INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 listopada 2008 r. (data wpływu 2 grudnia 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów z tytułu umorzenia poręczycielom odsetek karnych – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 2 grudnia 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów z tytułu umorzenia poręczycielom odsetek karnych. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Wnioskodawca udzielił dwóm osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą trzech kredytów obrotowych oraz jednego kredytu konsumpcyjnego. Kredytobiorcy są małżeństwem, jednakże każdy z nich prowadził odrębnie działalność gospodarczą oraz zawierał odrębne umowy kredytowe.
Kredyty zabezpieczone zostały poręczeniem według prawa cywilnego udzielonym przez kilka osób fizycznych, przy czym niektórzy z poręczycieli udzielili poręczenia dla więcej niż jednego kredytu. Z uwagi na niewywiązanie się kredytobiorców z obowiązku spłaty kredytów, Wnioskodawca wypowiedział umowy kredytowe, a następnie wszczął egzekucję w stosunku do kredytobiorców oraz poręczycieli. Egzekucja wszczęta przeciwko kredytobiorcom okazała się całkowicie bezskuteczna.
W trakcie trwania egzekucji przeciwko poręczycielom bank zawarł z nimi ugodę, zgodnie z którą poręczyciele zobowiązali się do dobrowolnego ratalnego spłacania wierzytelności w zamian za odstąpienie od egzekucji komorniczej oraz umorzenie naliczonych odsetek kapitałowych oraz odsetek za opóźnienie - tzw. odsetek karnych. Bank uwzględnił częściowo wniosek poręczycieli, umarzając im część naliczonych odsetek karnych. Decyzja taka nie została jednak podjęta w stosunku do kredytobiorców. Przeciwnie, z uwagi na ustalenie w ostatnim okresie miejsca pobytu kredytobiorców, wnioskodawca ponownie wystąpił do komornika z wnioskiem o wszczęcie w stosunku do nich egzekucji.
Obecnie nie można jeszcze stwierdzić jaki będzie efekt tej egzekucji. Poręczyciele natomiast spłacają dług w ratach zgodnie z zawartą ugodą i przewiduje się, że stan będzie trwał jeszcze kilka lat. W związku z powyższym zadano następujące pytania. Czy kwota umorzonych częściowo odsetek karnych stanowić będzie przychód poręczycieli z innych źródeł, opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych? W przypadku, gdyby umorzone częściowo poręczycielom odsetki karne stanowiły przychód poręczycieli, to w jaki sposób kwotę tego przychodu rozdzielić pomiędzy kilku poręczycieli poręczających ten sam kredyt?
Zdaniem Wnioskodawcy, stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej "pdof", opodatkowaniu podlegają wszelkie dochody podatnika, za wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 11 oraz art. 20 ust. 1 pdof, do przychodów zalicza m.in. wartość świadczeń otrzymanych w naturze oraz świadczeń nieodpłatnych. Według powszechnie wyrażanego stanowiska, do świadczeń nieodpłatnych zalicza się świadczenia przynoszące korzyść majątkową osobie, która je otrzymuje.
Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku poręczycieli umorzenia przez bank części odsetek karnych - przy jednoczesnym niezwolnieniu z tej części długu kredytobiorców, do czego wnioskodawca jest uprawniony z mocy przepisu art. 366 Kodeksu cywilnego - nie powinno być uznawane za okoliczność powodującą powstanie u nich przychodu, albowiem bank jako osoba udzielająca kredytu nie udziela im żadnych wymiernych świadczeń, a jedynie zmniejsza zakres zobowiązania za dług cudzy. Wobec powyższego, zdaniem Wnioskodawcy kwota umorzonych częściowo odsetek karnych nie powinna stanowić u poręczycieli przychodu z innych źródeł.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłami przychodów są inne źródła.
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Natomiast stosownie do art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Przychodami z innych źródeł są również przychody z tytułu umorzenia części kredytu lub odsetek od kredytu dla kredytobiorcy. W myśl art. 876 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz.
U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Poręczenie kredytu bankowego jest praktyką powszechnie stosowaną. W przypadku braku spłat od kredytobiorcy, banki często podpisują ugodę z poręczycielem i zwalniają go z części długu w zamian za częściową jego spłatę. Rodzi to kilka jasno określonych konsekwencji podatkowych. W wyniku zawarcia takiej ugody nie powstaje przychód po stronie poręczyciela. Mimo, że została umorzona część spłat, faktycznie jednak jego majątek nie powiększa się o umorzoną kwotę, gdyż to nie on był kredytobiorcą.
Z przedstawionych informacji wynika, że środki pieniężne wynikające z umowy otrzymał kredytobiorca, a poręczyciele zobowiązani byli jedynie do spłaty kredytu w sytuacji, gdy nie będzie on spłacany przez kredytobiorcę. Wnioskodawca - bank zobowiązał się zwolnić poręczycieli z długu z tytułu umowy kredytowej umarzając naliczone odsetki za opóźnienie, tzw. odsetki karne. Decyzja taka nie została podjęta w stosunku do kredytobiorców.
Wobec powyższego, jeżeli bank umorzył poręczycielom wierzytelność powstałą w wyniku zawartej umowy kredytowej, to kwota tego umorzenia nie będzie stanowiła przychodu dla poręczycieli, przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. U poręczycieli nie następuje bowiem jakiekolwiek przysporzenie majątkowe na skutek tego zdarzenia. Bank nie wykonał na rzecz poręczycieli nieodpłatnego świadczenia, gdyż nie korzystali oni ze środków finansowych pochodzących z udzielonej pożyczki kredytobiorcy. Kwota przedmiotowego umorzenia może stanowić przychód jedynie u kredytobiorcy.
Reasumując, kwota częściowo umorzonych odsetek karnych nie stanowi dla poręczycieli przychodu z innych źródeł i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Rozstrzygnięcie przedstawionego we wniosku pytania dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów z tytułu umorzenia kredytobiorcom odsetek karnych, zawarto w interpretacji indywidualnej z dnia 17 lutego 2009 r. nr ILPB1/415-989/08-3/AMN.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.