Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 19 listopada 2021 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.535.2021.1.MK
Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.
TezaOpodatkowania rozliczeń finansowych dokonywanych przez Strony Umowy w ramach wspólnego przedsięwzięcia.
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 18 sierpnia 2021 r. (data wpływu 19 sierpnia 2021 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania rozliczeń finansowych dokonywanych przez Strony Umowy w ramach wspólnego przedsięwzięcia – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE 19 sierpnia 2021 r. wpłynął do tutejszego Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania rozliczeń finansowych dokonywanych przez Strony Umowy w ramach wspólnego przedsięwzięcia. We wniosku przedstawiono następując stan faktyczny i zdarzenie przyszłe: Spółka A (dalej: „Wnioskodawca”) posiada siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz jest polskim rezydentem podatkowym, tj. podlega na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.
Wnioskodawca jest również zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”) w Polsce, a także podatnikiem VAT czynnym zarejestrowanym dla celów dokonywania wewnątrzwspólnotowych nabyć i dostaw towarów (podatnik VAT UE). Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest w szczególności działalność portali internetowych polegająca na dostarczaniu treści online, świadczenie usług reklamowych oraz wydawnictwo prasy tradycyjnej. Spółka B (dalej: “Spółka B”) jest spółką kapitałową (…); odpowiednik polskiej spółki akcyjnej) utworzoną na podstawie przepisów prawa (…).
Spółka B posiada siedzibę na terytorium (…) oraz jest (…) rezydentem podatkowym, tj. podlega na terytorium (…) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. Spółka B jest również zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT w (…), a także podatnikiem VAT czynnym zarejestrowanym w (…) dla celów dokonywania wewnątrzwspólnotowych nabyć i dostaw towarów (podatnik VAT UE).
Przedmiotem działalności Spółka B jest międzynarodowe wydawnictwo prasy na całym świecie oraz produkcja programów telewizyjnych i radiowych, świadczenie usług reklamowych oraz prowadzenie serwisów internetowych i platform cyfrowych (e-commerce, marketplace). Spółka B zarządza platformami internetowymi oraz siecią drukarni. Ponadto przedmiotem działalności Spółka B jest sprzedaż biletów na wydarzenia masowe oraz koncerty. Wnioskodawca oraz Spółka B (dalej: „Strony” oraz każda oddzielnie „Strona”) są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. (Dz. U. 1992 Nr 21 poz. 86) o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o CIT”).
Strony należą do jednej grupy kapitałowej. Spółka B posiada 50% udziałów w kapitale zakładowym podmiotu będącego jedynym udziałowcem Wnioskodawcy (tj. Spółka B jest spółką-babką Wnioskodawcy). Strony prowadząc działalność w branży cyfrowej - m. in. poprzez tworzenie treści w sieci internetowej - chcą podnieść jakość świadczonych przez siebie usług poprzez wdrożenie rozwiązań służących analizie tekstu, oznaczaniu oraz segmentacji użytkowników i treści.
Między innymi w tym celu każda ze stron odrębnie rozpoczęła prace badawcze i twórcze w celu utworzenia swojej platformy automatycznych narzędzi: 1) Wnioskodawca - platformę (…) (dalej: „(…)”), tj. platformę automatycznych narzędzi mających na celu analizę tekstu oraz kontekstu, a także oznaczanie i segmentację użytkowników oraz optymalizację wytwarzanych treści w celu automatyzacji i personalizacji procesu publikacji, umożliwiających automatyczne dostosowanie treści do użytkownika; 2) Spółka B - platformę (…) (dalej: „(…)”), tj. technologię i oprogramowanie dla silnika śledzącego o dużych możliwościach semantycznych w zakresie analizy danych, oznaczania, segmentacji użytkowników/treści oraz tworzenia na tej podstawie profili zainteresowań użytkowników i spersonalizowanych zaleceń.
Strony doszły do przekonania, że poprzez dalszy, wspólny rozwój opracowywanych przez nich narzędzi (…) i (…) w postaci jednej połączonej platformy (dalej: „Platforma (…)”) oraz poprzez konsolidację posiadanych kompetencji, zasobów i doświadczenia w celu rozwoju połączonej platformy, mogą zostać osiągnięte efekty synergii i dojdzie do zwiększenia skuteczności podejmowanych działań, co przełoży się na zmniejszenie czasu niezbędnego do finalizacji przedsięwzięcia, a w konsekwencji i do poprawy jakości świadczonych przez Strony usług.
Przy czym Strony zamierzają wspólnie rozwijać Platformę (…) i kolejne jej wersje, unowocześniając ją i dopasowując do coraz to nowszych, zmieniających się potrzeb rynku cyfrowego. Platforma (…) początkowo będzie wykorzystywana wewnętrznie przez Strony na potrzeby własnej działalności gospodarczej. W późniejszym okresie Strony planują również uzyskiwać przychody z tytułu odpłatnego udzielania licencji do użytkowania platformy na rzecz podmiotów powiązanych kapitałowo ze Stronami, a także na rzecz podmiotów niepowiązanych. W związku z tym, Strony zawarły umowę o wspólnym ponoszeniu kosztów (ang.
(…); dalej „Umowa X”), która określa ramy współpracy pomiędzy Stronami co do rozwijania i wykorzystywania Platformy (…) na gruncie istniejących już (…) i (…). Umowa ta została zawarta między Stronami w formie pisemnej przed złożeniem niniejszego wniosku o interpretację. Jej postanowienia obejmują okres od 1 lipca 2020 roku, z uwagi na fakt, że w okresie tym Strony poczyniły już umowne ustalenia dotyczące współpracy (postanowienia Umowy X uwzględniają te ustalenia).
W szczególności, umowa ta określa zasady ponoszenia przez każdą ze Stron kosztów w celu realizacji ich wspólnego przedsięwzięcia Platformy (…), w tym zasady rozliczania takich kosztów pomiędzy Stronami (w celu utrzymania uzgodnionego poziomu kapitału zainwestowanego w Platformę (…) przez każdą ze Stron). Umowa X z perspektywy polskiego prawa jest umową nienazwaną, tj. umową, która na gruncie polskiego prawa nie ma odrębnego odniesienia normatywnego, nie jest uregulowana ani w Kodeksie cywilnym, ani w innych aktach prawnych.
Sama Umowa X została opisana w Wytycznych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz administracji podatkowych z lipca 2017 r. (dalej: „Wytyczne OECD”). Wytyczne OECD skupiają się wprawdzie w pierwszej kolejności bezpośrednio na aspektach cen transferowych, a nie na samych zagadnieniach kontraktowych, niemniej jednak pośrednio stanowią punkt odniesienia dla określenia kluczowych elementów tego rodzaju kontraktu.
Zgodnie z Wytycznymi OECD, Umowa X jest porozumieniem pomiędzy podmiotami w celu wspólnego podziału kosztów oraz ryzyk związanych ze wspólnym wytworzeniem lub nabyciem aktywów, usług bądź praw w celu osiągnięcia korzyści dla działalności prowadzonej przez każdą ze stron umowy. Co do zasady, Wytyczne OECD rozróżniają dwa typy umów Umowy X: 1) Umowa X w zakresie wspólnego nabycia usług („services Umowa X”) oraz 2) Umowa X w zakresie wspólnego wytworzenia lub nabycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych („development Umowa X”; tak jak w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej).
Umowa X definiuje wspólne korzyści wynikające z osiągniętego przez strony umowy celu oraz ustala zasady podziału tych korzyści. Zaletą Umowy X jest możliwość zmniejszenia ryzyka związanego np. z niepowodzeniem danego projektu, a także osiągnięcie efektu synergii. W celu zachowania zasady ceny rynkowej (arm's lenght principle), z perspektywy Umowy X istotne jest określenie wkładów (udział w realizacji danego projektu).
Jak wskazują wytyczne OECD, zgodnie z zasadą ceny rynkowej, w momencie przystąpienia do Umowy X, proporcjonalny udział każdego uczestnika w ogólnych wkładach w ramach umowy musi być zgodny z jego proporcjonalnym udziałem w ogólnych oczekiwanych korzyściach, które mają być otrzymane na skutek realizacji umowy. To co odróżnia wkłady wnoszone przez strony na podstawie Umowy X od innego wewnątrzgrupowego udostępnienia aktywów bądź świadczenia usług, jest to, że część lub całość wynagrodzenia oczekiwanego przez uczestników stanowi oczekiwana wzajemna i proporcjonalna korzyść z połączenia zasobów i umiejętności.
Oczekiwanie wzajemnych i proporcjonalnych korzyści jest podstawowym warunkiem akceptacji przez niezależne przedsiębiorstwa porozumienia dotyczącego podziału konsekwencji materializacji ryzyka oraz łączenia zasobów i umiejętności. Jak wskazują Wytyczne OECD, wkłady wnoszone przez strony w ramach Umowy X mogą przybierać różne formy. W przypadku development Umowy X najczęściej chodzi o różnego rodzaju prace rozwojowe, ale również inne wkłady istotne dla osiągnięcia wspólnego celu, w tym m. in. istniejące wcześniej środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, wyniki prowadzonych prac rozwojowych.
Jak podkreślono w Wytycznych OECD, przy określaniu wartości wkładów wnoszonych przez strony, w celu zachowania zasady ceny rynkowej, istotne jest dokonanie rozróżnienia pomiędzy wkładami już istniejącymi (o istniejącej wartości), a tymi, które będą wnoszone na późniejszym etapie, wraz z postępem zaawansowania prac. Co więcej, zgodnie z Wytycznymi OECD, w sytuacji, w której wartość udziału jednego uczestnika w ogólnych wkładach w ramach Umowy X nie jest proporcjonalna do udziału w oczekiwanych zyskach, w celu zachowania zasady ceny rynkowej, konieczne jest dokonanie odpowiedniej korekty. Korekta ta może przyjąć formę tzw. płatności bilansujących dokonywanych przez uczestników umowy.
Ponadto, w przypadku development Umowa X, udział we własności wszelkich wartości niematerialnych i prawnych lub środkach trwałych będących wynikiem działalności na podstawie umowy lub prawo do ich wykorzystywania są przewidziane wprost w umowie dla każdego uczestnika. W ramach Umowy X, którą zawarły Strony, określone zostały kluczowe zasady współpracy pomiędzy nimi, w szczególności wzajemne prawa i obowiązki w odniesieniu do platform (…) oraz (…), do których Wnioskodawca oraz Spółka B przyznały sobie wzajemne prawo w celu tworzenia, rozwijania, utrzymywania i używania Platformy (…), a także zasady korzystania z tej platformy już po jej wytworzeniu.
Intencją Stron na gruncie Umowy X jest czerpanie równych (50% dla każdej ze Stron) korzyści z Platformy (…). W związku z tym, dla potrzeb zachowania warunków rynkowych co do rozliczeń pomiędzy Stronami, a przede wszystkim w celu zachowania proporcji dotyczącej równego podziału kosztów i przyszłych zysków, (…) oraz (…) poddane zostały wycenom przygotowanym przez profesjonalny podmiot świadczący usługi w zakresie wycen (podmiot niepowiązany). Wyceny te potwierdziły, że wartości poniesionych nakładów przez Wnioskodawcę oraz Spółka B są wobec siebie bardzo zbliżone, w związku z tym dla celów rozliczeń w ramach Umowy X zostały przez Strony uznane za równe.
W związku z tym, że wartość poniesionych nakładów przez każdą ze Stron jest równej wartości, założeniem przyjętym w umowie jest również, że wszelkie wkłady lub koszty będą ponoszone (wnoszone) przez Strony w celu wytworzenia Platformy (…) w równej wielkości (tj. 50% przez każdą ze Stron). Zamiarem Stron jest, aby podział przyszłych zysków wynikających z Umowy X następował według takich samych zasad, jak w przypadku podziału ponoszonych przez Strony kosztów (50% dla każdej ze Stron) - to znaczy, aby poziom realizowanych w przyszłości zysków z tytułu tego wspólnego przedsięwzięcia odzwierciedlał proporcję ponoszonych przez Strony wkładów i kosztów na jego rzecz.
Platforma (…), która powstanie na skutek dalszego rozwoju (…) i (…), a która będzie na kolejnych etapach współpracy Stron rozwijana do kolejnych, nowocześniejszych wersji, będzie stanowić współwłasność Stron w równych częściach (tj. odpowiadających udziałowi w kosztach i oczekiwanych zyskach). Same (…) i (…), stanowiące bazę do wytworzenia Platformy (…) i wspólnego prowadzenia dalszych prac badawczych i rozwojowych pozostaną odrębną własnością odpowiednio każdej ze Stron.
W ramach Umowy X, w pierwszej kolejności Strony zobowiązały się do wniesienia do wspólnego przedsięwzięcia tzw. wkładu początkowego (dalej: Wkład Początkowy), który polega na udzieleniu sobie wzajemnego prawa do korzystania, modyfikowania, rozwijania oraz wprowadzania na rynek wytworzonych przez siebie wcześniej (…) oraz (…) w celu wytworzenia Platformy (…). Udzielenie tego prawa nie będzie wiązało się z koniecznością ponoszenia żadnych dodatkowych kosztów przez żadną ze Stron na rzecz drugiej.
Mając na uwadze, że wyniki wycen przeprowadzonych przez profesjonalny zewnętrzny podmiot wykazały, że (…) oraz (…) są zbliżonej wartości - dla celów prac prowadzonych na podstawie Umowy X przyjęto, że ich wartość jest równa. Z tego względu, nakłady poniesione przez każdą ze Stron w ramach Wkładów Początkowych są równej wartości i nie powstaje konieczność przeprowadzenia jakichkolwiek rozliczeń między stronami celem wyrównania poniesionych nakładów, aby zachować uzgodniony 50%/50% podział korzyści.
W dalszym kroku, w celu realizacji postanowień Umowy X, Strony zobowiązały się do wniesienia tzw. dalszych wkładów (dalej: Dalsze Wkłady), które stanowić będą dalsze koszty ponoszone przez Strony w celu wytworzenia Platformy (…) i jej dalszego unowocześniania, rozwijania o kolejne funkcjonalności. Dalsze Wkłady będą miały charakter zarówno kosztów wewnętrznych, jak i kosztów ponoszonych na rzecz podmiotów trzecich.
Będą to m. in. następujące koszty: 1) Koszty o charakterze wewnętrznym: a) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) prac zespołów IT każdej ze stron; koszty amortyzacji środków trwałych wykorzystywanych dla celów realizacji Umowy X; b) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) prac zespołów Data Science - każdej ze Stron - specjalistów d/s danych; c) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) osób zarządzających pracami IT i Data Science oraz usługami IT zakupionymi od podmiotów trzecich; 2) Koszty ponoszone na rzecz podmiotów trzecich: a) Koszty usług informatycznych zakupionych od podmiotów trzecich dla realizacji Umowy X. Wnioskodawca przewiduje, że nabywane przez niego usługi od podmiotów zewnętrznych dla potrzeb realizacji Umowy X będą podlegały w momencie nabycia opodatkowaniu VAT, tj. będą one traktowane jako odpłatne świadczenie usług (o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT) przez podmioty trzecie.
Będą one udokumentowane wystawionymi na Wnioskodawcę przez podmioty trzecie fakturami VAT na rzecz Wnioskodawcy (zapytanie Wnioskodawcy dotyczy tylko tych nabyć, które będą podlegały opodatkowaniu VAT. Każda ze Stron Umowy X będzie prowadziła prace i ponosiła wyżej wskazane koszty we własnym zakresie w celu realizacji wspólnego celu jakim jest wytworzenie i dalszy rozwój Platformy (…). Zgodnie z Umową X, intencją jest, aby koszty ponoszone przez obydwie Strony jako Dalsze Wkłady w ramach prowadzonych przez siebie prac były takiej samej wartości.
W celu realizacji głównej zasady Umowy X, tj. równego podziału kosztów oraz przyszłych zysków (podziału kosztów oraz korzyści według takiej samej proporcji), Strony wprowadziły tzw. mechanizm bilansujący (dalej: Mechanizm Bilansujący). Zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, koszty poniesione przez każdą ze Stron będą w 50% przenoszone na drugą Stronę (czyli w takiej proporcji, jaka zostanie ustalona pomiędzy Stronami w Umowie X i odzwierciedla wartości inicjalnych kosztów poniesionych przez Strony).
Rozliczenie tych kosztów ponoszonych w ramach Dalszych Wkładów, będzie realizowane na koniec każdego okresu rozliczeniowego (uzgodnionego w Umowie X), na podstawie właściwego dokumentu wystawianego w ciągu 15 dni od dnia zakończenia danego okresu. W przypadku przenoszenia kosztów na drugą Stronę w ramach Mechanizmu Bilansującego, koszty te nie będą powiększane o żadną marżę. Wszystkie wydatki będą przez Wnioskodawcę właściwie udokumentowane na podstawie prowadzonej ewidencji rachunkowej, zgodniej z przepisami przewidzianymi w ustawie z dnia 29 września 1994 r. (Dz. U. 1994 Nr 121 poz. 591) o rachunkowości (dalej: ustawa o Rachunkowości).
Dokumentacja wydatków związanych z pracami rozwojowymi opierała się będzie na rzetelnych dowodach księgowych, zgodnych z rzeczywistym przebiegiem operacji prowadzonych przez Wnioskodawcę, w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o Rachunkowości. Niezależnie od powyższych kosztów wytworzenia (tzw. koszty inwestycyjne) Strony będą ponosić koszty operacyjne, przede wszystkim utrzymania ponoszone w podziale 50%/50% (tj. na takiej zasadzie jak koszty wytworzenia), a także hostingu rozwijanej wspólnie Platformy (...).
Zgodnie z umową koszty hostingu (w większości będą to wydatki na infrastrukturę IT w chmurze publicznej Amazon Web Services), które będą ponoszone adekwatnie do zużycia przez każdą ze Stron (zużycie zależne jest od ruchu generowanego przez użytkowników serwisów internetowych obu stron). W przypadku kosztów o charakterze wewnętrznym (tj. koszty prac własnych pracowników), ich wysokość będzie określona na podstawie czasu spędzonego przez pracowników zaangażowanych w tworzenie Platformy (…).
Na podstawie Umowy X, każda ze Stron będzie miała możliwość przeprowadzenia audytu kosztów i zadań wykonanych przez drugą Stronę, w szczególności w celu weryfikacji poprawności alokacji tych kosztów i zadań pomiędzy Stronami (w celu zapewnienia odzwierciedlenia w praktyce przyjętej proporcji wspólnego ponoszenia kosztu).
Jak wskazano wcześniej, początkowo Platforma (…) będzie wykorzystywana wyłącznie przez każdą ze Stron umowy dla celów poprawy i rozwoju jakości własnych usług (co ma pośrednio przyczynić się do zwiększenia przychodów obydwu Stron), jednakże w przyszłości Strony zamierzają udzielać odpłatnej licencji do Platformy (…) lub wykorzystywać Platformę (…) do świadczenia usług w możliwym, korzystnym, a dominującym obecnie na rynku modelu SaaS (Software as a Service) także innym podmiotom, zarówno podmiotom powiązanym, jak i podmiotom trzecim.
Zgodnie z Umową X, przychody uzyskane w wyniku udzielenia takich licencji lub z usługi SaaS będą dzielone pomiędzy Stronami w takiej samej proporcji jak w przypadku ponoszonych kosztów (tj. w równych wysokościach przez każdą ze Stron). Wnioskodawca zaznacza jednak, że zagadnienie rozliczeń przyszłych przychodów Stron wynikających z udzielenia odpłatnych licencji do Platformy (…) nie jest przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W przypadku ewentualnego rozwiązania Umowy X, Strony zamierzają udzielić sobie wzajemnej licencji do (...) i (...).
Na potrzeby tej wzajemnej licencji zostanie przygotowana kolejna, nowa wycena (…) i (…) sporządzona tym razem na dzień zawarcia umowy wzajemnej licencji. Wycena zostanie opracowana przez niezależny podmiot profesjonalnie świadczący usługi w tym zakresie. Tak ustalona wartość rynkowa (...) oraz (...) będzie stanowić podstawę określenia wzajemnych zobowiązań Stron i wypracowania rozliczeń między stronami dla potrzeb umowy licencyjnej. W przypadku różnic pomiędzy wartościami obydwu platform, w ramach umowy licencji wzajemnej zostanie ustanowiony mechanizm równoważący w postaci odpowiedniego dodatkowego wynagrodzenia.
Ewentualne rozwiązanie Umowy X nie będzie naruszać prawa współwłasności w częściach równych Platformy (…) obydwu Stron (tj. wyników prac, co do których Strony wspólnie ponosiły koszty). W związku z planowaną realizacją postanowień Umowy X, przez Wnioskodawcę zostały również złożone dwa odrębne wnioski o interpretację indywidualną dotyczące możliwości uznania kosztów poniesionych w ramach prac nad Platformą (…) za koszty prac rozwojowych i rozliczanie ich dla celów podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z metodą, o której mowa w art. 15 ust. 4a pkt 1 ustawy o CIT oraz braku powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia na gruncie ustawy o CIT.
Strony występujące w stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym: Nazwa Rola Numer Podatkowy Adres Spółka A Wnioskodawca (…) (…) Spółka B Spółka B (…) (numer w rejestrze przedsiębiorców) (…) W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: 1) Czy rozliczenie kosztów (zarówno tych o charakterze wewnętrznym, jak i wydatków dotyczących usług nabytych od podmiotów trzecich) poniesionych przez Wnioskodawcę dla potrzeb realizacji Umowy X, które dokonywane będzie przez Strony zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, powinno podlegać przepisom ustawy o VAT jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ustawy o VAT, a tym samym czy przeniesienie przez Wnioskodawcę na Spółka B części kosztów poniesionych w pierwszej kolejności przez Wnioskodawcę w ramach Mechanizmu Bilansującego powinno nastąpić na podstawie wystawionej przez Wnioskodawcę faktury VAT, o której mowa w art. 106b ustawy o VAT?
2) W przypadku gdyby organ uznał stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę w odpowiedzi na Pytanie 1 za nieprawidłowe w zakresie rozliczenia kosztów nabytych przez Wnioskodawcę od podmiotów trzecich i następnie przeniesionych przez Wnioskodawcę na Spółka B zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, za niepodlegające przepisom ustawy o VAT, to czy Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku VAT należnego o całą kwotę podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez podmioty trzecie i dokumentujących koszty poniesione przez Wnioskodawcę w związku z wytworzeniem lub dalszym rozwojem Platformy (…), tj. również w tej części, która dotyczy wydatków przeniesionych przez Wnioskodawcę na Spółka B w ramach Mechanizmu Bilansującego?
Stanowisko Wnioskodawcy: W zakresie pytania nr 1 Zdaniem Wnioskodawcy, rozliczenie kosztów (zarówno tych o charakterze wewnętrznym, jak i wydatków dotyczących usług nabytych od podmiotów trzecich) poniesionych przez Wnioskodawcę dla potrzeb realizacji Umowy X, które dokonywane będzie przez Strony zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, powinno podlegać przepisom ustawy o VAT jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ustawy o VAT, a tym samym przeniesienie przez Wnioskodawcę na Spółka B części kosztów poniesionych w pierwszej kolejności przez Wnioskodawcę w ramach Mechanizmu Bilansującego powinno nastąpić na podstawie wystawionej przez Wnioskodawcę faktury VAT, o której mowa w art. 106b ustawy o VAT.
W zakresie pytania nr 2 W opinii Wnioskodawcy, w przypadku gdyby organ uznał stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę w odpowiedzi na Pytanie 1 za nieprawidłowe w zakresie rozliczenia kosztów wewnętrznych oraz kosztów usług nabytych przez Wnioskodawcę od podmiotów trzecich i następnie przeniesionych przez Wnioskodawcę na Spółka B zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, za niepodlegające przepisom ustawy o VAT, wówczas Wnioskodawcy nadal będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku VAT należnego o całą kwotę podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących koszty poniesione przez Wnioskodawcę w związku z wytworzeniem lub dalszym rozwojem Platformy (...), tj. również w tej części, która dotyczy wydatków przeniesionych przez Wnioskodawcę na Spółka B w ramach Mechanizmu Bilansującego.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W świetle art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (czynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie określonej czynności lub sytuacji). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT. Pojęcie usługi według ustawy o VAT jest szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych.
Oznacza to, że w definicji tej mieszczą się również określone zachowania, które nie zostały sklasyfikowane w PKWiU, o której mowa w art. 5a ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.
Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Ponadto, pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem musi istnieć bezpośredni związek. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie VAT nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, wówczas uznawana jest za czynność odpłatną. Nie ma w tym zakresie znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie czy kreuje dla podatnika zysk. Wymaganie odpłatności świadczenia postawione w art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT było przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”).
W wyroku wydanym w sprawie C-102/86 z 8 marca 1988 r. TSUE orzekł, że aby mówić o czynności dokonanej odpłatnie, musi istnieć bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, pozostająca w bezpośrednim związku z czynnością przez niego dokonywaną. W kolejnym orzeczeniu TSUE w sprawie C-16/93 z 3 marca 1994 r. określono, że musi istnieć związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego usługobiorca przekazuje wynagrodzenie usługodawcy w zamian za świadczone na rzecz usługobiorcy.
Zgodnie z powyżej przytoczonym orzecznictwem, płatność za świadczenie podlegać będzie opodatkowaniu VAT w momencie, kiedy istnieje jednoznaczne zobowiązanie jednej ze stron do wykonania czynności bądź dokonania dostawy towarów na rzecz drugiej strony w zamian za płatność dokonywaną przez tę drugą stronę.
Reasumując, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane są takie sytuacje, w których: 1) istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, 2) wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy, 3) istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, 4) odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem, 5) istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Jednocześnie, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jako działalność gospodarczą, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się, wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Z przytoczonych powyżej przepisów ustawy o VAT oraz z zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że wszelkie transakcje, których przedmiotem jest odpłatna dostawa towarów lub świadczenie usług realizowane przez podatników, podlegać będą opodatkowaniu VAT.
Zgodnie z treścią art. 29a ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a- 30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Zatem, za podstawę opodatkowania na potrzeby Ustawy o VAT należy uznać całość zapłaty otrzymywanej przez dostawcę od odbiorcy w zamian za dostawę towarów lub świadczone usługi.
Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Zgodnie z przedstawionym opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, Strony zobowiązały się do wniesienia tzw. dalszych wkładów (dalej: Dalsze Wkłady), które stanowić będą dalsze koszty ponoszone przez Strony w celu wytworzenia Platformy (…) i kolejnych jej nowocześniejszych wersji.
Dalsze Wkłady będą miały charakter zarówno kosztów wewnętrznych, jak i kosztów ponoszonych na rzecz podmiotów trzecich.
Będą to m. in. następujące koszty: 1) Koszty o charakterze wewnętrznym: b) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) prac zespołów IT każdej ze stron; koszty amortyzacji środków trwałych wykorzystywanych dla celów realizacji Umowy X; c) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) prac zespołów Data Science - każdej ze Stron - specjalistów d/s danych; d) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) osób zarządzających pracami IT i Data Science oraz usługami IT zakupionymi od podmiotów trzecich; 2) Koszty ponoszone na rzecz podmiotów trzecich: a) Koszty usług informatycznych zakupionych od podmiotów trzecich dla realizacji Umowy X. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionym w niniejszym wniosku, Wnioskodawca w ramach Umowy X będzie ponosił koszty i wydatki związane z tworzeniem Platformy (…).
Zgodnie z podpisaną Umową X, połowa kosztów ponoszonych z tego tytułu przez Wnioskodawcę będzie zwracana mu przez Spółka B w oparciu o zasady przewidziane w Mechanizmie Bilansującym. Wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę będą niezbędne do wytworzenia Platformy (…). W przypadku usług nabywanych od podmiotów trzecich, będą one dokumentowane fakturami wystawianymi przez dostawców na Wnioskodawcę.
Jak przedstawiono w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca na moment złożenia niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oczekuje, że usługi nabywane przez Wnioskodawcę od osób trzecich na potrzeby realizacji Umowy X, będą w znacznej części stanowiły transakcje objęte opodatkowaniem VAT. W związku z przyjętym przez Strony mechanizmem rozliczeń, każda ze Stron nabywała będzie usługi we własnym imieniu.
Należy zauważyć, że zgodnie z zapisami Umowy X, na każdą ze Stron umowy przypadać ma dokładnie po 50% kosztów jak i 50% oczekiwanych w przyszłości zysków czerpanych z eksploatacji oraz odpłatnego udostępniania Platformy (...) podmiotom trzecim oraz podmiotom powiązanym. W przyjętym mechanizmie rozliczeń strony będą obciążały się wzajemnie jedynie faktycznie poniesionymi, udokumentowanymi i zaakceptowanymi kosztami związanymi z wytworzeniem Platformy (...) w wysokości 50% poniesionych kosztów, bez stosowania jakiejkolwiek dodatkowej marży. Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami Umowy X, obie Strony będą współwłaścicielami wytworzonej Platformy (...) w równych częściach.
Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę wyżej przytoczone przepisy, w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki, aby rozliczenie kosztów dokonywane przez Strony w ramach Mechanizmu Bilansującego traktować jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym, aby dokonywane było one na podstawie wystawionych przez Wnioskodawcę faktur VAT, o których mowa w art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Przede wszystkim, na podstawie ustaleń zawartych w Umowie X istnieje związek prawny między Wnioskodawcą a Stroną (tj. Umowa X, zawarta między Stronami), w ramach którego następuje świadczenie.
Co więcej, Wnioskodawca prowadząc prace mające na celu wytworzenie Platformy (...) na podstawie Umowy X, prowadzi te prace również dla korzyści Spółka B. Wnioskodawca świadczy na rzecz drugiej Strony usługę w postaci wykonywania czynności zmierzających do wytworzenia Platformy (...) - nie tylko w części dotyczącej swojego udziału w tym wspólnym przedsięwzięciu, ale również w części dotyczącej Spółka B, co jest wspólnym celem obydwu Stron; dzięki pracom wykonanym przez Wnioskodawcę, Spółka B nie jest zmuszony wykonać ich samodzielnie i korzysta za odpowiednią odpłatnością z czynności wykonanych przez Wnioskodawcę (wykonanych z wykorzystaniem zasobów własnych Wnioskodawcy, jak i z wykorzystaniem nabytych przez Wnioskodawcę usług podmiotów zewnętrznych).
Na skutek prac prowadzonych przez Wnioskodawcę, druga Strona również uzyska w przyszłości wymierne korzyści wynikające z Platformy (...) (pośrednio przez optymalizację świadczonych usług oraz bezpośrednio poprzez udzielanie odpłatnych licencji podmiotom trzecim oraz podmiotom powiązanym). Zdaniem Wnioskodawcy, pomiędzy nim, a drugą Stroną Umowy X istnieje związek taki, jak istnieje pomiędzy usługobiorcą i usługodawcą w ramach typowych stosunków gospodarczych. Gdyby pomiędzy Stronami nie zawarto Umowy X, zarówno Spółka B, jak i Wnioskodawca byliby zmuszeni do skorzystania z usług zewnętrznego dostawcy w celu usprawnienia procesu wytworzenia Platformy (...).
W takiej sytuacji, usługi świadczone przez tego zewnętrznego dostawcę stanowiłyby odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i podlegałyby opodatkowaniu VAT. Usługi te byłyby udokumentowane wystawioną przez zewnętrznego dostawcę usług fakturą. Tym samym, zwrot kosztów (również w tej części, która dotyczy kosztów wewnętrznych, np. wynagrodzenia pracowników) dokonywany pomiędzy Stronami w ramach Mechanizmu Bilansującego stanowi z perspektywy przedmiotów opodatkowania VAT de facto wynagrodzenie z tytułu wykonania usług przez każdą ze Stron umowy. W związku z tym, zwrot kosztów w ramach Mechanizmu Bilansującego stanowi świadczenie usług o charakterze odpłatnym.
Bez wpływu na taką kwalifikację powinien pozostawać fakt, że dla celów świadczenia tej usługi przez Wnioskodawcę wykorzystywane są zarówno składniki wewnętrzne (co do których koszt nie podlega opodatkowaniu VAT) jak i koszty usług zewnętrznych (opodatkowanych VAT przy ich nabyciu) - są to jedynie zasoby niezbędne Wnioskodawcy do realizacji świadczonych przez niego usług i nie mogą wpływać na kwalifikację jego czynności jako usługa dla celów VAT. Jednocześnie, w kontekście przenoszenia kosztów nabytych od podmiotów trzecich w ramach Mechanizmu Bilansującego, dodatkowe znaczenie ma również art. 8 ust. 2a Ustawy o VAT.
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. W takiej sytuacji podatnik uznawany jest więc również za dokonującego odpowiedniej sprzedaży w rozumieniu przepisów o VAT. Innymi słowy, zgodnie z powyższym, podmiot nabywający usługi na rzecz innego podmiotu jest w odniesieniu do tej samej usługi najpierw w pierwszej kolejności traktowany jako usługobiorca (w momencie nabywania usługi), a następnie jako usługodawca (w momencie zbywania jej na rzecz innego podmiotu).
Zatem, w takim przypadku, w odniesieniu do jednego świadczenia dochodzi do dwóch zdarzeń podlegających opodatkowaniu VAT. Tym samym, każdą tego typu transakcję należy udokumentować fakturą VAT. Pierwsza z nich powinna zostać wystawiona przez podmiot oryginalnie świadczący usługę i adresowana być do podmiotu nabywającego usługę we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej. Następnie podmiot, który nabył usługę powinien, w roli usługodawcy, wystawić kolejną fakturę adresowaną do osoby, na rzecz której dokonał nabycia usługi (będącej faktycznym odbiorcą świadczenia). Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują, jak należy rozumieć pojęcie „w imieniu i na rzecz”.
Zgodnie z linią interpretacyjną przyjętą przez organy orzecznicze, w tym przypadku należy zastosować reguły wykładni literalnej i interpretować to sformułowanie według ogólnych zasad języka polskiego (np. interpretacja indywidualna Dyrektora Informacji Skarbowej dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.668.2018.4.KO). Według definicji znajdującej się w Słowniku języka polskiego PWN, określenie „w imieniu” oznacza „działanie ze względu na kogoś, dla czyjegoś dobra, odwołując się do kogoś”. Z kolei „na rzecz” oznacza „działanie na czyjąś korzyść, dla kogoś, dla czyjegoś dobra”.
Ze względu na brak definicji ww. określeń w ustawie o VAT, należy rozumieć je w sposób powszechnie przyjęty w języku polskim. Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa oraz okoliczności analizowanej sprawy należy stwierdzić, iż skoro Spółka B na podstawie zawartej umowy zobowiązał się do zwrotu części nakładów dotyczących Platformy (...), to Wnioskodawca nabywając usługi od podmiotów trzecich (które zgodnie ze stanem faktycznym oraz zdarzeniem przyszłym są usługami podlegającymi opodatkowaniu VAT) w części dotyczącej kosztów, jakimi będzie miał obciążyć drugą Stronę, nabywa przedmiotowe usługi na rzecz tej drugiej Strony.
Tym samym, w momencie przeniesienia części kosztów nabycia tychże usług przez Wnioskodawcę na Spółka B, Wnioskodawca przyjmie rolę podmiotu świadczącego usługę podlegającą opodatkowaniu VAT. Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydanych przez Dyrektora Informacji Skarbowej.
Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. 2461-IBPP1.4512.823.2016.2.AZb, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że „nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Wnioskodawcy, że kwota „zwrotu kosztów wspólnych”, przekazywana na podstawie noty, stanowić będzie wyłącznie rozliczenie finansowe i nie będzie wiązała się z jakąkolwiek dostawą towarów lub świadczeniem usług do drugiego konsorcjanta. Należy również wskazać, że noty księgowe nie są dokumentami uregulowanymi w przepisach dotyczących podatku VAT, tj. w ustawie o VAT.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w tym przypadku udokumentowaniu fakturą podlega nie sama kwota „zwrotu kosztów wspólnych”, którą Wnioskodawca uzna konsorcjanta, lecz towary i usługi, które konsorcjant będzie odsprzedawał na rzecz Wnioskodawcy (dla której to odsprzedaży ww. kwota jest wynagrodzeniem). Zatem to konsorcjant jest zobowiązany do właściwego udokumentowania ww. transakcji zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o VAT”.
Pomimo, że stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe przedstawione w powołanej interpretacji dotyczy rozliczeń dokonywanych w ramach konsorcjum, zdaniem Wnioskodawcy, zaprezentowane tam przez organ podatkowy stanowisko powinno zostać w drodze analogii odpowiednio zastosowane w niniejszej sprawie - przywołane argumenty powinny pozostać w mocy pomimo różnic w analizowanych zakresach spraw. Powyższe stanowisko Wnioskodawcy znajduje również potwierdzenie w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Informacji Skarbowej z dnia 30 maja 2019 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4012.67.2019.2.AP.
Powyższe odniesienia do art. 8 ust. 2a Ustawy o VAT są dodatkowym argumentem wspierającym stanowisko, że wszelkie przenoszone przez Wnioskodawcę koszty usług zewnętrznych dostawców powinny być traktowane jako świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.
Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, rozliczenie kosztów (zarówno tych o charakterze wewnętrznym, jak i tych nabytych od podmiotów trzecich) poniesionych przez Wnioskodawcę dla potrzeb realizacji Umowy X, które dokonywane będzie przez Strony zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, powinno podlegać przepisom ustawy o VAT jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ustawy o VAT, a tym samym przeniesienie przez Wnioskodawcę na Spółka B części kosztów poniesionych w pierwszej kolejności przez Wnioskodawcę w ramach Mechanizmu Bilansującego powinno nastąpić na podstawie wystawionej przez Wnioskodawcę faktury VAT, o której mowa w art. 106b ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 W opinii Wnioskodawcy, w przypadku gdyby organ uznał stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę w odpowiedzi na Pytanie 1 za nieprawidłowe w zakresie rozliczenia kosztów wewnętrznych oraz kosztów usług nabytych przez Wnioskodawcę od podmiotów trzecich i następnie przeniesionych przez Wnioskodawcę na Spółka B zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, za niepodlegające przepisom ustawy o VAT, to Wnioskodawcy wciąż będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku VAT należnego o całą kwotę podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez podmioty trzecie i dokumentujących koszty poniesione przez Wnioskodawcę w związku z wytworzeniem Platformy (...), tj. również w tej części, która dotyczy wydatków przeniesionych przez Wnioskodawcę na Spółka B w ramach Mechanizmu Bilansującego.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Kwota podatku naliczonego, o której mowa to zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, suma kwot podatku z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Zgodnie z orzecznictwem TSUE, „prawo do odliczenia przewidziane w art. 167 i nast. dyrektywy 2006/112 stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu.
W szczególności prawo to przysługuje w sposób bezpośredni w stosunku do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku” (przykładowo: wyrok TSUE z dnia 21 marca 2018 r. sygn. C-533/16). Zgodnie z ustawą o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi po spełnieniu warunków zawartych w art. 86 ust. 1 ustawy oraz gdy nie wystąpią przesłanki wykluczające możliwość obniżenia kwoty należnego VAT wynikające z art. 88, art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. ustawy.
Podsumowując, aby podatnik mógł odliczyć podatek VAT, spełnione muszą być kumulatywnie następujące przesłanki: 1) sprzedawca usługi lub towaru wystawił fakturę z wykazanym podatkiem VAT; 2) wystawiona faktura dokumentuje dostawę towarów lub świadczenie usług objętych podatkiem VAT; 3) nabywca wykorzystuje nabyte towary lub usługi do wykonywania czynności objętych podatkiem VAT. W opisanym we wniosku stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym, w ocenie Wnioskodawcy, spełnione są wszystkie warunki niezbędne do możliwości obniżenia przez Wnioskodawcę kwoty należnego VAT wynikającego z faktur VAT dokumentujących koszty poniesione przez Wnioskodawcę w ramach prac nad wytworzeniem Platformy (...).
Jednocześnie, nie wystąpią w opisanym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym przesłanki niepozwalające na zastosowanie odliczenia podatku VAT, wymienione w art. 88 ustawy o VAT. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, koszty poniesione przez Wnioskodawcę w celu nabycia usług od podmiotów zewnętrznych w ramach prac nad wytworzeniem Platformy (...) będą udokumentowane stosownymi fakturami wskazującymi kwotę naliczonego podatku VAT. Ponadto, jak wspomniano w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, faktury wystawiane przez dostawców będą dotyczyły odpłatnego nabycia przez Wnioskodawcę usług informatycznych oraz usług hostingu.
Zatem, będą one dotyczyły świadczeń będących przedmiotem opodatkowania na gruncie Ustawy o VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Ostatnią przesłanką wymaganą do spełnienia celem umożliwienia Wnioskodawcy obniżenia VAT należnego o kwoty wynikające z faktur otrzymanych w związku z realizacją prac nad Platformą (...) jest wykorzystywanie przez Wnioskodawcę nabywanych usług do działalności opodatkowanej. Jak wynika w sposób bezpośredni z opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, ewentualne wydatki, które będą ponoszone przez Wnioskodawcę na rzecz podmiotów trzecich są związane z wytworzeniem Platformy (...).
Celem opracowania tej platformy jest przede wszystkim poprawa efektywności funkcjonowania przedsiębiorstwa Wnioskodawcy oraz Spółka B. Platforma (...) będzie wykorzystywana przez Wnioskodawcę w działalności opodatkowanej. Ponadto, Wnioskodawca planuje w przyszłości czerpać dochody z udostępniania opracowanej platformy innym podmiotom powiązanym oraz niepowiązanym z Wnioskodawcą. Wynagrodzenie uzyskane przez Wnioskodawcę w wyniku udzielenia odpłatnych licencji podmiotom powiązanym oraz podmiotom trzecim, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT. Udzielenie tych licencji, będzie dokumentowane przez Wnioskodawcę wystawionymi fakturami VAT.
Tym samym, nabywane przez Wnioskodawcę usługi, związane z wytworzeniem Platformy (...) wykorzystywane będą w całości do wykonywania czynności opodatkowanych w rozumieniu ustawy o VAT. Zdaniem Wnioskodawcy, fakt, że część kosztów poniesionych w ramach prac będzie następnie przenoszona na Spółka B w ramach Mechanizmu Bilansującego nie powinno mieć wpływu na prawo Wnioskodawcy do obniżenia podatku VAT należnego o całą kwotę podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez podmioty trzecie.
Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku gdyby organ uznał rozliczenia dokonywane przez Strony zgodnie z Mechanizmem Bilansującym w zakresie usług nabytych od podmiotów trzecich, za niepodlegające przepisom ustawy o VAT, to Wnioskodawcy przysługiwało będzie prawo do obniżenia podatku VAT należnego o całą kwotę podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez podmioty trzecie i dokumentujących koszty i wydatki poniesione przez Wnioskodawcę w związku z wytworzeniem Platformy (...), tj. również w tej części, która dotyczy wydatków przeniesionych na Spółka B w ramach Mechanizmu Bilansującego.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe w zakresie opodatkowania rozliczeń finansowych dokonywanych przez Strony Umowy w ramach wspólnego przedsięwzięcia. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Towarami – w myśl art. 2 pkt 6 ustawy – są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Z kolei, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Należy wyjaśnić, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna.
Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych kosztów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Z wyroku TSUE z 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-384/95 wynika, że „Jeśli zredukowanie produkcji nie przyczynia się do uzyskania korzyści ani przez organy administracji państwowej, które dokonują wypłaty odszkodowania z tego tytułu, ani przez inne znane (ustalone) osoby, czynność taka nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu artykułu 6(1).
Nie można, bowiem mówić o świadczeniu usług bez ustalenia usługobiorcy, tj. podmiotu będącego beneficjentem danej usługi.” Również z wyroku z 29 lutego 1996 r. w sprawie C-215/94 wynika, że „Artykuły 6(1) i 11(A)(1)(a) VI Dyrektywy, dotyczące odpowiednio definicji świadczenia usług i podstawy opodatkowania, należy interpretować w taki sposób, aby zobowiązanie rolnika do zaprzestania produkcji mleka na podstawie Rozporządzenia nr 1336/86 nie stanowiło świadczenia usług. Zatem jakiekolwiek wynagrodzenie z tego tytułu nie podlega opodatkowaniu podatkiem obrotowym.
W obu tych orzeczeniach TSUE wskazał, że otrzymanie płatności przez dany podmiot samo w sobie nie jest wy(...)czające do uznania, że podmiot ten świadczy usługę na rzecz określonego kontrahenta. Usługą jest więc tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego konkretne (wymierne) korzyści o charakterze majątkowym”.
Zatem za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uważane mogą być takie sytuacje, w których: istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy, istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem, istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Należy podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika. Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych – art. 15 ust. 2 ustawy.
Jak wynika z treści art. 29a ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W myśl art. 29a ust. 6 ustawy, podstawa opodatkowania obejmuje: 1. podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku; 2. koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy. Z przepisu tego wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca (Spółka A) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w Polsce, a także podatnikiem VAT czynnym zarejestrowanym dla celów dokonywania wewnątrzwspólnotowych nabyć i dostaw towarów (podatnik VAT UE).
Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest w szczególności działalność portali internetowych polegająca na dostarczaniu treści online, świadczenie usług reklamowych oraz wydawnictwo prasy tradycyjnej. Spółka B („Spółka B”) jest spółką kapitałową utworzoną na podstawie przepisów prawa (…). Spółka B jest również zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT w (…), a także podatnikiem VAT czynnym zarejestrowanym w (…) dla celów dokonywania wewnątrzwspólnotowych nabyć i dostaw towarów (podatnik VAT UE).
Przedmiotem działalności Spółka B jest międzynarodowe wydawnictwo prasy na całym świecie oraz produkcja programów telewizyjnych i radiowych, świadczenie usług reklamowych oraz prowadzenie serwisów internetowych i platform cyfrowych (e-commerce, marketplace). Spółka B zarządza platformami internetowymi oraz siecią drukarni. Ponadto przedmiotem działalności Spółka B jest sprzedaż biletów na wydarzenia masowe oraz koncerty. Spółka B posiada 50% udziałów w kapitale zakładowym podmiotu będącego jedynym udziałowcem Wnioskodawcy (tj. Spółka B jest spółką-babką Wnioskodawcy).
Strony prowadząc działalność w branży cyfrowej - m.in. poprzez tworzenie treści w sieci internetowej - chcą podnieść jakość świadczonych przez siebie usług poprzez wdrożenie rozwiązań służących analizie tekstu, oznaczaniu oraz segmentacji użytkowników i treści.
Między innymi w tym celu każda ze stron odrębnie rozpoczęła prace badawcze i twórcze w celu utworzenia swojej platformy automatycznych narzędzi: 1) Wnioskodawca - platformę (...) („(...)”), tj. platformę automatycznych narzędzi mających na celu analizę tekstu oraz kontekstu, a także oznaczanie i segmentację użytkowników oraz optymalizację wytwarzanych treści w celu automatyzacji i personalizacji procesu publikacji, umożliwiających automatyczne dostosowanie treści do użytkownika; 2) Spółka B - platformę (...) („(...)”), tj. technologię i oprogramowanie dla silnika śledzącego o dużych możliwościach semantycznych w zakresie analizy danych, oznaczania, segmentacji użytkowników/treści oraz tworzenia na tej podstawie profili zainteresowań użytkowników i spersonalizowanych zaleceń.
Strony doszły do przekonania, że poprzez dalszy, wspólny rozwój opracowywanych przez nich narzędzi (...) i (...) w postaci jednej połączonej platformy („Platforma (...)”) oraz poprzez konsolidację posiadanych kompetencji, zasobów i doświadczenia w celu rozwoju połączonej platformy, mogą zostać osiągnięte efekty synergii i dojdzie do zwiększenia skuteczności podejmowanych działań, co przełoży się na zmniejszenie czasu niezbędnego do finalizacji przedsięwzięcia, a w konsekwencji i do poprawy jakości świadczonych przez Strony usług.
Przy czym Strony zamierzają wspólnie rozwijać Platformę (...) i kolejne jej wersje, unowocześniając ją i dopasowując do coraz to nowszych, zmieniających się potrzeb rynku cyfrowego. Platforma (...) początkowo będzie wykorzystywana wewnętrznie przez Strony na potrzeby własnej działalności gospodarczej. W późniejszym okresie Strony planują również uzyskiwać przychody z tytułu odpłatnego udzielania licencji do użytkowania platformy na rzecz podmiotów powiązanych kapitałowo ze Stronami, a także na rzecz podmiotów niepowiązanych.
W związku z tym, Strony zawarły umowę o wspólnym ponoszeniu kosztów („Umowa X”), która określa ramy współpracy pomiędzy Stronami co do rozwijania i wykorzystywania Platformy (...) na gruncie istniejących już (...) i (...). W szczególności, umowa ta określa zasady ponoszenia przez każdą ze Stron kosztów w celu realizacji ich wspólnego przedsięwzięcia Platformy (...), w tym zasady rozliczania takich kosztów pomiędzy Stronami (w celu utrzymania uzgodnionego poziomu kapitału zainwestowanego w Platformę (...) przez każdą ze Stron).
Zgodnie z Wytycznymi OECD, Umowa X jest porozumieniem pomiędzy podmiotami w celu wspólnego podziału kosztów oraz ryzyk związanych ze wspólnym wytworzeniem lub nabyciem aktywów, usług bądź praw w celu osiągnięcia korzyści dla działalności prowadzonej przez każdą ze stron umowy. Co do zasady, Wytyczne OECD rozróżniają dwa typy umów Umowy X: 1) Umowa X w zakresie wspólnego nabycia usług („services Umowa X”) oraz 2) Umowa X w zakresie wspólnego wytworzenia lub nabycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych („development Umowa X”; tak jak w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej).
Umowa X definiuje wspólne korzyści wynikające z osiągniętego przez strony umowy celu oraz ustala zasady podziału tych korzyści. Zaletą Umowy X jest możliwość zmniejszenia ryzyka związanego np. z niepowodzeniem danego projektu, a także osiągnięcie efektu synergii. W celu zachowania zasady ceny rynkowej (arm's lenght principle), z perspektywy Umowy X istotne jest określenie wkładów (udział w realizacji danego projektu).
Jak wskazują wytyczne OECD, zgodnie z zasadą ceny rynkowej, w momencie przystąpienia do Umowy X, proporcjonalny udział każdego uczestnika w ogólnych wkładach w ramach umowy musi być zgodny z jego proporcjonalnym udziałem w ogólnych oczekiwanych korzyściach, które mają być otrzymane na skutek realizacji umowy. To co odróżnia wkłady wnoszone przez strony na podstawie Umowy X od innego wewnątrzgrupowego udostępnienia aktywów bądź świadczenia usług, jest to, że część lub całość wynagrodzenia oczekiwanego przez uczestników stanowi oczekiwana wzajemna i proporcjonalna korzyść z połączenia zasobów i umiejętności.
Oczekiwanie wzajemnych i proporcjonalnych korzyści jest podstawowym warunkiem akceptacji przez niezależne przedsiębiorstwa porozumienia dotyczącego podziału konsekwencji materializacji ryzyka oraz łączenia zasobów i umiejętności. Jak wskazują Wytyczne OECD, wkłady wnoszone przez strony w ramach Umowy X mogą przybierać różne formy. W przypadku development Umowy X najczęściej chodzi o różnego rodzaju prace rozwojowe, ale również inne wkłady istotne dla osiągnięcia wspólnego celu, w tym m. in. istniejące wcześniej środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, wyniki prowadzonych prac rozwojowych.
Jak podkreślono w Wytycznych OECD, przy określaniu wartości wkładów wnoszonych przez strony, w celu zachowania zasady ceny rynkowej, istotne jest dokonanie rozróżnienia pomiędzy wkładami już istniejącymi (o istniejącej wartości), a tymi, które będą wnoszone na późniejszym etapie, wraz z postępem zaawansowania prac. Co więcej, zgodnie z Wytycznymi OECD, w sytuacji, w której wartość udziału jednego uczestnika w ogólnych wkładach w ramach Umowy X nie jest proporcjonalna do udziału w oczekiwanych zyskach, w celu zachowania zasady ceny rynkowej, konieczne jest dokonanie odpowiedniej korekty. Korekta ta może przyjąć formę tzw. płatności bilansujących dokonywanych przez uczestników umowy.
Ponadto, w przypadku development Umowy X, udział we własności wszelkich wartości niematerialnych i prawnych lub środkach trwałych będących wynikiem działalności na podstawie umowy lub prawo do ich wykorzystywania są przewidziane wprost w umowie dla każdego uczestnika. W ramach Umowy X, którą zawarły Strony, określone zostały kluczowe zasady współpracy pomiędzy nimi, w szczególności wzajemne prawa i obowiązki w odniesieniu do platform (...) oraz (...), do których Wnioskodawca oraz Spółka B przyznały sobie wzajemne prawo w celu tworzenia, rozwijania, utrzymywania i używania Platformy (...), a także zasady korzystania z tej platformy już po jej wytworzeniu.
Intencją Stron na gruncie Umowy X jest czerpanie równych (50% dla każdej ze Stron) korzyści z Platformy (...). W związku z tym, dla potrzeb zachowania warunków rynkowych co do rozliczeń pomiędzy Stronami, a przede wszystkim w celu zachowania proporcji dotyczącej równego podziału kosztów i przyszłych zysków, (...) oraz (...) poddane zostały wycenom przygotowanym przez profesjonalny podmiot świadczący usługi w zakresie wycen (podmiot niepowiązany). Wyceny te potwierdziły, że wartości poniesionych nakładów przez Wnioskodawcę oraz Spółka B są wobec siebie bardzo zbliżone, w związku z tym dla celów rozliczeń w ramach Umowy X zostały przez Strony uznane za równe.
W związku z tym, że wartość poniesionych nakładów przez każdą ze Stron jest równej wartości, założeniem przyjętym w umowie jest również, że wszelkie wkłady lub koszty będą ponoszone (wnoszone) przez Strony w celu wytworzenia Platformy (...) w równej wielkości (tj. 50% przez każdą ze Stron). Zamiarem Stron jest, aby podział przyszłych zysków wynikających z Umowy X następował według takich samych zasad, jak w przypadku podziału ponoszonych przez Strony kosztów (50% dla każdej ze Stron) - to znaczy, aby poziom realizowanych w przyszłości zysków z tytułu tego wspólnego przedsięwzięcia odzwierciedlał proporcję ponoszonych przez Strony wkładów i kosztów na jego rzecz.
Platforma (...), która powstanie na skutek dalszego rozwoju (...) i (...), a która będzie na kolejnych etapach współpracy Stron rozwijana do kolejnych, nowocześniejszych wersji, będzie stanowić współwłasność Stron w równych częściach (tj. odpowiadających udziałowi w kosztach i oczekiwanych zyskach). Same (...) i (...), stanowiące bazę do wytworzenia Platformy (...) i wspólnego prowadzenia dalszych prac badawczych i rozwojowych pozostaną odrębną własnością odpowiednio każdej ze Stron.
W ramach Umowy X, w pierwszej kolejności Strony zobowiązały się do wniesienia do wspólnego przedsięwzięcia tzw. wkładu początkowego (Wkład Początkowy), który polega na udzieleniu sobie wzajemnego prawa do korzystania, modyfikowania, rozwijania oraz wprowadzania na rynek wytworzonych przez siebie wcześniej (...) oraz (...) w celu wytworzenia Platformy (...). Udzielenie tego prawa nie będzie wiązało się z koniecznością ponoszenia żadnych dodatkowych kosztów przez żadną ze Stron na rzecz drugiej.
Mając na uwadze, że wyniki wycen przeprowadzonych przez profesjonalny zewnętrzny podmiot wykazały, że (...) oraz (...) są zbliżonej wartości - dla celów prac prowadzonych na podstawie Umowy X przyjęto, że ich wartość jest równa. Z tego względu, nakłady poniesione przez każdą ze Stron w ramach Wkładów Początkowych są równej wartości i nie powstaje konieczność przeprowadzenia jakichkolwiek rozliczeń między stronami celem wyrównania poniesionych nakładów, aby zachować uzgodniony 50%/50% podział korzyści.
W dalszym kroku, w celu realizacji postanowień Umowy X, Strony zobowiązały się do wniesienia tzw. dalszych wkładów (Dalsze Wkłady), które stanowić będą dalsze koszty ponoszone przez Strony w celu wytworzenia Platformy (...) i jej dalszego unowocześniania, rozwijania o kolejne funkcjonalności. Dalsze Wkłady będą miały charakter zarówno kosztów wewnętrznych, jak i kosztów ponoszonych na rzecz podmiotów trzecich.
Będą to m.in. następujące koszty: 1) Koszty o charakterze wewnętrznym: a) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) prac zespołów IT każdej ze stron; koszty amortyzacji środków trwałych wykorzystywanych dla celów realizacji Umowy X; b) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) prac zespołów Data Science - każdej ze Stron - specjalistów d/s danych; c) Koszty (wynagrodzenie, składki ZUS, utrzymanie biura, koszt sprzętu IT) osób zarządzających pracami IT i Data Science oraz usługami IT zakupionymi od podmiotów trzecich; 2) Koszty ponoszone na rzecz podmiotów trzecich: a) Koszty usług informatycznych zakupionych od podmiotów trzecich dla realizacji Umowy X. Wnioskodawca przewiduje, że nabywane przez niego usługi od podmiotów zewnętrznych dla potrzeb realizacji Umowy X będą podlegały w momencie nabycia opodatkowaniu VAT, tj. będą one traktowane jako odpłatne świadczenie usług (o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT) przez podmioty trzecie.
Będą one udokumentowane wystawionymi na Wnioskodawcę przez podmioty trzecie fakturami VAT na rzecz Wnioskodawcy (zapytanie Wnioskodawcy dotyczy tylko tych nabyć, które będą podlegały opodatkowaniu VAT. Każda ze Stron Umowy X będzie prowadziła prace i ponosiła wyżej wskazane koszty we własnym zakresie w celu realizacji wspólnego celu jakim jest wytworzenie i dalszy rozwój Platformy (...). Zgodnie z Umową X, intencją jest, aby koszty ponoszone przez obydwie Strony jako Dalsze Wkłady w ramach prowadzonych przez siebie prac były takiej samej wartości.
W celu realizacji głównej zasady Umowy X, tj. równego podziału kosztów oraz przyszłych zysków (podziału kosztów oraz korzyści według takiej samej proporcji), Strony wprowadziły tzw. mechanizm bilansujący (Mechanizm Bilansujący). Zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, koszty poniesione przez każdą ze Stron będą w 50% przenoszone na drugą Stronę (czyli w takiej proporcji, jaka zostanie ustalona pomiędzy Stronami w Umowie X i odzwierciedla wartości inicjalnych kosztów poniesionych przez Strony).
Rozliczenie tych kosztów ponoszonych w ramach Dalszych Wkładów, będzie realizowane na koniec każdego okresu rozliczeniowego (uzgodnionego w Umowie X), na podstawie właściwego dokumentu wystawianego w ciągu 15 dni od dnia zakończenia danego okresu. W przypadku przenoszenia kosztów na drugą Stronę w ramach Mechanizmu Bilansującego, koszty te nie będą powiększane o żadną marżę. Wszystkie wydatki będą przez Wnioskodawcę właściwie udokumentowane na podstawie prowadzonej ewidencji rachunkowej, zgodniej z przepisami przewidzianymi w ustawie o rachunkowości.
Dokumentacja wydatków związanych z pracami rozwojowymi opierała się będzie na rzetelnych dowodach księgowych, zgodnych z rzeczywistym przebiegiem operacji prowadzonych przez Wnioskodawcę, w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o Rachunkowości. Niezależnie od powyższych kosztów wytworzenia (tzw. koszty inwestycyjne) Strony będą ponosić koszty operacyjne, przede wszystkim utrzymania ponoszone w podziale 50%/50% (tj. na takiej zasadzie jak koszty wytworzenia), a także hostingu rozwijanej wspólnie Platformy (...).
Zgodnie z umową koszty hostingu (w większości będą to wydatki na infrastrukturę IT w chmurze publicznej Amazon Web Services), które będą ponoszone adekwatnie do zużycia przez każdą ze Stron (zużycie zależne jest od ruchu generowanego przez użytkowników serwisów internetowych obu stron). W przypadku kosztów o charakterze wewnętrznym (tj. koszty prac własnych pracowników), ich wysokość będzie określona na podstawie czasu spędzonego przez pracowników zaangażowanych w tworzenie Platformy (...).
Na podstawie Umowy X, każda ze Stron będzie miała możliwość przeprowadzenia audytu kosztów i zadań wykonanych przez drugą Stronę, w szczególności w celu weryfikacji poprawności alokacji tych kosztów i zadań pomiędzy Stronami (w celu zapewnienia odzwierciedlenia w praktyce przyjętej proporcji wspólnego ponoszenia kosztu).
Jak wskazano wcześniej, początkowo Platforma (...) będzie wykorzystywana wyłącznie przez każdą ze Stron umowy dla celów poprawy i rozwoju jakości własnych usług (co ma pośrednio przyczynić się do zwiększenia przychodów obydwu Stron), jednakże w przyszłości Strony zamierzają udzielać odpłatnej licencji do Platformy (...) lub wykorzystywać Platformę (...) do świadczenia usług w możliwym, korzystnym, a dominującym obecnie na rynku modelu SaaS (Software as a Service) także innym podmiotom, zarówno podmiotom powiązanym, jak i podmiotom trzecim.
Zgodnie z Umową X, przychody uzyskane w wyniku udzielenia takich licencji lub z usługi SaaS będą dzielone pomiędzy Stronami w takiej samej proporcji jak w przypadku ponoszonych kosztów (tj. w równych wysokościach przez każdą ze Stron). Wnioskodawca zaznacza jednak, że zagadnienie rozliczeń przyszłych przychodów Stron wynikających z udzielenia odpłatnych licencji do Platformy (...) nie jest przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W przypadku ewentualnego rozwiązania Umowy X, Strony zamierzają udzielić sobie wzajemnej licencji do (...) i (...).
Na potrzeby tej wzajemnej licencji zostanie przygotowana kolejna, nowa wycena (...) i (...) sporządzona tym razem na dzień zawarcia umowy wzajemnej licencji. Wycena zostanie opracowana przez niezależny podmiot profesjonalnie świadczący usługi w tym zakresie. Tak ustalona wartość rynkowa (...) oraz (...) będzie stanowić podstawę określenia wzajemnych zobowiązań Stron i wypracowania rozliczeń między stronami dla potrzeb umowy licencyjnej. W przypadku różnic pomiędzy wartościami obydwu platform, w ramach umowy licencji wzajemnej zostanie ustanowiony mechanizm równoważący w postaci odpowiedniego dodatkowego wynagrodzenia.
Ewentualne rozwiązanie Umowy X nie będzie naruszać prawa współwłasności w częściach równych Platformy (...) obydwu Stron (tj. wyników prac, co do których Strony wspólnie ponosiły koszty).
Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii, czy rozliczenie kosztów (zarówno tych o charakterze wewnętrznym, jak i wydatków dotyczących usług nabytych od podmiotów trzecich) poniesionych przez Wnioskodawcę dla potrzeb realizacji Umowy X, które dokonywane będzie przez Strony zgodnie z Mechanizmem Bilansującym, powinno podlegać przepisom ustawy o VAT jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ustawy o VAT, a tym samym czy przeniesienie przez Wnioskodawcę na Spółka B części kosztów poniesionych w pierwszej kolejności przez Wnioskodawcę w ramach Mechanizmu Bilansującego powinno nastąpić na podstawie wystawionej przez Wnioskodawcę faktury VAT, o której mowa w art. 106b ustawy o VAT.
Zauważyć należy, że zawieranie porozumień w postaci umowy o współpracę jest dopuszczalne, w ramach swobody umów. Stosownie do art. 3531 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Umowa o wspólne przedsięwzięcie z reguły wiąże podmioty na czas określony, najczęściej oznaczony osiągnięciem celu, dla którego została zawarta.
Podmioty podejmujące współpracę w ramach wspólnego przedsięwzięcia realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem, a podjęte przez takie podmioty działania nie tworzą podmiotu gospodarczego, który byłby odrębnym podmiotem gospodarczym podlegającym rejestracji. Zatem przedsiębiorcy działający w ramach wspólnego przedsięwzięcia są odrębnymi podatnikami. Analizując przedstawiony we wniosku opis sprawy należy stwierdzić, że pomiędzy Stronami dochodzi/będzie dochodzić do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
W zaistniałych okolicznościach doszło do zawiązania stosunku zobowiązaniowego pomiędzy Stronami w ramach umowy o wspólnym ponoszeniu kosztów (Umowa X), która określa zasady współpracy pomiędzy nimi, w szczególności wzajemne prawa i obowiązki w odniesieniu do platform (...) oraz (...), do których Wnioskodawca oraz Spółka B przyznały sobie wzajemne prawo w celu tworzenia, rozwijania, utrzymywania i używania Platformy (...), a także zasady korzystania z tej platformy już po jej wytworzeniu. Wspólnym celem Stron jest stworzenie Platformy (...), która początkowo będzie wykorzystywana wyłącznie przez każdą ze Stron dla celów poprawy i rozwoju jakości własnych usług.
Natomiast Strony w przyszłości zamierzają udzielać odpłatnej licencji do Platformy (...) lub też wykorzystywać Platformę (...) do świadczenia usług innym podmiotom.
Zatem Wnioskodawca prowadząc prace mające na celu wytworzenie Platformy (...) na podstawie Umowy X, prowadzi te prace również dla korzyści Spółka B. Wnioskodawca świadczy na rzecz drugiej Strony usługę w postaci wykonywania czynności zmierzających do wytworzenia Platformy (...) - nie tylko w części dotyczącej swojego udziału w tym wspólnym przedsięwzięciu, ale również w części dotyczącej Spółka B. Dzięki pracom wykonanym przez Wnioskodawcę, Spółka B nie jest zmuszony wykonać ich samodzielnie i korzysta za odpowiednią odpłatnością z czynności wykonanych przez Wnioskodawcę (wykonanych z wykorzystaniem zasobów własnych Wnioskodawcy, jak i z wykorzystaniem nabytych przez Wnioskodawcę usług podmiotów zewnętrznych).
Na skutek prac prowadzonych przez Wnioskodawcę, druga Strona również uzyska w przyszłości wymierne korzyści wynikające z Platformy (...) (pośrednio przez optymalizację świadczonych usług oraz bezpośrednio poprzez udzielanie odpłatnych licencji podmiotom trzecim oraz podmiotom powiązanym). Jak wynika z opisu sprawy, w związku z przyjętym przez Strony mechanizmem rozliczeń, każda ze Stron nabywała będzie usługi we własnym imieniu.
Należy zauważyć, że zgodnie z zapisami Umowy X, na każdą ze Stron umowy przypadać ma dokładnie po 50% kosztów jak i 50% oczekiwanych w przyszłości zysków czerpanych z eksploatacji oraz odpłatnego udostępniania Platformy (...) podmiotom trzecim oraz podmiotom powiązanym. W przyjętym mechanizmie rozliczeń strony będą obciążały się wzajemnie jedynie faktycznie poniesionymi, udokumentowanymi i zaakceptowanymi kosztami związanymi z wytworzeniem Platformy (...) w wysokości 50% poniesionych kosztów, bez stosowania jakiejkolwiek dodatkowej marży. Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami Umowy X, obie Strony będą współwłaścicielami wytworzonej Platformy (...) w równych częściach.
Wobec powyższego należy wskazać, że opisane czynności podejmowane przez Wnioskodawcę wykonywane będą w ramach umowy zobowiązaniowej, a Spółka B należy uznać za bezpośredniego beneficjenta tych czynności. Tym samym, zwrot kosztów (również w tej części, która dotyczy kosztów wewnętrznych, np. wynagrodzenia pracowników) dokonywany pomiędzy Stronami w ramach Mechanizmu Bilansującego stanowi de facto wynagrodzenie z tytułu wykonania usług przez każdą ze Stron umowy. W związku z tym, zwrot kosztów w ramach Mechanizmu Bilansującego stanowi zapłatę za świadczenie usług.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę wyżej przytoczone przepisy, w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, aby rozliczenie kosztów dokonywane przez Strony w ramach Mechanizmu Bilansującego, w tym przeniesienie na Wnioskodawcę przez Spółka B części kosztów poniesionych w związku z realizacją wspólnego przedsięwzięcia, traktować jako wynagrodzenie z tytułu wykonania usług przez Wnioskodawcę na rzecz Spółka B, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy powyższe świadczenie powinno być dokumentowane fakturą. Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 uznano za prawidłowe. Ponadto tut.
Organ informuje, że nie udzielił odpowiedzi na pytanie warunkowe oznaczone we wniosku nr 2, gdyż odpowiedź na to pytanie uzależniona była od rozstrzygnięcia wydanego w zakresie pytania nr 1, tzn. w przypadku gdyby organ uznał stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę w odpowiedzi na pytanie 1 za nieprawidłowe w zakresie braku opodatkowania rozliczeń finansowych dokonywanych przez Strony Umowy w ramach wspólnego przedsięwzięcia, zobligowany byłby do wydania rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 2 dotyczącego odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty trzecie i dokumentujących koszty poniesione przez Wnioskodawcę.
Jednakże okoliczności opisane w pytaniu nr 2 w przedmiotowej sprawie nie będą mieć miejsca, zatem nie ma podstaw do oceny stanowiska Wnioskodawcy w tym zakresie. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego.
Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art.
47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.
Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.