INFORMACJA DOTYCZĄCA ODMOWY WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ Dnia 3 czerwca 2026 r. na podstawie art. 119y § 2 w zw. z art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 622; dalej: O.p.) - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29 maja 2025 r., uzupełnionego pismami z dnia: 30 października 2025 r., 10 grudnia 2025 r., oraz 1 kwietnia 2026 r., o wydanie opinii zabezpieczającej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmówił wydania opinii zabezpieczającej.
A. Opis czynności poddanej ocenie: Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem jest „zespół czynności” (dalej jako: Czynność) w rozumieniu art. 119f § 1 ww. ustawy, na który składały się dwa powiązane funkcjonalnie czasowo zdarzenia korporacyjne, tj.: 1) podwyższenie kapitału zakładowego w X. Sp. z o.o. i objęcie nowo wyemitowanych udziałów przez Fundacje Rodzinne według ich wartości nominalnej, 2) dobrowolne umorzenie bez wynagrodzenia wszystkich udziałów posiadanych przez Wnioskodawcę w X. Sp. z o.o. po zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego, a ponadto prowadzenie działalności gospodarczej przez Fundacje rodzinne i wypłaty świadczeń przez Fundacje rodzinne na rzecz jej beneficjentów.
B. Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia: a. Identyfikacja korzyści podatkowej Korzyści podatkowe, które zostaną w pełni osiągnięte w wyniku realizacji Czynności: a) niepowstanie przychodu po stronie Wnioskodawcy z tytułu zbycia udziałów w celu umorzenia bez wynagrodzenia; b) brak przychodu po stronie X. Sp. z o.o. z tytułu nabycia udziałów własnych; c) neutralność podatkowa po stronie Fundacji Rodzinnych - brak przychodu podatkowego z tytułu nabycia udziałów własnych; d) zwolnienie z CIT dywidend otrzymywanych przez Fundacje Rodzinne od X. Sp. z o.o. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT; e) zwolnienie z PIT świadczeń wypłacanych fundatorom przez Fundacje Rodzinne na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy o PIT; f) brak opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych art. 9 pkt 11 lit. a) ustawy o PCC przy objęciu udziałów oraz brak przedmiotu opodatkowania przy umorzeniu.
Reasumując, w przedstawionych we Wniosku okolicznościach możliwe jest zidentyfikowanie Czynności (zespołu czynności) generującej korzyść podatkową. b. Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności Zdaniem Szefa KAS żaden z deklarowanych przez Wnioskodawcę celów gospodarczych Czynności, tj.: a) reorganizacja grupy spółek i uproszczenie struktury właścicielskiej; b) dywersyfikacja ryzyka operacyjnego; c) sukcesja majątków rodzinnych nie jest celem zasadniczym, a w szczególności nie jest celem przeważającym nad możliwą do osiągnięcia na skutek planowanego działania korzyścią podatkową.
Jedynym w pełni weryfikowalnym na podstawie przedstawionych okoliczności Wniosku celem Czynności jest osiągnięcie nieuprawnionej korzyści podatkowej - co najmniej jednego z głównych celów w rozumieniu art. 119a § 1 O.p. W ocenie Szefa KAS nie ma żadnych - poza korzyścią podatkową - racjonalnych przesłanek aby udziały, które posiada Wnioskodawca w kapitale zakładowym X. Sp. z o.o. nie zostały przez nią wniesione w formie darowizny do Fundacji Rodzinnych. Byłby to bowiem najprostszy sposób osiągnięcia deklarowanego celu sukcesyjnego, tj. przejęcia przez Fundacje Rodzinne kontroli nad X. Sp. z o.o. Taka konstrukcja jest prawnie dopuszczalna, korporacyjnie prosta i jednoetapowa.
Wnioskodawca jednak tej drogi nie wybrał, co wskazuje na prawdziwe intencje planowanych Czynności. Elementem planowanej przez Wnioskodawcę Czynności jest umorzenie bez wynagrodzenia wszystkich posiadanych przez niego udziałów w kapitale zakładowym X. Sp. z o.o. i objęcie nowo wyemitowanych udziałów przez Fundacje Rodzinne według ich wartości nominalnej. Planowany schemat podatkowy spowodowałby, że przyrost wartości udziałów Fundacji Rodzinnych w X. Sp. z o.o. wynikający z umorzenia udziałów Wnioskodawcy nie zostałby wykazany w spisie mienia Fundacji Rodzinnych, o którym mowa w art. 28 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326, dalej UFR).
Ponadto art. 17 UFR określa zamknięty katalog tytułów prawnych wniesienia mienia do fundacji rodzinnej. Ustawa przewiduje bowiem wyłącznie: fundusz założycielski, darowiznę, spadek oraz zapis windykacyjny. Katalog ten jest wyczerpujący - ustawodawca zatem świadomie ograniczył formy zasilania fundacji do tytułów wiążących się z osobistym przysporzeniem fundatora lub innej osoby, podlegającym określonym skutkom podatkowym i ujawnieniem rzeczywistej wartości przysporzonego majątku w spisie mienia.
Tymczasem przyrost wartości udziałów Fundacji Rodzinnych w X. Sp. z o.o. wynikający z umorzenia udziałów Wnioskodawcy nie mieści się w żadnym z tych tytułów - nie jest darowizną, nie jest spadkiem, nie jest zapisem windykacyjnym ani funduszem założycielskim. Jest ekonomicznym przysporzeniem osiągniętym przez mechanizm korporacyjny celowo dobrany tak, aby ominąć zarówno katalog ustawowy, jak i podatkowe konsekwencje z nim związane. Szef KAS nie dopatrzył się także chęci przeprowadzenia procesu sukcesyjnego, w którym Fundacja rodzinne miałaby minimalizować ryzyko nieudanej sukcesji i gwarantować kontynuację działalności biznesowej.
Przeciwnie - zdaniem Szefa KAS - motywem takiego a nie innego ukształtowania Czynności jest chęć wykorzystywania Fundacji Rodzinnych dla celów oszczędności podatkowych. Cel sukcesyjny jest bowiem celem pozornym, czego potwierdzeniem jest chociażby uważna lektura postanowień statutów obu Fundacji, które prowadzą do jednoznacznego wniosku, że w obecnym kształcie fundacje te nie realizują żadnego celu sukcesyjnego w rozumieniu ustawy o fundacji rodzinne. W związku z powyższym Szef KAS uznał, że uzyskanie nieuprawnionej korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania Czynności.
Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Zdaniem Szefa KAS sprzecznym z przedmiotem i celem art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT będzie wykorzystywanie instytucji fundacji rodzinnej, jako podmiotu przejmującego majątek spółek operacyjnych w drodze mechanizmów korporacyjnych nieujętych w katalogu tytułów wniesienia mienia, i służącemu do akumulacji i wypłaty zysków wyłącznie na rzecz samego fundatora.
W planowanej Czynności Fundacje Rodzinne nie gromadzą majątku rodzinnego w celu sukcesji pokoleniowej, lecz stanowią strukturę służącą bieżącej akumulacji zysków ze spółki operacyjnej przez samych fundatorów, z pominięciem opodatkowania właściwego dla dystrybucji tych zysków w formie dywidendy. Świadczy o tym wprost treść statutów obu Fundacji rodzinnych, gdzie 99% świadczeń przypada fundatorowi za jego życia, wypłaty mogą być dokonywane bez żadnych ograniczeń kwotowych ani czasowych, brak jest rady nadzorczej sprawującej jakąkolwiek kontrolę wewnętrzną, zaś przy rozwiązaniu fundacji za życia fundatora cały majątek do niego wraca.
W takim ukształtowaniu Czynności Fundacja Rodzinna jest instrumentalnie wykorzystywana jako osobisty wehikuł majątkowy fundatora, nie zaś jako instytucja sukcesyjna. Planowana Czynność stanowi też świadome obejście zarówno mechanizmu proporcji z art. 27 ust. 4 UFR, jak i katalogu tytułów wniesienia mienia z art. 17 UFR poprzez zastosowanie formy prawnej nieprzewidzianej przez ustawodawcę, a zarazem prowadzącej do efektu ekonomicznego tożsamego z wniesieniem mienia do fundacji, bez podatkowych i ewidencyjnych konsekwencji właściwych dla tytułów ustawowych.
Korzyść podatkowa wynikająca z takiego ukształtowania Czynności jest tym samym sprzeczna z przedmiotem i celem art. 27 ust. 4 w zw. z art. 17 i art. 28 UFR. Ponadto fundatorzy otrzymywaliby świadczenia w pełni zwolnione z PIT, mimo że majątek Fundacji Rodzinnych pochodziłby w przeważającej części z operacji korporacyjnej nieprzewidzianej w katalogu tytułów wniesienia mienia. Zastosowanie zwolnienia w pełnym zakresie - zamiast proporcjonalnym - jest tym samym bezpośrednim skutkiem obejścia mechanizmu z art. 27 ust. 4 UFR opisanego powyżej. Korzyść podatkowa w postaci pełnego zwolnienia z PIT świadczeń fundatora jest zatem sprzeczna z przedmiotem i celem art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy o PIT.
Mając na uwadze powyższe Szef KAS stwierdza, że korzyść podatkowa wynikająca z planowanych Czynności jest sprzeczna z przedmiotem i celem art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT, art. 27 ust. 4 w zw. z art. 17 i art. 28 UFR oraz art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy o PIT. Zatem przesłanka sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, o której mowa w art. 119a § 1 O.p. jest w niniejszej sprawie spełniona. c. Sztuczność sposobu działania Strony: Biorąc pod uwagę przesłanki określone w art. 119c O.p. można stwierdzić - zdaniem Szefa KAS - że Czynność może rodzić sztuczność konstrukcji, a działający rozsądnie podmiot nie zastosowałby takiego działania.
Zdaniem Szefa KAS w przedmiotowej sprawie występują następujące elementy świadczące realizacji przesłanki sztuczności: 1) Angażowanie podmiotów pośredniczących bez uzasadnienia ekonomicznego (art. 119c § 2 pkt 2 O.p) - Wnioskodawca uczestniczy w Czynności wyłącznie w roli podmiotu, który nieodpłatnie wyzbywa się majątku na rzecz Fundacji Rodzinnych, tracąc jednocześnie udziały w E Sp. z o.o. Żaden podmiot gospodarczy kierujący się racjonalnymi decyzjami biznesowymi, działający w warunkach rynkowych, nie wyzbyłaby się aktywów wartości wielomilionowej za wynagrodzeniem wynoszącym zero złotych, 2) Stan ekonomiczny zbliżony do stanu sprzed dokonania czynności (art.
119c § 2 pkt 3 O.p.) - zarówno przed planowanymi Czynnościami, jak i po ich przeprowadzeniu Osoby Fizyczne pozostałyby ekonomicznymi beneficjentami zysku X. Sp. z o.o. tyle, że za pośrednictwem różnych podmiotów, 3) Elementy wzajemnie się kompensujące (art.
119c § 2 pkt 4 O.p.) - Planowana Czynność składa się z dwóch elementów, które są funkcjonalnie i ekonomicznie nierozerwalne oraz wzajemnie się kompensują, tj. podwyższenie kapitału zakładowego X. Sp. z o.o. i objęcie udziałów przez Fundacje Rodzinne w zamian za wkład nominalny oraz umorzenie bez wynagrodzenia udziałów Wnioskodawcy (a dalej potencjalnie z prowadzenia działalności prze Fundacje i dokonywanie przez nich wypłat na rzecz Beneficjentów).
Każdy z tych elementów z osobna mógłby mieć uzasadnienie gospodarcze, jednak ich połączenie w jednej sekwencji zdarzeń służy wyłącznie temu, aby Fundacje Rodzinne przejęły faktyczną kontrolę nad majątkiem X. Sp. z o.o. bez podatkowych konsekwencji tego przejęcia, 4) Korzyść podatkowa nieproporcjonalna do ryzyka i wkładu (art. 119c § 2 pkt 5 O.p.) - Korzyść podatkowa wynikająca z planowanej Czynności, która obejmuje eliminację opodatkowania zarówno na etapie transferu majątku, jak i na etapie wypłaty świadczeń fundatorom, jest więc całkowicie nieproporcjonalna do wkładu i ryzyka Fundacji Rodzinnych i nie ma żadnego odzwierciedlenia w rzeczywistych przepływach pieniężnych.
W typowych procesach restrukturyzacyjnych aktywa przenoszone są za ekwiwalent lub uzasadnioną ekonomicznie cenę, czego w niniejszym przypadku nie ma w ogóle, 5) Podmiot niepełniący istotnej funkcji ekonomicznej (art. 119c § 2 pkt 6 O.p.) - Fundacje Rodzinne w dacie planowania i realizacji Zespołu Czynności funkcjonowały w oparciu o statuty w formule podstawowej - bez ukształtowanego modelu sukcesyjnego, bez rady nadzorczej, bez ograniczeń wypłat, z proporcją 99% świadczeń na rzecz fundatora za jego życia.
Jedyną funkcją którą Fundacje Rodzinne rzeczywiście pełnią w ramach Zespołu Czynności jest funkcja podatkowa - zastąpienie opodatkowanego wspólnika podmiotem zwolnionym z CIT, umożliwiające akumulację zysków ze spółki operacyjnej i ich dystrybucję do fundatorów bez opodatkowania, Uwagi końcowe: W świetle art. 119a § 1 O.p. zastosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie w przypadku, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: a) zostanie osiągnięta korzyść podatkowa; b) osiągnięcie korzyści podatkowej jest głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności; c) korzyść podatkowa jest sprzeczna w danych okolicznościach z przedmiotem i celem ustawy podatkowej lub jej przepisu; d) czynność jest dokonana w sposób sztuczny.
W przypadku, gdy przynajmniej jedna z powyższych przesłanek nie jest spełniona, określone działanie podatnika nie może zostać zakwalifikowane, jako działanie stanowiące unikanie opodatkowania w rozumieniu art. 119a § 1 O.p. W konsekwencji Szef KAS uznał, że do przedstawionej przez Wnioskodawcę korzyści podatkowych, wynikających z Czynności może znaleźć zastosowanie art. 119a O.p. i w związku z tym, stosownie do treści art. 119y § 2 tej ustawy, odmówił wydania opinii zabezpieczającej.