INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 3 lipca 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z 26 listopada 2013 r. (wpływ do tut.
Biura 2 grudnia 2013 r.), uzupełnionym 10 marca 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości uznania za koszty uzyskania przychodu odsetek od pożyczki zaciągniętej przez Spółkę od głównego udziałowca: w kwocie pozwalającej na wykonanie zobowiązań wobec wspólników z tytułu wypłaty dywidendy -jest nieprawidłowe, na pokrycie bieżących zobowiązań innych niż wypłata dywidendy i kontynuowanie realizowanych projektów inwestycyjnych (rozwój sieci handlowej, maksymalizacja marży handlowej dzięki zmianie struktury zobowiązań) bez utraty płynności finansowej - jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 2 grudnia 2013 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości uznania za koszty uzyskania przychodu odsetek od pożyczki zaciągniętej przez Spółkę od głównego udziałowca: w kwocie pozwalającej na wykonanie zobowiązań wobec wspólników z tytułu wypłaty dywidendy, na pokrycie bieżących zobowiązań innych niż wypłata dywidendy i kontynuowanie realizowanych projektów inwestycyjnych (rozwój sieci handlowej, maksymalizacja marży handlowej dzięki zmianie struktury zobowiązań) bez utraty płynności finansowej.
Wniosek nie spełniał wymogów formalnych dlatego też, pismem z 24 lutego 2014 r. Znak: IBPBI/2/423-1580/13/JD, wezwano do jego uzupełnienia. Uzupełnienia wniosku dokonano 10 marca 2014 r. We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe: Spółka prowadzi działalność handlową polegającą na sprzedaży odzieży w wyspecjalizowanych sklepach. Zarząd Spółki został poinformowany przez Zgromadzenie Wspólników, że zostanie podjęta uchwała zobowiązująca Spółkę do wypłaty dywidendy z zysku wypracowanego przez spółkę w latach poprzednich.
Spółka w swojej działalności wypracowywane przychody oraz zyski wykorzystuje na finansowanie bieżących zobowiązań, w tym również związanych z realizowanymi przedsięwzięciami inwestycyjnymi. Spółka gospodaruje posiadanymi środkami pieniężnymi w taki sposób, aby były one efektywnie wykorzystywane i aby nie dochodziło do sytuacji, w których finansowanie różnego rodzaju wydatków realizowane byłoby poprzez zaciąganie kredytów lub pożyczek, a jednocześnie na rachunku bankowym gromadzone byłyby i niewykorzystywane w jakimkolwiek znacznym zakresie własne środki finansowe Spółki.
W działalności handlowej niezmiernie ważne jest posiadanie odpowiedniej ilości środków pieniężnych na finansowanie odpowiedniej ilości zapasów gdyż od tego zależy postrzeganie firmy przez klientów a co za tym idzie sukces na rynku. Inwestycje o charakterze rozwojowym Spółka będzie kontynuować również w roku następnym. Dla realizacji działań handlowych oraz podejmowanych przedsięwzięć inwestycyjnych, Spółka wykorzystywała na bieżąco wszelkie środki finansowe, którymi dysponowała, starając się maksymalnie eliminować potrzebę korzystania z kredytów czy pożyczek oraz ponoszenia związanych z tym kosztów.
W taki sposób wydatkowane przez Spółkę były również środki finansowe przypadające na wypracowywany zysk. Prowadząc taką politykę i nie odkładając na rachunku bankowym środków pieniężnych odpowiadających wypracowanemu zyskowi, Spółka stanie wobec sytuacji, w której jednoczesne sprostanie zobowiązaniom inwestycyjnym Spółki, zobowiązaniom wynikającym z potrzeb bieżącej działalności oraz zobowiązaniom z tytułu uchwalonej wypłaty dywidendy, wymagać będzie zaciągnięcia przez Spółkę pożyczki od głównego udziałowca na kwotę rzędu kilku milionów złotych .
Bez pozyskania w ten sposób dodatkowych środków pieniężnych, Spółka nie będzie w stanie jednocześnie wykonać zobowiązań wobec wspólników z tytułu wypłaty dywidendy i zachować zdolności finansowania bieżących wydatków oraz realizowania już rozpoczętych, jak i planowanych w nieodległej przyszłości projektów inwestycyjnych.
W zaistniałym stanie faktycznym, Spółka może zachować się dwojako: zaciągnąć pożyczkę w takiej kwocie, aby bez zachwiania płynności finansowej możliwe było zarówno wykonanie zobowiązań z tytułu wypłaty dywidendy, jak i wykonywanie zobowiązań związanych z bieżącą działalnością operacyjną Spółki oraz realizacją rozpoczętych i planowanych projektów inwestycyjnych o charakterze rozwojowym, lub ograniczać lub eliminować wszelkie wydatki niebędące koniecznymi wydatkami związanymi z bieżącą działalnością Spółki, w tym przede wszystkim wydatki o charakterze rozwojowym, mające na celu utrzymanie zdolności Spółki do skutecznego konkurowania na rynku oraz zwiększania poziomu przychodów i podwyższania rentowności prowadzonej działalności w przyszłości, i w ten sposób, poprzez zaniechanie lub odroczenie w czasie realizacji tego rodzaju przedsięwzięć, gromadzić na rachunku bankowym środki pozwalające na dokonanie wypłaty dywidendy w możliwie największym zakresie z własnych środków pieniężnych Spółki, tj. środków niepozyskanych w formie kredytu lub pożyczki.
Takie działania mogą również wpłynąć na zdolność do bieżącego regulowania zobowiązań; duże znaczenie ma również fakt, że te działania będą mieć miejsce w pierwszej połowie roku kiedy przychody ze sprzedaży odzieży są znacznie mniejsze niż w drugiej połowie. W uzupełnieniu wniosku, które wpłynęło do tut.
Biura 10 marca 2014 r. dodatkowo wskazano, że pożyczka zostanie wykorzystana między innymi na: utrzymanie płynności finansowej Spółki a tym samym możliwości osiągania przez nią przychodów w przyszłości, możliwość rozwoju Spółki w kolejnym roku m.in. poprzez rozwój sieci handlowej oraz związany z tym przyrost majątku obrotowego, maksymalizację marży handlowej poprzez zmianę struktury zobowiązań, możliwość realizacji wymogów wynikających z KSH.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy odsetki od pożyczki zaciągniętej przez Spółkę od głównego udziałowca w przedstawionym stanie faktycznym, w kwocie pozwalającej Spółce na wykonanie zobowiązań wobec wspólników z tytułu wypłaty dywidendy oraz jednoczesne pokrycie bieżących zobowiązań i kontynuowanie realizowanych projektów inwestycyjnych bez utraty płynności finansowej, będą stanowiły dla Spółki koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Zdaniem Spółki, ma ona prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu koszty odsetek kredytu (winno być „pożyczki”) zyskanego od głównego udziałowca, wykorzystanego do utrzymania płynności finansowej na moment wypłaty dywidendy, oraz w okresie późniejszym. Uzasadnienie swojego stanowiska Spółka zamieściła w poz. 68 wniosku ORD-IN oraz poz. 6 załącznika do wniosku ORD-IN/A. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego lub pośredniego związku z przychodem i racjonalnością działania dla osiągnięcia tego przychodu.
Sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest jednoznaczny, trzeba rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku. W ocenie Spółki, koszty związane z zaciągnięciem przez Spółkę kredytu czy pożyczki w kwocie wymaganej dla zachowania płynności finansowej i utrzymania zdolności realizowania ciążących na Spółce zobowiązań, należy traktować jako wydatek mający na celu zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nawet jeżeli potrzeba zaciągnięcia takiego zobowiązania pozostaje w związku z koniecznością wypłaty dywidendy.
Zdaniem Spółki, osiąganie zysku jest podstawowym celem funkcjonowania zarówno Spółki, jak i Jej wspólników, których kapitał zaangażowany jest w funkcjonowanie Spółki i osiąganie przez Nią przychodów. Zobowiązanie Spółki do wypłaty dywidendy jest normalnym zobowiązaniem związanym z funkcjonowaniem Spółki jako podmiotu generującego przychody i wypracowującego zyski podlegające opodatkowaniu.
Z kolei gromadzenie przez Spółkę na rachunku bankowym środków pieniężnych potrzebnych na wypłatę dywidendy i nieangażowanie ich w działalność gospodarczą tylko po to, aby dysponować nimi w przyszłości na wypłatę dywidendy lub na wypadek podjęcia przez wspólników uchwały o wypłacie dywidendy, byłoby z gospodarczego punktu widzenia działaniem całkowicie nieracjonalnym.
Podobnie całkowicie nieracjonalnym z gospodarczego punktu widzenia byłoby działanie Spółki polegające na ograniczaniu przedsięwzięć inwestycyjnych i wszelkich innych wydatków rozwojowych, tylko po to, aby zgromadzić na rachunku środki finansowe na przyszłą wypłatę dywidendy dla wspólników, której termin wypłaty jest odległy lub nawet jeszcze nieznany, albo też której uchwalenie wypłaty przez wspólników jest niepewne i niewiadome.
Równie nieracjonalnym z gospodarczego punktu widzenia byłoby postępowanie Spółki polegające na tym, że wypracowywane zyski nie są, w czasie, w którym Spółka nimi dysponuje, inwestowane lub przeznaczane na zaspokajanie bieżących, zobowiązań, lecz kumulowane na rachunku bankowym dla zabezpieczenia ewentualnej wypłaty dywidendy w przyszłości, a jednocześnie bieżące zobowiązania Spółki lub realizowane przez nią projekty inwestycyjne są finansowane z zaciąganych na te cele kredytów albo pożyczek, generujących dla Spółki znaczne koszty zmniejszające zarówno zysk bilansowy Spółki, jak i dochód do opodatkowania.
Dopóki wspólnicy nie podejmą uchwały o podziale zysku i dopóki nie nadejdzie termin wypłaty dywidendy, zysk stanowi własność Spółki i może ona środkami finansowymi pochodzącymi z wypracowanego zysku dowolnie dysponować, zaś obowiązkiem Zarządu jest dysponowanie tymi środkami pieniężnymi w taki sposób, aby były one wykorzystywane z maksymalną korzyścią i efektywnością dla Spółki, w sposób generujący jak największe przychody Spółki lub obniżający w jak największym stopniu koszty działalności Spółki.
Z drugiej strony natomiast, wspólnicy mają prawo do udziału w zysku wypracowanym przez Spółkę i okoliczność, że zysk ten, dopóki pozostaje w Spółce, jest przez Spółkę efektywnie wykorzystywany, nie może wyłączać ani ograniczać podstawowego prawa wspólników, jakim jest prawo do udziału w zysku.
Spółka wobec sumy ciążących na niej zobowiązań z tytułu bieżącej działalności, realizowanych inwestycji i uchwalonej wypłaty dywidendy potrzebuje zaciągnąć zobowiązanie z tytułu kredytu lub pożyczki, nie dlatego, że wypłaca wspólnikom kwoty nienależne, niewypracowane w formie zysku lub w rozmiarze przekraczającym możliwości finansowe Spółki i zagrażającym funkcjonowaniu Spółki, lecz dlatego, że środki wypracowane jako zysk, do podziału, którego wspólnicy są prawnie umocowani, były przez Spółkę na bieżąco wydatkowane i pożytkowane w sposób najbardziej ekonomiczny, gospodarczo uzasadniony oraz korzystny dla Spółki, zgodnie z podstawowym celem istnienia i funkcjonowania Spółki, jakim jest rozwijanie jej działalności oraz maksymalizacja osiąganego zysku.
Dzięki temu, że Spółka nie gromadzi środków na rachunku bankowym po to, aby w przypadku konieczności wypłaty wspólnikom prawnie należnej im dywidendy nie musieć korzystać z kredytu, Spółka wykorzystując te środki, istotnie obniżyła dotychczasowe koszty finansowania swojej działalności oraz zrealizowała lub rozpoczęła szereg inwestycji, opóźniając zarówno moment, w którym po kredyt lub pożyczkę musi sięgnąć, jak i związane z tym koszty. W ten sposób Spółka, gospodarując właściwie posiadanymi środkami pieniężnymi, zwiększa również zysk stanowiący podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, a tym samym wpływy do budżetu Państwa.
W ocenie Spółki, za tego rodzaju gospodarność Spółka nie może być w swoisty sposób karana poprzez uznanie, że skoro na bieżąco inwestowała posiadane środki pieniężne i nie kumulowała ich na rachunku bankowym na wypadek konieczności wypłaty dywidendy, to koszty kredytu lub pożyczki zaciągniętej w obliczu konieczności wypłaty dywidendy nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Rezygnacja z realizacji dotychczas przeprowadzonych albo aktualnie rozpoczętych, czy planowanych w przyszłości projektów inwestycyjnych oraz ograniczanie wydatków bieżących Spółki, po to, aby zgromadzić na rachunku bankowym środki pozwalające na wypłatę wspólnikom dywidendy bez potrzeby zaciągania kredytu lub pożyczki, byłoby działaniem szkodliwym zarówno dla bieżącej działalności Spółki, jak i dla perspektyw jej rozwoju oraz przyszłych przychodów osiąganych przez Spółkę i rentowności prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Byłoby to działanie niekorzystne i szkodliwe nie tylko dla Spółki, ale także dla interesów budżetu Państwa, albowiem skutkiem ograniczania działalności inwestycyjnej Spółki lub finansowania tej działalności kredytami celowymi zaciąganymi w przeszłości, pomimo dysponowania własnymi środkami pieniężnymi, tylko po to, aby na rachunku bankowym zgromadzić i utrzymywać bezproduktywnie środki stanowiące rezerwę wystarczającą na wypłatę dywidendy na wypadek podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników takiej uchwały, byłoby w ostatecznym rezultacie zmniejszenie podatku dochodowego płaconego przez Spółkę w stopniu znacznie większym, niż w wyniku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów kredytu lub pożyczki obecnie planowanych do zaciągnięcia przez Spółkę.
Uzyskane w ten sposób środki zostaną spożytkowane na wypłatę dywidendy; należy je traktować jako wydatki związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W przedstawionym stanie faktycznym (winno być zdarzeniu przyszłym), zaciągnięcie kredytu czy pożyczki będzie pozostawało w związku z koniecznością zaspokojenia zobowiązań z tytułu wypłaty dywidendy (gdyby nie konieczność wypłaty dywidendy Spółka nie musiałaby korzystać z kredytu czy pożyczki), ale również, i w takim samym stopniu, w związku z wszelkimi innymi wydatkami Spółki, zarówno przeszłymi jak i bieżącymi (gdyby nie te wydatki, Spółka byłaby w stanie wypłacić dywidendę nie korzystając z kredytu lub pożyczki lub przynajmniej zaciągając to zobowiązanie w znacznie mniejszym zakresie).
Zaciągnięty przez Spółkę kredyt lub pożyczka nie tylko zapobiegną utracie płynności finansowej, ale też ich zaciągnięcie należy traktować jako wynik całego szeregu całkowicie racjonalnych działań mających na celu zabezpieczenie i rozwój źródła przychodów, jakim jest działalność gospodarcza prowadzona przez Spółkę. W doktrynie prawa handlowego powszechnie przyjmuje się, że podjęcie uchwały o wypłacie dywidendy powoduje powstanie prawa do dywidendy. Wskazuje się na art. 347 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U.
Nr 94, poz. 1037 ze zm.), zgodnie z którym akcjonariusz ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego, zbadanego przez biegłego rewidenta, który został przeznaczony przez Walne Zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom. Treścią tego prawa jest uprawnienie akcjonariusza do żądania zapłaty dywidendy, a korelatem tego uprawnienia jest obowiązek wypłaty dywidendy przez Spółkę akcyjną. Należy zauważyć, że relacja pomiędzy spółką akcyjną a udziałowcem, w zakresie realizacji prawa do uchwalonej dywidendy, jest taka jak pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem.
Dłużnik ma bowiem obowiązek spełnić określone świadczenie pieniężne na rzecz wierzyciela, a wierzyciel ma prawo żądać świadczenia. W konsekwencji zasadny jest pogląd, że dywidenda jest jednym z rodzajów zobowiązań, które wiąże się z całokształtem działalności Spółki kapitałowej, tak jak zobowiązania z tytułu dostaw czy usług. Należy zauważyć, że relacja pomiędzy spółką akcyjną a udziałowcem, w zakresie realizacji tych praw, jest taka jak pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem. Dłużnik ma bowiem obowiązek spełnić określone świadczenie pieniężne na rzecz wierzyciela a wierzyciel ma prawo żądać świadczenia.
Zasadny jest zatem pogląd, iż świadczenia o których mowa są jednym z rodzajów zobowiązań pieniężnych, które wiążą się z całokształtem działalności spółki akcyjnej jak zobowiązania z tytułu dostaw czy usług. Za zasadny należy uznać również argument że zaciągnięcie kredytu (pożyczki) na wypłatę opisywanych świadczeń służy zachowaniu oraz zabezpieczeniu źródła przychodów.
Bowiem, w przypadku braku wolnych środków na wypłatę świadczeń dla akcjonariuszy i nie wywiązania się z zobowiązań, Spółka byłaby narażona po pierwsze na obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie, po drugie akcjonariusze mogliby dochodzić zapłaty zaległych kwot przez Spółkę wraz z ewentualnymi dodatkowymi roszczeniami odszkodowawczymi i kosztami na drodze sądowej. Analiza przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych prowadzi do wniosku, że poniesione wydatki na obsługę zadłużenia będą stanowić koszt podatkowy, o ile nie występują ograniczenia odnośnie możliwości zaliczenia ich do kosztów uznawanych przez prawo podatkowe.
Koszty uzyskania przychodów z tytułu odsetek od kredytów (pożyczek) regulują następujące przepisy: art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) określający, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na spłatę pożyczek (kredytów), za wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów), art. 16 ust. 1 pkt 11, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów), art. 16 ust. 1 pkt 12, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek, prowizji i różnic kursowych od pożyczek (kredytów) zwiększających koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji.
Pierwszym wnioskiem - zdaniem Spółki - w odniesieniu do odsetek od kredytu wykorzystanego do zapewnienia płynności finansowej, które nie zostały jeszcze skapitalizowane oraz nie są związane z finansowaniem budowy środka trwałego jest to, że podstawowym wymogiem stawianym przez przepis art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dla uznania odsetek za koszt podatkowy jest ich zapłata. W konsekwencji, jeśli odsetki od kredytu (pożyczki) nie zostały skapitalizowane lub nie dotyczą inwestycji, wówczas warunkiem zaliczenia ich do kosztu podatkowego jest ich zapłata rozumiana przede wszystkim jako wpłata środków na konto wierzyciela.
Drugi wniosek jaki, zdaniem Spółki, nasuwa się po dokonaniu wykładni art. 16 ust. 1 pkt 10 lit a, pkt 11, pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest taki, że żaden przepis szczególny nie wyklucza z kosztów podatkowych odsetek od kredytów wykorzystanych do zapewnienia płynności finansowej, na moment wypłaty zobowiązania wynikającego z uchwały o wypłacie dywidendy. Oznacza to, że wykluczenie takich odsetek z kosztów podatkowych może ewentualnie nastąpić tylko na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Interpretacja ogólnej definicji kosztu uzyskania przychodu zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych pozwala zdaniem Spółki stwierdzić, że koszty pozyskania i obsługi kredytu, wykorzystanego na utrzymanie płynności finansowej na moment wypłaty dywidendy, oraz w okresie późniejszym mogą zostać uznane za koszt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma bowiem wątpliwości, że dywidenda jest jednym z rodzajów zobowiązań pieniężnych, które wiąże się z całokształtem działalności spółki kapitałowej, tak jak zobowiązania z tytułu dostaw czy usług.
Dla potwierdzenia tej tezy można przytoczyć pogląd wyrażony w interpretacji Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 20 stycznia 2006r. (sygn. 1471/DPD17423 - 121/05/KK). Organ podatkowy stwierdził między innymi, że jeżeli chodzi o kwestię związku wydatku z działalnością gospodarczą należy wskazać w tym miejscu na przepis art. 191 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Stosownie do tego przepisu wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą Zgromadzenia Wspólników.
Uprawnienie wspólnika do udziału w zysku wynika więc z przepisów wspomnianej ustawy, w związku z tym jest ściśle powiązane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę. Analogia powyższego stanowiska dotyczącego spółki z o. o. do spółki akcyjnej jest oczywista. Zdaniem cytowanego organu podatkowego - w ocenie Spółki - wystarczające jest istnienie pośredniego związku pomiędzy poniesionymi kosztami pozyskania i obsługi zaciągniętego kredytu, a przychodem podatnika: nawiązując do powiązania wydatku z uzyskiwaniem przychodów, stwierdzić należy, że nie musi mieć ono bezpośredniego charakteru.
Zdaniem organu, kwestia ponoszenia konkretnych wydatków leży całkowicie w gestii podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. To Strona, mając na względzie aktualną sytuację rynkową, decyduje o tym, jakie wydatki są w danej chwili przydatne dla uzyskania przychodów. Wydatek ten musi być jednak przynajmniej pośrednio związany z uzyskiwaniem przez Spółkę przychodów. Spółka stoi na stanowisku, że powyższa interpretacja dotyczyła kwestii traktowania odsetek i prowizji od kredytu zaciągniętego w związku z koniecznością wypłaty wspólnikom dywidendy oraz spłaty pożyczki zaciągniętej od udziałowca.
Z tego punktu widzenia należy uznać, iż sytuacja o której mowa w zapytaniu do Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie jest analogiczna do sytuacji będącej przedmiotem niniejszego zapytania. Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o przeznaczeniu wypracowanego zysku na wypłatę dywidendy wspólnikom. Wszystkie bieżące środki finansowe były wydatkowane na cele bieżącej działalności operacyjnej. W związku z brakiem wolnych środków podatnik zaciągnął w banku kredyt operacyjny na wypłatę dywidendy należnej udziałowcom oraz na spłatę zobowiązań spółki z tytułu pożyczki zaciągniętej w memencie wykupu własnych udziałów.
W zapytaniu podatnik poprosił o odpowiedź na pytanie: czy odsetki od kredytu zaciągniętego w związku z koniecznością wypłaty wspólnikom dywidendy stanowią koszt uzyskania przychodów. W odpowiedzi na powyższe pytanie organ podatkowy stwierdził: „w tym przypadku zaciągnięcie kredytu na wypłatę dywidendy oraz spłatę pożyczki ma z pewnością związek z uzyskiwaniem przychodów. Zaznaczyć należy, że Strona wzięła go po to, aby móc dalej inwestować środki uzyskane z wypracowanego zysku w działalność gospodarczą. W związku z tym, że kredyt został zaciągnięty na finansowanie bieżącej działalności, w ocenie Naczelnika tut.
Urzędu odsetki od kredytu zaciągniętego w celu wypłacenia wspólnikom dywidendy oraz spłaty pożyczki zaciągniętej na wykup udziałów będą stanowić koszty uzyskania przychodów. Wyżej przytoczona interpretacja organu podatkowego w przekonaniu Spółki stanowi dodatkowy argument za zaliczeniem odsetek (oraz innych kosztów) od kredytu finansującego, między innymi części dywidendy do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem Spółki istotny jest cel finansowania jakim jest bezsprzecznie chęć zapewnienia płynności finansowej Spółki na moment wypłaty dywidendy. W tym samym kierunku idzie także interpretacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lublinie z 15 kwietnia 2004 r. (sygn. Pd-III/005/5/2004).
Organ podatkowy udzielił odpowiedzi odnośnie zaciągnięcia pożyczki na poprawę płynności finansowej. Mianowicie stwierdził, iż zapłacone odsetki i prowizja od pożyczki zaciągniętej na poprawę płynności finansowej o której mowa w zapytaniu podatnika, są kosztem uzyskania przychodu (tj. odsetki, prowizje zapłacone, a nie naliczone czy też zarachowane). W uzupełnieniu stanowiska wskazano, że: Odsetki od pożyczki zaciągniętej na utrzymanie płynności finansowej a tym samym możliwości osiągania przychodów w przyszłości stanowią koszt uzyskania przychodów.
Odsetki od pożyczki zaciągniętej w celu umożliwienia rozwoju Spółki w kolejnym roku m.in. poprzez rozwój sieci handlowej oraz związany z tym przyrost majątku obrotowego stanowią koszt uzyskania przychodów. Odsetki od pożyczki zaciągniętej w celu maksymalizacji marży handlowej przez zmianę struktury zobowiązań stanowią koszt uzyskania przychodu. Odsetki od pożyczki zaciągniętej w celu możliwości realizacji wymogów wynikających z KSH w tym wypłaty dywidendy stanowią koszt uzyskania przychodów. Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje: Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j.
Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Powyższe oznacza, że podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, że nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy oraz że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poczynienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (w tym zachowania lub zabezpieczenia przychodów).
Przepis ten konstytuuje więc zasadę, stosownie do której pomiędzy kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo - skutkowy.
Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki: został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika, jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, został właściwie udokumentowany, nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 cyt. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Należy przy tym zauważyć, że definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach, należy zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.
Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, Zgromadzenie Wspólników podejmie uchwałę zobowiązująca Spółkę do wypłaty dywidendy z zysku wypracowanego przez nią w latach poprzednich. Wypracowywane przychody oraz zyski Spółka w swojej działalności wykorzystuje na finansowanie bieżących zobowiązań, w tym również związanych z realizowanymi przedsięwzięciami inwestycyjnymi.
W związku powzięciem takiej uchwały przez Zgromadzenie Wspólników Spółka stanie wobec sytuacji, w której jednoczesne sprostanie zobowiązaniom inwestycyjnym, zobowiązaniom wynikającym z potrzeb bieżącej działalności oraz zobowiązaniom z tytułu uchwalonej wypłaty dywidendy, wymagać będzie zaciągnięcia przez Spółkę pożyczki od głównego udziałowca na kwotę rzędu kilku milionów złotych.
Bez pozyskania w ten sposób dodatkowych środków pieniężnych, Spółka nie będzie w stanie jednocześnie wykonać zobowiązań wobec wspólników z tytułu wypłaty dywidendy i zachować zdolności finansowania bieżących wydatków oraz realizowania już rozpoczętych, jak i planowanych w nieodległej przyszłości projektów inwestycyjnych. W tym miejscu wskazać należy, że przedsiębiorca zaciągając pożyczkę (kredyt) na bieżącą działalność albo cele inwestycyjne, co do zasady może zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki z tytułu odsetek.
O kwalifikacji odsetek do kosztów uzyskania przychodów decydować będzie zgodnie z definicją kosztów, związek pożyczki z przychodem lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu. W myśl art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) ustawy podatku dochodowym od osób prawnych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów), (…). Stosownie natomiast do treści art. 16 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów). W ocenie tut.
Organu, w przypadku zaciągnięcia pożyczki i przeznaczenia jej na wypłatę dywidendy nie są spełnione przesłanki wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i w związku z tym, nie ma możliwości zaliczenia odsetek od takiej pożyczki do kosztów podatkowych. Wynika to z istoty dywidendy, która jest dochodem z udziału w zyskach osoby prawnej, należnym wspólnikom spółki. Prawo udziałowca (akcjonariusza) do udziału w zysku jest uprawnieniem udziałowym wynikającym z zaangażowania w Spółce wkładów wspólników, które to wkłady wydatnie przyczyniają się do osiągania przychodów i zysków z prowadzonej przez Spółkę przy wykorzystaniu tych wkładów działalności.
W myśl przepisu art. 347 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030), akcjonariusze mają prawo do czystego zysku spółki, wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli zgodnie z postanowieniami umowy spółki czysty zysk nie został wyłączony od podziału. Umowa spółki może zastrzec, że o rozporządzeniu czystym zyskiem decyduje uchwała wspólników. W braku innych postanowień umowy, zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do posiadanych przez wspólników udziałów. Powyższe uregulowanie w kodeksie spółek handlowych nie zmienia jednak statusu dywidendy na gruncie prawa podatkowego.
Wypłata dywidendy nie jest wydatkiem umożliwiającym powstanie źródła przychodu i nie jest też związana z utrzymaniem bądź zabezpieczeniem źródła przychodów. Wypłata dywidendy jest bowiem podziałem zysku z tytułu prowadzonej działalności i w żaden sposób sama w sobie nie przyczynia się do osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów przez Spółkę. Tym samym, dywidenda nie stanowi kosztu podatkowego w Spółce wypłacającej. Pozyskanie środków i przeznaczenie ich na wypłatę dywidendy ma bezpośredni związek z czystym zyskiem, podlegającym podziałowi.
Oznacza to, że dotyczy tej części osiągniętego dochodu, która pozostanie po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. W związku z tym, wydatki Spółki w postaci odsetek, związane z pożyczką udzieloną jej przez udziałowca na wypłatę dywidendy nie wykazują związku o jakim mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; tym samym nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów.
Zapłacone odsetki od środków pochodzących z pożyczki od udziałowca, wykorzystywanej przez Spółkę, w związku z obowiązkiem wypłaty dywidendy, która sama w sobie nie przyczynia się do osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie spełniają warunku wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Stanowisko Spółki w tym zakresie jest zatem nieprawidłowe.
Ponadto należy wskazać, że kwestia możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez spółkę na wypłatę dywidendy jej wspólnikom została przedstawiona do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w dniu 12 grudnia 2011 r. podjął uchwałę (sygn. akt II FPS 2/11), w której stwierdził m.in., że (…) Z brzmienia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., jednoznacznie wynika, że kategoria podatkowa kosztów uzyskania przychodów obejmuje wyłącznie te koszty, które poniesiono w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Z kolei pojęcia przychodu w znaczeniu jakie przyznaje mu ten przepis nie można rozumieć w inny sposób niż to wynika z treści przepisów art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Ponad wszelką wątpliwość do podatkowej kategorii ,,dochodu” rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, a tym bardziej przychodu nie można zaliczyć zobowiązania podatnika (spółki kapitałowej) do wypłaty na rzecz jej wspólników (akcjonariuszy) należnego im udziału w zysku (dywidendy). Omawiany przepis w tym zakresie jest jasny i w sposób precyzyjny formułuje przesłanki powiązania kosztów z przychodami lub źródłem przychodów.
Przy całej złożoności regulacji art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., w omawianym zakresie nie można dostrzec wątpliwość interpretacyjnych w myśl zasady, że jasny tekst nie wymaga interpretacji (clara non sunt interpretanda). Przy czym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że prowadzenie działalności gospodarczej wymaga posiłkowania się przez podatnika kredytami czy pożyczkami. Konieczność skorzystania z tych form pozyskiwania kapitału niewątpliwie też w każdym przypadku służy zachowaniu płynności finansowej przedsiębiorcy.
Ten sposób finansowania (dofinansowania) działalności wiąże się zwykle z poniesieniem dodatkowych kosztów w postaci choćby odsetek i uzasadniony jest brakiem środków na pokrycie konkretnych wydatków (realizację określonych celów). Oceniając możliwość zaliczenia wydatku w postaci odsetek od kredytów, czy pożyczek do kosztów uzyskania przychodów należy jednak ustalić, na jaki cel zaciągnięty została kredyt czy pożyczka.
Tylko bowiem w odniesieniu do odsetek od kredytu (pożyczki) związanej z uzyskaniem przychodów bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów można rozważać możliwość zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodu (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt II FSK 551/09, publik. CBOSA). W każdym przypadku należy zbadać, czy służą one celowi wskazanemu w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Nie można uznać, iż wystarczającą przyczyną do zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów jest ogólnie sformułowana konieczność zapewnienia płynności finansowej podatnika, z pominięciem przyczyny, jaka wywołała niedostatek środków na sfinansowanie należnej wspólnikom dywidendy. W opisie zdarzenia przyszłego Spółka wskazała dodatkowo, że pożyczka zostanie wykorzystana również m.in. na: utrzymanie płynności finansowej Spółki a tym samym możliwości osiągania przez nią przychodów w przyszłości, możliwość rozwoju Spółki w kolejnym roku m.in. poprzez rozwój sieci handlowej oraz związany z tym przyrost majątku obrotowego, maksymalizację marży handlowej poprzez zmianę struktury zobowiązań.
Jak już wskazano powyżej, przedsiębiorca zaciągając pożyczkę na bieżącą działalność albo cele inwestycyjne, może zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki z tytułu odsetek. O kwalifikacji odsetek do kosztów uzyskania przychodów decydować będzie, zgodnie z definicją kosztów, związek pożyczki z przychodem lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu. Przy spełnieniu zatem tego warunku, wydatki związane z pozyskaniem źródła finansowania ww. wydatków spełniają przesłanki do ich zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów, w rozumieniu ogólnej definicji zawartej w art. 15 ust. 1 updop.
O ile zatem ww. wydatki służą osiąganiu przychodów, to co do zasady wydatki z tytułu odsetek od zaciągniętej pożyczki, służącej wskazanym powyżej celom, będą stanowiły koszty uzyskania przychodów.
Biorąc powyższe pod uwagę, stanowisko Spółki w zakresie możliwości uznania za koszty uzyskania przychodu odsetek od pożyczki zaciągniętej przez Spółkę od głównego udziałowca: w kwocie pozwalającej na wykonanie zobowiązań wobec wspólników z tytułu wypłaty dywidendy - jest nieprawidłowe, na pokrycie bieżących zobowiązań innych niż wypłata dywidendy i kontynuowanie realizowanych projektów inwestycyjnych (rozwój sieci handlowej, maksymalizacja marży handlowej dzięki zmianie struktury zobowiązań) bez utraty płynności finansowej - jest prawidłowe. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.