Opis zdarzenia przyszłego
W dniu 15 lipca 2021 r. zmarł Państwa ojciec, A.A, prowadzący od dnia 1 stycznia 1994 r. jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą (…). Przedmiot działalności obejmował następujące kody PKD: 53.20.Z - Pozostała działalność pocztowa i kurierska, 53.21.Z - Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, 49.41.Z - Transport drogowy towarów, 47.91.Z - Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet. Działalność była opodatkowana podatkiem liniowym, podatnik był czynnym podatnikiem VAT, a ewidencja podatkowa prowadzona była w formie Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów (KPiR).
Po śmierci Państwa ojca działalność była kontynuowana w formie przedsiębiorstwa w spadku na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. W skład majątku przedsiębiorstwa wchodzi między innymi nieruchomość komercyjna - lokal użytkowy położony przy (…) Nieruchomość została nabyta przez rodziców w dniu 24 sierpnia 2000 r. do majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową (Akt Notarialny Rep. (…)), a następnie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej i była amortyzowana od momentu jej nabycia. Odpisy amortyzacyjne były kontynuowane również w ramach przedsiębiorstwa w spadku.
Państwa Matka, B.B, zmarła w 2018 r. (Akt Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 5 sierpnia 2021 r., (…)). Następnie po śmierci ojca, A.A (Akt Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 5 sierpnia 2021 r., (…)), spadek po rodzicach nabyli: C.C - 1/4 udziału, D.D - 1/4 udziału, E.E - 1/4 udziału, F.F - 1/4 udziału. Powyższe wynika z Aktu Notarialnego (…) z dnia 5 sierpnia 2021 r. Tego samego dnia ustanowiono również zarząd sukcesyjny (Protokół Powołania Zarządcy Sukcesyjnego oraz Akt Powołania Zarządcy Sukcesyjnego (…)). W okresie od 5 sierpnia 2021 r. do 10 listopada 2022 r. każdy ze spadkobierców posiadał udział wynoszący 1/4 w przedsiębiorstwie w spadku oraz wchodzącej w jego skład nieruchomości.
Następnie, na podstawie aktu notarialnego z dnia 10 listopada 2022 r. (…), C.C zbyła cały przysługujący jej udział wynoszący 1/4 w przedsiębiorstwie w spadku na rzecz pozostałego rodzeństwa w równych częściach. Od dnia 10 listopada 2022 r. udziałowcami przedsiębiorstwa w spadku są: D.D - udział 1/3, E.E - udział 1/3, F.F - udział 1/3. Zmiana struktury udziałów była elementem częściowego działu spadku oraz częściowego podziału majątku objętego uprzednio wspólnością majątkową małżeńską. Pierwotnie każdy ze spadkobierców nabył udział wynoszący 1/4 w nieruchomości w drodze dziedziczenia.
W wyniku działu spadku udziały F.F, D.D oraz E.E wzrosły do 1/3. Jednocześnie C.C otrzymała inny składnik majątkowy wchodzący w skład spadku, tj. nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Wartość składników majątkowych przyznanych poszczególnym spadkobiercom odpowiadała wartości przysługujących im udziałów w całej masie spadkowej. W konsekwencji wartość majątku otrzymanego przeze Panią oraz przez pozostałych zainteresowanych w wyniku działu spadku nie przekroczyła wartości udziałów nabytych wcześniej w drodze dziedziczenia. Dział spadku miał charakter ekwiwalentny i został przeprowadzony bez jakichkolwiek spłat i dopłat.
Od dnia 5 sierpnia 2021 r. do 15 lipca 2026 r. działalność była prowadzona w formie przedsiębiorstwa w spadku a jej jedynym przedmiotem działalności był wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z). Przedsiębiorstwo w spadku było podatnikiem VAT i prowadziło podatkową księgę przychodów i rozchodów. Od 5 sierpnia 2021 formą opodatkowania była skala podatkowa na zasadach ogólnych. Od dnia 12 stycznia 2026 r. wybraną formą opodatkowania był ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Funkcję zarządcy sukcesyjnego pełniła F.F. Zarząd sukcesyjny wygasł z dniem 15 lipca 2026 r. W dniu 16 lipca 2026 r. zakończyła się działalność (…) w spadku.
Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego przedmiotowa nieruchomość została wycofana z działalności gospodarczej i stała się majątkiem prywatnym współwłaścicieli posiadających udziały po 1/3, tj.: D.D, E.E, F.F.
Od momentu nabycia przedsiębiorstwa w spadku, tj. od dnia 5 sierpnia 2021 r., współwłaściciele ponoszą koszty związane z utrzymaniem nieruchomości, w szczególności: podatek od nieruchomości (np. w 2026 roku jest to koszt 36 825 zł), opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (w 2026 roku jest to koszt 5200 zł), koszty bieżących napraw i remontów, koszty napraw instalacji wodociągowej, koszty napraw i konserwacji instalacji odgromowej, koszty napraw kominów, koszty montażu nowego hydrantu, koszty przeglądów rocznych, okresowych i pięcioletnich, koszty napraw i konserwacji pieca. Powyższe wydatki są ponoszone po równo przez D.D, E.E oraz F.F.
Żaden ze współwłaścicieli nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Na dzień złożenia niniejszego wniosku przedsiębiorstwo w spadku już wygasło, a proces sukcesji został ostatecznie zakończony. Współwłaściciele zamierzają dokonać sprzedaży opisanej nieruchomości jeszcze w 2026 r.
Pytania
1. Czy planowana sprzedaż lokalu użytkowego, który był wykorzystywany w działalności gospodarczej prowadzonej w ramach przedsiębiorstwa w spadku, dokonana przez spadkobierców po wygaśnięciu przedsiębiorstwa w spadku, przy czym zarówno wygaśnięcie przedsiębiorstwa w spadku, jak i sprzedaż nieruchomości nastąpią w 2026 r., spowoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2. W przypadku uznania przez Organ, że sprzedaż opisanej nieruchomości stanowi przychód z działalności gospodarczej, od jakiej daty należy liczyć sześcioletni termin, o którym mowa w art. 14 ust. 3 pkt 12 ustawy o PIT, w sytuacji wygaśnięcia przedsiębiorstwa w spadku?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie W ocenie Wnioskodawców planowana sprzedaż nieruchomości po zakończeniu funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku (po lipcu 2026 r.) nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przede wszystkim wskazać należy, że przedmiotowa nieruchomość została objęta przez współspadkobierców w ramach przedsiębiorstwa w spadku. Instytucja przedsiębiorstwa w spadku ma charakter szczególny i nie jest tożsama z klasyczną działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika na własny rachunek. Przedsiębiorstwo w spadku ma charakter przejściowy i sukcesyjny.
Jego celem nie jest tworzenie nowego majątku gospodarczego spadkobierców, lecz czasowe zapewnienie ciągłości rozliczeń i działalności po śmierci przedsiębiorcy. Po wygaśnięciu przedsiębiorstwa w spadku nieruchomość przestała być związana z działalnością gospodarczą i stała się składnikiem majątku prywatnego współspadkobierców. W ocenie Wnioskodawców, po zakończeniu funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku nie powinny już istnieć przesłanki uzasadniające kwalifikowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości jako przychodu z działalności gospodarczej.
Planowane zbycie nastąpi bowiem przez współspadkobierców w ramach wykonywania prawa własności do majątku prywatnego, a nie w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.
Za takim stanowiskiem przemawiają również następujące okoliczności: od daty nabycia nieruchomości przez spadkodawcę upłynęło ponad 24 lata, a zatem znacznie więcej niż 5-letni i 6-letni okres, o którym mowa w przepisach dotyczących odpłatnego zbycia nieruchomości, po wygaśnięciu przedsiębiorstwa w spadku nieruchomość nie jest już środkiem trwałym wykorzystywanym w działalności gospodarczej, nieruchomość nie jest wykorzystywana do celów gospodarczych, wszyscy spadkobiercy są zgodni co do sprzedaży nieruchomości po zakończeniu procesu sukcesji.
Należy również podkreślić, że sprzedaż nieruchomości przez spadkobierców po ponad 24 latach od jej nabycia przez spadkodawców odzwierciedla przede wszystkim naturalny wzrost wartości wynikający z upływu czasu, inflacji oraz zmian sytuacji rynkowej. Jednocześnie przez cały ten okres właściciele ponosili znaczne koszty związane z utrzymaniem nieruchomości, w szczególności: opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 5 200 zł, podatek od nieruchomości, który w 2025 r. wyniósł 35 296 zł, koszty bieżącego utrzymania, w tym remontów, przeglądów technicznych oraz ubezpieczenia nieruchomości.
Dodatkowo konieczność utrzymywania nieruchomości przez kolejnych sześć lat wyłącznie w celu uniknięcia opodatkowania prowadziłaby do ponoszenia dalszych znaczących kosztów, a także do stopniowej degradacji technicznej nieruchomości i spadku jej wartości rynkowej. Należy również podkreślić, że planowana sprzedaż będzie stanowiła jedynie realizację uprawnień właścicielskich przysługujących spadkobiercom. Zainteresowani nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, nie nabyli nieruchomości w celu dalszej odsprzedaży, a sprzedaż będzie miała charakter jednorazowy.
Tym samym w ocenie Wnioskodawców dla celów podatku dochodowego należy uwzględnić datę nabycia nieruchomości przez spadkodawców, tj. rok 2000, co oznacza, że od tego momentu upłynął okres znacznie przekraczający terminy wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 10 ust. 5 ustawy o PIT a sprzedaż będzie stanowić wyłącznie formę rozporządzenia majątkiem prywatnym odziedziczonym po spadkodawcach.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170): Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci. W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym: Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.
U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje całe to przedsiębiorstwo. Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym: Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
Na podstawie art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym: Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest: 1) osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego; 2) małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku; 3) osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu - w przypadku, gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym: Zarząd sukcesyjny zostaje ustanowiony z chwilą: 1) śmierci przedsiębiorcy w przypadku, gdy przedsiębiorca złożył wniosek o wpis do CEIDG zarządcy sukcesyjnego powołanego na podstawie art. 9 ust. 1; 2) dokonania wpisu do CEIDG zarządcy sukcesyjnego powołanego na podstawie art. 12. Stosownie do art. 21 ust. 1 powyższej ustawy: Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku.
Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym: Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.
W myśl zaś art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym: Zarząd sukcesyjny wygasa z: 1) upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku; 2) dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości; 3) dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3; 4) upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego; 5) dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy; 6) dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku; 7) upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.
Przechodząc na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Ustawa reguluje również opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów przedsiębiorstwa w spadku.
Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia: 1) zarządu sukcesyjnego albo 2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 166, 1301 i 1933).
Stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przychody przedsiębiorstwa w spadku uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3. Na podstawie art. 7a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Powstanie przedsiębiorstwa w spadku nie jest traktowane jako rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Natomiast w myśl art. 7a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Równoznaczne z likwidacją działalności gospodarczej jest wygaśnięcie: 1) zarządu sukcesyjnego albo 2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego - w przypadku, gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.): Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Zgodnie z art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej: Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku, gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.
Z powyższych przepisów wynika, że przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku, czyli śmierci przedsiębiorcy, aż do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do jego powołania. Wprawdzie przedsiębiorstwo w spadku nie posiada zdolności prawnej, posiada jednak podmiotowość prawnopodatkową jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, w zakresie podatków związanych z działalnością tego przedsiębiorstwa, w tym m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych. Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego powstałe za życia spadkodawcy wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny.
Powyższe regulacje wykluczają więc podatkowe następstwo prawne spadkobierców w okresie funkcjonowania zarządcy sukcesyjnego, ponieważ takim sukcesorem jest wyłącznie przedsiębiorstwo w spadku. Działalność przedsiębiorstwa w spadku stanowi pozarolniczą działalność gospodarczą, tym samym jest odrębnym źródłem przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustanowienie zarządcy sukcesyjnego jest czynnością całkowicie dobrowolną, niosącą ze sobą wiele korzyści dla następców prawnych, jak również korzyści społecznych.
Spadkobiercy mogą również podjąć decyzję o braku ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, a tym samym braku kontynuacji działalności przedsiębiorstwa po śmierci spadkodawcy, aż do podjęcia przez nich decyzji co do dalszego losu przedsiębiorstwa. Podjęcie dalszej działalności gospodarczej w oparciu o majątek pozostawiony przez zmarłego przedsiębiorcę w obu wypadkach wymaga od ewentualnego spadkobiercy uruchomienia nowej, własnej działalności. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c- przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Przepis ten formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości - dokonane poza działalnością gospodarczą - przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie - nie powstaje przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.
Stosownie do art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku. Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego: Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego: Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności.
Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Przepis art. 1035 Kodeksu cywilnego stanowi, że: Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. Stosownie do art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego: Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Zgodnie z teorią prawa rzeczowego, przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności, czy działu spadku, jest nabyciem tych rzeczy. Natomiast, biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli, jeśli: 1. podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub 2. wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy mieści się w ramach posiadanego dotychczas udziału.
Jeżeli zatem wartość nieruchomości lub prawa (udziałów w nieruchomości lub prawie) nabytych w wyniku działu spadku jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku - nie następuje nabycie, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem, jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości lub prawie nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności.
Jednakże nabycie nieruchomości lub prawa w drodze działu spadku (nawet jeżeli działu spadku dokonano bez spłat lub dopłat) w części przekraczającej udział spadkowy stanowi w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabycie nieruchomości lub prawa w tym udziale, który przekracza udział nabyty w spadku. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem.
Bezsprzeczne jest, że udziały, jakie otrzymuje spadkobierca powyżej swojego udziału (jeżeli nabywa majątek w dziale spadku o wartości większej od swojego udziału w spadku) były własnością pozostałych spadkobierców. Spadkobierca nie miał do nich żadnych praw aż do momentu działu spadku. Wobec tego nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców (współwłaścicieli), należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tak więc co do zasady, dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tej czynności prawnej podatnik otrzymuje rzecz lub prawo, którego wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał w dzielonej masie spadkowej.
Za datę nabycia nieruchomości lub prawa - w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku lub zniesienia współwłasności nieruchomości lub prawa, należy przyjąć więc datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku działu lub zniesienia współwłasności mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat. Odrębnym źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza określona w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.
Jednak stosownie do art. 10 ust. 3 ww. ustawy: Przepisy ust. 1 pkt 8 mają zastosowanie do odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.
W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy: Przychodem z działalności gospodarczej są również: 1) przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących: a) środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł, c) składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych, d) składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio; Natomiast w myśl art. 14 ust. 2c ww. ustawy, Do przychodów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.
Przepis art. 30e stosuje się odpowiednio. Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że - co do zasady - przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych wymienionych w art. 14 ust. 2c ww. ustawy) stanowią przychód z działalności gospodarczej. Wobec powyższego w celu właściwego zakwalifikowania skutków działań podjętych przez Państwo do właściwego źródła przychodu należy ocenić zamiar, okoliczności i cel działań związanych z odpłatnym zbyciem działek, o których mowa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W opisie sprawy wskazali Państwo, że po śmierci Państwa ojca działalność była kontynuowana w formie przedsiębiorstwa w spadku na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. W skład majątku przedsiębiorstwa wchodziła między innymi nieruchomość komercyjna - lokal użytkowy, który został nabyty przez Państwa rodziców w dniu 24 sierpnia 2000 r. do majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową, a następnie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej i był amortyzowany od momentu jej nabycia. Odpisy amortyzacyjne były kontynuowane również w ramach przedsiębiorstwa w spadku.
Państwa Matka, zmarła w 2018 r. (Akt Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 5 sierpnia 2021 r.). Następnie po śmierci Państwa ojca (Akt Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 5 sierpnia 2021 r.,), spadek po rodzicach nabyli: C.C - 1/4 udziału, D.D - 1/4 udziału, E.E - 1/4 udziału, F.F - 1/4 udziału. Tego samego dnia ustanowiono również zarząd sukcesyjny. W okresie od 5 sierpnia 2021 r. do 10 listopada 2022 r. każdy ze spadkobierców posiadał udział wynoszący 1/4 w przedsiębiorstwie w spadku oraz wchodzącej w jego skład nieruchomości.
Następnie, na podstawie aktu notarialnego z dnia 10 listopada 2022 r., C.C zbyła cały przysługujący jej udział wynoszący 1/4 w przedsiębiorstwie w spadku na rzecz pozostałego rodzeństwa w równych częściach. Od dnia 10 listopada 2022 r. udziałowcami przedsiębiorstwa w spadku są: D.D - udział 1/3, E.E - udział 1/3, F.F - udział 1/3. Zmiana struktury udziałów była elementem częściowego działu spadku oraz częściowego podziału majątku objętego uprzednio wspólnością majątkową małżeńską. W wyniku działu spadku udziały F.F, D.D oraz E.E wzrosły do 1/3. Jednocześnie C.C otrzymała inny składnik majątkowy wchodzący w skład spadku, tj. nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym.
Wartość składników majątkowych przyznanych poszczególnym spadkobiercom odpowiadała wartości przysługujących im udziałów w całej masie spadkowej. W konsekwencji wartość majątku otrzymanego przeze Panią oraz przez pozostałych Zainteresowanych w wyniku działu spadku nie przekroczyła wartości udziałów nabytych wcześniej w drodze dziedziczenia. Dział spadku miał charakter ekwiwalentny i został przeprowadzony bez jakichkolwiek spłat i dopłat. Od dnia 5 sierpnia 2021 r. do 15 lipca 2026 r. działalność była prowadzona w formie przedsiębiorstwa w spadku. Zarząd sukcesyjny wygasł z dniem 15 lipca 2026 r. W dniu 16 lipca 2026 r. zakończyła się działalność (…) w spadku.
Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego przedmiotowa nieruchomość została wycofana z działalności gospodarczej i stała się majątkiem prywatnym współwłaścicieli posiadających udziały po 1/3, tj.: D.D, E.E, F.F. Żaden ze współwłaścicieli nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Państwa wątpliwości przy tak przedstawionym opisie sprawy dotyczą ustalenia czy sprzedaż ww. nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że sprzedaż nieruchomości, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego i zakończeniu działalności przedsiębiorstwa w spadku należy rozpatrywać w kontekście art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z wniosku nie wynika bowiem, że sprzedaż tych składników majątku nastąpiła w wykonywaniu działalności gospodarczej. W analizowanej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).
Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Stosownie do art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową.
Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Wspólność ta jest wspólnością masy majątkowej i obejmuje cały zbiór praw majątkowych, takich jak własność i inne prawa rzeczowe czy wierzytelności. Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków, nabycie nieruchomości do majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową, oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Wskutek tego, małżonek w momencie śmierci drugiego z nich, nie mógł ponownie nabyć udziału w tej nieruchomości.
W świetle powyższego datę nabycia udziałów w nieruchomości otrzymanych przez Państwa w drodze spadku po rodzicach należy liczyć od końca roku, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości przez spadkodawców do majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową. Oznacza to, że był to 2000 rok. Z opisu sprawy wynika, że wartość składników majątkowych przyznanych poszczególnym spadkobiercom odpowiadała wartości przysługujących im udziałów w całej masie spadkowej. W konsekwencji wartość majątku otrzymanego przez Państwa w wyniku działu spadku nie przekroczyła wartości udziałów nabytych wcześniej w drodze dziedziczenia.
Dział spadku miał charakter ekwiwalentny i został przeprowadzony bez jakichkolwiek spłat czy dopłat. Należy zatem stwierdzić, że za datę nabycia przez Państwa nieruchomości należy przyjąć również rok 2000, tj. moment nabycia nieruchomości przez Państwa rodziców. Reasumując: w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości upływ 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 oraz ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca 2000 roku, w którym spadkodawcy nabyli tę nieruchomość do majątku wspólnego.
Z tego względu planowana sprzedaż nieruchomości nie będzie stanowić dla Państwa źródła przychodu i nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku.
W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania Pani F.F. (Zainteresowana będąca stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.