Opis stanu faktycznego
Wnioskodawczyni oraz Zainteresowany niebędący stroną postępowania (dalej: Wnioskodawcy) są osobami fizycznymi podlegającymi nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o PIT. 29 grudnia 2006 r. zawarli z X z siedzibą w A (dalej: Bank) umowę kredytu nr (...) indeksowanego kursem CHF (dalej: Umowa). Na podstawie Umowy Bank X zobowiązał się do wypłaty na rzecz Wnioskodawców kredytu na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego, kwoty należnej prowizji z tytułu udzielenia kredytu oraz kosztów opłaty sądowej za wpis hipoteki (dalej: Kredyt).
Kwota Kredytu została wyrażona w polskich złotych (dalej: PLN) i była waloryzowana we frankach szwajcarskich (dalej: CHF) według kursu kupna waluty z tabeli kursowej X. Od momentu zawarcia Umowy Wnioskodawcy systematycznie spłacali raty kapitałowo-odsetkowe Kredytu. Bazując na doniesieniach medialnych o zawartych w umowach kredytowych waloryzowanych w CHF klauzulach abuzywnych Wnioskodawcy zdecydowali się podjąć działania zmierzające do podważenia Umowy i zainicjowali postępowanie sądowe, w którym stroną pozwaną był następca prawny pierwotnego kredytodawcy, tj. Bank Y. z siedzibą w A (dalej: Bank Y).
Postępowanie toczyło się przed Sądem Okręgowym w (...), a Sąd wydał nieprawomocny wyrok zasądzający od Banku na rzecz Wnioskodawców kwotę 409.473,36 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od płatności ww. kwoty od 9 marca 2024 r. do dnia zapłaty. Następnie w wyniku apelacji sprawa trafiła do Sądu Apelacyjnego w (...), a równolegle Bank Y wezwał Wnioskodawców do zapłaty kwoty 349.999,98 PLN tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, na wypadek nieważności umowy, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od płatności tej kwoty.
W wyniku prowadzonych negocjacji Wnioskodawcy oraz Bank Y (łącznie dalej: Strony) podjęli decyzję o podpisaniu ugody, na podstawie której zdecydowali o polubownym rozstrzygnięciu zaistniałego między nimi sporu w zakresie wzajemnie przysługujących im roszczeń będących przedmiotem ww. sporu sądowego (dalej: Ugoda). W Ugodzie Strony potwierdziły następujące ustalenia finansowe: • Wnioskodawcy wpłacili na rzecz Banku łączną kwotę 759.473,31 PLN, spłacając kredyt w całości; • Bank wypłacił Wnioskodawcom kapitał w wysokości 349.999,98 PLN.
W ramach zawartej Ugody Bank Y zobowiązał się do zapłaty kwoty 450.000 PLN tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności. Dodatkowo w ramach Ugody Bank Y zobowiązał się do zwrotu kosztów postępowania w kwocie 22.600 PLN. Kwoty te, zgodnie z dyspozycją Wnioskodawców, zostały podzielone na dwie równe części i przelane na ich odrębne rachunki bankowe.
Ponadto w związku z zawarciem Ugody Wnioskodawcy oświadczyli, że zrzekają się, odstępują od i rezygnują z: - dochodzenia od Banku Y roszczeń pieniężnych wynikających z lub związanych z zawarciem Umowy oraz zakresem informacji, jakie Klient otrzymał przed zawarciem Umowy (w tym dotyczących ryzyka kursowego), w tym roszczenia o: · zwrot pozostałej części kwot wpłaconych na rzecz Banku, · wynagrodzenie za korzystanie przez Bank ze środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta lub odsetek, · odszkodowanie lub zadośćuczynienie za szkodę majątkową i/lub niemajątkową poniesioną przez Klienta i/lub · waloryzację środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta; - dochodzenia od Banku pozostałych roszczeń zasądzonych w nieprawomocnym wyroku, w szczególności w zakresie przekraczającym kwotę, o której mowa w Ugodzie, oraz podejmowania działań zmierzających do egzekucji wyroku, w przypadku jego ewentualnego uprawomocnienia się.
Ponadto Wnioskodawcy zobowiązali się w terminie 3 dni kalendarzowych od dnia zawarcia Ugody złożyć pismo procesowe, w którym cofną pozew (wraz ze zrzeczeniem się roszczeń) z uwagi na zawartą Ugodę, oraz przesłać jego odpis do pełnomocnika Banku wraz z potwierdzeniem nadania do Sądu. Natomiast Bank Y oświadczył, że w pełni zrzeka się, odstępuje od i rezygnuje z dochodzenia od Kredytobiorcy wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub związanych z jej zawarciem lub wykonaniem, w tym w szczególności kwot dochodzonych od Wnioskodawców.
W związku z powyższym Wnioskodawcy powzięli wątpliwości czy otrzymanie od Banku Y wyżej wymienionych kwot będzie oznaczało powstanie po ich stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Uzupełnienie wniosku Zwrot kosztów postępowania ustalony w ugodzie był zwrotem kosztów postępowania na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Obejmował on zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości jednokrotności stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a także zwrot opłaty od pozwu.
Kwoty uzgodnione w przedmiotowej ugodzie Bank wypłacił na rzecz Wnioskodawczyni i Zainteresowanego 8 maja 2026 r.
Pytania
1. Czy kwota w wysokości 450.000 PLN, którą otrzymali Wnioskodawcy na podstawie Ugody, wypłacona tytułem zwrotu świadczenia nienależnego wpłaconego przez Wnioskodawców na rzecz Banku Y, stanowiącego nadwyżkę ponad kwotę wypłaconego im przez Bank Y kapitału Kredytu oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności, będzie stanowiła dla Wnioskodawców przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT?
2. Czy kwota w wysokości 22.600 PLN, którą otrzymali Wnioskodawcy na podstawie Ugody tytułem zwrotu kosztów postępowania, będzie stanowiła dla Wnioskodawców przychód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1 W ocenie Wnioskodawców, kwota w wysokości 450.000 PLN, którą otrzymali na podstawie Ugody, wypłacona tytułem zwrotu świadczenia nienależnego wpłaconego przez Wnioskodawców na rzecz Banku Y, stanowiącego nadwyżkę ponad kwotę wypłaconego im przez Bank Y kapitału Kredytu oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawców przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 9 ust. 2 Ustawy o PIT, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Zgodnie art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9,10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem PIT podlega, co do zasady, każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Przy czym analiza uregulowanej w art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT definicji przychodu prowadzi do wniosku, że przychodem jest tylko takie świadczenie, które skutkuje powstaniem określonego przyrostu majątkowego o charakterze definitywnym, niemającym charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu Ustawy o PIT można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o PIT wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Jednym ze źródeł, które zostało uregulowane w art. 10 ust. 1 pkt 9 są „inne źródła”.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. Ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy o PIT, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Z kolei zgodnie z art. 69 ust. 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 z późn. zm., dalej: Prawo bankowe), przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Mając na uwadze, że istotą umowy kredytu jest czasowe udostępnienie kapitału (środków pieniężnych) kredytobiorcy, który jest zobowiązany do jego zwrotu w całości na warunkach określonych w umowie kredytu, otrzymanie kredytu nie wiąże się z powstaniem po stronie kredytobiorcy przychodu, ponieważ przyrost majątkowy związany z otrzymaniem środków pieniężnych ma charakter zwrotny. Jak wskazano wyżej, przychód może powstać również wskutek wystąpienia zdarzenia powodującego zmniejszenie zobowiązań podatnika wobec innych podmiotów.
W przypadku umowy kredytowej takim zdarzeniem mogłoby być umorzenie części lub całości kredytu, które sprawiałoby, że kredytobiorca nie jest zobowiązany do zwrotu części lub całości otrzymanego kapitału. W przypadku Wnioskodawców nie mamy jednak do czynienia z ww. sytuacją. Na podstawie Ugody Strony uzgodniły, że Wnioskodawcy zwrócili Bankowi Y całą kwotę wypłaconego kapitału Kredytu.
Mając jednak na uwadze, że suma świadczeń, które wypłacili Wnioskodawcy na rzecz Banku Y tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu przekracza otrzymaną kwotę kapitału Kredytu, w zakresie w jakim te świadczenia przekraczają kapitał Kredytu stanowią one nadwyżkę ponad kapitał, który został wypłacony Wnioskodawcom. Wnioskodawcy przekazując Bankowi Y środki w kwocie przewyższającej kwotę udzielonego Kredytu w praktyce pomniejszyli swój majątek kosztem Banku Y. Zwrot tej kwoty stanowi zatem „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia majątku Wnioskodawców i nie można w takim wypadku mówić o powstaniu po ich stronie przychodu.
Takie stanowisko zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej z 5 czerwca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.418.2025.1.MKA, gdzie Dyrektor KIS analizując analogiczną sytuację wskazał, że: „W opisanej przez Pana sytuacji bank dokonując wyliczenia ostatecznej kwoty do wypłaty na Pana rzecz uwzględni poniesione wcześniej przez Pana koszty w związku z zawarciem umowy kredytowej. Przy czym kwota zwrotu stanowić będzie nadwyżkę wpłaconych przez Pana środków ponad wypłacony Panu kapitał. Zatem kwota zwrotu uwzględniona w ugodzie nie spowoduje faktycznego przyrostu w Pana majątku, a jedynie "wyrównanie" wcześniejszego zmniejszenia w Pana majątku.
Wobec tego zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Zatem otrzymana przez Pana na podstawie ugody kwota roszczenia nie będzie stanowiła dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy”.
Dyrektor KIS przedstawił podobne stanowisko m.in. w interpretacjach indywidualnych z: • 26 czerwca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.494.2025.1. MKA, • 3 marca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.62.2025.1.KF, • 21 stycznia 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.897.2024.2.BM.
Mając powyższe na względzie, kwota w wysokości 450.0000 PLN, którą otrzymali Wnioskodawcy na podstawie Ugody, wypłacona tytułem zwrotu świadczenia nienależnego wpłaconego przez Wnioskodawców na rzecz Banku Y stanowiącego nadwyżkę ponad kwotę wypłaconego im przez Bank Y kapitału Kredytu oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawców przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
Ad 2 W ocenie Wnioskodawców, kwota w wysokości 22.600 PLN, którą otrzymali na podstawie Ugody tytułem zwrotu kosztów postępowania, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawców przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT. Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 2 Ustawy o PIT, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Zgodnie art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9,10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem PIT podlega, co do zasady, każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Przy czym analiza uregulowanej w art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT definicji przychodu prowadzi do wniosku, że przychodem jest tylko takie świadczenie, które skutkuje powstaniem określonego przyrostu majątkowego o charakterze definitywnym, niemającym charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu Ustawy o PIT można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o PIT wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Jednym ze źródeł, które zostało uregulowane w art. 10 ust. 1 pkt 9, są „inne źródła”.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. Ustawy o PIT za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy o PIT, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Z kolei zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm., dalej: k.p.c.) strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W związku z powyższym zwrot kosztów procesu, w tym w szczególności kosztów zastępstwa procesowego, ma charakter wyłącznie zwrotu wydatków poniesionych wcześniej przez powoda.
Zwrot ten nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota wypłacona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższa faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. W przypadku Wnioskodawców mamy do czynienia z sytuacją, w której na podstawie zawartej Ugody została zwrócona na ich rzecz kwota kosztów postępowania w wysokości 22.600 PLN. Wymieniona kwota stanowi zwrot uiszczonych wcześniej przez Wnioskodawców środków i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Wnioskodawców wydatków z tego tytułu.
Wobec tego, skoro mamy do czynienia ze zwrotem kosztów, które wcześniej podatnicy ponieśli z własnego majątku, należy uznać, że zwrot ten nie będzie stanowił dla Wnioskodawców przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów nie wystąpiło realne i definitywne przysporzenie majątkowe. W konsekwencji otrzymana od banku kwota 22.600 PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Takie stanowisko zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej z 16 października 2025 r., sygn. 0112-KDWL.4011.138.2025.1.DK, gdzie Dyrektor KIS analizując analogiczną sytuację wskazał, że: „Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zwrot kosztów procesu - kosztów zastępstwa, w ramach zawartej ugody pozasądowej, nie powoduje/nie będzie powodował powstania po stronie Kredytobiorcy przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez bank kwota nie przewyższa/nie będzie przewyższała poniesionych przez Kredytobiorcę wydatków z tego tytułu.
Zwrócone Pani koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły przysporzenia po Pani stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z Pani własnych środków, a następnie na podstawie ugody zostały Pani zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów - nie będzie więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego będzie obojętna podatkowo.
Zatem zwrot na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego w ramach zawartej z bankiem ugody nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji nie będzie Pani zobowiązana do wykazania ww. kwoty w zeznaniu podatkowym ani zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu”. Mając powyższe na względzie kwota w wysokości 22.600 PLN, którą otrzymali Wnioskodawcy na podstawie Ugody tytułem zwrotu kosztów postępowania, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawców przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Skutki podatkowe zwrotu nadpłaty ponad kapitał udostępnionego kredytu Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
W analizowanej sprawie po Państwa stronie w związku z zawarciem ugody nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego z tytułu zwrotu przez Bank świadczenia nienależnego wpłaconego wcześniej przez Państwa na rzecz Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych. Otrzymają Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota zwrotu otrzymana na podstawie ugody z Bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą Państwu kwotę uznać za dochód podlegający opodatkowaniu.
Wobec powyższego wypłata przez bank na Państwa rzecz zwrotu nadpłaconych środków jest dla Państwa neutralna podatkowo i nie powoduje po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym nie ciąży na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Skutki podatkowe wypłaty części odsetek ustawowych Odnosząc się do kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie, instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795), zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego.
Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis ten zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zwrot wpłaconych przez Państwa środków tytułem wykonania umowy kredytu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tak więc wypłacone z tego tytułu odsetki ustawowe podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro odsetki te korzystają ze zwolnienia, to z tytułu wypłaty tych odsetek nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Zatem Państwa stanowisko, że „kwota w wysokości 450.000 PLN, którą otrzymali Państwo na podstawie Ugody, wypłacona tytułem zwrotu świadczenia nienależnego wpłaconego przez Wnioskodawców na rzecz Banku Y stanowiącego nadwyżkę ponad kwotę wypłaconego im przez Bank Y kapitału Kredytu oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności, nie będzie stanowiła dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT” jest w części nieprawidłowe, gdyż odsetki ustawowe będące częścią tej kwoty stanowią dla Państwa przychód, ale zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów postępowania sądowego Odnosząc się do skutków podatkowych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i wniesionej do sądu opłaty, zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.): Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów koszty procesu (w tym zastępstwa prawnego i opłaty sądowej) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie powoduje więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższa faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. Tak więc zwrot faktycznie poniesionych przez Państwa kosztów postępowania nie stanowi po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia. W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zostały one wydane w indywidualnej sprawie i nie mają zastosowania w sprawie będącej przedmiotem Państwa wniosku. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania Pani A.A (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art.
53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.