INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 17 października 2012r. (data wpływu 23 października 2012r.), uzupełnionym pismem z dnia 25 stycznia 2013r.
(data wpływu 31 stycznia 2013r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT oddania przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców w bezpłatne użytkowanie - jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 23 października 2012r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, m.in. w zakresie opodatkowania podatkiem VAT oddania przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców w bezpłatne użytkowanie. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 25 stycznia 2013r.
(data wpływu 31 stycznia 2013r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu nr IBPP3/443-1155/12/UH, IBPP3/443-1409/12/UH, IBPP3/443-1410/12/UH z dnia 16 stycznia 2012r. W przedmiotowym wniosku uzupełnionym pismem z dnia 25 stycznia 2013r. (data wpływu 31 stycznia 2013r.), ukształtowało się następujące zdarzenie przyszłe: Na podstawie uchwały Rady Gmina przystąpiła do realizacji programu „ ...” objęte PROW na lata 2007-2013 i związała się umową o przyznanie pomocy finansowej na realizację projektu budowy przydomowych naturalnych oczyszczalni ścieków. Zawarta umowa zapewnia sfinansowanie nie więcej niż 75 % poniesionych na inwestycje kosztów kwalifikowanych.
Podatek VAT nie jest kosztem kwalifikowanym. Celem projektu jest poprawa warunków życia mieszkańców oraz środowiska przyrodniczego poprzez budowę przydomowych oczyszczalni ścieków o wysokim stopniu usuwania zanieczyszczeń, podniesienie świadomości i wiedzy ekologicznej mieszkańców. Zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, zgodnie z ustawą z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006r. Nr 123 poz. 858 ze zm.). W kosztach inwestycji będą uczestniczyć mieszkańcy - osoby fizyczne, dla których budowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków - poprzez dokonywanie określonej w umowie wpłaty (około 2 000 zł).
Wpłata wspomnianej kwoty jest warunkiem niezbędnym, który należy spełnić, aby przystąpić do projektu. Gmina będzie zawierała z mieszkańcami umowy cywilno-prawne. Mieszkańcy zgodnie z treścią zawartej umowy będą oświadczać, że posiadają pełne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, na której przewiduje się realizacje przedmiotowej oczyszczalni ścieków oraz zobowiązują się do udostępnienia jej do prowadzenia prac projektowych i robót budowlanych. Po zakończeniu budów oczyszczalnie przez okres 5 lat będą własnością gminy, a mieszkańcy będą je bezpłatnie użytkować. Po upływie tego czasu, zostaną bezpłatnie przekazane właścicielom nieruchomości.
Gmina po wybudowaniu oczyszczalni nie będzie ponosiła żadnych kosztów związanych z ich utrzymaniem i obsługą, będą ponosić je konkretni mieszkańcy którzy przystąpią do realizacji projektu.
W piśmie uzupełniającym Wnioskodawca wskazał, iż: Gmina jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT, składającym deklaracje VAT 7, Gmina będzie zawierała umowy z wykonawcą robót realizującym inwestycje tj. budowę przydomowych naturalnych oczyszczalni ścieków, a wszystkie zakupy towarów i usług będą udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę, Świadczenia które będą dokonywane na rzecz mieszkańców w oparciu o umowę cywilnoprawną na wykonanie przez Gminę budowy przydomowych oczyszczam ścieków będą mieć charakter świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, Wpłaty mieszkańców nie będą traktowane jako zaliczki na poczet usługi polegającej na wykonaniu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, wpłaty będą warunkiem, aby podpisać umowę z Gminą i przystąpić do projektu.
Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane przez Gminę środki z tytułu dofinansowania projektu nie powinny być traktowane jako zwiększające podstawę opodatkowania podatkiem VAT. Gmina, w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich („PROW”) wystąpiła o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Budowa tych oczyszczalni jest sfinansowana z różnych źródeł: częściowo są to środki pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, częściowo są to środki własne Gminy, częściowo są to środki Gminy pochodzące z wpłat mieszkańców. Za środki z wyżej wymienionych źródeł Gmina zatrudnia wykonawcę, który wykona przydomowe oczyszczalnie.
Oczyszczalnie te będą udostępnione mieszkańcom przez 5 lat bez pobierania opłaty za ich użytkowanie, jak również po upływie tych 5 lat bez takiej zapłaty zostanie przeniesiona na nich własność przedmiotowych oczyszczalni. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, aby uznać, że dana dotacja zwiększa podstawę opodatkowania zgodnie z art. 29 ustawy o VAT, musi ona mieć taki charakter, że stanowi zapłatę za konkretną rzecz/konkretne świadczenie usług - z tym, że pochodzi ona jednak nie od nabywcy świadczenia, ale od osoby trzeciej. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowym przypadku.
Świadczą o tym następujące okoliczności: budowa oczyszczalni jest finansowana z różnych źródeł (z środków Gminy, dotacji PROW, środków pochodzących od mieszkańców Gminy), dana konkretna oczyszczalnia może być finansowana w różnym stopniu z tych trzech wymienionych źródeł finansowania, dofinansowanie jest przekazane Gminie w tym celu, aby wybudowała oczyszczalnie, a nie w tym celu, aby mieszkańcy z nich skorzystali (cel dofinansowania zostanie spełniony, jeżeli będą one wybudowane bez względu na to, czy mieszkańcy otrzymają je odpłatnie, czy nieodpłatnie - warunki co do odpłatności zależne są od Gminy), nie da się obiektywnie przyporządkować określonej części finansowania z PROW do danej konkretnej oczyszczalni, dofinansowanie z PROW nie jest dokonane do określonej danej oczyszczalni, a jest przyznane na osiągnięcie określonego efektu ekologicznego.
Oznacza to, że Gmina jest zobowiązana za otrzymane pieniądze wybudować minimalną liczbę oczyszczalni, ale w ramach tej samej kwoty może wybudować znacznie większą ich ilość.
Dlatego też wysokość dofinansowania nie jest zależna od ilości wybudowanych oczyszczalni (w ramach programu może być wybudowanych więcej niż przewidują warunki finansowania); z środków pochodzących z PROW będą sfinansowane niektóre koszty wspólne - tj. takie koszty, które dotyczyć będą wszystkich oczyszczalni, a nie wyłącznie danej konkretnej; nie istnieje obiektywna możliwość odpowiedzi na pytanie, jaka byłaby cena, gdyby nie otrzymane dofinansowanie, ponieważ gdyby nie otrzymane dofinansowanie Gmina nie zdecydowałaby się na realizację projektu. Analogiczne stanowisko zajął Minister Finansów (Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi) w interpretacji z 6 grudnia 2012r.
(IPTPP4/443-606/12-6/UNR), w której stwierdził on, że: „w przypadku Wnioskodawcy wpłaty dokonane przez mieszkańca, zapłacone przed przekazaniem przedmiotowej oczyszczalni w wysokości 3.000 zł., będą stanowiły kwotą należną za wybudowanie przydomowej oczyszczalni. Pozostała wartość oczyszczalni w kwocie przewyższającej wymagany udział mieszkańca w wysokości 3.000 zł. nie jest kwotą należną albowiem poszczególni mieszkańcy - jak wskazał Wnioskodawca - są zobowiązani do wpłaty tylko takiej kwoty”.
W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy: Otrzymane przez Gminę środki z tytułu dofinansowania projektu nie będą miały bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług na rzecz mieszkańców, a także nie będą stanowiły dopłaty do cen towarów. Koszty realizowanego projektu będą częściowo ponoszone przez mieszkańców - osoby fizyczne, część kosztów będzie ponoszona przez Gminę, a reszta kosztów będzie pokryta przez dofinansowanie z otrzymanej pomocy finansowej. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego będzie ponosiła indywidualnie koszty związane z realizacją projektu. Otrzymane środki będą stanowiły ogólne dofinansowanie przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z realizacją projektu.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie (oznaczone we wniosku nr 3): Czy oddanie przez gminę przydomowych oczyszczalni ścieków, stanowiących jej własność, mieszkańcom w bezpłatne użytkowanie, w okresie 5 lat od zakończenia projektu, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT? Jeśli tak, to co jest podstawą opodatkowania? Jeśli tak, to według jakiej stawki podatkowej?
Stanowisko Wnioskodawcy
(do ww. pytania oznaczonego we wniosku nr 3): Oddanie przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków które zostaną wykonane w ramach projektu w bezpłatne użytkowanie mieszkańców, w okresie pięciu lat od jego zakończenia, nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Nie stanowi bowiem odpłatnego świadczenia na rzecz mieszkańców. Nie podlega również opodatkowaniu jako nieodpłatne świadczenie usług, gdyż nie stanowi użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika ani nieodpłatnego świadczenia usług, do celów innych niż działalność podatnika, czyli nie spełnia kryteriów określonych w art. 8 ust 2 pkt 1 czy pkt 2 ustawy.
Oddanie przydomowych oczyszczalni ścieków w bezpłatne użytkowanie mieszkańców na nieruchomościach na których zostaną wykonane w ramach projektu, w okresie 5 lat od jego zakończenia, służy realizacji zadań własnych Gminy zgodnie z ustawą z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Gmina jednoznacznie interpretuje, że oddanie przydomowych oczyszczalni ścieków, w bezpłatne użytkowanie mieszkańców na posesjach, których zostaną wykonane w ramach projektu, w okresie 5 lat od jego zakończenia jest nieopodatkowane podatkiem VAT, a więc pytanie o stawkę podatku VAT jest bezprzedmiotowe.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w kontekście pytania trzeciego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują zadania w zakresie ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (art. 7 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym). W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 cyt. ustawy).
Z treści wniosku wynika, że Gmina przystąpiła do realizacji programu „…” objęte PROW na lata 2007-2013 i związała się umową o przyznanie pomocy finansowej na realizację projektu budowy przydomowych naturalnych oczyszczalni ścieków. Celem projektu jest poprawa warunków życia mieszkańców oraz środowiska przyrodniczego poprzez budowę przydomowych oczyszczalni ścieków o wysokim stopniu usuwania zanieczyszczeń, podniesienie świadomości i wiedzy ekologicznej mieszkańców. Po zakończeniu budów oczyszczalnie przez okres 5 lat będą własnością gminy, a mieszkańcy będą je bezpłatnie użytkować.
Odnosząc się do kwestii czy oddanie przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków, stanowiących jej własność, mieszkańcom w bezpłatne użytkowanie, w okresie 5 lat od zakończenia projektu stanowi czynność odpłatną w rozumieniu art. 8 ust. 2 cyt. ustawy, a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, należy na wstępie wskazać, iż nieodpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatne świadczenie usług, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, za wyjątkiem ściśle określonych sytuacji, wskazanych w art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.
I tak, zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów (pkt 1 art. 8 ust. 2); nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika (pkt 2 art. 8 ust. 2).
Z powyższego wynika, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego. Aby daną czynność uznać za odpłatną muszą być spełnione łącznie obydwie przesłanki. Wystarczy, że jedna z przesłanek nie zostanie spełniona czynności takiej nie można uznać za czynność odpłatną podlegającą opodatkowaniu.
Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują. Jak już wcześniej wskazano w oparciu o przepisy ustawy o samorządzie gminnym zadania własne Gminy obejmują między innymi zadania w zakresie ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej.
Z wniosku wynika, że celem Gminy przystępującej do realizacji projektu jest poprawa warunków życia mieszkańców oraz środowiska przyrodniczego wpisująca się w zadanie własne. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż podejmowane przez Gminę w ramach projektu czynności mieszczą się w celu prowadzonej przez podatnika (Gmina) działalności gospodarczej (w szczególności w zakresie ochrony środowiska). Zatem pierwsza przesłanka wynikająca z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT nie zostanie spełniona, co wyklucza uznanie tej czynności za odpłatną w świetle ww. przepisu.
W konsekwencji powyższego należy uznać, że w okresie trwałości projektu, tj. pięciu lat od daty zakończenia projektu Gmina będzie świadczyła na rzecz swoich mieszkańców wpisującą się w cel prowadzonej działalności usługę przy użyciu wytworzonego w ramach projektu majątku należącego w tym okresie do Gminy. Czynność tą Gmina wykonywała będzie nieodpłatnie. Zatem czynność oddania przez Gminę przydomowych naturalnych oczyszczalni ścieków (majątku Gminy) do bezpłatnego użytkowania nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z uwagi na niewypełnienie przesłanek zawartych w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.
Bowiem nieodpłatne świadczenie usług odbywało się będzie w związku z prowadzoną przez Gminę działalnością (wykonywanie zadań własnych). Wobec powyższego stanowisko Gminy, zgodnie z którym oddanie przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków, które zostaną wykonane w ramach projektu, w bezpłatne użytkowanie mieszkańców, w okresie 5 lat od jego zakończenia, nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług należało uznać za prawidłowe.
W kontekście powyższego należy stwierdzić, iż udzielenie odpowiedzi na pytanie co jest podstawą opodatkowania oraz według jakiej stawki podatkowej podlega opodatkowaniu nieodpłatne przekazanie w użytkowanie przydomowych oczyszczalni ścieków jest bezprzedmiotowe. Tut. organ pragnie zauważyć, iż kwestie objęte pytaniami oznaczonymi we wniosku nr 1, nr 2, nr 4, nr 5 i nr 6 będą przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego … po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu –do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z dnia 14 marca 2012r. poz. 270 ze zm.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. z 2012r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art.
54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.