Pytanie dziennikarza z 04.01.2024 r.: Mali podatnicy mają możliwość dokonywania jednorazowych odpisów amortyzacyjnych ograniczonych limitem 50.000 euro w odniesieniu m.in. do samochodów ciężarowych. Za pojazd ciężarowy może zostać uznany m.in. samochód typu VAN (posiadający jeden rząd siedzeń oddzielonych trwałą przegrodą od przestrzeni do przewozu towarów) pod warunkiem przeprowadzenia stosownego badania technicznego stwierdzającego spełnienie wymogów technicznych dla samochodu ciężarowego wraz z wpisem adnotacji o spełnieniu tych wymagań do dowodu rejestracyjnego tego pojazdu. Do kiedy najpóźniej musi zostać wykonane takie badanie na potrzeby jednorazowej amortyzacji?
Czy można uznać za wystarczające jego przeprowadzenie przed terminem rozliczenia podatku dochodowego za miesiąc, w którym wprowadzono pojazd do ewidencji środków trwałych oraz dokonano jednorazowego odpisu amortyzacyjnego jego wartość początkową? Czy przykładowo mały podatnik może dokonać w rozliczeniu za grudzień 2023 r. jednorazowej amortyzacji samochodu typu VAN przy założeniu, że ww. badanie techniczne tego pojazdu wraz ze stosownym wpisem do dowodu rejestracyjnego zostanie dokonane w pierwszych dniach stycznia 2024 r. (tj. przed rozliczeniem podatku za grudzień 2023 r.)?
Zaznaczamy, że w tej sytuacji „techniczne” wprowadzenie samochodu do ewidencji środków trwałych nastąpi w styczniu 2024 r., ale pojazd zostanie ujęty w ewidencji pod datą grudniową (2023 r.). Również pod datą grudniową (2023 r.) - choć „technicznie” w styczniu 2024 r. - zostanie ujęty jednorazowy odpis amortyzacyjny.
Dodajmy, że Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 12 października 2020 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.329.2020.2.MB, odnosząc się wprawdzie do celów odliczenia VAT wskazał, że dodatkowe badanie techniczne potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez okręgową stację kontroli pojazdów i adnotacją w dowodzie rejestracyjnym, powinno zostać uzyskane niezwłocznie po zakupie pojazdu, nie później jednak, niż do czasu złożenia deklaracji za dany okres rozliczeniowy. Zatem czy analogicznie można uznać dla celów podatku dochodowego?
Odpowiedź Ministerstwa Finansów na zapytanie dziennikarza z 16.01.2024 r.: Określenie, czy w danej sytuacji podatnik miał prawo do dokonania jednorazowej amortyzacji środka trwałego wymaga każdorazowej analizy konkretnego stanu faktycznego. Poniższe wyjaśnienia mają charakter generalny i nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięć w indywidualnej sprawie. Zgodnie z ustawami podatkowymi PIT i CIT (art.
22k ust. 7 ustawy PIT, art. 16k ust. 7 ustawy CIT): Podatnicy, w roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 11, oraz mali podatnicy, mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych.
Z kolei w art. 5a ust. 19a ustawy PIT analogicznie w art. 4a ust. 9a ustawy CIT wskazano, iż: Ilekroć w ustawie jest mowa o: samochodzie osobowym - oznacza to pojazd samochodowy w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem: a) pojazdu samochodowego mającego jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą: - klasyfikowanego na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub - z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków.
Ponadto w art. 5d ustawy PIT analogicznie w art. 4c ustawy CIT wyjaśniono, że: Spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w: 1) art. 5a pkt 19a lit. a i b (analogicznie art. 4a pkt 9a lit. a i b ustawy CIT) stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu zawierającego odpowiednią adnotację o spełnieniu tych wymagań.
Aby dokonać jednorazowej amortyzacji nieosobowego pojazdu samochodowego, pojazd ten posiadać powinien cechy określone w art. 5a pkt 19a lit. a ustawy PIT (analogicznie w art. 4a ust. 9a ustawy CIT), a cechy te zgodnie z dyspozycją art. 5d ustawy PIT (analogicznie art. 4c ustawy CIT) powinny zostać stwierdzone na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację. Ponadto dowód rejestracyjny pojazdu winien zawierać odpowiednią adnotację o spełnieniu tych wymagań. Wskazane warunki należy spełnić w momencie dokonywania odpisu amortyzacyjnego.
Powyższe stanowisko potwierdza orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 października 2017 r. I SA/Rz 564/17, w którym wskazano, iż: 1. Niezasadne jest stanowisko, że dokonanie wpisu o spełnieniu wymogów określonych w art. 5d ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych może być dokonane już po dokonaniu odpisu amortyzacyjnego. Oznaczałoby to bowiem, że odpisy są dokonywane bez zachowania wymaganych warunków tej czynności. Co prawda, podatnik nie potrzebuje na jej dokonanie zgody organu, jednakże musi mieć podstawy do stwierdzenia, że amortyzowany pojazd odpowiada ustawowym wymogom.
Brak jest też podstaw do uznania możliwości konwalidacji dokonanej wadliwej czynności, tj. w tym wypadku jednorazowej amortyzacji, w następstwie uzyskania odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. 2. Podatnik dokonując jednorazowej amortyzacji pojazdu nie może opierać się jedynie na własnych ocenach i przypuszczeniach, co do spełnienia wszystkich ustawowych warunków w tym zakresie. Tym bardziej że art. 22k ust. 8 ustawy wiąże możliwość dokonania odpisów z momentem wprowadzenia środków trwałych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które powinno mieć uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Tak więc zaewidencjonowanie amortyzowanych przedmiotów, a następnie ich amortyzowanie winno być odpowiednio uzasadnione, czyli w tym wypadku udokumentowane.