Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 27 września 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani osobą fizyczną mającą ośrodek interesów życiowych dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Od dnia 1 kwietnia 2025 r. odbywa Pani studia doktoranckie na Uniwersytecie w (…), publicznej uczelni wyższej z siedzibą w Belgii. Bierze Pani udział w realizacji projektu badawczego (…), finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu ramowego (…), system finansowania (…).
Umowa o grant została podpisana bezpośrednio między Komisją Europejską a Uniwersytetem w (…), pełniącym funkcję koordynatora konsorcjum projektu, w dniu 10 października 2024 r. Zgodnie z zasadami finansowania właściwymi dla akcji typu (…), koszty kwalifikowalne projektu, w tym Pani stypendium, są refundowane w 100% ze środków budżetu Unii Europejskiej, bez udziału środków krajowych. W ramach projektu realizuje Pani indywidualnie przypisane zadania badawcze w ramach (…). Wszystkie te zadania wykonuje Pani osobiście, w ramach realizacji swojej pracy doktorskiej, nie działając przy tym na zlecenie żadnego innego podmiotu.
Realizacja tych zadań stanowi bezpośrednią, merytoryczną część realizacji celów projektu określonych w umowie grantowej. Z tytułu uczestnictwa w projekcie otrzymuje Pani od Uniwersytetu w (…) stypendium doktoranckie w wysokości 2.662,23 euro miesięcznie, na podstawie umowy stypendialnej zawartej z Uniwersytetem w (…) dnia 24 marca 2025 r. Środki na wypłatę stypendium pochodzą w całości ze środków przyznanych Uniwersytetowi w (…) w ramach umowy grantowej projektu (…). Dotychczas nie uwzględniała Pani dochodów z tego tytułu w rocznych zeznaniach podatkowych składanych w Polsce.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Przedmiotem zapytania są lata podatkowe 2025 i 2026. Nie prowadzi Pani jednoosobowej działalności gospodarczej, a opisane we wniosku stypendium nie jest i nie było otrzymywane w ramach takiej działalności. Podstawę prawną, na podstawie której otrzymuje Pani wskazany we wniosku grant, stanowią następujące akty prawne: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (…) ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (…) oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie, uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz. Urz. UE L 170 z 12.05.202 L s. 1).
Decyzja Rady (UE) (…) z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego (…). Na jej podstawie ogłoszono konkurs (…) w ramach którego przyznano środki na projekt (…). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (przekształcenie), obowiązujące od dnia 30 września 2024 r. (Dz. Urz. UE L z 26 września 2024 r.) - stanowiące ogólną podstawę prawną trybu przyznawania dotacji i grantów z budżetu Unii Europejskiej.
Umowa o grant (…) zawarta między Komisją Europejską a konsorcjum projektu, którego koordynatorem jest Uniwersytet w (…), na podstawie wskazanych wyżej aktów prawnych, podpisana przez Komisję Europejską w dniu 10 października 2024 r. Umowa o stypendium doktoranckie (…) zawarta między Panią a Uniwersytetem w (…) w dniu 24 marca 2025 r. stanowiąca indywidualną podstawę wypłaty środków, zawarta w wykonaniu opisanych we wniosku zadań z (…).
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym stypendium doktoranckie otrzymywane przez Panią od Uniwersytetu w (…) w związku z uczestnictwem w projekcie badawczym (…), finansowanym ze środków Unii Europejskiej w ramach programu ramowego (…), korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie jest Pani zobowiązana do wykazywania tego dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym składanym w Polsce?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, opisane w stanie faktycznym stypendium korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku są dochody, które: a) pochodzą ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań i rozwoju technicznego Unii Europejskiej, także gdy przekazanie następuje za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania tych środków, oraz b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z tej pomocy.
Środki finansujące Pani stypendium pochodzą z budżetu Unii Europejskiej w ramach programu ramowego (…), na podstawie umowy nr (…) zawartej bezpośrednio między Komisją Europejską a Uniwersytetem w (…) z 10 października 2024 r., pełniącym funkcję koordynatora konsorcjum. Zgodnie z zasadami finansowania właściwymi dla akcji typu (…), koszty projektu, w tym stypendia doktorantów, są refundowane w 100% ze środków budżetu UE bez udziału krajowego współfinansowania. Uniwersytet w (…) pełni rolę podmiotu upoważnionego do rozdzielania tych środków między uczestników projektu.
Osobiście i bezpośrednio realizuje Pani zadania badawcze przypisane do (…), stanowiące merytoryczną część zakresu badawczego projektu. Praca ta obejmuje samodzielne prowadzenie (…) oraz ich ewaluację i opracowanie wytycznych projektowych (…), a więc następujących po sobie etapów realizacji celów badawczych projektu. Nie wykonuje przy tym Pani prac na zlecenie innego podmiotu a zadania są zaplanowaną w strukturze projektu częścią realizacji jego celów naukowych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
W myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy: Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Z art. 4a ww. ustawy wynika, że: Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych.
Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Objaśnień podatkowych z 29 kwietnia 2021 r. wydanych przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa PIT) oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a ustawy PIT.
Celem objaśnień jest przedstawienie sposobu prawidłowego wypełnienia obowiązków podatkowych przez osoby fizyczne w Polsce, bowiem rezydencja podatkowa nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności. Centrum, czyli „skoncentrowanie” interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej, itp. W praktyce, czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci.
W przypadku osób żyjących samodzielnie należy w szczególności uwzględnić, w którym państwie prowadzone jest samodzielne gospodarstwo domowe i w którym państwie podatnik uczestniczy w życiu towarzyskim, kulturalnym lub politycznym. W zakresie centrum interesów gospodarczych Objaśnienia wskazują, że w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne.
W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd. Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium Polski centrum interesów życiowych. Z art. 4a ww. ustawy wynika, że: Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Z informacji przedstawionych we wniosku oraz uzupełnieniu wynika, że jest Pani osobą fizyczną mającą ośrodek interesów życiowych dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Umowa o grant została podpisana bezpośrednio między Komisją Europejską a Uniwersytetem w (…), pełniącym funkcję koordynatora konsorcjum projektu, w dniu 10 października 2024 r. Zgodnie z zasadami finansowania właściwymi dla (…), koszty kwalifikowalne projektu, w tym Pani stypendium, są refundowane w 100% ze środków budżetu Unii Europejskiej, bez udziału środków krajowych. W ramach projektu realizuje Pani indywidualnie przypisane zadania badawcze w ramach (…). Wszystkie te zadania wykonuje Pani osobiście, w ramach realizacji swojej pracy doktorskiej, nie działając przy tym na zlecenie żadnego innego podmiotu.
Realizacja tych zadań stanowi bezpośrednią, merytoryczną część realizacji celów projektu określonych w umowie grantowej. Z tytułu uczestnictwa w projekcie otrzymuje Pani od Uniwersytetu w (…) stypendium doktoranckie w wysokości 2.662,23 euro miesięcznie, na podstawie umowy stypendialnej zawartej z Uniwersytetem w (…) dnia 24 marca 2025 r. Środki na wypłatę stypendium pochodzą w całości ze środków przyznanych Uniwersytetowi w (…) w ramach umowy grantowej projektu (…).
Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie znajdą zastosowanie zapisy Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Belgii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz zapobiegania oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Warszawie dnia 20 sierpnia 2001 r. (Dz.
U. z 2004 r. Nr 211 poz. 2139 ze zm., dalej: Konwencja polsko - belgijska), zmienionej Protokołem sporządzonym w Luksemburgu dnia 14 kwietnia 2014 r. (dalej: „Protokół zmieniający”), zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisaną przez Polskę i Belgię dnia 7 czerwca 2017 r. (Dz.
U. z 2018 r. poz. 1369 dalej: „Konwencja MLI”): Stosownie do art. 21 ust. 1 Konwencji polsko-belgijskiej: Części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym Umawiającym się Państwie, bez względu na to skąd pochodzą, które nie są objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej Konwencji, mogą być opodatkowane tylko w tym Państwie. Użyte w tym przepisie określenie „może być opodatkowane tylko” oznacza przypisanie prawa do opodatkowania na zasadzie wyłączności jednemu państwu, tj. państwu w którym podatnik ma miejsce zamieszkania.
Jednakże w myśl art. 21 ust. 3 tej Konwencji: Bez względu na postanowienia ustępów 1 i 2 części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w pierwszym Umawiającym się Państwie, pochodzące z drugiego Umawiającego się Państwa, które nie są objęte postanowieniami poprzednich artykułów Konwencji, mogą być również opodatkowane w tym drugim Państwie, jeżeli te części dochodu nie są opodatkowane w pierwszym Państwie. Oznacza to, że świadczenie o charakterze stypendium otrzymane z Belgii podlega opodatkowaniu w Pani miejscu zamieszkania, tj. w Polsce, stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Brzmienie tego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.
Na podstawie art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychód należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno w postaci pieniężnej, jak i w postaci niepieniężnej, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Katalog źródeł przychodów zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl pkt 9 tego przepisu: Źródłem przychodów są m.in. inne źródła.
Na podstawie art. 20 ust. 1 przywołanej ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Otrzymywane przez Panią stypendium stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy.
W myśl art. 45 ust. 1 ww. ustawy: Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli: a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem; Na podstawie zaś art. 21 ust. 24 ustawy: Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 46, nie ma zastosowania do otrzymanych dochodów z tytułu realizacji projektu w ramach umowy o współpracy bliźniaczej (umowy twinningowej), zawartej na podstawie prawa wspólnotowego, zgodnie z którą instytucją wdrażającą jest instytucja polskiej administracji publicznej.
Zastosowanie przedmiotowego zwolnienia wymaga zatem łącznego spełnienia przesłanek określonych w lit. a) i lit. b) przytoczonego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pierwsza z nich dotyczy rodzaju środków, z których finansowane są dochody osoby fizycznej. Istotne jest nie tylko z jakich środków realizowane są dochody podatnika, ale również, aby dochody te pochodziły ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanej przez wskazane w nim podmioty, tj. rządy państw obcych, organizacje międzynarodowe lub międzynarodowe instytucje finansowe.
Niezbędne jest także, aby środki te zostały przyznane na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi podmiotami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze. Przy tym, użyte w ww. art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) pojęcie Rady Ministrów, właściwego ministra lub agencji rządowej nie oznacza Rady Ministrów, właściwego ministra lub agencji rządowej jakiegokolwiek państwa na świecie, lecz wyłącznie Rzeczypospolitej Polskiej.
W świetle powyższego, aby zostały spełnione przesłanki z lit. a) w art. 21 ust. 1 pkt 46 ww. ustawy, środki pomocowe powinny być przyznane, m.in. na podstawie umów zawartych z Radą Ministrów, właściwym ministrem lub agencjami rządowymi Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym beneficjentem tych środków, tj. adresatem przyznanej na takiej podstawie bezzwrotnej pomocy, musi być podmiot polskiego prawa publicznego bądź prywatnego.
Powyższe potwierdzają wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 360/19, potwierdzony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 650/20 oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 416/23. Druga z przesłanek natomiast określa warunek dotyczący bezpośredniej realizacji przez osobę fizyczną celów programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy i nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.
W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że treść użytego w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) ustawy, wyrazu „bezpośrednio” należy odczytywać w związku z dalszą częścią tego przepisu, z której wynika, że bezpośrednio nie realizują programu pomocowego podwykonawcy, oraz z treścią lit. a tego unormowania, która wskazuje podmioty uprawnione do przekazywania środków.
Podkreśla się również, że „nie do przyjęcia jest taka wykładnia omawianego przepisu, że do zakresu podmiotów objętych zwolnieniem podatkowym - zaliczają się również osoby będące pracownikami czy wykonawcami dzieła dla bezpośredniego wykonawcy zadań, dla realizacji których objęte zwolnieniem środki zostały przyznane, o ile zatrudnione są przy wykonywaniu prac związanych z realizacją tych zadań” (prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 230/09).
Ten sposób rozumienia warunku „bezpośredniości” znajduje odzwierciedlenie również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przykładowo w wyrokach: z 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 58/08; z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1265/09; z 13 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 48/10; z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1425/10; z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2487/10; z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2608/10; z 4 września 2012 r., sygn. akt II FSK 198/11; z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1581/11; z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1645/11 oraz z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 445/12. Uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych uznać zatem należy, że w sytuacji gdy podatnik bezpośrednio realizujący program zleca osobie fizycznej (bez względu na rodzaj umowy) wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem, dochody tej osoby otrzymane w związku z wykonaniem czynności zleconych nie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy, gdyż nie została spełniona przesłanka określona w lit. b tej regulacji.
Przy tym, podatnikiem bezpośrednio realizującym cel programu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) ustawy może być jedynie ten podmiot, któremu powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację konkretnego projektu/programu i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe jego wykonanie, niezależnie od faktu, że bezpośrednia realizacja nie jest równoznaczna z obowiązkiem osobistego wykonania przez tego podatnika czynności w ramach programu. Może on powierzyć wykonanie poszczególnych czynności, składających się na całość programu, innym podmiotom, w tym pracownikom, zleceniobiorcom lub wykonawcom dzieła.
Niemniej osoby te (wykonujące tylko pewne czynności, chociażby o charakterze merytorycznym i ściśle związane z realizacją celów programu), nie mogą być uznane za podatników realizujących bezpośrednio cel programu. Zatrudnione osoby nie ponoszą bowiem odpowiedzialności za realizację projektu (nie są stroną umowy o dofinasowanie projektu określającej prawa i obowiązki stron). Wykonują jedynie zadania wynikające z umów zawartych z podatnikiem bezpośrednio realizującym cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.
W przedstawionej sytuacji, nie jest spełniony warunek dotyczący przyznania wskazanych we wniosku środków stanowiących pomoc bezzwrotną podmiotom prawa polskiego na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z Radą Ministrów RP, czy właściwego ministra polskiego rządu lub polskiej agencji rządowej, agencji wykonawczej, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) ustawy. Z opisu sprawy wprost bowiem wynika, że bezzwrotna pomoc udzielana jest podmiotowi Belgijskiemu, a środki nie zostały przyznane na podstawie jednostronnej deklaracji, lub umowy zawartej z podmiotem udzielającym tej pomocy przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze.
Należy podkreślić, że obydwie przesłanki wynikające z treści art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych muszą być spełnione łącznie. W konsekwencji, wskazany we wniosku grant, nie korzysta ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie zostały spełnione warunki tego zwolnienia z lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Niezależnie od powyższego zauważam, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ww. ustawy: Wolne od podatku dochodowego jest część dochodów osób, o których mowa w art. 3 ust. 1 , przebywających czasowo za granicą i uzyskujących dochody z tytułu stypendiów - w wysokości stanowiącej równowartość diety z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, za każdy dzień, w którym było otrzymywane stypendium, Wysokość kwoty objętej ww. zwolnieniem stanowiącej równowartość diety z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, za każdy dzień, w którym było otrzymywane stypendium, należy określić w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2190).
Według § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia: Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej w poszczególnych państwach jest określona w załączniku do rozporządzenia. W załączniku do tego rozporządzenia określającego „Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej oraz limitu na nocleg w poszczególnych państwach” w poz. 13 wskazano, że dieta w przypadku podróży do Belgii wynosi 55 EUR za dobę. Podkreślam, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa - zwolnienia podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego.
Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową. Wobec tego, że ogólnej definicji stypendium nie można znaleźć ani w przepisach prawa podatkowego, ani w przepisach innych gałęzi prawa, dla ustalenia jego znaczenia należy posłużyć się wykładnią językową. „Stypendium” oznacza okresową pomoc finansową z funduszów państwowych, społecznych lub prywatnych głównie dla studentów, uczniów, pracowników nauki.
Z prawnego punktu widzenia chodzi zatem o świadczenie okresowe, głównie pieniężne, spełniane na rzecz oznaczonej osoby i mające na celu wspieranie jej działań służących zdobywaniu wiedzy bądź twórczości naukowej lub artystycznej. Termin stypendium użyty w art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza więc pomoc finansową w postaci okresowego świadczenia (głównie) pieniężnego spełnianego na rzecz oznaczonej osoby i mającego na celu wspieranie jej działań służących m.in. zdobywaniu wiedzy, twórczości naukowej, realizacji badań naukowych.
W świetle przedstawionych przez Pana informacji należy przyjąć, że świadczenie pieniężne, które otrzymała Pani w związku z realizacją projektu badawczego mieści się w pojęciu stypendiów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ustawy. Oznacza to, że uzyskany przychód może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a tej ustawy, do wysokości limitu określonego w powołanym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej.
Natomiast ewentualna nadwyżka ponad kwotę objętą zwolnieniem przedmiotowym, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem, w przedmiotowej sprawie opodatkowaniu będzie podlegała nadwyżka ponad kwotę korzystającą ze zwolnienia na podstawie powołanego wyżej art. 21 ust. 1 pkt 23a ustawy o PIT i tylko ta kwota będzie podlegała wykazaniu w zeznaniu rocznym składanym w Polsce. Reasumując, w powyższym zakresie Pani stanowisko jest nieprawidłowe, gdyż otrzymane przez Panią środki pieniężne nie korzystają z powołanego przez Panią art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
W trybie wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie prowadzimy postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku - nie prowadzi postępowania dowodowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.