Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Wróć do art. 21
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 2

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 22 października 2026 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.517.2026.3.ENB

Interpretacja aktualnaStanowisko nieprawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaMożliwość skorzystania z ulgi na powrót.

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości skorzystania z ulgi na powrót. W odpowiedzi na wezwania uzupełnił go Pan 17 września oraz 15 października 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W 2019 r. wyjechał Pan do pracy w Niemczech. Od 2020 r. do 2024 r. był Pan rezydentem podatkowym w Niemczech (nie posiada Pan certyfikatu, ale posiada inny dokument potwierdzający). Pod koniec 2024 r. powrócił Pan do kraju i rozpoczął Pan pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Składając deklarację PIT za rok 2025 zastosował Pan w niej ulgę na powrót. Przed zastosowaniem ulgi dzwonił Pan kilkukrotnie na infolinię Krajowej Informacji Podatkowej, na której po przedstawieniu sytuacji potwierdzono, iż może Pan skorzystać z ulgi na powrót. Po złożeniu deklaracji umówił Pan wizytę w US celem potwierdzenia, aby nie musiał Pan płacić odsetek.

Niestety poinformowano Pana, że nie może Pan skorzystać z ulgi na powrót, z tego powodu, że rozliczał się Pan w Polsce i tym przyznawał się, że jest rezydentem w naszym kraju. Tłumaczył Pan, że musiał złożyć deklarację w Polsce celem uzyskania zaświadczenia dla urzędu skarbowego w Niemczech o ewentualnie uzyskanych dochodach w Polsce. Bez tego nie mógł się Pan rozliczyć z urzędem w Niemczech. Uzupełniając wniosek wyjaśnił Pan, że posiada obywatelstwo polskie. Wyjazd podyktowany był długofalowymi planami osobistymi. Poza podjęciem pracy był plan na osiedlenie się w tym kraju. Do Polski przyjechał Pan 9 września 2024 r. W latach 2021, 2022, 2023 nie przebywał Pan w Polsce dłużej niż 183 dni.

Do Polski przyjeżdżał Pan średnio co dwa miesiące, na około 5 dni w celu odwiedzenia rodziny. W Polce spędził Pan w 2021 r. – 110 dni, w 2022 r. – 60 dni, w 2023 r. – 70 dni, w 2024 r. – 140 dni. Przez te lata nie miał Pan meldunku w Niemczech, ale podlegał Pan tam opodatkowaniu. W latach 2021, 2022, 2023 oraz do 9 września 2024 r. Pana stałym miejscem zamieszkania – w rozumieniu stałego ogniska domowego – były Niemcy. W latach 2021, 2022, 2023 oraz w okresie do 9 września 2024 r. Pana powiązania osobiste z Polską wynikały z faktu, że w kraju zamieszkiwała Pana żona oraz dzieci. Podkreśla Pan jednak, że Pana relacje osobiste i struktura gospodarcza były w tym okresie ściśle podzielone.

Pana żona była w Polsce aktywna zawodowo, osiągała własne dochody ze stosunku pracy i pozostawała w pełni samodzielna finansowo. W latach 2021, 2022, 2023 oraz 2024 Pana powiązania osobiste z Niemcami miały charakter samodzielny i opierały się na silnej integracji społecznej. Na terytorium Niemiec nie zamieszkiwała z Panem najbliższa rodzina. Pana powiązania osobiste obejmowały przede wszystkim trwałe relacje towarzyskie w miejscu zamieszkania oraz w środowisku zawodowym. Zbudował Pan szerokie grono znajomych i przyjaciół, wspólnie organizowaliście Państwo czas wolny i uczestniczyliście w lokalnym życiu.

O trwałości i głębokości tych relacji świadczy fakt, że z wieloma z tych osób utrzymuje Pan regularny kontakt do dnia dzisiejszego. W latach 2021, 2022, 2023, 2024 Pana powiązania majątkowe i gospodarcze z Polską wynikały wyłącznie z faktu pozostawania w związku małżeńskim oraz konieczności zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych Pana rodziny. Sytuacja ta obejmowała nieruchomości i kredyt. Posiadał Pan wraz z żoną współwłasność małżeńską. Nieruchomość otrzymał Pan w drodze dziedziczenia (spadku). Zaciągnęliście Państwo kredyt, który w całości został przeznaczony na cele budowlane, gdzie mieszkała Pana żona wraz z dziećmi. Posiadał Pan w Polsce konto bankowe, w tym konto walutowe.

Konta te służyły Panu do bieżącego zarządzania swoimi finansami. Konto walutowe w EURO służyło Panu do codziennych opłat podczas pobytu za granicą. Konto w złotych służyło do regulowania stałych zobowiązań w tym rat kredytu. Posiadał Pan polską umowę na telefon. Korzystanie z usług polskich na terytorium Niemiec było podyktowane jedynie względami ekonomicznymi – polskie taryfy były większe oraz tańsze. Posiadał Pan pojazd zarejestrowany w Polsce, który stacjonował zwykle w Polsce i służył Panu wyłącznie do poruszania się po terytorium Polski w trakcie Pana okresowych przyjazdów urlopowych.

Udzielając odpowiedzi na pytanie związane z powiązaniami majątkowymi w Niemczech (np. w zakresie źródła dochodów, nieruchomości, wynajmowane nieruchomości, inwestycje, ubezpieczenia na życie lub majątkowe, konta bankowe, oszczędności, kredyty, ruchomości, samochód, umowy o świadczenie dla Pana usług np. telefonia komórkowa, internet, media itp.) wyjaśnił Pan, że w latach 2021, 2022, 2023, 2024 Pana powiązania majątkowe i gospodarcze na terytorium Niemiec były bezpośrednio związane z Pana stałym zatrudnieniem i obejmowały źródła dochodów i świadczenia socjalne. Pana jedynym źródłem utrzymania była stała praca w Niemczech.

Ponadto ze względu na Pana status zawodowy i rezydencjonalny w Niemczech, niemiecka kasa rodzinna przyznała Panu i wypłacała niemieckie świadczenie rodzinne Kindergeld. Fakt ten potwierdza, że był Pan w pełni włączony w niemiecki system gospodarczo-socjalny. Był Pan zintegrowany z niemieckim systemem zabezpieczania społecznego. Posiadał Pan stałe, obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne w niemieckiej kasie chorych (...). Z osiąganych w Niemczech dochodów na bieżąco finansował Pan swoje codzienne koszty.

Prace w Niemczech wykonywał Pan do 6 września 2024 r. Podczas okresowych i krótkotrwałych przyjazdów do Polski, każdorazowo zamieszkiwał Pan w domu stanowiącym małżeńską współwłasność, w którym na stałe przebywała Pana żona i dzieci. Przed zakończeniem budowy nocował Pan u jej rodziców, bądź u swoich rodziców. Swoim majątkiem zarządzał Pan z terytorium Niemiec, gdzie stale Pan przebywał, pracował i prowadził codzienne gospodarstwo domowe.

Polegało to konkretnie na bieżącym dysponowaniu środkami finansowymi z poziomu Niemiec, zdalnej obsłudze zobowiązań w Polsce korzystając z bankowości elektronicznej z terytorium Niemiec wykonywał Pan opłaty na kredyt ratalny oraz na koszty utrzymania domu, w którym mieszkała żona z dziećmi. W latach 2021-2024 Pana aktywność społeczna i kulturalna koncentrowała się na terytorium Niemiec, gdzie prowadził Pan codzienne życie towarzyskie, budował Pan relacje z przyjaciółmi oraz uczestniczył Pan w lokalnych wydarzeniach kulturalnych. W żadnym z państw nie przynależał Pan do partii politycznych ani formalnych organizacji czy klubów.

W odniesieniu do aktywności obywatelskiej wyjaśnia Pan, iż brał udział w wyborach podczas krótkiego pobytu urlopowego, co miało charakter incydentalny i nie zmieniło faktu stałego bytowania w Niemczech. W badanym okresie prowadził Pan dwa niezależne gospodarstwa domowe co było bezpośrednią konsekwencją Pana sytuacji życiowej. W Niemczech w sposób ciągły prowadził Pan gospodarstwo domowe, decydował o codziennych wydatkach, dokonywał zakupów spożywczych i gospodarczych. W Polsce oddzielne gospodarstwo domowe prowadziła Pana małżonka, która była w pełni samodzielna finansowo, pracowała i osiągała własne dochody, z których pokrywała bieżące koszty utrzymania dzieci i domu.

W latach 2021, 2022, 2023, 2024 zazwyczaj i przez przeważającą część każdego roku przebywał Pan na terytorium Niemiec. W Niemczech posiadał Pan obowiązkowe ubezpieczenie w kasie chorych i na terytorium tego kraju korzystał Pan również z opieki zdrowotnej. Ponadto w Niemczech pobierał Pan legalnie przyznane Panu świadczenie na dzieci. W Polsce nie korzystał Pan w tym okresie z zasiłków ani świadczeń społecznych. Z polskiej opieki zdrowotnej korzystał Pan wyłącznie w sytuacjach nagłych lub incydentalnych podczas krótkiego pobytu urlopowego w kraju. Ze świadczeń społecznych i zdrowotnych korzystał Pan w Niemczech oraz incydentalnie w Polsce.

Odpowiadając na pytanie, z jakiego powodu nie mógł się Pan rozliczyć z urzędem w Niemczech bez zaświadczeń z Polski, wskazał Pan, że tego powodu akurat nie jest w stanie wyjaśnić. Za każdym razem biuro podatkowe w Niemczech prosiło Pana o ten dokument. Faktem jest to, że Pana żona była aktywna zawodowo i jej dochody też musiał Pan przedstawić do urzędu niemieckiego. Za lata 2021, 2022 i 2023 składał Pan zeznania. Jeśli dobrze Pan pamięta, to były to zeznania PIT-36 ZG – wykazywał Pan w nich dochody osiągnięte za granicą. Składał Pan jeszcze zeznanie PIT-39 za sprzedaż nieruchomości.

Odpowiadając na pytanie jaki adres zamieszkania wskazywał Pan w składanych w Polsce zeznaniach – polski czy niemiecki, wyjaśnił Pan, że wskazywał adres polski z uwagi na szybkość przesyłu korespondencji. Gdyby musiał Pan coś uzupełnić, taki list trafił na adres do domu, w którym mieszkała żona, która informowała Pana o tym i przesyłała zdjęcia korespondencji. Odpowiadając na pytanie jaki adres zamieszkania wskazywało/potwierdzało wydawane dla Pana zaświadczenie – Polski czy niemiecki – wskazał Pan, że zawsze wypełniał Pan ten dokument sam i zawsze wpisywał tam adres swojego meldunku w Polsce.

W Polsce podlega Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowego i osiąga dochody z tytułu umowy o pracę. Nie posiada Pan certyfikatu rezydencji. Niemiecki urząd bardzo rzadko wydaje taki dokument. Posiada Pan zapis na rozliczeniach z urzędem niemieckim, że jest rezydentem podatkowym.

Taki zapis znajduje się na każdym dokumencie (potwierdzeniu rozliczenia) z urzędu skarbowego w Niemczech od 2020 r. do 2024 r. Posiada Pan także umowę o pracę, badania lekarskie, korespondencję z Kasą zdrowotną (...), zagraniczne zeznania podatkowe, zagraniczne (PIT) posiada Pan dokumenty na okres 2020-2024. W latach 2021, 2022, 2023 oraz w okresie do 8 września 2024 r. posiadał Pan miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Niemiec zgodnie z wewnętrznym prawem tego kraju. Wynikało to z faktu stałego, fizycznego przebywania na terytorium Niemiec przez przeważającą część każdego roku kalendarzowego oraz osiągania tam całości dochodów.

Powyższe znajduje odzwierciedlenie w wiążących decyzjach podatkowych (Steuerbescheid) wydawanych corocznie przez niemiecki organ podatkowy (Finanzamt), w których był Pan formalnie i bezsprzecznie kwalifikowany jako niemiecki rezydent podatkowy podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (unbeschränkte Steuerpflicht). Pana dzieci w spornym okresie były małoletnie. W (...) 2022 r. przysposobił Pan syna A, natomiast w (...) 2023 r. urodził się Pana syn B. Jako rodzic uczestniczył Pan w utrzymaniu swoich małoletnich dzieci.

Celowi temu służyły transfery środków finansowych osiąganych z pracy w Niemczech na rachunek bankowy w Polsce, z których pokrywane były bieżące potrzeby życiowe oraz koszty opieki nad dziećmi. Fakt ten nie zmienia jednak okoliczności, że Pana osobiste centrum życiowe (codzienne funkcjonowanie, praca, relacje społeczne) w tym okresie było w pełni skoncentrowane w Niemczech, gdzie przebywał Pan przez przeważającą część roku. W latach 2021, 2022, 2023 oraz do 8 września 2024 r. Pana majątek nieruchomy w Polsce obejmował wyłącznie grunt uzyskany tytułem darmowym (darowizna/spadek).

Przedmiotowa nieruchomość gruntowa została przez Pana podzielona geodezyjnie, w wyniku czego powstało 5 działek, w tym działka, na której realizowana była budowa wspomnianego domu na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych rodziny, oraz grunt zbyty, co wykazano w deklaracji PIT-39. W badanym okresie nie posiadał Pan w Polsce żadnych innych nieruchomości. Przedmiotowy dom jednorodzinny stanowiący małżeńską wspólność został formalnie oddany do użytku w dniu (…) 2023 r., przy czym Pana małżonka zamieszkiwała w nim i prowadziła tam swoje odrębne, samodzielne gospodarstwo domowe już od 2022 r. (w trakcie trwania prac wykończeniowych).

Podkreśla Pan, że fakt wcześniejszego zamieszkania żony w tym budynku, jak i jego późniejsze formalne oddanie do użytkowania w (…) 2023 r., służyły wyłącznie zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Pana rodziny w kraju. Zdarzenia te w żaden sposób nie wpłynęły na zmianę Pana rezydentury podatkowej – przez cały ten okres, w latach 2022-2023 oraz do września 2024 r., nadal nieprzerwanie i samodzielnie mieszkał Pan, prowadził gospodarstwo domowe oraz pracował na terytorium Niemiec. Pana przyjazdy do Polski miały charakter wyłącznie krótkotrwałych, okresowych odwiedzin małoletnich dzieci i żony w trakcie urlopów.

Pytania

Czy w przedstawionej sytuacji może Pan skorzystać z ulgi na powrót?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie może Pan skorzystać z ulgi na powrót: 4 lata był Pan rezydentem w kraju UE i posiada Pan dokumenty. Nie mieszkał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (oprócz urlopu).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.

Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Wolne od podatku dochodowego są przychody podatnika, który przeniósł miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł, osiągnięte: a) ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy, b) z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8, c) z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30c albo art. 30ca albo ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, d) z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych, licząc od początku roku, w którym podatnik przeniósł to miejsce zamieszkania, albo od początku roku następnego, z zastrzeżeniem ust. 39, 43 i 44. Na podstawie art. 21 ust. 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przy obliczaniu kwoty przychodów podlegających zwolnieniu od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie uwzględnia się przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie niniejszej ustawy, zwolnionych od podatku dochodowego oraz od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 21 ust. 43 ustawy: Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 152, przysługuje pod warunkiem, że: 1) w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podatnik podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz 2) podatnik nie miał miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obejmującym: a) trzy lata kalendarzowe poprzedzające bezpośrednio rok, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz b) okres od początku roku, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do dnia poprzedzającego dzień, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz 3) podatnik: a) posiada obywatelstwo polskie, Kartę Polaka lub obywatelstwo innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej lub b) miał miejsce zamieszkania: - nieprzerwanie co najmniej przez okres, o którym mowa w pkt 2, w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej, Australii, Republice Chile, Państwie Izrael, Japonii, Kanadzie, Meksykańskich Stanach Zjednoczonych, Nowej Zelandii, Republice Korei, Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej lub Stanach Zjednoczonych Ameryki, lub - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat kalendarzowych poprzedzających okres, o którym mowa w pkt 2, oraz 4) posiada certyfikat rezydencji lub inny dowód dokumentujący miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w okresie niezbędnym do ustalenia prawa do tego zwolnienia, oraz 5) nie korzystał uprzednio, w całości lub w części, z tego zwolnienia – w przypadku podatników, którzy ponownie przeniosą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl natomiast art. 21 ust. 44 ustawy: Suma przychodów zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 85 528 zł. Ponadto z art. 53 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2021 r. poz. 2105) wynika, że: Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy zmienianej w art. 1, ma zastosowanie do podatników, którzy przenieśli miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po dniu 31 grudnia 2021 r. Ulga, o której mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polega na zwolnieniu od podatku dochodowego niektórych przychodów osiągniętych w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych przez podatników, którzy w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Polski po dniu 31 grudnia 2021 r. podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Jednakże w celu skorzystania z ww. „ulgi na powrót” spełnione muszą być również dodatkowe warunki określone w art. 21 ust. 39, 43 i 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dla zastosowania ww. zwolnienia przedmiotowego jest więc istotne m.in. aby przeniesienie miało miejsce po 31 grudnia 2021 r. oraz aby podatnik nie miał miejsca zamieszkania na terytorium Polski zarówno w okresie obejmującym trzy lata kalendarzowe poprzedzające bezpośrednio rok, w którym zmienił miejsce zamieszkania na Polskę, jak i w okresie od początku roku, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Polski, do dnia poprzedzającego dzień, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestie związane z posiadaniem miejsca zamieszkania na terytorium Polski zostały uregulowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy: Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy: Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Zgodnie z art. 3 ust. 2a ww. ustawy: Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy). W myśl natomiast art. 4a ustawy: Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego.

Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynika to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych. Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a, 2b ww. ustawy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Ocena czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie, z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Objaśnień podatkowych z 29 kwietnia 2021 r. wydanych przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Celem objaśnień jest przedstawienie sposobu prawidłowego wypełnienia obowiązków podatkowych przez osoby fizyczne w Polsce, bowiem rezydencja podatkowa nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności. Centrum, czyli „skoncentrowanie” interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej itp. W praktyce czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci.

Wyjazd do innego państwa wraz z całą rodziną w większości przypadków powodować będzie przeniesienie centrum interesów osobistych do tego państwa. Natomiast wyjazd do pracy za granicę, podczas gdy małżonek oraz dzieci pozostają w Polsce, powodować będzie najczęściej utrzymanie centrum interesów osobistych na terytorium Polski. W przypadku osób żyjących samodzielnie należy w szczególności uwzględnić, w którym państwie prowadzone jest samodzielne gospodarstwo domowe i w którym państwie podatnik uczestniczy w życiu towarzyskim, kulturalnym lub politycznym.

W zakresie centrum interesów gospodarczych Objaśnienia wskazują, że w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd. Przy czym z Objaśnień tych należy wywieść, że okoliczność położenia ośrodka interesów życiowych w Polsce potwierdza posiadanie w Polsce współmałżonka i dzieci, nieruchomości.

Z przedstawionych przez Pana okoliczności wynika m.in., że w latach 2021, 2022, 2023 oraz w okresie do 9 września 2024 r. Pana powiązania osobiste z Polską wynikały z faktu, że w kraju zamieszkiwała Pana żona oraz dzieci, tj. syn przysposobiony w 2022 r. i syn, który urodził się w 2023 r. W tym okresie z Polską łączyły Pana nie tylko powiązania osobiste, ale również ścisłe powiązania majątkowe. W Polsce bowiem – jak Pan wskazał – był Pan właścicielem (współwłasność małżeńska) nieruchomości, która została podzielona na 5 działek. Na jednej z działek budował Pan dla swojej rodziny dom, na którą to budowę zaciągnął Pan wraz z małżonką w Polsce kredyt.

W Polsce posiadał Pan konto bankowe, w tym konto walutowe, które służyły Panu do bieżącego zarządzania finansami, w tym konto walutowe służyło Panu do codziennych opłat podczas pobytu za granicą, a konto w złotych do regulowania rat kredytu. Ponosił Pan koszty utrzymania domu, w którym mieszkała żona z dziećmi. W Polsce posiadał Pan umowę na telefon i zarejestrowany pojazd. W Polsce uzyskał Pan dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości na co wskazuje złożenie PIT-39. W Polsce również brał Pan udział w wyborach.

Powyższe oznacza, że w tym okresie spełniał Pan przesłanki pozwalające uznać Pana za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi zarówno na ścisłe powiązania osobiste, jak i gospodarcze. Jak już wyjaśniłem powyżej, ocena rezydencji podatkowej nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności. Przedstawione przez Pana okoliczności wskazują na spełnienie przesłanek wskazanych w art. 3 ust. 1a ustawy.

Jednakże uznanie osoby fizycznej za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy nie przesądza jednak o uznaniu tej osoby za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Powyższe przepisy stosuje się bowiem z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, co wynika z art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, skoro w analizowanym okresie miał Pan miejsce zamieszkania dla celów podatkowych zarówno w Polsce, jak i w Niemczech (zgodnie z wewnętrznym prawem tego państwa) to ustalając – na potrzeby zastosowania ulgi na powrót – Pana miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w latach 2021, 2022, 2023 oraz do 9 września 2024 r. należy odnieść się również do zapisów umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku z dnia 14 maja 2003 r. (Dz.U. 2005 r. Nr 12 poz. 90).

Na podstawie art. 4 ust. 1 ww. umowy: W rozumieniu niniejszej umowy, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.

W myśl natomiast art. 4 ust. 2 umowy: Jeżeli, stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się według następujących zasad: a) osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych), b) jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa, c) jeżeli osoba przebywa zazwyczaj w obu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem, d) jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną tę kwestię w drodze wzajemnego porozumienia.

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się więc bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego. Posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas.

Jeżeli chodzi o koncepcję określenia „ognisko domowe”, należy zaznaczyć, że każda forma mieszkania może być wzięta pod uwagę (dom lub apartament będący własnością lub wynajęty przez zainteresowanego, wynajęty pokój umeblowany). Istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały.

Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania należy rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby.

Jeżeli osoba, mająca ognisko domowe w jednym państwie, utworzyła ognisko domowe w drugim państwie z zachowaniem w całej pełni pierwszego ogniska, to fakt, iż pierwsze z nich zostało zachowane w środowisku, w którym osoba ta zawsze mieszkała, pracowała i w którym znajduje się jej rodzina i mienie, może w połączeniu z innymi elementami wskazywać, że osoba ta zachowała ośrodek swych życiowych interesów w pierwszym państwie. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.

W przypadku zaś jeżeli osoba jest obywatelem obydwu państw lub nie jest obywatelem żadnego z tych państw, właściwe organy tych państw rozstrzygną sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.

Analizując pierwszą z ww. norm kolizyjnych, należy mieć na uwadze, że co prawda wskazał Pan, iż w latach 2021, 2022, 2023 i w okresie do 9 września 2024 r. Pana stałym miejscem zamieszkania były Niemcy, jednakże podane przez Pana okoliczności, w szczególności fakt, że podczas pobytów każdorazowo zamieszkiwał Pan w domu stanowiącym małżeńską współwłasność, w którym na stałe przebywała Pana żona i dzieci, a przed zakończeniem budowy zatrzymywał się Pan u rodziców swoich bądź żony wskazują, że w tym okresie miał Pan również miejsce zamieszkania w Polsce.

Okoliczność tę potwierdzał Pan również wskazując polski adres w składanych zeznaniach PIT-36. Podatnik jest bowiem zobowiązany do wskazania w takim zeznaniu aktualnego adresu zamieszkania, a nie np. adresu korespondencyjnego. Zatem nie jest możliwe ustalenie państwa rezydencji podatkowej w oparciu o pierwsze kryterium wynikające z art. 4 ust. 2 umowy. Wobec powyższego, Pana miejsce zamieszkania należy ustalić w oparciu o kolejne kryterium wskazane w art. 4 ust. 2 umowy polsko-niemieckiej, odnoszące się do ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych.

Z całokształtu przedstawionych okoliczności wynika, że w latach 2021, 2022, 2023 oraz do 9 września 2024 r. to z Polską łączyły Pana ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze, bowiem to w Polsce zamieszkiwała Pana żona i pozostające na Pana utrzymaniu dzieci, jak również to w Polsce był Pan współwłaścicielem nieruchomości, miał Pan zaciągnięty kredyt na budowę domu, która była prowadzona na należącej do Pana działce, to w Polsce miał Pan rachunki bankowe, z których korzystał w trakcie pobytu w Niemczech, w Polsce miał Pan umowę na telefon, zarejestrowany pojazd.

Co prawda w Niemczech znajdowało się Pana jedyne (poza sprzedaną w Polsce nieruchomością) źródło dochodu, otrzymywał Pan tam niemieckie świadczenie rodzinne Kindergeld, według Pana wskazania prowadził Pan tam codzienne życie towarzyskie, budował Pan relacje z przyjaciółmi oraz uczestniczył Pan w lokalnych wydarzeniach kulturalnych, jednakże w świetle całokształtu okoliczności przedstawionych we wniosku nie może to przesądzać o ściślejszych powiązaniach osobistych i gospodarczych z Niemcami. We wniosku jednoznacznie wskazał Pan, że powiązania majątkowe i gospodarcze na terytorium Niemiec były bezpośrednio związane z Pana stałym zatrudnieniem i obejmowały źródła dochodów i świadczenia socjalne.

Z przedstawionych we wniosku informacji nie wynika zatem, aby podejmował Pan działania świadczące o zamiarze osiedlenia się w Niemczech czy trwałego przeniesienia do Niemiec również swojego życia rodzinnego. Opisane okoliczności nie wskazują na dążenie do zapewnienia rodzinie wspólnego miejsca zamieszkania na terytorium Niemiec. Natomiast fakt zaciągnięcia kredytu w Polsce, budowa domu jednorodzinnego w Polsce na potrzeby własnej rodziny, w tym małoletnich dzieci, spłacanie kredytu w Polsce, utrzymanie w Polsce rachunków bankowych, telefonu czy pojazdu wskazują na podejmowanie kolejnych kroków potwierdzających utrzymanie silniejszych związków osobistych i gospodarczych z Polską.

Okoliczności te wskazują, że pomimo wykonywania pracy w Niemczech i prowadzenia również w tym kraju gospodarstwa domowego, to jednak w analizowanym okresie ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze łączyły Pana z Polską. Przedstawione przez Pana informacje pozwalają więc rozstrzygnąć kolizję rezydencji na rzecz nieograniczonego obowiązku podatkowego w Polsce. W związku z powyższym w Pana sytuacji nie nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania na terytorium Polski, o której mowa w art. 21 ust. 43 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedstawione przez Pana okoliczności wskazują, że nie przeniósł Pan miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem zarówno w latach 2021, 2022 2023 i do września 2024 r. miejsce Pana zamieszkania ustalone w oparciu o normy kolizyjne wynikające z umowy polsko-niemieckiej znajdowało się w Polsce. Oznacza to, że nie przysługuje Panu prawo do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. tzw. „ulgi na powrót”.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.