INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 25 stycznia 2012 r. (data wpływu 07.02.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego w części dotyczącej: pytania nr 1 – jest prawidłowe, pytania nr 2 – jest prawidłowe, pytania nr 3 – jest nieprawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 07 lutego 2012 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. (data wpływu 07 maja 2012 r.) – o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Wnioskodawca jest osobą prawną, utworzoną na podstawie przepisów ustawy z dnia 06 lipca 1962 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.).
Zgodnie z tymi przepisami (w szczególności art. 41 i art. 52) do zadań Wnioskodawcy należy m.in.: reprezentowanie interesów zawodowych członków okręgowej izby radców prawnych; doskonalenie zawodowe radców prawnych; nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez radców prawnych i aplikantów radcowskich; występowanie do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pomocy prawnej niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy; podejmowanie uchwał w sprawie wpisu na listę radców prawnych, w sprawie odmowy wpisu na listę radców prawnych, zawieszenia wykonywania zawodu przez radcę prawnego lub skreślenia z listy radców prawnych prowadzonej przez Wnioskodawcę; prowadzenie aplikacji radcowskiej, przeprowadzanie postępowania konkursowego (w porozumieniu z Ministerstwem Sprawiedliwości) oraz egzaminu radcowskiego.
Zgodnie z art. 62 ustawy o radcach prawnych, działalność samorządu jest finansowana: ze składek radców prawnych i aplikantów radcowskich, opłat związanych z postępowaniem w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz kar pieniężnych; z dochodów z innych źródeł, a w szczególności z dotacji i subwencji oraz darowizn i spadków. Wśród dochodów z innych źródeł największe wpływy pochodzą z organizacji szkoleń dla kandydatów na aplikantów, dla aplikantów oraz dla radców prawnych.
W ramach wskazanych kompetencji dotyczących prowadzenia aplikacji radcowskiej, Wnioskodawca organizuje i ponosi koszty dotyczące szkoleń aplikantów i egzaminu radcowskiego, na które składają się koszty: wynagrodzeń osób prowadzących wykłady, egzaminy oraz patronów aplikantów nadzorujących praktyki aplikantów w sądach; część kosztów ogólnych biura - koszty druków, koszty opracowania i obsługi informatycznej (m.in. aplikacji na serwerze Wnioskodawcy, umożliwiających obsługę on-line aplikantów), koszty związane z udostępnieniem pomieszczeń na szkolenie.
W ramach kompetencji dotyczących doskonalenia zawodowego radców prawnych, Wnioskodawca organizuje i ponosi koszty szkoleń stacjonarnych i wyjazdowych. Część z tych szkoleń jest odpłatna (odpłatności stanowią przychody Wnioskodawcy), część organizowana jest nieodpłatnie. Program doskonalenia zawodowego obejmuje szkolenia z zakresu różnych gałęzi prawa, jak również umiejętności zawodowych i interpersonalnych (komunikacja interpersonalna, retoryka i erystyka, zarządzanie kancelarią itp.) Przychody Wnioskodawcy, związane z działalnością szkoleniową, przekraczają koszty ponoszone w celu organizacji szkoleń, więc działalność ta nie jest finansowana przychodami pochodzącymi z innych źródeł.
Ponadto, Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu lokali. Przychody z działalności gospodarczej przewyższają koszty jej prowadzenia. Działalność w zakresie wynajmu ma charakter uboczny i nie jest wyodrębniona organizacyjnie ani finansowo. Przychody z tego tytułu wpływają na ogólny rachunek bankowy (rachunki bankowe), z którego to rachunku finansowane są koszty działalności gospodarczej, jak również innej działalności (statutowej) Wnioskodawcy. W działalności gospodarczej wykorzystywane są składniki majątku, które są również wykorzystywane w działalności statutowej (np. lokale, sprzęt komputerowy).
Wnioskodawca w zakresie prowadzonej działalności, dokonuje między innymi następujących wydatków szczególnych: wydatki na spotkania integracyjne czynnych radców prawnych, w tym na organizację Balu Prawnika, a także na działalność Klubu Seniora, takie jak: poczęstunki, spotkania, prelekcje oraz organizacja gier i zabawy; zapomogi dla radców prawnych aktywnych zawodowo oraz emerytowanych żyjących w niedostatku, zapomogi dla pracowników Wnioskodawcy, nekrologi, dotyczące osób będących członkami samorządu radców prawnych, odsetki budżetowe.
Wymienione wydatki są finansowane z ogólnych rachunków bankowych, na których znajdują się środki pochodzące ze wszystkich źródeł przychodu Wnioskodawcy, jednak wartość tych wydatków jest niższa niż wartość przychodu pochodzącego ze składek członkowskich oraz z opłat za wpis na listę radców prawnych oraz na listę aplikantów radcowskich. W związku z powyższym zadano następujące pytania. Czy przychód pochodzący ze składek radców prawnych i aplikantów radcowskich korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Czy przychód pochodzący z opłat związanych z postępowaniem w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? Czy dokonywanie wydatków szczególnych, wymienionych w niniejszym wniosku, powoduje opodatkowanie jakiejkolwiek części przychodów osiąganych przez Wnioskodawcę? Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1. Otrzymywane składki członkowskie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wskazany przepis stanowi, że wolne od podatku są „składki członkowskie członków organizacji (…) zawodowych - w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą”. Nie ulega wątpliwości, że Wnioskodawca, podobnie jak inne samorządy zawodowe, może być uznany za „organizację zawodową” z przytoczonego przepisu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o radcach prawnych: „1. Radcowie prawni zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego, zwanego dalej samorządem. 2. Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są okręgowe izby radców prawnych i Krajowa Izba RP”.
Wnioskodawca pozostaje zatem jednostką organizacyjną samorządu zawodowego, więc uprawnionym jest również stwierdzenie, że Wnioskodawca zalicza się do organizacji zawodowych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Sformułowanie „organizacja zawodowa” nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, więc musi być interpretowane zgodnie z regułami wykładni językowej. „Organizacją” według podstawowej definicji Słownika Języka Polskiego PWN jest „grupa ludzi lub państw mających ustaloną strukturę i działających razem, aby osiągnąć wspólne cele” - opis ten w pełni odpowiada charakterowi Wnioskodawcy.
Jednocześnie, wspólne cele łączące osoby należące do Wnioskodawcy są bezpośrednio związane z wykonywaniem zawodu radcy prawnego, co przesądza o „zawodowym” charakterze całej organizacji. Wobec tego Wnioskodawca uznaje, że jest organizacją zawodową w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, więc przychody pochodzące ze składek korzystają ze zwolnienia od podatku. Przychody ze składek nie są przeznaczane na finansowanie kosztów działalności gospodarczej, dlatego w całości korzystają z przedmiotowego zwolnienia.
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2. Przychody z tytułu pobieranych opłat za wpis na listę radców prawnych oraz na listę aplikantów radcowskich korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Kwoty opłat wpisowych na listy radców prawnych i aplikantów radcowskich powinny być podatkowo traktowane analogicznie, jak kwoty składek w znaczeniu ścisłym. Ich funkcja i warunki pobierania są bowiem faktycznie te same: kwoty te stanowią wstępne, inicjujące opłaty ze strony członków samorządu, które warunkują ich przyjęcie do samorządu i opłacanie dalszych składek w przyszłości.
Co prawda opłaty te są pobierane jednorazowo, ale ich charakterystyka jest analogiczna do składek: są to opłaty obowiązkowe; stanowią wyraz przynależności do samorządu zawodowego i obowiązku finansowania jego działalności; ich wysokość ustalają władze statutowe samorządu radców prawnych. W ocenie Wnioskodawcy, intencją ustawodawcy tworzącego art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych było zwolnienie z opodatkowania obowiązkowych opłat ponoszonych przez członków organizacji zawodowych. Opłaty takie mogą być w odrębnych przepisach określone w sposób zróżnicowany i przy użyciu rozmaitych terminów.
Zwykle używane jest pojęcie „składki”, jednakże racjonalny wydaje się wniosek co do analogicznego kwalifikowania także innych opłat o obowiązkowym charakterze, wynikających z przymusowej przynależności do organizacji zawodowej. Dlatego, zdaniem Wnioskodawcy, przychody z wymienionych opłat korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3. Dokonywanie wydatków szczególnych, takich jak: wydatki na spotkania integracyjne czynnych radców prawnych, w tym na organizacje Balu Prawnika, a także na działalność Klubu Seniora, takie jak: poczęstunki, spotkania, prelekcje oraz organizacja gier i zabawy, zapomogi dla radców prawnych aktywnych zawodowo oraz emerytowanych żyjących w niedostatku, zapomogi dla pracowników Wnioskodawcy, nekrologi, dotyczące osób będących członkami samorządu radców prawnych, odsetki budżetowe, nie powoduje opodatkowania jakiejkolwiek części przychodów osiąganych przez Wnioskodawcę.
Jako, że wartość wydatków szczególnych jest niższa niż przychody pochodzące ze składek członkowskich i z opłat za wpis na listę radców prawnych oraz na listę aplikantów radcowskich, uznać można że są one finansowane w pełni z przychodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przychody te w całości korzystają ze zwolnienia od podatku, o ile tylko nie są przeznaczane na działalność gospodarczą.
Wydatki szczególne realizowane są w ramach działalności Wnioskodawcy jako organizacji zrzeszającej osoby wykonujące zawód radcy prawnego i nie są związane z działalnością gospodarczą, więc nie zachodzi w tym przypadku przesłanka wyłączająca prawo do zwolnienia przychodów z opodatkowania.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za: prawidłowe – w zakresie pytania nr 1, prawidłowe – w zakresie pytania nr 2, nieprawidłowe – w zakresie pytania nr 3. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy odnośnie pytania nr 1 i pytania nr 2. Natomiast w części dotyczącej pytania nr 3, stwierdza się co następuje. Wnioskodawca jest osobą prawną utworzoną na podstawie przepisów ustawy z dnia 06 lipca 1962 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.).
Zgodnie z art. 62 ustawy o radcach prawnych, działalność samorządu jest finansowana: ze składek radców prawnych i aplikantów radcowskich, opłat związanych z postępowaniem w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz kar pieniężnych; z dochodów z innych źródeł, a w szczególności z dotacji i subwencji oraz darowizn i spadków (tut. Organ pragnie nadmienić, iż powołany winien być art. 63 ustawy o radcach prawnych, zamiast art. 62 tej ustawy). Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Wnioskodawca uzyskuje największe przychody z organizacji szkoleń dla kandydatów na aplikantów, dla aplikantów oraz dla radców prawnych i ponosi koszty związane z tą działalnością.
Dodatkowo ponosi koszty szkoleń stacjonarnych i wyjazdowych, z których część jest odpłatna. Przychody Wnioskodawcy związane z działalnością szkoleniową przekraczają ponoszone koszty, a więc działalność ta nie jest finansowana przychodami z innych źródeł; podobnie jak działalność w zakresie wynajmu lokali. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), wolne od podatku są składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych - w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą.
Z powyższego wynika, że jednym ze źródeł finansowania organizacji politycznych, społecznych i zawodowych, są składki członkowskie płacone przez członków tych organizacji. Składka członkowska wynika z faktu przystąpienia do niej i jest związana z pozostawaniem członkiem takiej organizacji. Zatem warunkiem zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 40 ww. ustawy jest przeznaczenie przez organizację otrzymanych składek na dowolny cel, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Przepis ten nie przewiduje innych ograniczeń, zarówno odnośnie przeznaczenia uzyskanych w ten sposób środków, jak i co do terminu ich wydatkowania.
W przedmiotowej sprawie, Wnioskodawca ponosi wydatki szczególne, do których zalicza: wydatki na spotkania integracyjne czynnych radców prawnych, w tym na organizację Balu Prawnika, a także na działalność Klubu Seniora, takie jak: poczęstunki, spotkania, prelekcje oraz organizacja gier i zabawy; zapomogi dla radców prawnych aktywnych zawodowo oraz emerytowanych żyjących w niedostatku, zapomogi dla pracowników Wnioskodawcy, nekrologi, dotyczące osób będących członkami samorządu radców prawnych, odsetki budżetowe.
Jednocześnie wskazuje, iż wartość tych wydatków jest niższa niż wartość przychodu pochodzącego ze składek członkowskich oraz opłat za wpis na listę radców prawnych i opłat za wpis na listę aplikantów radcowskich. Ponadto stwierdza, że wydatki te nie są związane z działalnością gospodarczą. Stwierdzić zatem należy, iż zwolnienie wynikające z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych będzie miało zastosowanie do dochodów uzyskanych przez Wnioskodawcę z tytułu składek członkowskich, skoro nie zostaną one przeznaczone na działalność gospodarczą.
Wobec powyższego, skoro – w przedmiocie sprawy – wartość wydatków szczególnych jest niższa niż wartość przychodu pochodzącego ze składek członkowskich, to dochód odpowiadający tym wydatkom korzysta z przedmiotowego zwolnienia. Jednocześnie wskazać należy, iż dokonywanie wydatków szczególnych może mieć wpływ na opodatkowanie pozostałej części przychodów uzyskiwanych przez Wnioskodawcę. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty.
Dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą (art. 7 ust. 2 ww. ustawy). Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy.
Ustawodawca określił więc kryteria, które muszą być spełnione, aby dany wydatek poniesiony w związku z wykonywaną działalnością mógł stanowić w całości lub w części koszt uzyskania przychodów. Jeżeli wydatek kryteriów tych nie spełnia, nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów w świetle przepisów podatku dochodowego. W niniejszej sprawie, wydatki w postaci odsetek budżetowych - na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 21 ww. ustawy, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych i innych należności, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej - zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.
W świetle powyższego, wyłączenie odsetek budżetowych z kosztów uzyskania przychodów może spowodować, iż zwiększy to dochód do opodatkowania, który jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, wystąpi zarówno z działalności prowadzonej w zakresie najmu, jak i działalności szkoleniowej.
Na marginesie sprawy dodać jednakże należy, iż w sytuacji, gdy Wnioskodawca spełni warunki do zwolnienia, o którym stanowi art. 17 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (z wyłączeniem pkt 40 tego artykułu), a następnie dochód ten przeznaczy na cele wynikające z ww. przepisu, to dochód przeznaczony i następnie wydatkowany na te cele może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania podatkowego oznaczonego we wniosku jako nr 3 uznać należy za nieprawidłowe.
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art.
52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.