Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zawarcia nieodpłatnej umowy wolontariatu. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
18 grudnia 2023 r. zawarł Pan z X umowę wolontariatu na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. Na podstawie tej umowy wykonywał Pan czynności związane z działalnością kancelarii, wymagające wiedzy prawniczej i bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej. Umowa miała charakter nieodpłatny. Z tytułu wykonywania czynności na jej podstawie nie otrzymywał Pan wynagrodzenia ani innych świadczeń pieniężnych stanowiących ekwiwalent za wykonywane czynności. W związku z zawarciem umowy złożył Pan również oświadczenie, że umowa nie powoduje obowiązku uiszczenia podatku.
Umowa była zawarta w związku z ubieganiem się przez Pana o wpis na listę adwokatów i miała służyć wykazaniu wymaganego okresu wykonywania czynności związanych z pomocą prawną. W związku z obowiązkiem wykazania spełnienia wymogów przewidzianych w art. 68 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze oraz w art. 24 ust. 2a pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych powstała wątpliwość dotycząca skutków podatkowych zawartej umowy. W szczególności zachodzi wątpliwość, czy z tytułu zawarcia i wykonywania nieodpłatnej umowy wolontariatu po Pana stronie powstał obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych, a jeżeli tak – na czym obowiązek ten polega.
Nie zwraca się Pan w niniejszym wniosku o wskazanie sposobu działania urzędu skarbowego, o wydanie zaświadczenia ani o ocenę prawidłowości działania tego organu. Przedmiotem wniosku jest wyłącznie dokonanie wykładni przepisów prawa podatkowego i ustalenie skutków podatkowych opisanego wyżej stanu faktycznego po Pana stronie.
Pytania
1) Czy w związku z zawarciem i wykonywaniem przez Pana w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. nieodpłatnej umowy wolontariatu zawartej z X, na podstawie której wykonywał Pan czynności związane ze świadczeniem pomocy prawnej, po Pana stronie powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2) Czy w opisanym stanie faktycznym był Pan zobowiązany do wykazania w zeznaniu podatkowym jakiegokolwiek przychodu lub dochodu z tytułu wykonywania opisanej umowy wolontariatu? 3) Czy w związku z wykonywaniem nieodpłatnej umowy wolontariatu ciążył na Panu obowiązek zgłoszenia jej do urzędu skarbowego?
4) Czy w związku z wykonywaniem nieodpłatnej umowy wolontariatu ciążył na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych? 5) Czy w przypadku, gdy z tytułu wykonywania opisanej umowy wolontariatu nie uzyskał Pan żadnego wynagrodzenia ani innego świadczenia majątkowego można uznać, że po Pana stronie nie powstał obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, z tytułu zawarcia i wykonywania opisanej nieodpłatnej umowy wolontariatu nie powstał po Pana stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Istotą umowy było nieodpłatne wykonywanie czynności związanych z działalnością kancelarii. Nie otrzymywał Pan wynagrodzenia ani innych świadczeń majątkowych stanowiących ekwiwalent wykonywanych czynności. Zgodnie z zasadami opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podlegają przychody uzyskane przez podatnika, przy czym samo wykonywanie nieodpłatnych czynności na podstawie umowy nie może być utożsamiane z uzyskaniem przez wykonującego przychodu pieniężnego.
W Pana ocenie, dla powstania obowiązku podatkowego konieczne jest wystąpienie zdarzenia, które na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powoduje powstanie przychodu po stronie podatnika. W opisanym stanie faktycznym nie otrzymał Pan od kancelarii żadnego wynagrodzenia ani świadczenia pieniężnego w związku z wykonywaniem umowy. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że po Pana stronie powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Stoi Pan również na stanowisku, że skoro w związku z wykonywaniem umowy nie uzyskał przychodu podlegającego opodatkowaniu, nie był zobowiązany do wykazywania z tego tytułu przychodu lub dochodu w zeznaniu podatkowym ani do zapłaty podatku dochodowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W świetle powyższego, przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika.
Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są: 1) pieniądze i wartości pieniężne, które: · zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; · zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika; 2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać: · świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa); · nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
Dla celów podatkowych przyjmuje się, iż pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony, ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie kosztem majątku innego podmiotu, mające konkretny wymiar finansowy. Powstanie przychodu ze świadczeń nieodpłatnych należy zatem rozważyć zawsze wtedy, gdy podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa, bądź inne świadczenia lub też możliwość korzystania z rzeczy lub praw.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. W opisanej przez Pana sytuacji zawarł Pan z X umowę wolontariatu na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. Na podstawie tej umowy wykonywał Pan czynności związane z działalnością kancelarii, wymagające wiedzy prawniczej i bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej. Umowa miała charakter nieodpłatny.
Z tytułu wykonywania czynności na jej podstawie nie otrzymywał Pan wynagrodzenia ani innych świadczeń pieniężnych stanowiących ekwiwalent za wykonywane czynności. Umowa była zawarta w związku z ubieganiem się przez Pana o wpis na listę adwokatów i miała służyć wykazaniu wymaganego okresu wykonywania czynności związanych z pomocą prawną. Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy z tytułu zawarcia i wykonywania nieodpłatnej umowy wolontariatu po Pana stronie powstał obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając na uwadze powyższą analizę rozumienia pojęcia przychodu oraz przedstawione przez Pana informacje, w szczególności fakt, że zawarta przez Pana umowa miała charakter nieodpłatny i z tytułu wykonywania czynności związanych z działalnością Kancelarii – jak Pan wskazał – nie otrzymywał wynagrodzenia ani innych świadczeń stanowiących ekwiwalent za wykonywane czynności, to zgodzić się z Panem należy, że w związku z wykonywaniem tej umowy nie uzyskał Pan przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nawet gdyby przyjąć, że wykonując na rzecz Kancelarii czynności wymagające wiedzy prawniczej i związane ze świadczeniem pomocy prawnej zdobywał Pan doświadczenie i podnosił swoje kwalifikacje, to nie sposób uznać, że okoliczność ta stanowi dla Pana nieodpłatne świadczenie. W zamian za ewentualne korzyści w postaci zdobycia nowych kwalifikacji, wykonywał Pan bowiem nieodpłatnie czynności na rzecz Kancelarii, co wskazuje na ekwiwalentność świadczeń. Jak natomiast wyjaśniłem powyżej, z nieodpłatnym świadczeniem mamy do czynienia gdy podatnik otrzymuje rzeczy lub prawa, bądź inne świadczenia – bez świadczenia wzajemnego.
W konsekwencji, skoro w opisanym stanie faktycznym, nie otrzymywał Pan wynagrodzenia ani innych świadczeń majątkowych w związku z wykonywaniem wskazanej we wniosku umowy, nie można uznać, że uzyskał Pan przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z zawarciem i wykonywaniem wskazanej we wniosku umowy nie jest Pan więc zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego i wykazywania w nim jakiegokolwiek przychodu lub dochody związanego z opisaną umową. W związku z opisaną we wniosku umową nie ciążył na Panu obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych i nie jest Pan również z tego tytułu zobowiązany do zapłaty tego podatku.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.): Obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. W przedstawionej sytuacji nie zaistniało zdarzenie powodujące powstanie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Końcowo zauważyć należy, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują konieczności zgłoszenia wykonywania nieodpłatnej umowy do urzędu skarbowego.
Dodatkowe informacje
Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie o skutkach podatkowych zawarcia umowy w ramach której nieodpłatnie były wykonywane czynności związane z działalnością Kancelarii na tle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Interpretacja nie przesądza, czy umowa ta była umową zawartą zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Ocena tego zagadnienia wykracza poza zakres niniejszego rozstrzygnięcia. Przyjęta w interpretacji ocena skutków podatkowych odnosi się do okoliczności faktycznych przedstawionych przez Pana we wniosku i nie przesądza o prawnej kwalifikacji zawartej umowy na gruncie innych przepisów.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.