanką zastosowania zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem zasad dotyczących kredytów refinansowych i kredytów przeznaczonych również na inne cele. Katalog wydatków określonych w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter zamknięty.
Oznacza to, że wydatki niewymienione w tym przepisie nie mogą zostać uznane za wydatki kwalifikowane wyłącznie na podstawie ogólnego związku z potrzebami mieszkaniowymi podatnika. W art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako wydatek na cele mieszkaniowe wymieniono m.in. remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „remontu”. Dla wyjaśnienia tego pojęcia, należy odnieść się do jego znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”.
Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”. Pojęcie remontu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) jako: Ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Niemniej jednak, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odwołuje się do tego przepisu.
Tym samym, definicja „remontu” funkcjonująca na gruncie Prawa budowlanego nie może być wprost przenoszona na grunt omawianej ustawy podatkowej. Może być natomiast uwzględniona jako jeden z elementów służących ustaleniu znaczenia pojęcia „remontu” dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.
Za „remont” budynku mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc uznać prace dotyczące tego budynku jako nieruchomości i jego części składowych (tj. wszystkiego, co nie może być odłączone od budynku bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego), służące utrzymaniu budynku we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych.
„Remontem” w rozumieniu omawianego przepisu jest również tzw. wykończenie budynku mieszkalnego, a więc prace służące doprowadzeniu do zdolności użytkowej nowo wybudowanego budynku. W każdym przypadku remont dotyczy „materii” budynku mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa, bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi budynku mieszkalnego.
Skoro kredyt zaciągnięty w 2008 r. został częściowo przeznaczony na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2006 r. na nabycie domu jednorodzinnego, a pozostała część - zgodnie z umową kredytu została przeznaczona na dowolny cel - według Państwa oświadczenia, wydatkowana na remont tego domu, istnieją podstawy do zastosowania zaniechania poboru podatku do obu części kredytu. Nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego dotyczącego innej inwestycji mieszkaniowej. Okoliczność ta przemawia za spełnieniem przesłanki określonej w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia.
W konsekwencji, jeżeli wszystkie przesłanki określone w rozporządzeniu zostaną spełnione, umorzenie przez Bank zobowiązania z tytułu kredytu mieszkaniowego może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego w zakresie wynikającym z tych przepisów. W zakresie kwot objętych zaniechaniem poboru podatku nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego ani do wykazania tych kwot jako przychodu podlegającego opodatkowaniu w zeznaniu rocznym. Wypłata kwoty dodatkowej Ugoda, jako jeden z typów umów, została uregulowana w przepisach Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny: Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Z powołanej definicji wynika, że ugoda służy zakończeniu istniejącego sporu lub usunięciu niepewności co do wzajemnych roszczeń stron. Jej istotnym elementem są wzajemne ustępstwa, które mogą polegać między innymi na ograniczeniu dochodzonych roszczeń, zrzeczeniu się uprawnień albo przyjęciu określonego sposobu rozliczenia istniejącego stosunku prawnego.
Samo zawarcie ugody nie przesądza jednak o podatkowym charakterze świadczeń, które strony zobowiązały się spełnić. Dla ustalenia skutków podatkowych konieczne jest zbadanie charakteru poszczególnych świadczeń i ustalenie, czy ich otrzymanie powoduje powstanie definitywnego przysporzenia majątkowego. Jak już wskazano, otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie są co do zasady obojętne podatkowo. Natomiast zwolnienie z długu może prowadzić do powstania przychodu z uwagi na zmniejszenie zobowiązań kredytobiorcy. Odrębnej oceny wymaga wypłata kwoty dodatkowej przez Bank.
Jeżeli wypłata stanowi zwrot środków pieniężnych wcześniej przekazanych przez kredytobiorcę na rzecz Banku i nie powoduje powstania definitywnego przysporzenia majątkowego, co do zasady nie powstaje przychód w tej części, w jakiej wypłata jedynie przywraca poprzedni stan majątku podatnika. Jeżeli natomiast wypłacona kwota przekracza wartość środków podlegających zwrotowi i nie stanowi wyrównania wcześniej poniesionego przez podatnika uszczerbku majątkowego, może prowadzić do powstania przychodu podatkowego. W takim przypadku konieczna jest ocena rzeczywistego charakteru świadczenia i podstawy jego wypłaty.
Państwa skutki podatkowe z tytułu otrzymania kwoty dodatkowej Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że do 31 grudnia 2025 r. wpłacili Państwo na rzecz Banku łącznie 320.857,23 zł. Przyjmują Państwo również, zgodnie z kalkulacją Banku, że od 1 stycznia 2026 r. do dnia zawarcia ugody zapłacą Państwo dalsze raty kapitałowo-odsetkowe w łącznej wysokości 11.324,31 zł. Łączna wartość wpłat dokonanych przez Państwa do dnia zawarcia ugody wyniesie zatem 332.181,54 zł. Bank wypłaci Państwu kwotę dodatkową w wysokości 82.181,54 zł, odpowiadającą różnicy pomiędzy łączną wartością wpłat a kapitałem faktycznie wypłaconym przez Bank, wynoszącym 250.000,00 zł.
Wskazali Państwo, że kwota dodatkowa nie będzie odsetkami, odszkodowaniem, bonusem ani wynagrodzeniem za zawarcie ugody, cofnięcie pozwu lub zrzeczenie się roszczeń. Ma ona stanowić zwrot części środków pieniężnych wcześniej przekazanych Bankowi w związku z wykonywaniem umowy kredytowej. W opisanym zdarzeniu przyszłym istotne jest zatem ustalenie, czy wypłacona kwota dodatkowa będzie stanowiła zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Państwa na rzecz Banku, czy też będzie prowadziła do powstania nowego, definitywnego przysporzenia majątkowego.
Jeżeli kwota dodatkowa stanowi zwrot wcześniej dokonanych wpłat, a jej wysokość nie przekracza kwoty podlegającej zwrotowi w świetle rzeczywistego rozliczenia kredytu, wypłata ta nie prowadzi do powstania przychodu w tej części, w jakiej przywraca Państwa majątek do stanu sprzed poniesienia wydatku. W takim przypadku nie dochodzi bowiem do uzyskania nowej korzyści majątkowej, lecz do zwrotu środków wcześniej przekazanych Bankowi. Z opisu sprawy wynika, że kwota dodatkowa została ustalona jako różnica między sumą wpłat dokonanych przez Państwa do dnia ugody a kwotą kapitału faktycznie wypłaconego przez Bank.
Przyjęto również, że wypłata nie spowoduje, iż łączna kwota świadczeń pieniężnych przekazanych Bankowi będzie niższa od otrzymanego kapitału, oraz że w ramach opisanego zdarzenia nie wystąpi inny zwrot pieniężny związany ze zmianą waluty, który należałoby uwzględnić przy badaniu tego limitu. Tym samym, skoro wypłacona Państwu kwota dodatkowa będzie rzeczywiście stanowiła zwrot wcześniej dokonanych wpłat, wypłata ta nie będzie powodowała powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tej sytuacji nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od otrzymanej kwoty dodatkowej ani do wykazania jej jako przychodu podlegającego opodatkowaniu w zeznaniu rocznym. Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.): Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy. Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu obejmują określone wydatki związane z dochodzeniem praw przed sądem.
Zwrot takich kosztów nie powoduje powstania przysporzenia majątkowego, jeżeli otrzymana kwota odpowiada wydatkom rzeczywiście poniesionym przez podatnika albo zobowiązaniom, które podatnik jest obowiązany uregulować. Dla ustalenia skutków podatkowych otrzymania tych kwot istotne jest zatem, czy ich wysokość odpowiada wydatkom rzeczywiście poniesionym przez podatnika albo zobowiązaniom wobec pełnomocnika. Jeżeli otrzymana kwota stanowi wyłącznie zwrot wcześniej poniesionych wydatków, nie dochodzi do powstania definitywnego przysporzenia majątkowego.
W takim przypadku zwrot kosztów nie powoduje zwiększenia majątku podatnika, lecz jedynie rekompensuje uszczerbek majątkowy związany z poniesieniem określonych wydatków. Państwa skutki podatkowe z tytułu zwrotu kosztów procesu Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w związku z postępowaniem sądowym dotyczącym umowy kredytowej ponieśli Państwo opłatę sądową od pozwu w kwocie 1.000 zł. Na podstawie projektowanej ugody Bank zobowiąże się do zapłaty na Państwa rzecz kwoty 10.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty 500 zł tytułem zwrotu połowy opłaty od pozwu. Świadczenia te będą wypłacane odrębnie od kwoty dodatkowej w wysokości 82.181,54 zł.
Wskazali Państwo, że łączna kwota zwrotu kosztów procesu nie przekroczy kosztów rzeczywiście poniesionych przez Państwa lub należnych od Państwa pełnomocnikowi. Zwrot kosztów procesu nie będzie również stanowił składnika kwoty dodatkowej i nie zostanie uwzględniony przy obliczaniu nadwyżki wpłat nad kapitałem. W tych okolicznościach zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz części opłaty sądowej będzie stanowił zwrot wydatków poniesionych przez Państwa w związku z dochodzeniem roszczeń przed sądem, o ile rzeczywiście odpowiada kosztom poniesionym lub należnym.
Jeżeli wypłacona kwota odpowiada rzeczywistym kosztom poniesionym przez Państwa albo zobowiązaniom wobec pełnomocnika, nie spowoduje powstania definitywnego przysporzenia majątkowego. Otrzymanie tej kwoty nie będzie zatem stanowiło przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższa ocena dotyczy wyłącznie zwrotu kosztów procesu w wysokości odpowiadającej rzeczywiście poniesionym wydatkom lub zobowiązaniom wobec pełnomocnika. Ewentualna nadwyżka ponad te koszty wymagałaby odrębnej oceny podatkowej.
W konsekwencji zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł oraz połowy opłaty od pozwu w kwocie 500 zł nie będzie stanowił przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile kwoty te odpowiadają rzeczywiście poniesionym wydatkom lub zobowiązaniom wobec pełnomocnika. Nie będą Państwo zatem zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od tych kwot ani do wykazania ich jako przychodu podlegającego opodatkowaniu w zeznaniu rocznym. Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzega Pani, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez Panią stan faktyczny. W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku.
Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego. Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Państwa kwot. Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że dotyczą one indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.