Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania opłat za korzystanie z toalety publicznej, prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją inwestycji i wydatków dotyczących bieżącego utrzymania tego obiektu oraz zwolnienia z ewidencji na kasie rejestrującej sprzedaży usług toalety publicznej. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 21 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego, posiadającą osobowość prawną, zarejestrowaną jako czynny podatnik VAT w Polsce. Gmina, na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662) wykonuje zadania publiczne własne oraz zlecone z zakresu administracji rządowej. Wykonując wskazane zadania, Gmina działa zarówno w charakterze organu władzy publicznej, jak i podatnik VAT na podstawie stosunków o charakterze cywilnoprawnym, stanowiącym co do zasady działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT (objętą opodatkowaniem według właściwych stawek VAT lub zwolnioną od VAT).
Jednym z zadań własnych Gminy, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, są zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energie elektryczną i cieplną oraz gaz. Mając powyższe na uwadze Gmina planuje realizację inwestycji pn. „(…)”. Inwestycja będzie zlokalizowana w Mieście (…) na działce nr (…), obręb (…), będącej własnością Wnioskodawcy. Finansowanie inwestycji odbędzie się ze środków własnych Gminy.
Przedmiotem inwestycji jest budowa (…) budynku (…) pełniącego funkcję toalety miejskiej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz dojściem pieszym zapewniającym dostęp do obiektu. Projektowany budynek zostanie wykonany jako (…), posadowiony na płycie fundamentowej. Obiekt zaprojektowano na planie prostokąta o wymiarach (…) m (szerokość × długość × wysokość), z płaskim stropodachem o niewielkim spadku zapewniającym odprowadzenie wód (…). Ściany konstrukcyjne o grubości (…) cm zapewniają trwałość oraz odporność na uszkodzenia mechaniczne i warunki atmosferyczne.
Obiekt będzie składał się z dwóch pomieszczeń: ogólnodostępnej toalety (…), pomieszczenia techniczno-serwisowego z odrębnym wejściem (…). W celu zapewnienia bezpiecznego i wygodnego dostępu do obiektu zaprojektowano dojście piesze wykonane z (…). Nawierzchnia dojścia zostanie wykonana ze spadkami zapewniającymi prawidłowe odprowadzenie wód opadowych oraz bezpieczne użytkowanie przez cały rok. Budynek zostanie podłączony do projektowanych przyłączy infrastruktury technicznej obejmujących sieć wodociągową, kanalizację sanitarną oraz przyłącze elektroenergetyczne. Wody opadowe z dachu będą odprowadzane do kanalizacji deszczowej.
Ze względu na brak możliwości zastosowania innego źródła ciepła przewidziano ogrzewanie elektryczne z wykorzystaniem energooszczędnego grzejnika wyposażonego w termostat oraz automatyczną regulację temperatury. Wymianę powietrza zapewni wentylacja grawitacyjna. Wejście do części ogólnodostępnej wyposażone zostanie w jednoskrzydłowe drzwi wykonane ze wzmocnionej stali, wyposażone w pneumatyczny samozamykacz ukryty wewnątrz konstrukcji. Na elewacji frontowej umieszczone zostaną czytelne piktogramy informacyjne. Korzystanie z toalety będzie odbywało się po dokonaniu opłaty za pomocą systemu płatności bezgotówkowych (…).
Terminal płatniczy zostanie zamontowany na panelu frontowym obiektu, bezpośrednio przy wejściu. Odpłatności pobierane będą od wszystkich korzystających. Nie będzie możliwości bezpłatnego korzystania z toalety. Opłaty za korzystanie z toalety będą stanowić dochód Gminy. Wysokość opłaty zostanie ustalona w uchwale w sprawie regulaminu korzystania z toalety publicznej w Mieście (…). Obsługa eksploatacyjna obiektu obejmować będzie utrzymanie czystości, opróżnianie koszy oraz bieżące uzupełnianie materiałów eksploatacyjnych, takich jak papier toaletowy, ręczniki papierowe i mydło. Czynności te będą wykonywane przez pracowników gospodarczych (sprzątaczki) Urzędu Miasta.
Odpady komunalne będą gromadzone w pojemnikach znajdujących się wewnątrz obiektu i usuwane w ramach bieżącej obsługi. Wobec czego Gmina będzie ponosić koszty związane z bieżącym utrzymaniem toalety. Gmina ma możliwość jednoznacznego przypisania nabywanych towarów i usług w całości do działalności dotyczącej wyłącznie udostępniania tej toalety. Wydatki Gminy w tym zakresie dokumentowane będą wystawianymi na Gminę fakturami VAT, na których widnieje NIP Gminy. Uzupełnienie zdarzenia przyszłego Na pytanie: „Czy w okresie do 31 marca 2027 r. rozpoczną Państwo świadczenie usług udostępniania toalety publicznej powstałej w ramach inwestycji pn.
„(…)” za pomocą terminala płatniczego, który zostanie zamontowany na panelu frontowym obiektu, bezpośrednio przy wejściu poprzez system płatności bezgotówkowych (…)?” Wnioskodawca odpowiedział: „Gmina (…) nie planuje rozpoczęcia świadczenia usług udostępniania toalety publicznej powstałej w ramach inwestycji pn.: „(…)” za pomocą terminala płatniczego, który zostanie zamontowany na panelu frontowym obiektu, bezpośrednio przy wejściu poprzez system płatności bezgotówkowych (…).
Na pytanie „Czy oprócz świadczenia usług udostępniania toalety publicznej świadczą albo zamierzają Państwo świadczyć inne usługi przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które będą w systemie bezobsługowym przyjmować należność w bilonie, banknotach lub innej formie (bezgotówkowej)? Jeśli tak, to proszę wskazać: Jakie usługi świadczą/będą Państwo świadczyć? Jaki jest symbol PKWiU z 2025 r. oraz nazwa grupowania dla tych usług? Proszę podać pełny siedmiocyfrowy symbol PKWiU dla każdej z ww. usług [2].
Czy w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 31 marca 2027 r. będą Państwo kontynuować świadczenie takich usług lub do dnia 31 marca 2027 r. rozpoczną Państwo świadczenie takich usług?” Wnioskodawca odpowiedział: „Gmina (…) nie planuje świadczenia innych usług przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które będą w systemie bezgotówkowym przyjmować należności w bilonie, banknotach lub innej formie bezgotówkowej”.
Na pytanie: „Czy przed 1 stycznia 2025 r. rozpoczęli i kontynuują Państwo ewidencjonowanie przy zastosowaniu kasy rejestrującej świadczenia usług realizowanych przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w: bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej), jeżeli z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę lub czynność jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności zapłata dotyczyła?” Wnioskodawca odpowiedział: „Przed dniem 1 stycznia 2025 Gmina (…) nie rozpoczęła, tym samym nie kontynuuje ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej świadczenia usług realizowanych przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należności w bilonie, banknotach lub innej formie, jeżeli z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę lub czynności jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności zapłata dotyczyła”.
Na pytanie: „Czy kiedykolwiek prowadzili Państwo działalność gospodarczą i byli zobowiązani do ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej lub przestali spełniać warunki do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania? Jeżeli tak, to proszę opisać kiedy i z jakiego tytułu?” Wnioskodawca odpowiedział: „Jednostka organizacyjna Gminy (…) Ośrodek (…) ewidencjonuje za pośrednictwem kasy fiskalnej dochody z tytułu wynajmu hali sportowej, udział w zajęciach sportowych, karnety. Ewidencjonowane dochody mają tylko i wyłącznie charakter gotówkowy”.
Pytania
1) Czy Gminie (…) przysługuje prawo do obniżenia pełnej kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne poniesione na realizację zadania pn. „(…)” oraz faktur dotyczących bieżącego utrzymania tego obiektu? 2) Czy opłaty pobierane przez Gminę (…) za korzystanie z publicznej toalety podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? 3) Czy w związku z odpłatnym udostępnieniem automatycznej toalety publicznej Gmina (…) może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania uzyskiwanych z tego tytułu przychodów za pomocą kasy rejestrującej?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1 Zdaniem Wnioskodawcy Gminie (…) przysługuje prawo do obniżenia pełnej kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację zadania inwestycyjnego oraz bieżącego utrzymania toalety miejskiej. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego Gmina będzie świadczyć usługi opodatkowane podatkiem VAT (brak zwolnienia z VAT), a nabywane towary i usługi (inwestycyjne i bieżące) mają bezpośredni i wyłączny związek z tą działalnością. Gmina jest w stanie w 100% alokować te koszty do sprzedaży opodatkowanej. W konsekwencji, Gminie przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego, bez konieczności stosowania proporcji, czy prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Ad 2 Zdaniem Wnioskodawcy opłaty pobierane za korzystanie z publicznej toalety podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W opisanym stanie faktycznym, udostępnienie toalety za określoną opłatą stanowi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Uiszczenie opłaty przez użytkownika i skorzystanie z toalety jest równoznaczne z zawarciem umowy cywilnoprawnej. Działalność ta ma charakter gospodarczy, a zatem opłaty z tego tytułu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Ad 3 Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego z tytułu świadczenia usług udostępniania toalety publicznej za pomocą kasy rejestrującej. Zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, zwolnieniu z obowiązku ewidencjonowania - do 31 marca 2027 r. - podlega m.in. świadczenie usług przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub w formie bezgotówkowej.
Ponieważ dostęp do toalety odbywa się wyłącznie poprzez zautomatyzowany panel sterujący, przyjmujący opłatę bez udziału pracownika (bezobsługowo), Gmina spełnia warunki do zastosowania ww. zwolnienia.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Art. 2 pkt 6 ustawy: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem.
Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi, w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - (Dz. Urz. UE.L.
Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zgodnie z którym: Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Wskazali Państwo, że są czynnym podatnikiem VAT, planują Państwo realizację inwestycji pn. „(…)”. Inwestycja będzie zlokalizowana na działce będącej Państwa własnością. Sfinansują Państwo tą inwestycję ze środków własnych. Przedmiotem inwestycji jest budowa (…) budynku (…) pełniącego funkcję toalety miejskiej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz dojściem pieszym zapewniającym dostęp do obiektu.
Obiekt będzie składał się z dwóch pomieszczeń: ogólnodostępnej toalety przeznaczonej dla kobiet, mężczyzn oraz osób z niepełnosprawnościami, wyposażonej również w przewijak dla dzieci, pomieszczenia techniczno-serwisowego z odrębnym wejściem przeznaczonym wyłącznie dla obsługi. Korzystanie z toalety będzie odbywało się po dokonaniu opłaty za pomocą systemu płatności bezgotówkowych (…). Terminal płatniczy zostanie zamontowany na panelu frontowym obiektu, bezpośrednio przy wejściu. Odpłatności pobierane będą od wszystkich korzystających. Nie będzie możliwości bezpłatnego korzystania z toalety. Opłaty za korzystanie z toalety będą stanowić Państwa dochód.
Wysokość opłaty zostanie ustalona w uchwale w sprawie regulaminu korzystania z toalety publicznej. Mają Państwo wątpliwości, czy opłaty pobierane przez Państwa za korzystanie z publicznej toalety podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 ze zm.): 1. Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.
2. Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami, lub wspólnych ze związkiem metropolitalnym szaletów publicznych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy należy zatem wskazać, że utrzymanie czystości i porządku w mieście (gminie) należy do Państwa obowiązkowych zadań własnych, a opłaty za korzystanie z toalety publicznej stanowią Państwa dochód. Udostępnienie toalety publicznej za opłatą stanowi umowę wzajemną, gdzie dwie strony zobowiązują się do wzajemnego świadczenia.
W przedmiotowej sytuacji jedna ze stron zobowiązała się do spełnienia pewnej usługi (udostępnienie toalety), a druga strona do uiszczenia zapłaty za tę usługę, która będzie pobierana automatycznie (po dokonaniu opłaty za pomocą systemu płatności bezgotówkowych (…)). Powyższego nie zmienia fakt, że przedmiotowa usługa nie jest skierowana do konkretnego odbiorcy, jak również to, że nie jest zawierana w formie pisemnej. Jest to typowa umowa adhezyjna, czyli umowa zawierana przez samo przystąpienie bez negocjowania jej postanowień. Postanowienia takich umów są przygotowywane przez jedną ze stron - druga strona może jedynie przyjąć zaproponowane jej warunki lub odmówić zawarcia takiej umowy.
Ze względu na swój charakter przedmiotowe umowy często zawierane są jedynie ustnie, występują w tzw. obrocie masowym; np. komunikacja autobusowa, korzystanie z publicznego aparatu telefonicznego itp. Opłaty za korzystanie z toalety publicznej będą stanowić wynagrodzenie za świadczenie usług mieszczących się w zakresie wykonywanych przez Państwa zadań własnych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zatem odpłatne udostępnianie przez Państwa toalety będzie stanowić odpłatne świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, realizowane przez Państwa w ramach działalności gospodarczej, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według zasad obowiązujących dla tych czynności.
Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku. Przepisy ustawy, jak również przepisy rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla świadczonych przez Państwa usług udostępnienia toalety publicznej. Zatem, w analizowanej sprawie świadczenie usług w zakresie udostępnienia przez Państwa toalety publicznej będzie stanowić odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, niekorzystające ze zwolnienia od tego podatku. Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 2 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą także prawa do obniżenia pełnej kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne poniesione na realizację inwestycji oraz z faktur dokumentujących wydatki dotyczące bieżącego utrzymania tego obiektu.
Podstawowe zasady odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu: a) nabycia towarów i usług, b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy: podatek odlicza podatnik podatku od towarów i usług, towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem, który daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nie będzie wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych (czyli czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi).
Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Wskazali Państwo, że nie będzie możliwości bezpłatnego korzystania z toalety. Obsługa eksploatacyjna obiektu obejmować będzie utrzymanie czystości, opróżnianie koszy oraz bieżące uzupełnianie materiałów eksploatacyjnych, takich jak papier toaletowy, ręczniki papierowe i mydło. Czynności te będą wykonywane przez pracowników gospodarczych (sprzątaczki) Urzędu Miasta. Odpady komunalne będą gromadzone w pojemnikach znajdujących się wewnątrz obiektu i usuwane w ramach bieżącej obsługi. Zatem będą Państwo ponosić koszty związane z bieżącym utrzymaniem toalety publicznej.
Mają Państwo możliwość jednoznacznego przypisania nabywanych towarów i usług w całości do działalności dotyczącej wyłącznie udostępniania tej toalety. Wydatki w tym zakresie dokumentowane będą wystawianymi na Państwa fakturami. Analiza opisu sprawy oraz przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie zostanie spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług. Jak wskazano powyżej, świadczenie usług w zakresie udostępnienia przez Państwa toalety publicznej będzie stanowić odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia od tego podatku.
Poza tym, wybudowana w ramach realizowanego zadania inwestycyjnego toaleta publiczna będzie wykorzystywana wyłącznie do odpłatnego udostępnienia. Tym samym, ww. toaleta będzie wykorzystywana wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zatem Państwo jako czynny podatnik podatku VAT będą mieli pełne prawo do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne poniesione na realizację inwestycji pn. „(…)” oraz z faktur dotyczących bieżącego utrzymania tego obiektu. Przy czym, prawo to będzie przysługiwać o ile nie wystąpią przesłanki negatywne wymienione w art. 88 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe. Państwa wątpliwości dotyczącą także ustalenia, czy w związku z odpłatnym udostępnieniem automatycznej toalety publicznej mogą Państwo skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania uzyskiwanych z tego tytułu przychodów za pomocą kasy rejestrującej. Art. 111 ust. 1 ustawy: Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem, podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.
Art. 111 ust. 8 ustawy: Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zwolnić, w drodze rozporządzenia, na czas określony, niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, oraz określić warunki korzystania ze zwolnienia, mając na uwadze interes publiczny, w szczególności sytuację budżetu państwa. (…).
Art. 145a ust. 17 ustawy: Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zwolnić, w drodze rozporządzenia, na czas określony, niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii oraz określić warunki korzystania ze zwolnienia, mając na uwadze interes publiczny, w szczególności sytuację budżetu państwa. (…).
Kwestie dotyczące zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy użyciu kas rejestrujących niektórych czynności i niektórych grup podatników oraz terminów rozpoczęcia prowadzenia tej ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących do końca 2027 r. reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (t. j. Dz. U. 2024 r. poz. 1902 ze zm.), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Regulacje zawarte w rozporządzeniu przewidują zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących ze względu na wysokość obrotu - do określonej tym przepisem wysokości obrotów (zwolnienie podmiotowe) oraz zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia (zwolnienie przedmiotowe).
Może zatem zaistnieć sytuacja, w której podatnik będzie ewidencjonował przy zastosowaniu kasy rejestrującej jedynie część swojej sprzedaży, a niektórych czynności nie, bowiem mogą one korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej. § 2 ust. 1 rozporządzenia: Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r., czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia. § 2 ust. 2 rozporządzenia: W odniesieniu do niektórych czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku. § 3 ust. 1 rozporządzenia: Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. podatników, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty 20.000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli wartość sprzedaży z tego tytułu, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, nie przekroczyła kwoty 20.000 zł. § 3 ust. 2 rozporządzenia: Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. podatników rozpoczynających po dniu 31 grudnia 2024 r. dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży z tego tytułu, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w danym roku podatkowym, nie przekroczy kwoty 20.000 zł.
Jak już wcześniej wskazano - w kwestii prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej - ustawodawca przewidział zwolnienia podmiotowe (§ 3 rozporządzenia), jak i przedmiotowe (§ 2 rozporządzenia) z tego obowiązku. Należy jednak zauważyć, że wykonywanie przez podatnika czynności wymienionych w § 4 rozporządzenia wyklucza możliwość zastosowania przez niego zwolnień określonych w § 2 i § 3 rozporządzenia.
Zatem, bezwzględnemu obowiązkowi ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących, niezależnie od przysługującego podatnikowi zwolnienia od tego obowiązku, na podstawie § 2 i § 3 powołanego rozporządzenia, podlegają czynności wymienione w § 4 rozporządzenia, dokonywane na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia: Zwolnień, o których mowa w § 2 i § 3, nie stosuje się w przypadku świadczenia usług: a) przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji, z wyłączeniem przewozów wymienionych w poz. 19 i 20 załącznika do rozporządzenia, b) taksówek (PKWiU 49.32.11.0), z wyłączeniem wynajmu samochodów osobowych z kierowcą, c) naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów, w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania, d) w zakresie wymiany opon lub kół dla pojazdów silnikowych oraz motorowerów, e) w zakresie badań i przeglądów technicznych pojazdów, f) w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, z wyłączeniem usług świadczonych przez osoby wymienione w poz. 51 załącznika do rozporządzenia, g) prawniczych, z wyłączeniem usług wymienionych w poz. 31 załącznika do rozporządzenia, h) doradztwa podatkowego, i) związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56.10, 56.21, ex 56.29, ex 56.30), wyłącznie: - świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz - usług przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering), j) fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych, k) kulturalnych i rozrywkowych - wyłącznie w zakresie wstępu na przedstawienia cyrkowe, l) związanych z rozrywką i rekreacją - wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne, m) mycia, czyszczenia samochodów i podobnych usług (PKWiU 45.20.30.0), n) parkingu samochodów i innych pojazdów, o) przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie, banknotach lub innej formie (bezgotówkowej). § 8 ust. 3 rozporządzenia: W przypadku podatników, którzy: 1) w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 marca 2026 r. kontynuują lub rozpoczynają świadczenie usług, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a, przy użyciu urządzeń, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. o, 2) przed dniem 1 stycznia 2025 r. zaprzestali świadczenia usług, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a, przy użyciu urządzeń, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. o, a następnie w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 marca 2026 r. rozpoczną świadczenie tych usług - świadczenie tych usług jest zwolnione z obowiązku prowadzenia ewidencji do dnia 31 marca 2026 r. § 8 ust. 4 rozporządzenia: W przypadku podatników, którzy: 1) w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 marca 2027 r. kontynuują lub rozpoczynają dostawę towarów lub świadczenie usług, innych niż wymienione w ust. 3, przy użyciu urządzeń, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. w lub pkt 2 lit. o, z wyłączeniem usług, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. m, 2) przed dniem 1 stycznia 2025 r. zaprzestali dostawy towarów lub świadczenia usług, innych niż wymienione w ust. 3, przy użyciu urządzeń, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. w lub pkt 2 lit. o, z wyłączeniem usług, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. m, a następnie w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 marca 2027 r. rozpoczną dostawę tych towarów lub świadczenie tych usług - dostawa tych towarów i świadczenie tych usług są zwolnione z obowiązku prowadzenia ewidencji do dnia 31 marca 2027 r. § 8 ust. 5 rozporządzenia: W przypadku podatników, którzy w 2024 r. rozpoczęli prowadzenie ewidencji czynności wymienionych w poz. 39 lub 40 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, zwolnień, o których mowa w ust. 3 i 4, nie stosuje się.
Z opisu sprawy wynika, że w ramach inwestycji powstanie (…) budynek (…) pełniący funkcję toalety miejskiej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz dojściem pieszym zapewniającym dostęp do obiektu. Korzystanie z toalety będzie odbywało się po dokonaniu opłaty za pomocą systemu płatności bezgotówkowych (…). Terminal płatniczy zostanie zamontowany na panelu frontowym obiektu, bezpośrednio przy wejściu. Odpłatności pobierane będą od wszystkich korzystających. Nie będzie możliwości bezpłatnego korzystania z toalety.
Nie planują Państwo do 31 marca 2027 r. rozpoczęcia świadczenia usług udostępniania toalety publicznej powstałej w ramach inwestycji za pomocą terminala płatniczego, który zostanie zamontowany na panelu frontowym obiektu, bezpośrednio przy wejściu poprzez system płatności bezgotówkowych (…). Nie planują Państwo świadczenia innych usług przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które będą w systemie bezgotówkowym przyjmować należności w bilonie, banknotach lub innej formie bezgotówkowej.
Przed dniem 1 stycznia 2025 r. nie rozpoczęli Państwo i nie kontynuują ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej świadczenia usług realizowanych przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należności w bilonie, banknotach lub innej formie, jeżeli z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę lub czynności jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności zapłata dotyczyła.
Z powyżej powołanych przepisów wynika, że w przypadku świadczenia na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych usług realizowanych przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w formie bezgotówkowej, jeżeli z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę lub czynność jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności zapłata dotyczyła, w ramach których mieszczą się również usługi udostępnienia toalety publicznej, przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, ze względu na treść § 8 ust. 4 rozporządzenia i niewystąpienie przesłanek przewidzianych w § 8 ust. 5 rozporządzenia, podatnicy mogą korzystać ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących do 31 marca 2027 r. Natomiast podatnicy będą zobowiązani do takiej ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej świadczenia ww. usług w tym udostępnienia toalety publicznej od 1 kwietnia 2027 r. Nie można zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem do pytania nr 3. Według Państwa, ponieważ dostęp do toalety odbywa się wyłącznie poprzez zautomatyzowany panel sterujący, przyjmujący opłatę bez udziału pracownika (bezobsługowo), spełniają Państwo warunki do zastosowania zwolnienia zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących zgodnie z ww. § 8 ust. 4 rozporządzenia zostało ograniczone czasowo i można z niego skorzystać spełniając wszystkie pozostałe warunki wyłącznie do dnia 31 marca 2027 r. Z okoliczności sprawy wynika, że nie planują Państwo rozpoczęcia świadczenia usług udostępniania toalety publicznej powstałej w ramach inwestycji przed 31 marca 2027 r. Skoro rozpoczną Państwo świadczenie usług udostępnienia toalety publicznej przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych po 31 marca 2027 r. będą Państwo zobowiązani ewidencjonować przy zastosowaniu kasy rejestrującej sprzedaż usług udostępnienia toalety publicznej powstałej w ramach ww. inwestycji.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno‑skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy od przedstawionego we wniosku opisu sprawy interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.