INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 2 lutego 2012r. (data wpływu 7 lutego 2012r.), uzupełnionym pismem z dnia 17 kwietnia 2012r.
(data wpływu 19 kwietnia 20102r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy w zaistniałym stanie faktycznym pożyczki udzielone przez Z. Spółka z o.o. Wnioskodawcy powinny podlegać opodatkowaniu na gruncie podatku od towarów i usług zgodnie z obowiązującymi w tym podatku zasadami – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 7 lutego 2012r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług w zakresie czy w zaistniałym stanie faktycznym pożyczki udzielone przez Z. Spółka z o.o. Wnioskodawcy powinny podlegać opodatkowaniu na gruncie podatku od towarów i usług zgodnie z obowiązującymi w tym podatku zasadami. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 17 kwietnia 2012r. (data wpływu 19 kwietnia 2012r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 13 kwietnia 2012r. znak: IBPP2/443-117/12/ICz, IBPBII/1/436-42/12/MZ.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny: W dniu 13 maja 2011r. Z. Sp. z o.o. (dalej: ZPWiK) udzieliło pożyczki Spółce G. SSA (dalej: Spółka). Oba podmioty prowadzą działalność gospodarczą i są czynnymi podatnikami VAT. Pożyczka była zaciągnięta na bieżące finansowanie działalności Spółki. ZPWiK udzielając pierwszej pożyczki nie kwestionowało możliwości udzielenia Spółce pożyczki również w przyszłości, jeśli strony dojdą do porozumienia, co do warunków nowej transakcji.
Spółka złożyła z ostrożności w Urzędzie Skarbowym w Zabrzu deklarację PCC-3 i zapłaciła podatek od czynności cywilnoprawnych, nie mając jednak pewności co do interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych i podatku od towarów i usług (planowała wystąpić o indywidualna interpretację przepisów prawa podatkowego). Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami kolejna pożyczka została udzielona przez ZPWiK w grudniu 2011r.
W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie: Czy w zaistniałym stanie faktycznym pożyczki udzielone przez ZPWiK Spółce powinny podlegać pod opodatkowanie gruncie podatku od towarów i usług zgodnie z obowiązującymi w tym podatku zasadami? Zdaniem Wnioskodawcy: zawarte przez nią z ZPWiK umowy pożyczki nie podlegają pod opodatkowanie na podstawie ustawy o PCC a na podstawie ustawy o VAT, na zasadach wskazanych poniżej. Dla przedstawionego stanu faktycznego znaczenie mają bowiem następujące okoliczności: Oba podmioty występowały w ramach udzielonej pożyczki, jako przedsiębiorcy i czynni podatnicy VAT.
ZPWiK udzieliło pożyczki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a środki otrzymane w ramach transakcji posłużyły Spółce na finansowanie jej bieżącej działalności. Bez wątpienia udzielenie pożyczki mieści się w definicji usługi przyjętej dla potrzeb VAT. Zgodnie bowiem z art. 8 ustawy o VAT przez podlegające opodatkowaniu odpłatne świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Powyższe, zdaniem Spółki (…). Powinny one zostać opodatkowane na podstawie ustawy o VAT.
Świadczone przez ZPWIK usługi udzielenia pożyczki należy zaklasyfikować bowiem zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług jako usługi udzielania pożyczek, świadczone poza systemem bankowym znajdująca się w klasyfikacji pod numerem PKWiU 65.22.10-00.90. Zdaniem Spółki, Pożyczkodawca występował w obu umowach pożyczki, jako czynny podatnik VAT. Już udzielając pierwszej pożyczki nie kwestionował możliwości udzielenia kolejnych, co rzeczywiście nastąpiło jeszcze w tym samym roku, a mianowicie w grudniu.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawy o VAT) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalnością gospodarczą jest wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.
W niniejszym stanie faktycznym wystąpiły wskazane okoliczności, w związku z czym zdaniem Spółki uznać należy, że pożyczkodawca występował w powyższych transakcjach jako podatnik VAT i że zawarte przez niego umowy pożyczki powinny podlegać opodatkowaniu na zasadach ustawy o VAT. W piśmiennictwie wskazuje się również, że w zakresie udzielania pożyczek mamy do czynienia jedynie z dwoma przypadkami: udzielaniem pożyczek w ramach prowadzonej działalności lub udzielaniem pożyczek poza działalnością gospodarczą, a zatem – wyłącznie przez osoby fizyczne.
W niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia z przedsiębiorcą będącym osobą prawną, a tym samym z udzieleniem pożyczki w ramach prowadzonej działalności. Stanowisko wyrażone powyżej potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając w wyroku z dnia 30 czerwca 2009r. (I FSK 904/08), że wykonywanie czynności, które uznawane są w statystyce publicznej za usługi, niezależnie od tego czy podatnik ma tę czynność wpisaną w zakres swojej działalności gospodarczej – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W uzupełnieniu stanu faktycznego wskazać również należy, że udzielenie pożyczek nie należy do przedmiotu działalności ZPWiK.
Usługi te nie są główną działalnością ZPWiK, a jedynie działalnością sporadyczną i uboczną. Również w tej kwestii wypowiedział się NSA i stwierdził, że w przypadku podatnika VAT prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy podmiot ten działa w charakterze podatnika odnośnie wszystkich czynności, zarówno tych, które stanowią jego podstawową działalność, ale również inne czynności sporadyczne uzupełniające jego działalność. Stanowisko to potwierdzają również: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2007r.
(III SA/Wa 3554/06), w którym stwierdził, że: Umowy o świadczenie usług, które zostały zawarte przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej przez niego działalności, będą prowadziły do objęcia opodatkowaniem VAT wszelkich czynności z nich wynikających. Staje się podatnikiem również ten, kto w ramach prowadzonej działalności, zdefiniowanej na potrzeby VAT, wykonał czynność opodatkowaną jednorazowo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Nie jest przy tym istotna sama częstotliwość wykonywania tych czynności, ale istnienie okoliczności wskazujących na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy.
Po ustaleniu, że przedmiotowe pożyczki podlegają pod podatek od towarów i usług, wskazać należy zastosowanie powinien znaleźć art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zgodnie z którym usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę są zwolnione z podatku VAT. Stanowisko to potwierdzają między innymi: Izba Skarbowa w Katowicach w piśmie z dnia 29 listopada 2011r. (IBPBII/1/436-401/11/AA), Izba Skarbowa w Katowicach w piśmie z dnia 8 czerwca 2011r.
(IBPP3/443-327/11/PK), Izba Skarbowa w Katowicach w piśmie z dnia 19 kwietnia 2011r. (IBPP3/443-26/11/KO). Powyższe rozważania wskazują jednoznacznie, że przedmiotowe pożyczki powinny podlegać pod ustawę o VAT, a zgodnie z nią powinny zostać zwolnione z podatku. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe. Na wstępie niniejszej interpretacji indywidualnej tut. organ zauważa, iż interpretacja indywidualna w zakresie podatku od towarów i usług została udzielona pożyczkobiorcy (tj.
Wnioskodawcy) bowiem jak wskazano we wniosku dla rozstrzygnięcia kwestii czy planowana przez strony umowa pożyczki podlega opodatkowaniu PCC, wymagane jest najpierw rozstrzygnięcie, czy przynajmniej jedna ze stron z tytułu udzielenia pożyczki będzie opodatkowana podatkiem VAT. Tym samym należy przyjąć, iż Wnioskodawca jest podmiotem zainteresowanym do uzyskania interpretacji indywidualnej w żądanym zakresie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast przez świadczenie usług – na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). Jak wynika z cyt. wcześniej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, dla uznania, iż dostawa towaru lub świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.
Pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę, do żądania od nabywcy towaru, czy odbiorcy usługi zapłaty. W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegała tylko ta dostawa lub świadczenie usług, w przypadku których istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Istota umowy pożyczki została zawarta w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).
Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.
Zatem, udzielanie pożyczek stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. W świetle powyższego, czynność udzielenia pożyczki spełnia definicję usług zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy, można bowiem zidentyfikować beneficjenta świadczenia, którym będzie pożyczkobiorca, mogący korzystać z kapitału udostępnionego przez pożyczkodawcę. Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza – ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z powyższego wynika, iż działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych, przy czym przez towary – zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT – należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Takie sformułowanie definicji działalności gospodarczej jednoznacznie wskazuje, iż w zamyśle ustawodawcy: jakiekolwiek wykorzystywanie przez podatników VAT majątku rzeczowego w sposób ciągły (w tym pieniędzy, stanowiących w istocie rzeczy oznaczone co do gatunku); w celu uzyskiwania z tego tytułu dochodu w jakiejkolwiek postaci (np. w postaci odsetek od udzielonego kapitału); stanowi niewątpliwie działalność gospodarczą.
Co do zasady, stosownie do art. 41 ust. 1 ww. ustawy, stawka podatku wynosi 22% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. W myśl art. 43 ust. 15 ustawy o VAT zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do: czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa; usług w zakresie leasingu. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w dniu 13 maja 2011r. Z. Sp. z o. o. udzieliło pożyczki Spółce G. SSA.
Oba podmioty prowadzą działalność gospodarczą i są czynnymi podatnikami VAT. Pożyczka była zaciągnięta na bieżące finansowanie działalności Wnioskodawcy. ZPWiK udzielając pierwszej pożyczki nie kwestionowało możliwości udzielenia Wnioskodawcy pożyczki również w przyszłości, jeśli strony dojdą do porozumienia, co do warunków nowej transakcji. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami kolejna pożyczka została udzielona przez ZPWiK w grudniu 2011r.
Z powyższego wynika, że Pożyczkodawca udzielając Wnioskodawcy pierwszej pożyczki i deklarując chęć udzielenia pożyczek również w przyszłości na warunkach określonych w porozumieniu między stronami a następnie udzielając kolejnej pożyczki w grudniu 2011r. wypełnił przesłanki do uznania go za podatnika VAT a czynności udzielania pożyczek za działalność gospodarczą określoną w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Biorąc pod uwagę opisany stan faktyczny przedstawiony we wniosku oraz powołane przepisy, należy stwierdzić, że usługa udzielenia Wnioskodawcy pożyczek, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przy czym czynność ta korzysta ze zwolnienia od podatku wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 38 tej ustawy. W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.
Zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 ustawa – Ordynacja podatkowa). Zatem wniosek o wydanie interpretacji może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego.
Z tych też względów – z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego – zaznacza się, iż niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy jedynie Wnioskodawcy, nie dotyczy natomiast jego kontrahenta będącego pożyczkodawcą. Uwzględniając powyższe wskazać zatem należy, iż interpretacja nie wywołuje skutków prawnych dla pożyczkodawcy. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
Ocena stanowiska
Wnioskodawcy, dotycząca zagadnienia objętego pytaniem czy na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych Spółka powinna była uiścić podatek od tych czynności, będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.