Stanowisko Wnioskodawcy
(przedstawione w piśmie z dnia 28 lipca 2011r.): Spółdzielnia (jako przedsiębiorstwo kwalifikacja wg KRS – „Rejestr Przedsiębiorców”) oraz wpis do Rejestru Zakładu Opieki Zdrowotnej Urzędu Wojewódzkiego, świadcząc usługi medyczne w sposób opisany we wniosku nie jest zobowiązana do ewidencji prowadzonej sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej.
Według opinii Spółdzielni korzysta ze zwolnienia z ewidencji sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2011r. o podatku od towarów i usług Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest: nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej usług świadczonych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jeżeli zapłata za nie następuje gotówką do kasy; prawidłowe w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej usług świadczonych na podstawie umów zawieranych przez Wnioskodawcę z firmami.
Obowiązek w zakresie prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z art. 111 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). W myśl przepisu art. 111 ust. 1 tej ustawy, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, iż obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń. Jeżeli nabywcą danej usługi jest podmiot inny niż wymieniony w art. 111 ust. 1, to taka sprzedaż w ogóle nie jest objęta obowiązkiem ewidencjonowania jej przy użyciu kasy rejestrującej.
Poprzez sprzedaż rozumie się, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Odnosząc powołane przepisy do przedstawionych przez Wnioskodawcę okoliczności (przedmiotem pytania są usługi świadczone przez Wnioskodawcę w ramach umowy zawartej z firmami oraz usługi świadczone na rzecz indywidualnych pacjentów), należy stwierdzić, iż powołany art. 111 ust. 1 ww. ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie w odniesieniu do pierwszej grupy świadczonych usług (usług za które należność wnosi firma) z uwagi na fakt, iż Wnioskodawca świadczy usługi medyczne na podstawie umowy zawartej z firmą.
Treść powołanego art. 111 ust. 1 ustawy o VAT jednoznacznie wskazuje, iż do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego za pomocą kas rejestrujących obowiązani są wyłącznie podatnicy dokonujący sprzedaży towarów i usług na rzecz kręgu podmiotów w tym przepisie wyraźnie wymienionych. Należy zauważyć, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „nabywca”, dlatego zasadnym wydaje się odwołanie do wykładni językowej. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego PWN „nabywcą jest ten, kto coś nabywa (nabył) przez kupno" (Słownik języka polskiego, pod red.: prof. Mieczysława Szymczaka, s. 288, Wydawnictwo Naukowe PWN).
W świetle powyższej definicji nabywcą usług medycznych świadczonych przez Wnioskodawcę jest kupujący dane usługi na podstawie zawartych z Wnioskodawcą umów – firma z którą Wnioskodawca podpisał umowy (Wnioskodawca wyraźnie wskazał, iż ma podpisane umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych z firmami w zakresie badań profilaktycznych i innych medycznych i na jej mocy firmy będą regulowały powstałe w ten sposób należności w drodze przelewu).
Wnioskodawca świadcząc usługi medyczne w ramach umowy zawartej z firmami nie ma zatem obowiązku ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej, gdyż Wnioskodawca nie dokonuje sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Istotne jest zatem w przedmiotowej sprawie, kto nabywa daną usługę, a nie kto ją faktycznie odbiera. Należy zwrócić uwagę, iż pojęcie nabywca usługi nie jest tożsame z pojęciem konsument usługi.
Natomiast rozpatrując kwestię ewentualnego zwolnienia z obowiązku ewidencji przy użyciu kasy rejestrującej usług świadczonych przez Wnioskodawcę bezpośrednio na rzecz podmiotów o których mowa w art. 111 ust. 1 ustawy o VAT, należy uwzględnić niżej przywołane unormowania. Należy tutaj zaznaczyć, że dla objęcia danego podatnika obowiązkiem ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kasy rejestrującej nie istotny jest jego status, jak również to czy świadczone przez dany podmiot usługi korzystają lub nie ze zwolnienia przedmiotowego od podatku VAT.
Kwestię zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy użyciu kas rejestrujących niektórych czynności i niektórych grup podatników w obecnym stanie prawnym, tj. od dnia 1 stycznia 2011r. reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2010r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. Nr 138, poz. 930). Regulacje zawarte w powołanym rozporządzeniu przewidują zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących ze względu na rodzaj prowadzonej działalności – zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia oraz wysokość obrotu – do określonej tym przepisem wysokości obrotów.
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a rozporządzenia zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania: do dnia 31 grudnia 2012r. - sprzedaż w zakresie czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia, do dnia 30 kwietnia 2011r. – czynności objęte do dnia 31 grudnia 2010r. zwolnieniem od ewidencjonowania wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2009r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. Nr 224, poz. 1797), niewymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Wg rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2009r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. Nr 224, poz. 1797), świadczenie usług związanych z ochroną zdrowia i opieki społecznej było zwolnione do dnia 31 grudnia 2010r. na podstawie § 2 w związku z pkt 26 załącznika. W rozporządzeniu z dnia 26 lipca 2010r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2011r., brak analogicznego zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania dla usług związanych z ochroną zdrowia.
Zatem usługi związane z ochroną zdrowia i opieki społecznej w 2011r. korzystały ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania, na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, do dnia 30 kwietnia 2011r. Jednocześnie w myśl § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania do 31 grudnia 2012r. podatników, u których kwota obrotu z działalności, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy o VAT nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 40 000 zł i jeżeli wcześniej nie powstał wobec nich obowiązek ewidencjonowania.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 w związku pkt 37 załącznika do rozporządzenia zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania do dnia 31 grudnia 2012r. świadczenie usług, za które zapłata w całości następuje za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), pod warunkiem że z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcję jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła.
W objaśnieniach do ww. załącznika zawarto zastrzeżenie, że powyższe zwolnienie nie dotyczy podatników, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie tych czynności przed dniem 1 stycznia 2011r. Korzystanie z powyższego zwolnienia wymaga spełnienia określonych warunków wynikających wprost z zapisu tej regulacji.
Zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy można zatem stosować jeżeli: zapłata za świadczoną usługę w całości następuje za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej na rachunek bankowy podatnika, z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła, podatnik nie rozpoczął ewidencjonowania tych usług za pomocą kasy rejestrującej przed dniem 1 stycznia 2011 r. Zaznaczyć tutaj należy, ze wyrażenie „w całości” odnosi się do poszczególnych usług świadczonych przez podatnika.
Taka konstrukcja przepisu powoduje, że zwolnieniu nie podlega usługa, za którą zapłacono częściowo gotówką, a częściowo za pośrednictwem banku lub poczty. Warunkiem zwolnienia jest bowiem to, aby konkretna usługa została w całości zapłacona za pośrednictwem banku lub poczty przy założeniu, że z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła. Wnioskodawca opisując stan faktyczny wskazał, iż Spółdzielnia dokonuje sprzedaży na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Wynagrodzenie na rzecz Wnioskodawcy za wykonane usługi osoby fizyczne wnoszą w oparciu o wpłatę do kasy.
Zatem zapłata dokonywana przez osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej nie następuje w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej na rachunek bankowy Wnioskodawcy.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny stwierdza się, że w sytuacji, gdy Wnioskodawca w poprzednim roku podatkowym przekroczył kwotę obrotu w wysokości 40.000 zł z działalności o której mowa w art. 111 ust. 1 i będzie świadczyć usługi na rzecz pomiotów wskazanych w tym przepisie ustawy o VAT, tj. na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, za które otrzyma zapłatę w sposób opisany we wniosku, jest on zobowiązany do ewidencjonowania takiej sprzedaży przy pomocy kasy rejestrującej od dnia 1 maja 2011r.
Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy jest: nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej usług świadczonych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jeżeli zapłata za nie następuje gotówką do kasy; prawidłowe w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej usług świadczonych na podstawie umów zawieranych przez Wnioskodawcę z firmami.
Na zakończenie niniejszej interpretacji należy zaznaczyć, iż wskazany uzasadnieniu stanowiska przepis art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania w odniesieniu do nałożonego przez ustawodawcę na podatników VAT obowiązku ewidencjonowania obrotu z określonej sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej. Przez pryzmat tego unormowania Wnioskodawca nie można wywodzić skutków prawnych w zakresie ewentualnego zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej.
Jednocześnie zauważa się, że tut. organ w niniejszej interpretacji nie rozstrzyga w kwestii zwolnienia od podatku VAT od 1 stycznia 2011r. świadczonych przez Wnioskodawcę usług w zakresie opieki medycznej, gdyż nie było to przedmiotem wniosku, nie zadano pytania w tym zakresie, nie przedstawiono stanu faktycznego ani stanowiska. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.