Stanowisko Wnioskodawcy
Jeżeli organ uznał, że podstawą opodatkowania dla Cesji 2-6 była wyłącznie kwota za ich dokonanie uiszczana przez cesjonariuszy, Wnioskodawca uważa, że Cesja 1 jako czynność nieodpłatna nie podlegała opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 8 ust. 2 Ustawy VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Skoro zdaniem organu podatkowego (interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 10 kwietnia 2015 r., znak IBPP1/443-1309/14/BM) Wnioskodawca działał jako podatnik VAT, to konsekwentnie zdaniem Wnioskodawcy należy przyjąć, że Cesja 1 nie została dokonana na cele osobiste Wnioskodawcy ani nikogo z nią „powiązanego” w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 Ustawy VAT, ale na cele działalności gospodarczej. Jej zawarcie mogło bowiem wpłynąć na dokonanie kolejnych cesji praw i obowiązków z umów przedwstępnych deweloperskich.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie:
stawki podatku VAT z tytułu przeniesienia (cesji) praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów developerskich na rzecz podmiotów trzecich oraz określenia podstawy opodatkowania dla cesji nr 2-6 – uznaje się za prawidłowe,
uznania Cesji nr 1 za niepodlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy VAT podatkiem VAT – uznaje się za nieprawidłowe.
Na wstępie należy zauważyć, że z uwagi na powiązanie przedstawionych przez Wnioskodawcę stanów faktycznych postanowiono ująć je w jednej interpretacji.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.) zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 5a ustawy o VAT towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.
Towarami w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Z treści art. 7 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
Natomiast, przez świadczenie usług – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z powyższego wynika, iż definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu.
Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.
Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.
W świetle art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.
Natomiast w oparciu o art. 146a pkt 1 i pkt 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f:
stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%;
stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.
Jak stanowi art. 41 ust. 12 ustawy, stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym – według art. 41 ust. 12a ustawy – rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 12b.
W myśl art. 41 ust. 12b ustawy, do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się:
budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2,
lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2.
Zgodnie z brzmieniem ust. 12c cyt. artykułu, w przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity określone w ust. 12b stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej.
Art. 2 pkt 12 ustawy określa, iż przez obiekty budownictwa mieszkaniowego, rozumie się budynki mieszkalne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.
Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca wraz z małżonkiem zawierał w latach 2011-2014 przedwstępne umowy deweloperskie (przedwstępne umowy nabycia lokalu mieszkalnego). W efekcie, w formie aktu notarialnego dochodziło do podpisania stosownych umów odpłatnego przeniesienia praw i obowiązków w zakresie przedwstępnej umowy deweloperskiej. Łącznie na przestrzeni trzech lat cesje dokonywane były sześciokrotnie, następująco:
w dniu 20 maja 2011 r. (umowa przedwstępna podpisana 16 września 2010 r.) - „Cesja 1”,
w dniu 4 czerwca 2012 r. (umowa przedwstępna podpisana 27 maja 2011 r.) - „Cesja 2”,
w dniu 8 stycznia 2013 r. (umowa przedwstępna podpisana 30 stycznia 2012 r.) - „Cesja 3”,
w dniu 1 lipca 2013 r. (umowa przedwstępna podpisana 26 marca 2012 r.) – „Cesja 4”,
w dniu 14 sierpnia 2013 r. (umowa przedwstępna podpisana 15 marca 2013 r.) - „Cesja 5”,
w dniu 28 lipca 2014 r. (umowa przedwstępna podpisana 8 sierpnia 2013 r.) – „Cesja 6”.
Wszystkie umowy przedwstępne, które były następnie przedmiotem cesji, były opodatkowane stawką 8% VAT - dotyczyły bowiem zakupu lokali w obiektach zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym (powierzchnia żadnego z lokali nie przekraczała 150 m2).
Każdorazowo wraz z dokonaniem cesji cesjonariusze uiszczali kwoty tytułem zwrotu wpłaconych przez Wnioskodawcę na rzecz dewelopera zaliczek, a niekiedy dodatkowo również kwotę za dokonanie cesji.
Cesja 1 - Wnioskodawca otrzymał zwrot wpłaconych na rzecz dewelopera zaliczek - tj. kwotę 151.999,67 zł (kwota ta przypadała łącznie na oboje małżonków).
Cesja 2 - Wnioskodawca otrzymał zwrot wpłaconych na rzecz dewelopera zaliczek - tj. kwotę 154.49,50 zł oraz kwotę za dokonanie cesji wysokości 10.000 zł (kwoty te przypadały łącznie na oboje małżonków).
Cesja 3 - Wnioskodawca otrzymał zwrot wpłaconych na rzecz dewelopera zaliczek - tj. kwotę 353.592,33 zł oraz kwotę za dokonanie cesji w wysokości 25.000 zł (kwoty te przypadały łącznie na oboje małżonków).
Cesja 4 - Wnioskodawca otrzymał zwrot wpłaconych na rzecz dewelopera zaliczek - tj. kwotę 50.587,60 zł oraz kwotę za dokonanie cesji w wysokości 8.000 zł (kwoty te przypadały łącznie na oboje małżonków).
Cesja 5 - Wnioskodawca otrzymał zwrot wpłaconych na rzecz dewelopera zaliczek - tj. kwotę 53.766,64 zł oraz kwotę za dokonanie cesji w wysokości 20.000 zł (kwoty te przypadały łącznie na oboje małżonków).
Cesja 6 - Wnioskodawca otrzymał zwrot wpłaconych na rzecz dewelopera zaliczek - tj. kwotę 312.025,18 zł oraz kwotę za dokonanie cesji w wysokości 27.900 zł (kwoty te przypadały łącznie na oboje małżonków).
W przypadku wszystkich cesji, w których Wnioskodawca uzyskiwał kwotę za ich dokonanie kwestia jej zapłaty była w umowie określona oddzielnie od kwestii uiszczenia kwoty tytułem zwrotu na rzecz Wnioskodawcy wpłaconych przezeń zaliczek do dewelopera.
Wnioskodawca dokonując cesji działał jako podatnik VAT.
Wszystkie wpłacone przez Wnioskodawcę zaliczki na poczet dostawy lokalu mieszkalnego zostały przez dewelopera potwierdzone wystawieniem faktur VAT. Faktury dokumentowały uiszczenie przez Wnioskodawcę zaliczek na poczet dostawy lokalu mieszkalnego.
W przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków Wnioskodawca był zobowiązany do podpisania faktur VAT - korekt dotyczących faktur wystawionych w związku z wpłatami dokonanymi przez niego.
Odnośnie wszystkich cesji Wnioskodawca wskazał, że w przypadku odstąpienia przez Wnioskodawcę od nabycia lokalu postanowienia umowy przewidywały zwrot uiszczonych zaliczek.
Odnośnie cesji 1 i 2 Wnioskodawca wskazał, że w samej umowie cesji, której to stroną był Wnioskodawca oraz cesjonariusze (deweloper nie była stroną tej czynności), znajduje się potwierdzenie wpłaty przez cesjonariusza zwrotu zaliczek uiszczonych przez Wnioskodawcę na rzecz dewelopera. Nie było zawartych innych, bardziej szczegółowych zapisów dotyczących sposobu rozliczenia zaliczki w umowie cesji.
Odnośnie cesji 3, 4, 5 i 6 Wnioskodawca wskazał, że w samej umowie cesji, której to stroną był Wnioskodawca oraz cesjonariusze (deweloper nie była stroną tej czynności), znajduje się potwierdzenie wpłaty przez cesjonariusza zwrotu zaliczek uiszczonych przez Wnioskodawcę na rzecz dewelopera. W umowie cesji zapisano również, że strony tej umowy ustalają, iż zaliczka wpłacona przez Wnioskodawcę deweloperowi nie zostanie mu zwrócona przez dewelopera, ale zostanie zaliczona przez niego na poczet ceny należnej od cesjonariuszy.
Odnośnie wszystkich cesji Wnioskodawca wskazał, że w związku z dokonaniem Cesji i zwrotem przez cesjonariusza Wnioskodawcy wpłaconych przez Wnioskodawcę zaliczek na poczet zakupu lokalu mieszkalnego deweloper wystawiał faktury VAT - korekty. Przedmiotowe korekty dokumentowały ww. zwrot, to jest były to faktury korygujące „do zera” faktury pierwotne dokumentujące wpłacone przez Wnioskodawcę i małżonka uprzednio należności na poczet zakupu lokalu mieszkalnego.
Zaliczki nie zostały zwrócone przez dewelopera, ale zostały zwrócone przez cesjonariuszy - zostały one bowiem zarachowane na poczet przyszłej dostawy na rzecz cesjonariuszy.
Wątpliwość Wnioskodawcy budzi kwestia czy właściwą stawką podatku VAT dla dokonywanych przeniesień praw i obowiązków z przedwstępnych umów deweloperskich była 8% stawka VAT.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć się, iż przy ustaleniu właściwej stawki podatku VAT decydujące znaczenie ma ustalenie co jest przedmiotem sprzedaży, czy podatnik dokonuje dostawy towarów czy świadczy usługę oraz czy czynność wykonywana przez podatnika mieści się w zakresie czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT (dostawa, budowa, remont, modernizacja, przebudowa obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym).
Strony w umowach cywilnoprawnych określają co jest przedmiotem sprzedaży. Wobec powyższego jeżeli przedmiotem sprzedaży ma być konkretna czynność nie powinno się wyodrębniać poszczególnych elementów, które złożyły się na tę czynność.
Z uwagi na to, iż obniżone stawki podatku mają charakter wyjątkowy stwierdzić należy, iż stawki te mogą mieć zastosowanie wyłącznie do czynności wskazanych wprost przez prawodawcę w ustawie o podatku od towarów i usług lub w przepisach wykonawczych do tej ustawy.
Preferencyjna - 8% stawka podatku od towarów i usług, stosownie do art. 41 ust. 12 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, ma zastosowanie do dostawy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
W myśl art. 389 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej.
Z treści powyższego wynika, że właściwa umowa sprzedaży może być poprzedzona umową przedwstępną. Poprzez umowę przedwstępną strony zobowiązują się do zawarcia w przyszłości przyrzeczonej umowy. Umowa przenosząca własność (sprzedaż) ma charakter umowy wzajemnej, do której odnosi się wyrażona w art. 488 Kodeksu cywilnego zasada jednoczesnego wykonania świadczeń, tj. przeniesienia własności nieruchomości i zapłacenia sprzedawcy ceny. Jednakże przepis ten przewiduje również wyjątki, z których najważniejsze znaczenie ma umowa pomiędzy stronami, albowiem w granicach zasady swobody umów ustanowionej w art. 3531 Kodeksu cywilnego strony mogą ustalić, że przed zawarciem definitywnej umowy sprzedaży kupujący może zapłacić część lub całość ceny.
Zatem przeniesienie praw i obowiązków z umowy przedwstępnej wywołuje określone konsekwencje podatkowe. Pomiędzy Wnioskodawcą a podmiotem trzecim przyjmującym prawa i obowiązki z umowy przedwstępnej będzie zachodziła wieź o charakterze zobowiązaniowym, która na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług stanowi czynność opodatkowaną. Mamy w tym przypadku do czynienia ze świadczeniem jednego podmiotu na rzecz drugiego, polegającym na przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z umowy.
Zatem jeżeli czynność przewidziana w umowie przedwstępnej może być finalnie zakwalifikowana jako dostawa i stawka jest określona w wysokości przewidzianej dla tej czynności, to również cesja praw i obowiązków wynikających z umowy przedwstępnej powinna być kwalifikowana w ten sam sposób. Umowa przedwstępna i cesja dotyczy tej samej czynności, tj. dostawy lokali. O wysokości stawki zdecydować powinno kryterium ekonomiczne, iż przedmiotem cesji jest sprzedaż prawa i przeniesienie obowiązków wynikających z umowy przedwstępnej. Istotny jest efekt finalny, który sprowadza się do dostawy lokali tak w przypadku umowy przedwstępnej jak i cesji.
W przypadku umowy przedwstępnej jak i cesji ma dojść do dostawy lokali, zatem należy tę czynność traktować jednakowo.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż cesja praw i obowiązków wynikających z zawartych przez Wnioskodawcę umów przedwstępnych dotyczących lokali mieszkalnych, ze względu na cel tej czynności, stanowi w swej istocie dążenie do zbycia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.
Wobec powyższego w sytuacji przeniesienia prawa wynikającego z umowy przedwstępnej dotyczącej nabycia lokalu mieszkalnego zastosowanie znajdzie stawka podatku w wysokości 8% zgodnie z art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, przy założeniu, że umowa przedwstępna dotyczy lokali mieszkalnych zaliczanych do obiektów budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o których mowa w art. 41 ust. 12-12c ustawy o podatku od towarów i usług.
Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pyt. nr 1 dot. stawki podatku VAT w wys. 8% dla dokonywanych przeniesień praw i obowiązków z przedwstępnych umów deweloperskich, należało uznać za prawidłowe.
Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą również kwestii czy podstawą opodatkowania dla Cesji 2-6 jest wyłącznie kwota jaką uiścił Wnioskodawcy cesjonariusz za ich dokonanie, a w szczególności czy do podstawy opodatkowania nie wchodzi zwrot wpłaconych deweloperowi zaliczek.
W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2011 r., podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.
Stosownie do art. 29 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku, gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje i na inne dopłaty o podobnym charakterze (art. 29 ust. 2 ustawy).
Z dniem 1 stycznia 2014 r. art. 29 ustawy o VAT został uchylony i jednocześnie wprowadzony został przepis art. 29a.
Zgodnie z art. 29a ust. 1, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W świetle art. 29a ust. 6 ww. ustawy obowiązującego od 1 stycznia 2014 r., podstawa opodatkowania obejmuje:
podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Jak wynika z art. 29a ust. 7 ustawy, obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. – podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Zgodnie z art. 29a ust. 10 ww. ustawy o VAT obowiązującym od 1 stycznia 2014 r., podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 13, obniża się o:
kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen;
wartość zwróconych towarów i opakowań, z zastrzeżeniem ust. 11 i 12;
zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło;
wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w ust. 1.
Z wniosku wynika, że wszystkie wpłacone przez Wnioskodawcę zaliczki na poczet dostawy lokalu mieszkalnego zostały przez dewelopera potwierdzone wystawieniem faktur VAT.
W przypadku odstąpienia przez Wnioskodawcę od nabycia lokalu postanowienia umowy przewidywały zwrot uiszczonych zaliczek.
W związku z dokonaniem przeniesienia ogółu praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów deweloperskich (cesji nr 1-6) i zwrotem przez cesjonariusza Wnioskodawcy wpłaconych przez Wnioskodawcę zaliczek na poczet zakupu lokalu mieszkalnego deweloper wystawiał faktury korygujące „do zera” faktury pierwotne dokumentujące wpłacone przez Wnioskodawcę należności (zaliczki) na poczet zakupu lokalu.
W przypadku ww. cesji nr 1-6 Wnioskodawca był zobowiązany do podpisania faktur VAT - korekt dotyczących faktur wystawionych w związku z wpłatami dokonanymi przez Wnioskodawcę.
Z umów cesji wynikało, że zaliczki wpłacone przez Wnioskodawcę deweloperowi nie są zwracane Wnioskodawcy przez dewelopera, ale zaliczane są przez dewelopera na poczet ceny należnej od cesjonariuszy z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego.
Odnosząc przedstawiony wyżej stan faktyczny do powołanych w sprawie przepisów prawa, stwierdzić należy, że opisane powyżej działania Wnioskodawcy wskazują, że kwotami należnymi z tytułu odpłatnego przeniesienia praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów deweloperskich (cesji nr 2-6) były wyłącznie otrzymane przez Wnioskodawcę od cesjonariuszy kwoty za dokonanie ww. cesji nr 2-6. Zaliczki na poczet dostawy lokali mieszkalnych w istocie nie stanowiły kwot należnych otrzymanych przez Wnioskodawcę od cesjonariuszy z tytułu przeniesienia praw i obowiązków z przedwstępnych umów deweloperskich (cesja nr 2-6) bowiem zaliczki te zostały zaliczone przez dewelopera na poczet ceny należnej od cesjonariuszy z tytułu dostaw przedmiotowych lokali.
Tak więc stanowisko Wnioskodawcy, że podstawą opodatkowania dla dokonanych Cesji 2-6 jest wyłącznie kwota za ich dokonanie, jaką uiścił Wnioskodawcy cesjonariusz, a w szczególności do podstawy opodatkowania nie wchodzi zwrot wpłaconych deweloperowi zaliczek, należało uznać za prawidłowe.
Wnioskodawca zwrócił się również z zapytaniem, czy Cesja 1 jako czynność nieodpłatna nie podlegała opodatkowaniu VAT (jeżeli organ uzna, że podstawą opodatkowania dla Cesji 2-6 była wyłącznie kwota za ich dokonanie uiszczana przez cesjonariuszy).
W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu dokonania przeniesienia (cesji) praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów developerskich na rzecz podmiotów trzecich. Wnioskodawca m.in. dokonał w dniu 20 maja 2011 r. cesji nr 1 - tj. przeniesienia praw i obowiązków wynikających z przedwstępnej umowy developerskiej zawartej w dniu 16 września 2010 r., za które nie otrzymał żadnego wynagrodzenia od cesjonariusza.
Jak wykazano powyżej umowa przedwstępna i cesja dotyczy tej samej czynności, tj. dostawy lokali. Istotny jest efekt finalny, który sprowadza się do dostawy lokali tak w przypadku umowy przedwstępnej jak i cesji.
W przypadku umowy przedwstępnej jak i cesji ma dojść do dostawy lokali, zatem należy tę czynność traktować jednakowo. Zatem należy uznać, iż cesja praw i obowiązków wynikających z zawartych przez Wnioskodawcę umów przedwstępnych dotyczących lokali mieszkalnych, ze względu na cel tej czynności, stanowi w swej istocie dążenie do zbycia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.
Jak wykazano powyżej przeniesienie praw wynikających z umów przedwstępnych dotyczących nabycia lokali mieszkalnych podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT w wysokości 8% (przy założeniu, że umowa przedwstępna dotyczy lokali mieszkalnych zaliczanych do obiektów budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym).
Przez dostawę towarów rozumie się w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2011 r. – przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
wszelkie inne darowizny
-jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.
Przepisu ust. 2 tego artykułu nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek (art. 7 ust. 3 ustawy o VAT).
Z analizy cytowanych wyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa podatnika, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tego towaru, z wyjątkiem przekazania towarów stanowiących drukowane materiały reklamowe i informacyjne bądź spełniających warunki do uznania ich za prezenty o małej wartości lub próbki.
Innymi słowy art. 7 ust. 2 ustawy o VAT zrównuje czynności dokonane bez wynagrodzenia z czynnościami odpłatnymi, przy spełnieniu warunków wymienionych w tym przepisie i z zastrzeżeniem płynącym z ust. 3 tego artykułu.
Zatem aby doszło do opodatkowania nieodpłatnej dostawy towarów, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:
dokonującym dostawy jest podatnik podatku od towarów i usług,
przekazane przez podatnika towary należą do jego przedsiębiorstwa,
przedmiotem dostawy jest towar, w stosunku do którego podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy jego nabyciu w całości lub w części.
Z wniosku wynika, że w przedmiotowej sprawie Wnioskodawca, z tyt. przeniesienia (cesji) praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów developerskich na rzecz podmiotów trzecich stał podatnikiem podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącym działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, a przedwstępne umowy nabycia lokali mieszkalnych zawierane były z zamiarem wykorzystania ich do prowadzenia działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zatem co do zasady prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi podatku od towarów i usług gdy towary, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Zatem w sytuacji gdy Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dokonania w dniu 20 maja 2011 r. nieodpłatnego przeniesienia praw i obowiązków wynikających z przedwstępnej umowy developerskiej zawartej w dniu 16 września 2010 r. (tj. cesji nr 1), to należy uznać, że spełniona jest przesłanka do uznania przedmiotowego nieodpłatnego przekazania za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.
Natomiast w sytuacji gdy Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dokonania w dniu 20 maja 2011 r. nieodpłatnego przeniesienia praw i obowiązków wynikających z przedwstępnej umowy developerskiej zawartej w dniu 16 września 2010 r. (tj. cesji nr 1), to należy uznać, że to nieodpłatne przekazanie nie wypełnia dyspozycji art. 7 ust. 2 ustawy, przez co czynności tej nie można uznać za odpłatną, tym samym podlegającą opodatkowaniu.
W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy, że Cesja 1 jako czynność nieodpłatna nie podlegała opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, należało uznać za nieprawidłowe.
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
Niniejsza interpretacja traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.