Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 3

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 16 października 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-2.4012.682.2026.1.AA

Interpretacja aktualnaStanowisko nieprawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaBrak obowiązku do wystawienia faktury dokumentującej świadczenie usług zwolnionych od podatku, w tym poprzez Krajowy System e-Faktur w sytuacji gdy nabywca usługi nie żąda/nie będzie żądać wystawienia faktury. Możliwość wystawienia rachunku, zamiast faktury, w sytuacji gdy nabywca usługi żąda/będzie żądać wystawienia rachunku.

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe Szanowna Pani, stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest: prawidłowe w części dotyczącej braku obowiązku do wystawienia faktury dokumentującej świadczenie usług zwolnionych od podatku, w tym poprzez Krajowy System e-Faktur w sytuacji gdy nabywca usługi nie żąda/nie będzie żądać wystawienia faktury; nieprawidłowe w części dotyczącej możliwości wystawienia rachunku, zamiast faktury, w sytuacji gdy nabywca usługi żąda/będzie żądać wystawienia rachunku.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 11 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca: Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego Pani A.A. (dalej: Wnioskodawca) prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą zarejestrowaną pod numerem NIP: (…) z adresem do doręczeń ul. (…). Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2025 poz. 163).

Wnioskodawca działa jako niepubliczna placówka oświatowo-wychowawcza wpisana do Rejestru Placówek Oświatowych, który jest prowadzony przez właściwe Starostwo Powiatowe. W ramach jednoosobowej działalności gospodarczej świadczy usługę nauki tańca w placówkach przedszkolnych. Umowa na prowadzenie zajęć zawierana jest pomiędzy Wnioskodawcą, a placówką publiczną będącą własnością jednostki samorządu terytorialnego. Zajęcia mają charakter odpłatny. Bezpośrednim uczestnikiem zajęć są dzieci wskazane przez placówkę publiczną. Płatność uiszczana jest przez rodziców na rzecz placówki a następnie przekazana przez placówkę Wnioskodawcy.

Zgodnie z interpretacją indywidualną z 18 czerwca 2020 r. znak sprawy: 0113-KDIPT1-1.4012.244.2020.2.ZR (UNP: (…)) usługa ta korzysta ze zwolnienia przedmiotowego wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2025 poz. 775, dalej: ustawa o VAT). Niektórzy odbiorcy ww. usługi żądają wystawienia rachunku, a inni nie oczekują otrzymania jakiegokolwiek dokumentu (rachunku czy faktury).

Pytania

1. Czy w sytuacji, gdy nabywca usługi wskazanej w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym nie żąda/nie będzie żądać wystawienia faktury to zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy o VAT Wnioskodawca nie jest/nie będzie zobowiązany do wystawienia takiej faktury, w tym poprzez Krajowy System e-Faktur? 2. Czy w sytuacji gdy nabywca usługi wskazanej w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym żąda/będzie żądać wystawienia rachunku to zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2025 poz. 111 , dalej jako: OP) Wnioskodawca może/będzie mógł wystawić rachunek, zamiast faktury, która musiałaby zostać wystawiona przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1 Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji gdy nabywca usługi wskazanej w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym nie żąda/nie będzie żądał wystawienia faktury to zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy o VAT, nie jest/nie będzie on zobowiązany do jej wystawienia, w tym poprzez Krajowy System e-Faktur.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w treści art. 106b ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie: art. 43 ust. 1 ustawy o VAT (zwolnienia przedmiotowe), art. 113 ust. 1 i 9 (zwolnienie podmiotowe ze względu na limit obrotów), art. 113a ust. 1, - oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy. Jednocześnie należy uwzględnić art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT, który wprowadza istotne uzupełnienie powyższej regulacji.

Przepis ten stanowi, że na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż zwolnioną od podatku, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w art. 117 pkt 1 oraz art. 118 ustawy. Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku sprzedaży usług zwolnionych z VAT obowiązek wystawienia faktury ma charakter warunkowy. Powstaje on wyłącznie w sytuacji, gdy nabywca wyraźnie zgłosi takie żądanie. W braku takiego żądania ustawodawca nie nakłada na podatnika obowiązku dokumentowania transakcji fakturą.

Oznacza to, że w analizowanej sytuacji brak żądania ze strony nabywcy skutkuje brakiem obowiązku wystawienia faktury. Podatnik może oczywiście wystawić fakturę dobrowolnie, jednak nie jest do tego zobligowany przepisami prawa. Literalna (językowa) wykładnia art. 106b ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT jednoznacznie potwierdza taki wniosek i nie pozostawia wątpliwości co do fakultatywnego charakteru wystawienia faktury w omawianym przypadku. Odnosząc się natomiast do obowiązku korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur, należy wskazać, że zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu KSeF.

Jednakże obowiązek ten dotyczy wyłącznie sytuacji, w których podatnik jest zobowiązany do wystawienia faktury jako takiej. Innymi słowy, KSeF stanowi narzędzie techniczne służące realizacji istniejącego obowiązku fakturowania, a nie samodzielne źródło tego obowiązku. Jeżeli więc na podstawie art. 106b ust. 2 ustawy obowiązek wystawienia faktury w ogóle nie powstaje, to tym samym nie powstaje również obowiązek wystawienia faktury w systemie KSeF. W konsekwencji należy uznać, że w przedmiotowej sprawie brak żądania ze strony nabywcy wyłącza obowiązek wystawienia faktury, a tym samym wyłącza również obowiązek jej wystawienia w formie ustrukturyzowanej za pośrednictwem KSeF. Ad.

2 Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji gdy nabywca usługi wskazanej w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym żąda/będzie żądał wystawienia rachunku to zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. OP, Wnioskodawca może/będzie mógł wystawić rachunek, zamiast faktury, która musiałaby zostać wystawiona przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Zgodnie z art. 87 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani na żądanie kupującego lub usługobiorcy wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi, jeżeli odrębne przepisy nie nakładają obowiązku wystawienia faktury.

Przepis ten ustanawia generalną zasadę dokumentowania sprzedaży rachunkiem w sytuacjach, w których brak jest bezwzględnego obowiązku fakturowania. W analizowanej sprawie usługi świadczone przez Wnioskodawcę są zwolnione od podatku VAT. Jak wynika z art. 106b ust. 2 ustawy o VAT, podatnik nie jest zobowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej z VAT. Oznacza to, że ustawodawca wprost wyłącza generalny obowiązek fakturowania tego rodzaju czynności.

Co prawda, art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT przewiduje obowiązek wystawienia faktury na żądanie nabywcy, jednak w ocenie Wnioskodawcy przepis ten należy interpretować w sposób systemowy, z uwzględnieniem regulacji Ordynacji podatkowej. W szczególności należy zauważyć, że art. 87 OP odnosi się wprost do sytuacji, w której nabywca żąda dokumentu potwierdzającego transakcję, wskazując rachunek jako właściwą formę dokumentowania o ile brak jest bezwzględnego obowiązku wystawienia faktury. W niniejszym przypadku dodatkowym istotnym elementem jest to, że nabywca nie żąda wystawienia faktury, lecz rachunku.

Skoro więc: sprzedaż korzysta ze zwolnienia z VAT, przepisy nie nakładają bezwzględnego obowiązku wystawienia faktury (poza sytuacją żądania faktury), a nabywca wprost żąda rachunku, to zastosowanie znajduje art. 87 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje podatnika do wystawienia właśnie rachunku, a nie faktury. W konsekwencji należy uznać, że w takiej sytuacji Wnioskodawca nie tylko może, ale wręcz powinien wystawić rachunek jako właściwy dokument potwierdzający wykonanie usługi, zgodnie z żądaniem nabywcy oraz przepisami Ordynacji podatkowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest: prawidłowe w części dotyczącej braku obowiązku do wystawienia faktury dokumentującej świadczenie usług zwolnionych od podatku, w tym poprzez Krajowy System e-Faktur w sytuacji gdy nabywca usługi nie żąda/nie będzie żądać wystawienia faktury; nieprawidłowe w części dotyczącej możliwości wystawienia rachunku, zamiast faktury, w sytuacji gdy nabywca usługi żąda/będzie żądać wystawienia rachunku.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W świetle art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przepis art. 2 pkt 31, pkt 32, pkt 32a ustawy stanowi, że: Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o: 31) fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie; 32) fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w postaci elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym; 32a) fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.

Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy: Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą: 1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem; 2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a; 3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1; 4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy: a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4, c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy: Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3. W myśl art. 106b ust. 3 ustawy: Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą: 1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem: a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4, b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4, 1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem: a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4, b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, 2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118 - jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 1-15 i 19 ustawy: Faktura powinna zawierać: 1) datę wystawienia; 2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę; 3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy; 4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25; 5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27; 6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury; 7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi; 8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług; 9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto); 10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto; 11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto); 12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9; 13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku; 14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku; 15) kwotę należności ogółem; 19) w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 albo przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 - wskazanie: a. przepisu ustawy albo aktu wydanego na podstawie ustawy, na podstawie którego podatnik stosuje zwolnienie od podatku, b. przepisu dyrektywy 2006/112/WE, który zwalnia od podatku taką dostawę towarów lub takie świadczenie usług, lub c. innej podstawy prawnej wskazującej na to, że dostawa towarów lub świadczenie usług korzysta ze zwolnienia; Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 29 października 2021 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz.

U. 2021 r. poz. 1979 ze zm.) w § 3 pkt 1 określił przypadki, w których faktury mogą zawierać zakres danych węższy niż określony w art. 106e ustawy.

Zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur: Faktura dokumentująca: 1) dostawę towarów lub świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2-6, 8-36 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy powinna zawierać: a) datę wystawienia, b) numer kolejny, c) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy, ca) w przypadku wystawiania faktur ustrukturyzowanych i faktur, o których mowa w art. 106nda ust. 1, art. 106nf ust. 1 i art. 106nh ust. 1 ustawy - numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, a gdy podatnik nie jest zarejestrowany na potrzeby podatku - numer identyfikacji podatkowej podatnika, cb) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, z zastrzeżeniem lit. cc i cd, cc) w przypadku gdy nabywca towarów lub usług jest podatnikiem niezarejestrowanym na potrzeby podatku albo osobą prawną niebędącą podatnikiem i niezarejestrowaną na potrzeby podatku - numer identyfikacji podatkowej tego nabywcy, jeżeli posiada on taki numer, cd) w przypadku gdy nabywca towarów lub usług jest podatnikiem, u którego sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113a ust. 1 ustawy - indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 113a ust. 2 pkt 2 ustawy, tego nabywcy, d) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi, e) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług, f) cenę jednostkową towaru lub usługi, g) kwotę należności ogółem, h) wskazanie przepisu ustawy, aktu wydanego na podstawie ustawy, przepisu dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.

UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.) lub innej podstawy prawnej, zgodnie z którą podatnik stosuje zwolnienie od podatku. Jednym z elementów obowiązkowych faktury, w tym faktury ustrukturyzowanej jest m.in. numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług.

Jak stanowi art. 106e ust. 1a ustawy: W przypadku niewystawienia przez podatnika faktury, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, z powodów określonych w art. 106b ust. 1a, wystawiona przez podatnika po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi faktura w zakresie danych określonych w ust. 1 pkt 6 powinna zawierać datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi i datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, jeżeli taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury. Stosownie do art. 106ga ust. 1-4 ustawy: Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.

Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur: 1) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju; 2) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę; 3) przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach; 4) na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej; 5) w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s; 6) przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, podatnicy mogą wystawiać faktury ustrukturyzowane. Na podstawie art. 106gb ust. 1 ustawy: Faktura ustrukturyzowana jest wystawiana i otrzymywana przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur za pomocą oprogramowania interfejsowego, w postaci elektronicznej i zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W myśl art. 106gb ust. 8 ustawy: Minister właściwy do spraw finansów publicznych udostępnia na elektronicznej platformie usług administracji publicznej wzór faktury ustrukturyzowanej.

Według art. 106na ustawy: 2. Fakturę ustrukturyzowaną uznaje się za wystawioną w dniu jej przesłania do Krajowego Systemu e-Faktur. 3. (uchylony) 4. Faktura ustrukturyzowana jest uznana za otrzymaną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur w dniu przydzielenia w tym systemie numeru identyfikującego tę fakturę. 5. W przypadku udostępnienia faktury ustrukturyzowanej nabywcy, o którym mowa w art. 106gb ust. 4, w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, za datę otrzymania tej faktury uznaje się datę jej faktycznego otrzymania przez tego nabywcę.

Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT.

Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.): Jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi. Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek wystawienia faktury.

W opisie sprawy podała Pani informacje, z których wynika, że: w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej świadczy Pani usługę nauki tańca w placówkach przedszkolnych; umowa na prowadzenie zajęć zawierana jest pomiędzy Panią, a placówką publiczną będącą własnością jednostki samorządu terytorialnego; zajęcia mają charakter odpłatny.

Bezpośrednim uczestnikiem zajęć są dzieci wskazane przez placówkę publiczną; płatność uiszczana jest przez rodziców na rzecz placówki a następnie przekazana przez placówkę Wnioskodawcy; świadczona przez Panią usługa korzysta ze zwolnienia przedmiotowego wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy; niektórzy odbiorcy ww. usługi żądają wystawienia rachunku, a inni nie oczekują otrzymania jakiegokolwiek dokumentu (rachunku czy faktury).

Pani wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia, czy w sytuacji gdy nabywca Pani usługi nie żąda/nie będzie żądać wystawienia faktury, to zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy, nie jest/nie będzie Pani zobowiązana do wystawienia takiej faktury, w tym poprzez Krajowy System e-Faktur. Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Jednocześnie przepis art. 106b ust. 2 ustawy o VAT wskazuje, że co do zasady podatnik nie jest zobowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku m.in. na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.

Wyjątek stanowią tzw. „faktury na żądanie”, wystawiane zgodnie z art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT, ponieważ w tym przypadku podatnik jest zobowiązany, na żądanie nabywcy towaru lub usługi, wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż zwolnioną, jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty. Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że obowiązek wystawienia faktury w przypadku sprzedaży zwolnionej od podatku VAT ma charakter warunkowy i powstaje wyłącznie w sytuacji zgłoszenia stosownego żądania przez nabywcę w ustawowym terminie.

W konsekwencji, w sytuacji gdy nabywca usług (świadczeniobiorca) nie zgłosi żądania wystawienia faktury w terminie określonym w art. 106b ust. 3 ustawy o VAT, nie jest/nie będzie Pani zobowiązana do jej wystawienia. Odnosząc się natomiast do kwestii dokumentowania sprzedaży przy użyciu Krajowego Systemu e‑Faktur, wskazać należy, że regulacje dotyczące faktur ustrukturyzowanych nie kreują samoistnego obowiązku dokumentowania czynności fakturą, lecz określają wyłącznie formę wystawienia faktury w sytuacji, gdy obowiązek jej wystawienia wynika z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

W szczególności, przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur stanowią rozwiązanie o charakterze techniczno-formalnym, odnoszące się do sposobu dokumentowania transakcji, nie zaś do zakresu czynności podlegających obowiązkowi fakturowania. Tym samym obowiązek wystawienia faktury ustrukturyzowanej jest wtórny wobec obowiązku wystawienia faktury jako takiej i może powstać wyłącznie wówczas, gdy na podatniku ciąży obowiązek udokumentowania sprzedaży fakturą na podstawie art. 106b ustawy o VAT.

Jak wskazano powyżej, w odniesieniu do czynności zwolnionych od podatku VAT - na podstawie art. 106b ust. 2 ustawy o VAT - ustawodawca wprost wyłączył generalny obowiązek wystawiania faktur, przewidując jednocześnie jego powstanie wyłącznie w przypadku zgłoszenia żądania przez nabywcę, o którym mowa w art. 106b ust. 3 ustawy o VAT.

W konsekwencji, w sytuacji gdy w odniesieniu do świadczonych przez Panią usług zwolnionych od podatku VAT: nie powstaje obowiązek wystawienia faktury na podstawie art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, a jednocześnie nabywca nie zgłasza żądania jej wystawienia w trybie art. 106b ust. 3 ustawy o VAT nie jest/nie będzie Pani zobowiązana do wystawienia faktury dokumentującej tę sprzedaż. Skoro zaś brak jest obowiązku wystawienia faktury, to nie znajduje zastosowania również obowiązek jej wystawienia w formie ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.

Innymi słowy, obowiązek korzystania z KSeF aktualizuje się wyłącznie w odniesieniu do tych czynności, które - zgodnie z przepisami ustawy o VAT - podlegają obowiązkowi fakturowania. Zatem w przypadku gdy nabywca świadczonej przez Panią usługi zwolnionej od podatku VAT nie żąda/nie będzie żądać wystawienia faktury, wówczas nie jest/nie będzie Pani zobowiązana do wystawiania faktury dokumentującej tą czynność, w tym faktury ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Pani wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy w sytuacji gdy nabywca Pani usługi żąda/będzie żądać wystawienia rachunku, to zgodnie z art. 87 Ordynacji podatkowej, może Pani/będzie Pani mogła wystawić rachunek zamiast faktury W odniesieniu do Pani wątpliwości należy wskazać, że faktura i rachunek są różnymi dokumentami, o czym świadczy choćby fakt ich uregulowania w różnych aktach prawnych. Na gruncie podatku VAT zawsze jednak pierwszeństwo ma obowiązek wystawienia faktury jako dokumentu potwierdzającego wykonywanie czynności podlegającej opodatkowaniu.

Zatem do wystawienia faktury zobowiązani są, co do zasady, wszyscy podatnicy podatku od towarów i usług, zarówno podatnicy czynni, jak i zwolnieni, wykonujący działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy. W ustawie o podatku od towarów i usług przewidziano jednak pewne wyjątki, gdy podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury. Dotyczy to dokumentowania sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 ustawy lub wydanych do ustawy przepisów wykonawczych. W takim przypadku tzw. podatnik zwolniony nie musi wystawić faktury, chyba że nabywca tego zażąda.

Wystawienie faktury na żądanie nabywcy jest wymagane, jeśli żądanie to zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę. A contrario, jeżeli żądanie zostało zgłoszone po terminie, wtedy podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury. W takim przypadku, na podstawie ustawy o VAT, nie ma obowiązku udokumentowania takiej transakcji. Jeśli jednak podatnik wystawi dokument, to dokumentem tym powinna być faktura, gdyż stanowi ona udokumentowanie czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Tożsamy sposób postępowania będzie stosował podatnik „zwolniony”, który z własnej woli, dla innych celów będzie dokumentował daną czynność zwolnioną.

Wtedy zawsze tym dokumentem będzie faktura, ponieważ rachunek nie stanowi ekwiwalentu faktury, a jego wystawienie nie zwalnia z obowiązku wystawienia faktury. Podatnicy podatku VAT, także zwolnieni, podlegają pod zasady ustawy o podatku od towarów i usług, więc skoro ustawa określa sposób dokumentowania czynności fakturą, to podatnik zwolniony wystawia w takim przypadku ten dokument, który odpowiednio od 1 lutego/1 kwietnia 2026 r. zasadniczo podlega wystawieniu przy użyciu KSeF. Zatem w Pani przypadku znajdą zastosowanie regulacje wynikające z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, która określa sposób dokumentowania czynności objętych podatkiem VAT.

Tym samym, w analizowanym przypadku powinna zostać wystawiona faktura, a nie rachunek w trybie art. 87 § 1 Ordynacji podatkowej. Rachunek jest wystawiany zasadniczo dla udokumentowania czynności nieobjętych podatkiem VAT, tj. rachunki mogą być wystawione: w przypadku konieczności udokumentowania czynności nie podlegających opodatkowaniu VAT, m.in. wskazanych w art. 6 ustawy, dla czynności wykonywanych przez podmioty nie działające w charakterze podatnika, przez rolników ryczałtowych zwolnionych z obowiązku wystawiania faktur na podstawie art. 117 ustawy. Żadna z tych sytuacji nie ma miejsca w Pani sprawie opisanej we wniosku.

Zatem dla udokumentowania opisanych usług zwolnionych przedmiotowo od podatku VAT powinna Pani zastosować przepisy ustawy, czyli powinna wystawiać faktury, nawet jeżeli (jak Pani wskazuje) nabywca nie żąda wystawienia faktury, lecz rachunku. Dodatkowo w związku z wejściem w życie przepisów o obowiązkowym Krajowym Systemie e-Faktur - faktury te powinny być wystawione przy użyciu KSeF. Skoro przepisy ustawy regulujące kwestie dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT stanowią o wystawianiu faktur, a nie rachunków.

W żadnym przepisie ustawy oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy nie została przewidziana sytuacja, w której czynność objęta podatkiem VAT jest dokumentowana za pośrednictwem rachunku. Zatem stwierdzić należy, że nie jest Pani uprawniona do dokumentowania usług zwolnionych od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy rachunkiem, zamiast fakturą. Jak wskazano powyżej, na gruncie przepisów ustawy nie jest Pani zobowiązana do wystawiania faktur odnoszących się do czynności zwolnionych od podatku, jeżeli ze strony nabywcy nie zostanie zgłoszone żądanie wystawienia faktury.

Niemniej jednak, jeżeli decyduje się Pani na wystawienie takiego dokumentu, to tym dokumentem jest faktura w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (a w przypadku świadczeniodawcy, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek stosowania KSeF, jest to faktura ustrukturyzowana), a nie rachunek wystawiany w trybie Ordynacji podatkowej. Na gruncie ustawy, za pośrednictwem KSeF są wystawiane tylko faktury, nie ma możliwości wystawienia przy użyciu KSeF rachunków. Krajowy System e-Faktur nie obejmuje bowiem swoim zakresem innych dokumentów niż faktury.

Zatem nie jest Pani uprawniona do dokumentowania czynności zwolnionych od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy rachunkiem. W przypadku żądania przez nabywcę wystawienia rachunku, powinna Pani wystawić nie rachunek, a fakturę zawierającą co najmniej dane z § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur, a w obecnym stanie prawnym, w Pani przypadku taka faktura powinna przyjąć postać ustrukturyzowaną i zostać wystawiona przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Interpretacja dotyczy wyłącznie kwestii będącej przedmiotem Pani zapytania, inne kwestie nieobjęte pytaniami oraz stanowiskiem nie były przedmiotem interpretacji.

Ponadto, interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.