INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o. J., przedstawione we wniosku z dnia 6 lutego 2008r. (data wpływu 13 lutego 2008r.), uzupełnionym pismem z dnia 31 marca 2008r.
(data wpływu 2 kwietnia 2008r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy opisane we wniosku wpłaty (środki pieniężne otrzymywane przez Wnioskodawcę na obsługę organizacyjną oraz administracyjną przedsięwzięcia Klastra w ramach dobrowolnych wpłat o nieustalonej wysokości) będą podlegać podatkowi VAT - jest nieprawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 13 lutego 2008r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy opisane we wniosku wpłaty (środki pieniężne otrzymywane przez Wnioskodawcę na obsługę organizacyjną oraz administracyjną przedsięwzięcia Klastra w ramach dobrowolnych wpłat o nieustalonej wysokości) będą podlegać podatkowi VAT. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 31 marca 2008r. (data wpływu 2 kwietnia 2008r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 27 lutego 2008r. nr IBPB3/423-123/08/MO.
W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe: W dniu 20 października 2006r. Wnioskodawca zawarł „Umowę współpracy w ramach Klastra L.”. Stronami umowy są między innymi gminne osoby prawne, jednostka samorządu terytorialnego, zakłady opieki zdrowotnej, uczelnie wyższe czy spółki prawa handlowego (np. Gmina Miejska X, Uniwersytet X. Akademia X).
Celem przedsięwzięcia jest: stworzenie sieci współpracy w obszarze Life Science (nauk biologicznych, fizycznych, biotechnologii, biomedycyny, bioinformatyki, itp.) umożliwiającej efektywne połączenie i wykorzystanie potencjału osób, przedsiębiorstw, uczelni wyższych, jednostek naukowo – badawczych, instytucji otoczenia biznesu oraz władz lokalnych i regionalnych w województwie, jak także wspieranie przedsiębiorczości i innowacyjności w obszarze Life Science, tworzenie warunków dla skutecznej komercjalizacji wyników prac badawczych uczelni wyższych i jednostek badawczo – rozwojowych.
Ponadto Klaster ma za zadanie łączenie i rozwijanie zasobów oraz kompetencji z obszaru Life Science w celu efektywnego wykorzystywania zarówno istniejących możliwości jak i szans związanych z rozwojem innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy.
Cele te mają zostać zrealizowane przez promowanie idei Klastra oraz miasta X i regionu, jako miejsca dla tworzenia przedsiębiorstw, rozwijania umiejętności i realizacji projektów w obszarze Life Science, inicjowanie i koordynowanie działań mających na celu tworzenie i umacnianie przychylnych warunków funkcjonowania i rozwoju instytucji, firm i organizacji działających w sektorze Life Science w regionie X, inicjowanie i rozwijanie kontaktów oraz nawiązywanie współpracy z instytucjami, organizacjami i firmami spoza Klastra w celu zapewnienia i ułatwienia partnerom i ich pracownikom dostępu do najnowszych osiągnięć wiedzy i technologii, inicjowanie i koordynowanie wspólnych projektów badawczych, rozwojowych i wdrożeniowych oraz występowanie z wnioskami o dofinansowanie tych projektów z różnych funduszy, w szczególności z funduszy europejskich, organizowanie i koordynowanie działań umożliwiających rozwój i efektywne wykorzystywanie wiedzy, dostęp do specjalistycznych zasobów wiedzy i technologii oraz wymianę informacji i doświadczenia.
Wnioskodawca wskazał, że Klaster funkcjonuje jako samodzielne, wspólne przedsięwzięcie (projekt) partnerów – nie ma ani podmiotowości ani osobowości prawnej, nie jest także spółką cywilną. Jest tylko umową zawartą pomiędzy jego członkami, platformą wspólnych działań dla osiągnięcia celów określonych w umowie. Uczestnikiem Klastra może zostać instytucja, firma lub organizacja prowadząca działalność związana z sektorem Life Science lub oferująca usługi skierowane do osób i podmiotów tego sektora.
Stwierdził, że Klaster jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych, a uczestnictwo w nim jest oparte na zasadach dobrowolności i woli współpracy, a każdy z partnerów Klastra uczestniczy w nim na równych prawach. Przystąpienie do Klastra nowego uczestnika wymaga zaakceptowania przez niego celów i zasad działania Klastra oraz zgody zwykłej większości członków Rady Klastra. Wnioskodawca wyjaśnił ponadto, że Klaster działa w oparciu o własny program rozwoju i regulamin. Klaster jako wspólne przedsięwzięcie posiada władze w postaci Rady Klastra, w której skład wchodzą przedstawiciele partnerów.
Za realizację bieżących zadań, określonych w ramach programu rozwoju Klastra odpowiada Zarząd Klastra, składający się z jednej do pięciu osób powoływanych przez Radę Klastra. Wnioskodawca wskazał też, że zgodnie z postanowieniami Umowy Klastra, nie generuje ona kosztów ani zobowiązań finansowych dla partnerów, a finansowanie poszczególnych działań i aktywności wymaga odrębnych umów. Ponadto obsługę organizacyjną i administracyjną działalności Klastra prowadzić będzie Uniwersytet X, przy czym Uniwersytet może wyznaczyć do pełnienia tej funkcji Wnioskodawcę co też zostało uczynione.
Ponadto w Regulaminie Klastra (a nie umowie) zastrzeżono, iż koszty związane z obsługą organizacyjną oraz administracyjną ponosi Uniwersytet X oraz Wnioskodawca. Wnioskodawca stwierdził również, że świadczenie (przez Niego) usług administracyjnych i organizacyjnych będzie rodzić po jego stronie określone koszty, w szczególności w postaci wydatków na zatrudnienie pracowników (np. jeżeli będą pełnić funkcje członków Zarządu Klastra), koszty ich przejazdu do poszczególnych partnerów, koszty sprzętu i oprogramowania komputerowego, koszty materiałów biurowych czy udostępnienia pomieszczeń na spotkania jak także wydatków na utrzymanie strony internetowej Klastra.
Dotychczas koszty te pokrywane były ze środków z dotacji z funduszy Unii Europejskiej. Wnioskodawca wskazał, że ze względu na klauzulę Umowy Klastra, iż jego działalność nie generuje kosztów ani zobowiązań dla jego partnerów oraz wyczerpanie dotacji, musi znaleźć inne źródło finansowania działalności Klastra. W tym celu będą zbierane - na zasadzie dobrowolności – składki od poszczególnych członków Klastra. Wysokość składki będzie zależała od woli wpłacającego członka Klastra.
Świadczenie przez Wnioskodawcę usług administracyjnych i organizacyjnych będzie rodzić po jego stronie określone koszty, w szczególności w postaci wydatków na zatrudnienie pracowników (np. jeżeli będą pełnić funkcje członków Zarządu Klastra), koszty ich przejazdu do poszczególnych partnerów, koszty sprzętu i oprogramowania komputerowego, koszty materiałów biurowych czy udostępnienia pomieszczeń na spotkania jak także wydatków na utrzymanie strony internetowej Klastra. Ponadto na podstawie odrębnych umów Wnioskodawca będzie odpłatnie świadczył usługi doradcze i marketingowe na rzecz członków Klastra.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy otrzymywane przez Wnioskodawcę wpłaty (środki pieniężne otrzymywane na obsługę organizacyjną oraz administracyjną przedsięwzięcia Klastra w ramach dobrowolnych wpłat o nieustalonej wysokości) będą podlegać podatkowi VAT? Zdaniem Wnioskodawcy środki pieniężne otrzymywane na obsługę organizacyjną oraz administracyjną przedsięwzięcia Klastra w ramach dobrowolnych wpłat o nieustalonej wysokości nie będą podlegały podatkowi VAT.
Wnioskodawca stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnatrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju oraz wewnatrzwspolnotowa dostawa towarów. Według Wnioskodawcy w niniejszej sprawie należy rozważyć, czy czynności wykonywane przez niego mają charakter odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu powyższego przepisu.
Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej, zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Opodatkowaniu podlega więc tylko odpłatne świadczenie usług.
Natomiast odpłatność występuje tylko wówczas, kiedy pomiędzy świadczeniem a zapłatą istnieje bezpośredni związek. Jeżeli więc pomiędzy podmiotami nie występuje żadna relacja, na podstawie której można rościć sobie prawo do wynagrodzenia, a wpłaty mają charakter dobrowolny, a ich wysokość nie jest z góry ustalona, wówczas nie można mówić o więzi zobowiązaniowej uzasadniającej istnienie odpłatnej usługi. Strony muszą więc wyraźnie ustalić cenę aby można było mówić o odpłatności świadczenia. W niniejszej sprawie Regulamin Klastra nie przewiduje obowiązku wpłat ani ich wysokości – mają one charakter dobrowolny, a ich wysokość zależy od woli uczestników.
Jedyną motywacją jest fakt, iż finansowe wspieranie inicjatyw Klastra przedkłada się bezpośrednio na dochodowość działalności prowadzonej przez wpłacającego. Z tego względu wpłaty te nie będą podlegać ustawie o VAT, gdyż nie mieszczą się w katalogu wskazanym w art. 5 ustawy VAT. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Dostawą towarów w rozumieniu art. 7 cyt. powyżej ustawy jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej lub prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. - art. 8 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.
W świetle obowiązującej ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie usługi zostało zdefiniowane bardzo uniwersalnie. Usługa została oderwana od klasyfikacji statystycznych. Do opodatkowania usługi nie jest już bowiem konieczne wymienienie jej w tych klasyfikacjach. Jednakże w przypadku usług wymienionych w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są one identyfikowane, w myśl art. 8 ust. 3 ww. ustawy o VAT, za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119. Usługą jest świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy.
Nie ma więc znaczenia osoba odbiorcy świadczenia. Usługami są zarówno świadczenia wykonane na rzecz konsumentów, jak i dla przedsiębiorców. Mając na uwadze ogólne reguły konstrukcyjne systemu VAT wskazać należy na jedną istotną cechę usługi. Otóż usługą będzie takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść. Powyższe oznacza, że świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT jest każde świadczenie odpłatne, które powoduje powstanie przysporzenia po stronie odbiorcy na skutek działania wykonawcy świadczenia.
Zwrócić również należy uwagę, iż w odniesieniu do każdej płatności pieniężnej rozpatrywać należy, czy nie stanowi ona otrzymanego wynagrodzenia za jakieś świadczenia wykonane przez dany podmiot. Jeśli można zidentyfikować takie świadczenie, to wówczas otrzymaną płatność należałoby potraktować jako wynagrodzenie za usługę. W przypadku więc, gdy podmiot płacący uzyskuje korzyść z pewnego rodzaju sytuacji zobowiązanie takie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako świadczenie usługi. W konsekwencji powinno być ono opodatkowane podatkiem VAT.
Należy tutaj zauważyć, iż opisując stan faktyczny Wnioskodawca wskazał, że świadczenie przez Niego usług administracyjnych i organizacyjnych będzie rodzić po Jego stronie określone koszty, w szczególności w postaci wydatków na zatrudnienie pracowników (np. jeżeli będą pełnić funkcje członków zarządu Klastra), koszty ich przejazdu do poszczególnych partnerów, koszty sprzętu i oprogramowania komputerowego, koszty materiałów biurowych czy udostępnienia pomieszczeń na spotkania jak także wydatków na utrzymanie strony internetowej Klastra. Dotychczas koszty te pokrywane były ze środków z dotacji funduszy UE.
Ze względu na klauzulę Umowy Klastra, iż jego działalność nie generuje kosztów ani zobowiązań dla jego partnerów oraz wyczerpanie dotacji, musi znaleźć inne źródło finansowania działalności Klastra. W tym celu będą zbierane - na zasadzie dobrowolności – składki od poszczególnych członków Klastra. Wysokość składki będzie zależała od woli wpłacającego członka Klastra. Z powyższego wynika więc, że Wnioskodawca zapewnia obsługę organizacyjną i administracyjną Klastra, pokrywając koszty z wpłat członków. Zatem należy uznać, iż dokonywane przez członków Klastra wpłaty związane są ze świadczeniem przez Wnioskodawcę usług na rzecz członków.
W konsekwencji stwierdzić należy, iż otrzymywane przez Wnioskodawcę dobrowolne wpłaty związane są ze świadczeniem usług ze strony Wnioskodawcy i stanowią swoiste wynagrodzenie za świadczone przez niego usługi. Tym samym czynności te winny być uznane przez Wnioskodawcę za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zauważa się, iż powyższe stanowisko zgodne jest z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, m.in. w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia).
W wyroku tym ETS wskazał, iż świadczenie usług podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy.
Należy tutaj dodatkowo zauważyć, iż odnośnie przedmiotowego wniosku w części dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w dniu 28 kwietnia 2008r.została wydana indywidualna interpretacja znak: IBPB3/423-123/08/MO, w której uznano, że: - środki pieniężne otrzymywane przez Wnioskodawcę na obsługę organizacyjną oraz administracyjną przedsięwzięcia Klastra w ramach dobrowolnych wpłat o nieustalonej wysokości, stanowić będą dla niego w całości przychód podatkowy oraz - wydatki Wnioskodawcy poniesione na obsługę organizacyjną oraz administracyjną Klastra będą stanowiły dla niego koszty uzyskania przychodów.
Mając na względzie powyższe, stanowisko Wnioskodawcy w kwestii opodatkowania podatkiem VAT otrzymywanych przez Niego, na obsługę organizacyjną oraz administracyjną przedsięwzięcia Klastra, dobrowolnych wpłat, o nieustalonej wysokości, należało uznać za nieprawidłowe. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie; w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.