INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U.
Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 1 października 2013 r. (data wpływu 16 października 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania, że odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zapłacone na rzecz Spółki nie podlega opodatkowaniu – jest nieprawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 16 października 2013 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania, że odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zapłacone na rzecz Spółki nie podlega opodatkowaniu. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Sp. z o.o. (dalej: Spółka, Wynajmujący) prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na wynajmie powierzchni komercyjnych w posiadanych centrach handlowych. W dniu 2 października 2009 r. Spółka zawarła umowę najmu lokalu użytkowego ze Spółką Y. S.A.
(dalej: Najemca), która została następnie zmieniona aneksem z 14 września 2012 r. (dalej: Umowa). Pierwotnie Umowa przewidywała świadczenie usług najmu w okresie 5-letnim. Najemca nie miał prawa jej wypowiedzenia przed końcem tego okresu, prawo to było przewidziane jedynie dla Wynajmującego, w przypadku gdy Najemca nie wywiązywałby się ze swoich powinności. 28 sierpnia 2013 r. strony podjęły decyzję o rozwiązaniu stosunku najmu, podpisując stosowne porozumienie.
W powyższym porozumieniu (dalej: Porozumienie) strony ustaliły termin rozwiązania Umowy w ciągu 14 dni od wysłania pisemnej informacji przez Wynajmującego do Y. S.A. o pozyskaniu nowego najemcy na pomieszczenia zajmowane dotychczas przez Y. S.A. i spełnieniu łącznie trzech dodatkowych warunków: Wynajmujący podpisze umowę najmu z nowym najemcą na powierzchnie zajmowane przez Y. S.A., Y. S.A. zapłaci Spółce odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu, Y. S.A. zwróci przedmiot najmu Wynajmującemu w czasie określonym przez porozumienie.
Wszystkie warunki określone przez porozumienie zostały spełnione i umowa przestała obowiązywać we wrześniu 2013 r. Termin ten jest wcześniejszy, niż wynikałby z Umowy i jest korzystny dla Najemcy mimo zapłaty odszkodowania na rzecz Spółki. Najemca według informacji przedstawionych Spółce ponosił straty prowadząc działalność w przedmiocie najmu. Kilkakrotnie spotykał się z przedstawicielami Spółki sugerując obniżenie czynszu, a następnie konieczność wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, nie widząc szans dla siebie osiągnięcia pozytywnego wyniku finansowego w tej lokalizacji.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, odszkodowanie należne Wynajmującemu z tego tytułu, iż wyraził zgodę na przedterminowe rozwiązanie umowy najmu stanowi odpłatność za świadczenie usługi i tym samym podlega opodatkowaniu VAT? Zdaniem Wnioskodawcy: Spółka stoi na stanowisku, że odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zapłacone na rzecz Spółki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Spółka nie świadczyła żadnych usług na rzecz Najemcy, a jedynie wyraziła zgodę na wcześniejsze zakończenie najmu pod warunkiem zapłaty odszkodowania za straty, jakie poniosła.
Odszkodowanie w tym przypadku jest jedynie rekompensatą za spowodowane szkody. Straty, które się pojawiły w związku z powyższą zgodą to: konieczność poszukiwania nowego najemcy, który umożliwi ciągłość przychodów z przedmiotu najmu i tym samym zapłaceniu prowizji osobom pośredniczącym za znalezienie nowego najemcy, konieczność raportowania do instytucji finansujących problemów z powyższym najemcą, co mogło wpłynąć na negatywną ocenę działalności Spółki, konieczność zaangażowania firm prawniczych w celu rozwiązania umowy najmu z Najemcą i podpisania umowy z nowym najemcą.
Spółka, aby poprzeć swoje stanowisko, przywołuje: Interpretację indywidualną z 14 marca 2012 r., nr ILPP1/443-1546/11-4/KG Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu: „(...) Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć związek bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
(…)” Interpretację indywidualną z 4 marca 2011 r., nr IPPP3/443-1173/10-5/JK Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie: „(…) w przedmiotowej sprawie nałożenie odszkodowania stanowić będzie rekompensatę finansową dla Wnioskodawcy, jako strony dotkniętej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy i nie wiąże się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego przez Spółkę. Zatem, odszkodowanie pełniące funkcję rekompensacyjną za poniesione straty, nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie podlega opodatkowaniu”.
Interpretację indywidualną z 23 listopada 2010 r., nr IPPP1-443-939/10-2/BS Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie: „(…) w przedmiotowej sprawie nałożenie kary umownej stanowić będzie rekompensatę finansową dla Spółki, jako strony dotkniętej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy i nie wiąże się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego przez Spółkę otrzymującą karę. Zatem, kary umowne pełniące funkcję odszkodowawczą (rekompensacyjną) za poniesione straty, nie mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie podlegają opodatkowaniu.
Jednocześnie zauważyć należy, iż udokumentowanie ww. kary umownej nie powinno nastąpić w drodze wystawienia faktury VAT, bowiem fakturą VAT nie dokumentuje się czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zakres tych czynności sformułowany został odpowiednio w art. 7 oraz w art. 8 ww. ustawy. I tak, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl natomiast art. 8 ust. 1 cyt. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
Przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest zatem określenie czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki: w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Należy przy tym podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało – jako usługa – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Dana usługa podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Warto w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
I tak, przykładowo w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.
Na uwagę zasługuje także orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że aby uznać dane świadczenie za świadczenie odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a beneficjentem, i w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść.
Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca (Spółka, Wynajmujący) prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na wynajmie powierzchni komercyjnych w posiadanych centrach handlowych.
W dniu 2 października 2009 r. Spółka zawarła umowę najmu lokalu użytkowego ze Spółką Y S.A., (Najemca), która została następnie zmieniona aneksem z 14 września 2012 r. Pierwotnie ww. Umowa przewidywała świadczenie usług najmu w okresie 5-letnim, Najemca nie miał prawa jej wypowiedzenia przed końcem tego okresu, prawo to było przewidziane jedynie dla Wynajmującego, w przypadku gdyby Najemca nie wywiązywał się ze swoich powinności.
W dniu 28 sierpnia 2013 r. strony podjęły decyzję o rozwiązaniu stosunku najmu, podpisując stosowne porozumienie, w którym ustaliły termin rozwiązania Umowy w ciągu 14 dni od wysłania pisemnej informacji przez Wynajmującego do Najemcy o pozyskaniu nowego najemcy na pomieszczenia zajmowane dotychczas przez Y S.A. i spełnieniu łącznie trzech dodatkowych warunków: Wynajmujący podpisze umowę najmu z nowym najemcą na powierzchnie zajmowane przez Y S.A., Y S.A. zapłaci Spółce odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu, oraz Y S.A. zwróci przedmiot najmu Wynajmującemu w czasie określonym przez porozumienie.
Wszystkie warunki określone przez porozumienie zostały spełnione i umowa przestała obowiązywać we wrześniu 2013 r. Termin ten jest wcześniejszy, niż wynikałby z Umowy i jest korzystny dla Najemcy mimo zapłaty odszkodowania na rzecz Spółki – według informacji przedstawionych Wnioskodawcy Najemca ponosił straty prowadząc działalność w przedmiocie najmu, kilkakrotnie spotykał się z przedstawicielami Spółki sugerując obniżenie czynszu, a następnie konieczność wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, nie widząc szans dla siebie osiągnięcia pozytywnego wyniku finansowego w tej lokalizacji.
W opinii Wnioskodawcy odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zapłacone na rzecz Spółki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – Spółka nie świadczyła żadnych usług na rzecz Najemcy, a jedynie wyraziła zgodę na wcześniejsze zakończenie najmu pod warunkiem zapłaty odszkodowania za straty, jakie poniosła. Odszkodowanie w tym przypadku jest jedynie rekompensatą za spowodowane szkody. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do kategorii usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. W tym miejscu należy wskazać, że termin odszkodowania nie został zdefiniowany w ustawie o VAT. Regulacje dotyczące odszkodowania zostały jednak zawarte w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).
I tak, z postanowień art. 361 § 1 ww. ustawy wynika, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2 ww. artykułu).
Zgodnie z treścią art. 471 Kodeksu cywilnego, dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.
Szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania. Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika.
Zapłata ta nie jest też związana z zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji. Ustalanie statusu wypłacanej rekompensaty, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu VAT, należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia, wówczas kwota wypłaconych odszkodowań nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Zatem, tylko wówczas, gdy płatności o charakterze odszkodowawczym nie mają bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia, wtedy kwota otrzymanych odszkodowań nie stanowi wynagrodzenia (odpłatności) za czynności wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Odnosząc powyższą analizę do przedstawionego stanu faktycznego należy wskazać, że aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności, dokonanej w zamian za odszkodowanie, niezbędne jest rozstrzygnięcie czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wpłacającego – tj. Najemcę, który wystąpił do Spółki o zgodę na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu. W niniejszej sprawie, w związku z wnioskiem Najemcy o wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu lokalu użytkowego, Strony zawarły porozumienie, na mocy którego ww. umowa najmu została rozwiązana, a Najemca zobowiązał się do zapłaty Spółce odszkodowania za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu.
W tym miejscu wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie rozwiązanie umowy najmu poprzez zawarcie pomiędzy Stronami porozumienia oraz wpłacenie określonej kwoty na rzecz Wnioskodawcy, prowadzi do wygaśnięcia wiążącego strony stosunku prawnego (tj. zgodnego zakończenia istniejącego pomiędzy stronami stosunku w inny sposób niż pierwotnie było to przewidziane – umowa najmu była umową terminową, zawartą na czas określony, tj. na 5 lat), nie jest natomiast rezultatem jednostronnego niewywiązywania się lub nienależytego wywiązania się przez którąś ze stron umowy z ciążących na niej obowiązków. Przedmiotowego wynagrodzenia należnego Wnioskodawcy nie można zatem uznać za zadośćuczynienie.
Stanowi ono bowiem formę wynagrodzenia za jego działanie – tj. wyrażenie zgody na odstąpienie od umowy. W analizowanym przypadku istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem. Zatem zgodę na zaniechanie określonej czynności (odstąpienie od umowy najmu), za którą Spółka otrzymuje określoną kwotę pieniężną, należy traktować jako określone świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wpłatą należności, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodę na rozwiązanie zawartej umowy najmu – co stanowi korzyść dla Najemcy – należy traktować jako określone świadczenie usług przez Spółkę, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, za które Spółka otrzyma wynagrodzenie. Nie można więc podzielić stanowiska Wnioskodawcy, że Spółka „(…) nie świadczyła żadnych usług na rzecz Najemcy, a jedynie wyraziła zgodę na wcześniejsze zakończenie najmu pod warunkiem zapłaty odszkodowania za straty jakie poniosła”.
Spełniona zatem zostaje przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności przez Najemcę, a otrzymaniem przez niego świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Mając na uwadze przywołane regulacje i przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że czynność Wnioskodawcy w postaci wyrażenia zgody na wcześniejsze rozwiązanie zawartej umowy najmu stanowi odpłatne świadczenie usług przez Spółkę na rzecz Najemcy, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
W związku z tym, że w analizowanym przypadku istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem – odszkodowanie ustalone na mocy zawartego porozumienia, w zamian za odstąpienie od umowy najmu stanowi wynagrodzenie za te usługi i na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie przedstawionego stanu faktycznego należało uznać za nieprawidłowe.
Odnosząc się natomiast do wskazanych przez Spółkę interpretacji indywidualnych należy podkreślić, że zostały one potraktowane jako element argumentacji Wnioskodawcy, są to jednak rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw i zapadły w odmiennych do przedstawionego w złożonym wniosku stanach faktycznych. Zauważyć należy, że powołana przez Spółkę interpretacja indywidualna z dnia 14 marca 2012 r. nr ILPP1/443-1546/11-4/KG dotyczy zawartej pomiędzy wnioskodawcą (zleceniobiorca) a zleceniodawcą umowy polegającej na świadczeniu usług wiertniczych.
Umowa ta gwarantowała, że zleceniodawca umożliwi zleceniobiorcy odwiercenie średnio 21.000 metrów bieżących miesięcznie (gwarantowana ilość metrów), a w zamian zleceniobiorca zrezygnuje ze świadczenia usług wiertniczych na rzecz innych potencjalnych kontrahentów. Na podstawie ww. umowy, w przypadku niewywiązania się z zobowiązania gwarantowanej ilości metrów, zleceniodawca był zobowiązany do wypłaty zleceniobiorcy rekompensaty. Natomiast w interpretacji indywidualnej z dnia 4 marca 2011 r. nr IPPP3/443-1173/10-5/JK wnioskodawca był następcą prawnym podmiotu wynajmującego lokale, i jako następca prawny wstąpił do umowy najmu jako wynajmujący.
Wynajmujący nie uznał oświadczenia najemcy o rozwiązaniu umowy najmu i zażądał zapłaty czynszu, w związku z czym między stronami doszło do sporu sądowego, i ostatecznie po zawarciu ugody, najemca zapłacił wnioskodawcy kwotę obejmującą zapłatę wierzytelności z tytułu czynszu wynikającego z umowy najmu oraz odszkodowanie z tytułu przedterminowego zakończenia umowy. W interpretacji tej wskazano, że odszkodowanie wynikające z niewywiązania się przez najemcę z umowy najmu nie stanowi ekwiwalentu za świadczenie usług i tym samym zapłaty za usługę.
Z kolei, z interpretacji indywidualnej z dnia 23 listopada 2010 r. nr IPPP1-443-939/10-2/BS wynika, że wnioskodawca zawierał z najemcami umowy, w których zawarto zapisy, że rozwiąże on umowę najmu z określonych powodów, tj. nienależytego wykonania zobowiązań przez najemcę oraz naruszenia przez najemcę zobowiązania najemcy do nie używania lokalu do innych celów niż działalność określona w umowie.
W takich przypadkach nałożenie kary umownej stanowiło rekompensatę finansową dla spółki, jako strony dotkniętej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy i nie wiązało się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego przez stronę otrzymującą karę, zatem takie kary umowne pełniące funkcję odszkodowawczą (rekompensacyjną) za poniesione straty nie podlegają opodatkowaniu.
Tym samym powołane przez Wnioskodawcę interpretacje indywidualne dotyczą odszkodowań stanowiących rekompensatę finansową dla strony dotkniętej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy i – w przeciwieństwie do sytuacji przedstawionej w złożonym przez Spółkę wniosku – nie wiążą się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego przez stronę otrzymującą takie odszkodowanie. Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.