INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 26.03.2012r. (data wpływu 29.03.2012r.) – uzupełnionym w dniu 18.05.2012r. na wezwanie Organu z dnia 04.05.2012r.
(doręczone w dniu 08.05.2012r.) - o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług likwidacji szkód – jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 29.03.2012r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług likwidacji szkód. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 14.05.2012r. (data wpływu 18.05.2012r.) nadanym w dniu 15.05.2012r., będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z dnia 04.05.2012r., a także poprzez dokonanie w dniu 15.05.2012r. brakującej opłaty.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Spółka świadczy usługi polegające na likwidacji szkody oraz podejmuje działania zapewniające ubezpieczonemu pomoc, stanowiące element usługi ubezpieczeniowej świadczonej przez zakład ubezpieczeń, przy czym element ten stanowi odrębną całość niezbędną i właściwą do świadczenia usługi ubezpieczeniowej. Z umowy zawartej pomiędzy Spółką a zakładem ubezpieczeń wynika, iż usługi w zakresie likwidacji szkód stanowią świadczenie Spółki na rzecz zakładu ubezpieczeń. Z tak skonstruowanego stosunku zobowiązaniowego wynika, że podmiotem świadczącym tę usługę (na rzecz zakładu ubezpieczeń) będzie Spółka.
Oznacza to, iż należy uznać, iż w stosunku zobowiązaniowym Spółka - zakład ubezpieczeń to Spółka jest stroną świadczącą usługi polegające na likwidacji szkód. Ten zakres działalności ma na celu pomoc zakładowi ubezpieczeń w ustaleniu czy doszło do zdarzenia oraz jaka jest wysokość szkody. Należy również bezsprzecznie wskazać, iż świadczone przez Spółkę usługi w zakresie likwidacji szkód stanową niezbędny element usługi ubezpieczeniowej.
Ponadto w piśmie stanowiącym uzupełnienie do wniosku Spółka wskazała, iż na mocy zawieranych umów Spółka będzie zobowiązana do świadczenia następujących usług: A. zamierza zawrzeć z zakładem ubezpieczeń (ubezpieczycielem) umowę, której przedmiotem będzie m.in.: - organizacja i prowadzenie centrum zgłoszeniowego szkód komunikacyjnych i mieszkaniowych (tj. przyjmowanie zgłoszeń o szkodach, udzielanie ubezpieczonym informacji o ich prawach i obowiązkach wynikających z umowy ubezpieczeniowej oraz o dalszym postępowaniu dotyczącym likwidacji szkody, dokumentowanie rozmiarów szkody), * działania organizacyjne podejmowane przez A. dla zapewnienia ubezpieczycielowi pomocy, przy czym - sama pomoc (w postaci konkretnych czynności, opisanych w punktach następnych) będzie wykonywana przez podmioty trzecie, na podstawie odrębnych umów zawartych przez A. z tymi podmiotami.
Usługi wykonywane przez podmioty trzecie, zakupywane przez A. i odsprzedawane ubezpieczycielowi w ramach komisu usług, będą następujące: inspekcje weryfikujące stan pojazdu/miejsca ubezpieczenia mającego być przedmiotem ubezpieczenia w ramach umów ubezpieczenia zawieranych z ubezpieczycielami oraz badające zgodności danych podanych we wniosku ubezpieczeniowym przekazanym przez ubezpieczającego przed zawarciem umowy ubezpieczenia, lustracje miejsca zdarzenia ubezpieczeniowego, których celem jest ustalenie okoliczności i skutków zdarzenia ubezpieczeniowego istotnego z punktu widzenia umowy ubezpieczenia, * likwidacja szkód, której celem jest ustalenie wysokości szkody poniesionej przez ubezpieczonego/poszkodowanego, z tytułu której przysługuje odszkodowanie zgodnie z umową ubezpieczenia.
Wymienione powyżej usługi wykonywane przez podmioty trzecie będą obejmowały m.in.: Inspekcje weryfikujące stan pojazdu mającego być przedmiotem ubezpieczenia w ramach umów ubezpieczenia zawieranych z ubezpieczycielem oraz badające zgodność podanych we wniosku danych: identyfikację pojazdu. stwierdzenie ewentualnych uszkodzeń pojazdu, weryfikację stanu zabezpieczeń przeciw kradzieżowych pojazdu, sporządzenie dokumentacji fotograficznej pojazdu, sporządzenie kopii fotograficznej prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz kluczyków, a także poprzedniej polisy ubezpieczeniowej lub zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia, weryfikację, czy nie zachodzi przypadek próby oszustwa ubezpieczeniowego (chodzi o okoliczności, które mogły być zatajone przez ubezpieczającego tj. nie zostały podane we wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia lub w innych oświadczeniach składanych przez ubezpieczającego).
Inspekcje miejsca ubezpieczenia, których celem jest ustalenie, czy miejsce ubezpieczenia jest w stanie zgodnym z deklaracjami przekazanymi przez ubezpieczającego przed zawarciem umowy ubezpieczenia: sporządzenie dokumentacji fotograficznej w zapisie cyfrowym obejmującej: wykonanie zdjęć poglądowych miejsca ubezpieczenia, prezentujących jego stopień zużycia i konserwacji, wykonanie ujęć przybliżonych, w szczególności wyposażenia, wykonanie zdjęć skutków ewentualnych wcześniejszych szkód (zalania, zagrzybienia, poplamienia), wykonanie zdjęć zabezpieczeń antywłamaniowych, wykonanie dodatkowych zdjęć dokumentacji wskazanej w zleceniu przez ubezpieczyciela, sporządzenie notatki (opisu), która zawierać będzie; nazwisko i imię ubezpieczonego oraz adres jego zamieszkania, krótki opis miejsca i ogólnie stanu wyposażenia, informację o spostrzeżeniu lub nie skutków poprzednich szkód z zakresu jaki mógłby być objęty umową ubezpieczenia, inne informacje objęte zleceniem inspekcji.
Lustracje miejsca zdarzenia ubezpieczeniowego, których celem jest ustalenie okoliczności i skutków zdarzenia ubezpieczeniowego istotnych z punktu widzenia umowy ubezpieczenia: sporządzenie dokumentacji fotograficznej w zapisie cyfrowym obejmującej: zdjęcia poglądowe - ujęcia ogólne, zdjęcia szczegółowe odzwierciedlające rozmiar szkody i miejsce jej powstania - zbliżenia uszkodzeń i zniszczeń, zdjęcia dokumentów potwierdzających fakt powstania szkody (informacja policyjna, protokół z administracji, pisemne oświadczenie sprawcy, inne w zależności od indywidualnego zlecenia ubezpieczyciela). sporządzenie dokumentacji pisemnej, obejmującej; szczegółowe wypełnienie druku „protokół szkody”, odręczny szkic sytuacyjny z obmiarami uszkodzeń, sporządzenie ogólnego opisu miejsca zdarzenia wraz ze wskazaniem miejsc objętych szkodą ewentualnie uszkodzonych lustracje miejsca zdarzenia ubezpieczeniowego, których celem jest ustalenie okoliczności i skutków zdarzenia ubezpieczeniowego istotnych z punktu widzenia umowy ubezpieczenia: sporządzenie dokumentacji fotograficznej w zapisie cyfrowym obejmującej: zdjęcia poglądowe - ujęcia ogólne, zdjęcia szczegółowe odzwierciedlające rozmiar szkody i miejsce jej powstania - zbliżenia uszkodzeń i zniszczeń, zdjęcia dokumentów potwierdzających fakt powstania szkody (informacja policyjna, protokół z administracji, pisemne oświadczenie sprawcy, inne w zależności od indywidualnego zlecenia ubezpieczyciela), sporządzenie dokumentacji pisemnej, obejmującej; szczegółowe wypełnienie druku „protokół szkody”, odręczny szkic sytuacyjny z obmiarami uszkodzeń, sporządzenie ogólnego opisu miejsca zdarzenia wraz ze wskazaniem miejsc objętych szkodą ewentualnie uszkodzonych przedmiotów, ze wskazaniem uszkodzeń, które zdaniem A. mogą wynikać z innych przyczyn niż zgłoszone zdarzenie ubezpieczeniowe, w przypadkach, w których może wystąpić powiększenie rozmiaru szkody bądź w sytuacji awaryjnej - sprawdzenie zasadności korzystania przez poszkodowanego z usług specjalistów, przyjęcie wypełnionego przez poszkodowanego „druku zgłoszenia szkody mieszkaniowej lub OC”.
Likwidacja szkód, której celem jest ustalenie wysokości szkody poniesionej przez ubezpieczonego/poszkodowanego, z tytułu której przysługuje odszkodowanie zgodnie z umową ubezpieczenia: lustrację, o której mowa w p. powyżej, zgromadzenie dokumentacji (w szczególności dokumentacji pochodzącej od organów ścigania, organów administracji, podmiotów prywatnych) istotnej dla ustalenia zasady odpowiedzialności i wysokości odszkodowania, wyliczenie wysokości szkody - obejmujące: opracowanie i analizę zebranej dokumentacji, ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za powstałą szkodę, kwalifikację uszkodzonych przedmiotów pod względem rozmiaru szkody, naliczenie zużycia technicznego dla elementów i przedmiotów, które takiemu naliczeniu podlegają, pisemne sporządzenie wyliczenia wysokości szkody, obejmujące: propozycję co do stanowiska w zakresie uznania odpowiedzialności i wysokości szkody, dostarczenie do zakładu ubezpieczeń całości dokumentacji szkodowej.
W zakresie usług dotyczących organizacji i prowadzenia centrum zgłoszeniowego oraz podejmowania działań organizacyjnych dla zapewnienia ubezpieczonemu pomocy w miejscu zdarzenia A. będzie działał jako podmiot zobowiązany do wykonywania tych czynności na podstawie umowy (stosunku zobowiązaniowego) zawartej z ubezpieczycielem, realizujący samodzielnie świadczenie wynikające z tej umowy. W przypadku Inspekcji, lustracji i likwidacji szkód czynności te - z punktu widzenia relacji z ubezpieczonym - wykonywane będą zawsze w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela. W związku z tym ubezpieczyciel udzieli A. odpowiedniego pełnomocnictwa.
Ubezpieczyciel wyrazi przy tym zgodę na realizację przez A. przedmiotu umowy (w zakresie omawianych tu czynności) przy pomocy podwykonawców, udzielając jednocześnie zgody, aby A. udzielał podwykonawcom dalszych pełnomocnictw, zgodnie z którymi zarówno A., jak i podwykonawcy, działają na rzecz i w imieniu Ubezpieczyciela. ,br> Z cywilnoprawnego punktu widzenia, A. będzie zatem występował wobec ubezpieczonych jako wykonujący czynności „za ubezpieczyciela”. A. nie będzie jednak, w ramach umowy, przyjmował odpowiedzialności wobec ubezpieczonych.
Jednocześnie, realizacja czynności objętych pełnomocnictwem, będzie - w relacji pomiędzy A. i ubezpieczycielem - stanowiła świadczenie usług na rzecz tego ostatniego. Czynności te A. będzie przy tym - za zgodą ubezpieczyciela - wykonywał za pomocą podwykonawców.
Zatem w przypadku, gdy A. ma uczestniczyć w cywilnoprawnych umowach dotyczących dokonywania w/w czynności jako podmiot świadczący usługi na rzecz ubezpieczyciela, a jednocześnie podzlecający ich wykonanie osobom trzecim, to: w umowie z ubezpieczycielem zawarte będzie postanowienie o możliwości powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej, ubezpieczyciel udzieli A. pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu i na jego rzecz, w pełnomocnictwie udzielonym A. przez ubezpieczyciela zawarte będzie umocowanie do ustanowienia innych (dalszych) pełnomocników.
Zlecając podwykonawcy wykonanie danej usługi lustracji, inspekcji lub likwidacji szkód, A. udzieli jednocześnie odpowiedniego pełnomocnictwa substytucyjnego ostatecznemu wykonawcy usługi. Należy podkreślić, że umowa wyraźnie rozdziela czynności (świadczenia) wykonywane przez A. „osobiście” (np. w zakresie obsługi centrum zgłoszeniowego szkód komunikacyjnych oraz organizowania pomocy) od czynności (świadczeń), które A. miałby realizować z pomocą osób trzecich. Odmienny jest charakter i sposób wykonywania tych czynności.
Zgodnie z umową, za usługi organizacji i prowadzenia centrum zgłoszeniowego oraz za działania organizacyjne dla zapewnienia pomocy w miejscu zdarzenia A. otrzymuje od ubezpieczyciela wynagrodzenie ryczałtowe od jednego zgłoszenia. Natomiast usługi zakupione od podmiotów trzecich mają być odsprzedawane przez A. ubezpieczycielowi, przy czym A. nie nalicza tutaj żadnej marży, czyli odsprzedaje usługi po takiej cenie, jaka figuruje na fakturach wystawionych przez bezpośrednich wykonawców usług. Wnioskodawca poinformował również, że usługa lustracji jest zawarta w usłudze ubezpieczeniowej i stanowi de facto jej część. W związku z powyższym zadano następujące pytanie.
Czy działalność likwidacyjna świadczona na rzecz zakładu ubezpieczeń powinna być przy wystawianiu faktur obciążana stawką podatku VAT podstawową, czy też podlegać zwolnieniu? Zdaniem Wnioskodawcy, świadczone usługi powinny być opodatkowane stawką zw. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przez dostawę towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Od 1 stycznia 2011 r. podstawowa stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 23%, z wyłączeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi bądź zwolnienie od podatku.
Z dniem 1 stycznia 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 226, poz. 1476). Przepisy nowelizacji uchylają załącznik nr 4 do ustawy, zawierający wykaz usług zwolnionych od podatku, który w pozycji 3 wymieniał jako zwolnione usługi pośrednictwa finansowego (ex 65-67) i przenoszą uregulowania dotyczących tej tematyki do treści ustawy. Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku dodanie do art. 43 ust.1 ustawy punktu 37 oraz ust. 13,14 i 15, regulujących zwolnienia od podatku usług ubezpieczeniowych.
Ponadto, przy określaniu zakresu zwolnień, które dotychczas były ujęte w załączniku nr 4 do ustawy, odstąpiono od ich identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych określając ich zakres z wykorzystaniem treści zapisów prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa sądów. Zasadniczym powodem odejścia od stosowania klasyfikacji statystycznych przy określaniu zakresu zwolnień od podatku było zapewnienie pełniejszej implementacji przepisów unijnych, w szczególności dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. a Dyrektywy, państwa członkowskie zwalniają transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 znowelizowanej ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.
Zgodnie z art. 43 ust. 13, 14 i 15 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41. Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do: czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa; usług w zakresie leasingu.
Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług ubezpieczeniowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku ubezpieczeniowego. Powyższe zwolnienie dla usług ubezpieczeniowych zostało oparte na obiektywnych kryteriach, nie zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi. Polskie prawo podatkowe nie definiuje pojęcia komisu usług.
Regulacje w tym zakresie zostały natomiast zawarte w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006, Nr 347/1 ze zm.). Zgodnie z art. 28 Dyrektywy, w przypadku, kiedy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten nabył i wyświadczył te usługi. Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi.
Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie. Zatem, konsekwencją uznania podatnika biorącego udział w odsprzedaży usługi za świadczącego, jest wystawienie przez niego faktury dokumentującej wyświadczenie tej usługi. Celem obciążenia kosztami podmiotu, który faktycznie korzystał z usługi jest odsprzedaż tej usługi przez podmiot uczestniczący pośrednio w świadczeniu, pomimo że pośrednik danej usługi nie wykonał. Przenoszenie kosztów jest więc świadczeniem pomiędzy podmiotem pośredniczącym pomiędzy właściwym usługodawcą, a rzeczywistym nabywcą tej usługi.
Dotyczy to sytuacji, w której podatnik kupuje usługę, a następnie odsprzedaje ją w takiej samej formie swojemu kontrahentowi. Przeniesienie kosztów nabycia usługi, o którym mowa wyżej, dotyczy wyłącznie usługi, jaką nabywca nabył w celu odsprzedaży w postaci takiego samego świadczenia, co nie jest tożsame z sytuacją odsprzedaży tej usługi będącej elementem pomocniczym świadczenia głównego, bez którego świadczenie pomocnicze nie ma racji bytu.
Opisane powyżej zasady zostały uregulowane w art. 30 ust. 3 ustawy - w przypadku gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku. Zatem w świetle powyższych rozważań należy uznać zdaniem Spółki, iż w relacji Wnioskodawca - zakład ubezpieczeń to Spółka jest stroną świadczącą zarówno usługi polegające na organizacji i prowadzeniu centrum Zgłoszeniowego szkód oraz usług inspekcji, lustracji i likwidacji szkód. Należy zatem rozważyć czy powyższe usługi będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT.
Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej (tj. Dz. U. 2010r. Nr 11 poz. 66 ze zm.), przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej precyzuje zasady wykonywania czynności ubezpieczeniowych, dokonując ich podziału na tzw. czynności sensu stricte oraz sensu largo.
Do pierwszego rodzaju można zaliczyć takie czynności, które mogą być wykonywane wyłącznie przez zakłady ubezpieczeń lub na ich zlecenie, lecz w imieniu i na rachunek zakładu ubezpieczeń (czynności sensu stricte) oraz czynności, które mogą być wykonywane nie tylko przez zakłady ubezpieczeń, lecz także przez inne podmioty nieposiadające statusu zakładu ubezpieczeń (tj. nieposiadające stosownego zezwolenia) i dopiero ich wykonywanie przez ubezpieczycieli nadaje im walor czynności ubezpieczeniowych (czynności ubezpieczeniowe sensu largo).
Stosownie do postanowień art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, czynnościami ubezpieczeniowymi, o których mowa w ust. 1, jest składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1 i 1a. Zgodnie z art. 3 ust. 4 pkt l i 2 ww. ustawy, czynnościami ubezpieczeniowymi są również: ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych; wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, o których mowa w ust. 3 pkt l i la.
Stosownie do postanowień art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, czynnościami ubezpieczeniowymi, o których mowa w ust. 1, jest składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt l i 1a. Zgodnie z art. 3 ust. 4 pkt 1 i 2 ww. ustawy, czynnościami ubezpieczeniowymi są również: ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych; wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 1a.
Czynnościami ubezpieczeniowymi zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, są także następujące czynności, jeżeli są wykonywane przez zakład ubezpieczeń: ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych; ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych; ustalanie wartości przedmiotu ubezpieczenia; czynności zapobiegania powstawaniu albo zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych lub finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego.
Stosownie do zapisów art. 3 ust. 6 ww. ustawy, zakład ubezpieczeń może zlecać wykonanie czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, innym podmiotom. Czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, wykonywane przez te podmioty są traktowane jak czynności ubezpieczeniowe, w zakresie, w jakim są wykonywane w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń. Ponadto na podstawie art. 3 ust. 9 ustawy zakład ubezpieczeń może zlecić, w formie pisemnej, innym podmiotom wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 3 pkt 2. Postępowanie likwidacyjne stanowi element składowy działalności ubezpieczeniowej i zostało szczegółowo wyjaśnione w art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Postępowanie likwidacyjne jest terminem używanym dla określenia czynności ubezpieczyciela zmierzających do ustalenia odpowiedzialności z tytułu umowy ubezpieczenia. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej definiuje te czynności jako postępowanie dotyczące ustalenia stanu faktycznego zdarzenia, zasadności zgłoszonych roszczeń i wysokości świadczenia. W zakresie postępowania likwidacyjnego, na zakład ubezpieczeń zostały nałożone określone obowiązki informacyjne.
Niewątpliwie przytoczone powyżej uregulowania zawarte w ustawie o działalności ubezpieczeniowej dotyczące tych usług ubezpieczeniowych, które mogą być zlecane innym podmiotom odpowiadają zakresowi świadczonych przez Wnioskodawcę usług w zakresie organizacji o prowadzenia centrum zgłoszeniowego oraz podejmowania działań zapewniających ubezpieczonemu pomoc oraz w zakresie inspekcji, lustracji i likwidacji szkód świadczonych przez Spółkę.
Wnioskodawca wskazuje, że czynność ubezpieczeniowa, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.
Należy jednak zauważyć, że czynność ubezpieczeniowa, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Tak rozumiana „czynność ubezpieczeniowa”, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia od podatku a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Pomiędzy Spółką oraz ubezpieczonymi nie istnieje żaden stosunek prawny.
Spółka nie przejmuje odpowiedzialności wobec ubezpieczonych. Zdaniem Spółki świadczone usługi na rzecz zakładu ubezpieczeń stanowią element usługi ubezpieczeniowej, która sama stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia tych usług. Charakter czynności wykonywanych przez Spółkę wskazuje że są one związane bezpośrednio z działalnością ubezpieczeniową. Świadczone przez spółkę usługi stanowią element usługi ubezpieczeniowej świadczonej przez zakład ubezpieczeń, przy czym element ten stanowi odrębną całość niezbędną i właściwą do świadczenia usługi ubezpieczeniowej.
Ten zakres działalności ma na celu pomoc zakładowi ubezpieczeń w ustaleniu, czy doszło do zdarzenia oraz jaka jest wysokość szkody, ponadto pomoc ubezpieczonemu na miejscu zdarzenia. Należy również wskazać, iż świadczone przez Spółkę usługi w zakresie lustracji, inspekcji i likwidacji szkód stanowią niezbędny element usługi ubezpieczeniowej. To odrębne świadczenie, które jako proces działań podejmowanych przez Spółkę, prowadzi do wypełnienia właściwej umowy ubezpieczenia, w sytuacji wystąpienia zdarzenia objętego tą umową. Prowadzą do ustalenia przyczyn i okoliczności wystąpienia danych zdarzeń losowych oraz wysokości szkód i rozmiarów odszkodowania.
Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki należy bezspornie uznać, iż świadczone przez Spółkę usługi inspekcji, lustracji i likwidacji szkód spełniają przesłanki do uznania ich za odrębny i niezbędny element prowadzący do wykonania właściwej usługi ubezpieczeniowej. Ponadto Spółka wskazuje, iż w podobnej sprawie (podobnym zakresie świadczonych usług) wydane zostały indywidualne interpretacje (sygnatura IPPP1/443-1284/10/AW z dnia 17.03.2011 i IPPPI/443-23/11-4/AW z dnia 12.04.2011 sporządzone przez Izbę Skarbową w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, której wnioski są zbieżne z prezentowanym stanowiskiem.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, Stosownie do art. 5a ustawy o VAT towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.
Co do zasady stosownie do art. 41 ust. 1 ww. ustawy stawka podatku wynosi 22% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Zarówno w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do niej przewidziano możliwość zastosowania obniżonych stawek podatku, a także zwolnień od podatku.
Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.
Jak stanowi art. 43 ust. 13 ustawy o VAT zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.
Zatem w pierwszej kolejności należy określić, jakie czynności miał na myśli prawodawca formułując w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy zwolnienie dla świadczonych usług ubezpieczeniowych, usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych. Stosownie do art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006r. Nr 347 s. 1 ze zm.), państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.
Dyrektywa nie podaje definicji transakcji ubezpieczeniowych ani usług pokrewnych świadczonych przez maklerów i pośredników ubezpieczeniowych. Czynność ubezpieczeniowa, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Czynność ubezpieczeniowa, w każdym przypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku) a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym.
Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) zajętym w wyroku C-8/01 z dnia 20 listopada 2003r. w sprawie Taksatorringen, istotą transakcji ubezpieczeniowej jest w ogólnym rozumieniu, to iż ubezpieczyciel zobowiązuje się, w przypadku, gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki (sprawy: Card Protection Plan C-349/96, paragraf 17 i Skandia C-240/99, paragraf 37).
Trybunał wprawdzie orzekł, że wyrażenie „transakcje ubezpieczeniowe” nie obejmują wyłącznie transakcji dokonywanych przez samych ubezpieczycieli, ale zasadniczo jest na tyle obszerne, że obejmuje zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej przez podatnika, który sam nie jest ubezpieczycielem, ale w kontekście polisy blokowej dostarcza swoim klientom taką ochronę, korzystając z wpływów od ubezpieczyciela, który przyjmuje na siebie ryzyko objęte w ubezpieczeniu (sprawy: Card Protection Plan, paragraf 22 i Skandia, paragraf 38).
Jednak w akapicie 41 sprawy Skandia, Trybunał podtrzymał stanowisko, że zgodnie z definicją transakcji ubezpieczeniowych zawartą w akapicie 39 niniejszego wyroku okazuje się, iż tożsamość osoby, której świadczy się usługę, jest istotna w rozumieniu definicji rodzaju usług objętych artykułem 13B(a) szóstej dyrektywy i że transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczeniowej i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym. Trybunał podkreślił, iż dla identyfikacji usługi ubezpieczeniowej istotny jest związek umowy pomiędzy osobą korzystającą z usługi i ubezpieczycielem.
W orzeczeniu rozstrzygnięto zatem, iż wyceny szkód samochodowych dokonane przez stowarzyszenie w imieniu swoich członków będących firmami ubezpieczeniowymi nie są transakcjami ubezpieczeniowymi ani usługami pokrewnymi transakcjom ubezpieczeniowym, które świadczą maklerzy lub przedstawiciele ubezpieczeniowi, w znaczeniu tego postępowania. Natomiast zasadniczym kryterium, pozwalającym na ustalenie, czy dana osoba jest pośrednikiem ubezpieczeniowym, czy też nie, jest charakter wykonywanych przez nią czynności wewnętrznych. W sprawie C-124/07 pomiędzy J.C.M.
Beheer B.V. a Staatssecretaris van Financien TSUE zwrócił uwagę, że przepisy wspólnotowe nie zawierają żadnych wskazówek odnoszących się do stosunku pomiędzy brokerem lub pośrednikiem ubezpieczeniowym, a stronami umowy ubezpieczeniowej, do której się przyczynił. Stwierdzenie posiadania statusu brokera lub pośrednika ubezpieczeniowego zależy zatem od cech badanej działalności. Mając zatem powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nie wszystkie czynności wykonywane w ramach umowy ubezpieczeniowej objęte są zwolnieniem od podatku VAT przewidzianym dla czynności ubezpieczeniowych.
Z okoliczności sprawy wynika, iż Spółka świadczy usługi polegające na inspekcji lustracji i likwidacji szkód oraz podejmuje działania zapewniające ubezpieczonemu pomoc. Z umowy zawartej pomiędzy Spółką a zakładem ubezpieczeń wynika, iż usługi w zakresie likwidacji szkód stanowią świadczenie Spółki na rzecz zakładu ubezpieczeń. Ten zakres działalności ma na celu pomoc zakładowi ubezpieczeń w ustaleniu czy doszło do zdarzenia oraz jaka jest wysokość szkody.
Przedmiotem umowy zawartej z zakładem ubezpieczeń będzie m.in.: organizacja i prowadzenie centrum zgłoszeniowego szkód komunikacyjnych i mieszkaniowych (tj. przyjmowanie zgłoszeń o szkodach, udzielanie ubezpieczonym informacji o ich prawach i obowiązkach wynikających z umowy ubezpieczeniowej oraz o dalszym postępowaniu dotyczącym likwidacji szkody, dokumentowanie rozmiarów szkody), działania organizacyjne podejmowane dla zapewnienia ubezpieczycielowi pomocy, przy czym - sama pomoc (w postaci konkretnych czynności) będzie wykonywana przez podmioty trzecie, na podstawie odrębnych umów zawartych przez Spółkę z tymi podmiotami.
Usługi wykonywane przez podmioty trzecie, zakupywane przez Spółkę i odsprzedawane ubezpieczycielowi w ramach komisu usług, to: inspekcje weryfikujące stan pojazdu/miejsca ubezpieczenia mającego być przedmiotem ubezpieczenia w ramach umów ubezpieczenia zawieranych z ubezpieczycielami oraz badające zgodności danych podanych we wniosku ubezpieczeniowym przekazanym przez ubezpieczającego przed zawarciem umowy ubezpieczenia, lustracje miejsca zdarzenia ubezpieczeniowego, których celem jest ustalenie okoliczności i skutków zdarzenia ubezpieczeniowego istotnego z punktu widzenia umowy ubezpieczenia, likwidacja szkód, której celem jest ustalenie wysokości szkody poniesionej przez ubezpieczonego/poszkodowanego, z tytułu której przysługuje odszkodowanie zgodnie z umową ubezpieczenia.
W przypadku inspekcji, lustracji i likwidacji szkód czynności te - z punktu widzenia relacji z ubezpieczonym - wykonywane będą zawsze w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela. W związku z tym ubezpieczyciel udzieli Spółce odpowiedniego pełnomocnictwa. Ubezpieczyciel wyrazi przy tym zgodę na realizację przez Spółkę przedmiotu umowy (w zakresie omawianych czynności) przy pomocy podwykonawców, udzielając jednocześnie zgody, aby Spółka udzielała podwykonawcom dalszych pełnomocnictw, zgodnie z którymi zarówno Spółka, jak i podwykonawcy, działają na rzecz i w imieniu Ubezpieczyciela. Spółka nie będzie jednak, w ramach umowy, przyjmowała odpowiedzialności wobec ubezpieczonych.
Umowa wyraźnie rozdziela czynności (świadczenia) wykonywane przez Spółkę „osobiście” (np. w zakresie obsługi centrum zgłoszeniowego szkód komunikacyjnych oraz organizowania pomocy) od czynności (świadczeń), które Spółka miałaby realizować z pomocą osób trzecich. Zgodnie z umową, za usługi organizacji i prowadzenia centrum zgłoszeniowego oraz za działania organizacyjne dla zapewnienia pomocy w miejscu zdarzenia Spółka otrzymuje od ubezpieczyciela wynagrodzenie ryczałtowe od jednego zgłoszenia.
Natomiast usługi zakupione od podmiotów trzecich mają być odsprzedawane przez Spółkę ubezpieczycielowi, przy czym Spółka nie nalicza tutaj żadnej marży, czyli odsprzedaje usługi po takiej cenie, jaka figuruje na fakturach wystawionych przez bezpośrednich wykonawców usług. Biorąc pod uwagę opis sprawy należy stwierdzić, iż Wnioskodawca nie wykonuje czynności ubezpieczeniowych. Czynność ubezpieczeniowa charakteryzuje się bowiem tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.
Wnioskodawca w niniejszej sprawie nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta. Zauważyć należy, iż „czynność ubezpieczeniowa”, w każdym wypadku związana będzie z istnieniem stosunku umownego między ubezpieczycielem, który na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług może korzystać ze zwolnienia z tego podatku, a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Natomiast z opisanego stanu faktycznego wynika, iż między Wnioskodawcą a klientami nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia.
Powyższe potwierdza sama Spółka stwierdzając, iż między Spółką oraz ubezpieczonymi nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia i nie występuje ona w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta. Wnioskodawca nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka.
W konsekwencji, czynności wykonywane przez Wnioskodawcę, będące przedmiotem wniosku, w postaci prowadzenia centrum zgłoszeniowego szkód komunikacyjnych i mieszkaniowych nie stanowią usług ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy. W ramach prowadzonego centrum zgłoszeniowego Spółka wykonuje czynności takie jak przyjmowanie zgłoszeń o szkodach, udzielanie ubezpieczonym informacji o ich prawach i obowiązkach wynikających z umowy ubezpieczeniowej oraz o dalszym postępowaniu dotyczącym likwidacji szkody, dokumentowanie rozmiarów szkody, działania organizacyjne podejmowane dla zapewnienia ubezpieczycielowi pomocy.
Świadczone usługi są zatem w rezultacie czynnościami polegającymi na ustaleniu stanu faktycznego i prawnego zaszłego zdarzenia i związanymi z tym czynnościami dokumentacyjnymi oraz oszacowaniu wysokości szkody. Czynności wykonywane na rzecz zakładu ubezpieczeniowego, będące przedmiotem wniosku, w postaci prowadzenia centrum zgłoszeniowego szkód komunikacyjnych i mieszkaniowych nie stanowią również usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.
Przedmiotowe usługi nie są także usługami wskazanymi w art. 43 ust. 13 ustawy, gdyż nie stanowią one elementu usługi wskazanej w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej. Powyższy przepis wprowadzający zwolnienie dla usług stanowiących część składową zwolnionych usług finansowych lub ubezpieczeniowych jest odzwierciedleniem tez wynikających z orzecznictwa TSUE odnoszącego się do kwestii zastosowania zwolnienia dla części składowej usługi ubezpieczeniowej lub finansowej wykonywanej przez podmiot trzeci.
W wyroku w sprawie C-2/95 SDC sąd podkreślił, iż aby usługi pomocnicze dla usług finansowych mogły korzystać ze zwolnienia „muszą, w szerokim ujęciu, tworzyć odrębną całość, spełniając w efekcie szczególne, zasadnicze funkcje opisanej usługi (...). Usługę zwolnioną z podatku na podstawie przepisów dyrektywy należy odróżnić od zwykłej fizycznej lub technicznej dostawy, takiej jak udostępnienie bankowi systemu obsługi danych." TSUE w przywołanym wyroku definiuje zatem wymóg specyficzności, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, i którego zastosowania domaga się Spółka.
Warunek wypełniania specyficznych i istotnych funkcji usługi głównej przez usługę pomocniczą, uprawniający tą ostatnią do zwolnienia od podatku, był wielokrotnie przywoływany również w innych wyrokach TSUE, np.: w sprawach C-235/00 (pkt 25), C-169/04 (pkt 70 i 71), C-350/10 (pkt 24 i 27). Usługi wykonywane przez Wnioskodawcę zdaniem tut. Organu będą stanowić odrębną całość i będą niezbędne do wykonania usługi ubezpieczeniowej przez zakład ubezpieczeń, jednakże przepis ust. 13 art. 43 ustawy dotyczący zwolnienia wyraźnie wskazuje, że usługi te muszą być również właściwe do wykonania usługi podstawowej tj. usługi ubezpieczeniowej.
Uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tym zakresie, stwierdzić należy, że zwolnieniu od podatku nie podlegają usługi stanowiące element (część składową) usługi ubezpieczeniowej, które nie są dla danej usługi ubezpieczeniowej właściwe w znaczeniu: specyficzne (specyficzny - właściwy wyłącznie dla danej osoby, danego przedmiotu czy zjawiska).
W takim kontekście trudno uznać opisane przez Wnioskodawcę usługi za specyficzne jedynie dla sektora ubezpieczeniowego, mogą one bowiem być wykorzystywane w innych niż ubezpieczenia dziedzinach życia np. w postępowaniach sądowych czy też w celu rozliczeń pomiędzy kontrahentami (np. przy wynajmie nieruchomości lub rzeczy ruchomych). Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że usługa taka jest rzeczywiście niezbędna do wykonania usługi głównej. „Sam fakt, że jakiś istotny element jest niezbędny do zakończenia transakcji zwolnionej z podatku, nie daje podstaw do konkluzji, że usługa, którą dany element reprezentuje, jest zwolniona z podatku" - wyrok w sprawie C-2/95 SDC (pkt 65).
Przedmiotowe usługi mają wpływ na decyzje podejmowane przez zakłady ubezpieczeniowe, które zlecają Wnioskodawcy wykonanie opisanych czynności, nie obejmują one jednak funkcji charakterystycznych (specyficznych) dla usługi ubezpieczeniowej.
Usługę świadczoną przez Spółkę polegającą na organizacji i prowadzeniu centrum zgłoszeniowego szkód komunikacyjnych i mieszkaniowych, w ramach której Spółka przyjmuje zgłoszenia o szkodach, udziela ubezpieczonym informacji o ich prawach i obowiązkach wynikających z umowy ubezpieczeniowej oraz o dalszym postępowaniu dotyczącym likwidacji szkody, dokumentuje rozmiary szkody oraz podejmuje działania organizacyjne dla zapewnienia ubezpieczycielowi pomocy ze strony podmiotów trzecich, uznać należy jedynie za wykonywanie technicznych czynności związanych z umową ubezpieczeniową zawartą pomiędzy zakładem ubezpieczeń i jego klientami.
Zatem, usługi wymienione we wniosku, wykonywane przez Wnioskodawcę nie stanowią usług właściwych do wykonania usługi podstawowej, tj. usługi ubezpieczeniowej zwolnionej od podatku VAT, bowiem nie obejmują one funkcji charakterystycznych dla usługi ubezpieczeniowej, która jak wyżej wskazano, polega na tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Wskazać ponadto należy, że tut.
Organ podziela pogląd, iż działalność ubezpieczeniowa jako taka może być prowadzona zarówno przez profesjonalnych ubezpieczycieli jak również przez inne podmioty niebędące ubezpieczycielami, którym ubezpieczyciel zleca wykonywanie te czynności i które wykonują je na rzecz ubezpieczyciela. W orzeczeniu TSUE w sprawie C-349/96 pomiędzy Card Protection Plan Ltd a Commissioners of Customs and Excise (Wielka Brytania), TSUE wskazał bowiem, iż pojęcie "transakcje ubezpieczeniowe" obejmuje wykonywanie czynności przez podatnika, który, nie będąc ubezpieczycielem, dostarcza swoim klientom ochrony ubezpieczeniowej w imieniu ubezpieczyciela w ramach polisy ubezpieczeniowej, której jest posiadaczem.
Ponadto w ocenie Trybunału, co podziela również tut. Organ, jeżeli sama usługa może zostać zakwalifikowana jako usługa ubezpieczeniowa, charakter podmiotu pozostaje bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia dla usług ubezpieczeniowych. Jednocześnie usługi, które nie będą spełniać definicji usługi ubezpieczeniowej, na gruncie Dyrektywy 112 zwolnione być nie mogą, nawet, jeżeli wykonuje je towarzystwo ubezpieczeniowe. Zatem w przedmiotowej sprawie fakt, że Spółka w danym stosunku prawnym nie występuje w roli ubezpieczyciela nie przesądza o braku zwolnienia dla wykonywanych przez nią usług.
Wskazać jednak należy, że specyficzność usługi ubezpieczeniowej przejawia się w zapewnieniu ochrony ubezpieczeniowej, a więc w zobowiązaniu usługodawcy, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy, w przypadku wystąpienia ryzyka objętego tą umową.
Spółka nie zapewnia żadnej ochrony ubezpieczeniowej osobom ubezpieczonym w imieniu zakładu ubezpieczeń (ochronę taką zapewnia sam zakład ubezpieczeń) lecz ustala jedynie stan faktyczny i prawny zdarzenia i wykonuje związane z tym czynności dokumentacyjne oraz szacuje wysokość zaistniałej szkody i podejmuje działania w celu udzielenia pomocy ubezpieczonemu. Usługa wykonywana przez Spółkę pozbawiona jest więc ww. specyficznej dla usług ubezpieczeniowych cechy, w związku z czym świadczonej przez Spółkę usługi nie można uznać za właściwą do wykonania usługi ubezpieczeniowej.
Tutejszy Organ pragnie również zwrócić uwagę na rolę jaką odgrywa Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kształtowaniu wykładni wspólnotowej, w tym wykładni prawa podatkowego. Istotę funkcji TSUE należy postrzegać nie tylko przez pryzmat dokonywanej przez niego wykładni konkretnych przepisów prawa wspólnotowego, ale również z punktu widzenia roli jego orzeczeń jako źródła prawa wspólnotowego. Należy także dodać, iż TSUE odgrywa kluczową rolę z punktu widzenia jednolitej interpretacji prawa i gwarantuje zarazem, że normy prawa wspólnotowego nie wywołają odmiennych skutków w różnych państwach.
Zaznaczyć także należy, iż idea ujednolicenia wykładni i stosowania prawa unijnego, jaka stawiana jest działalności TSUE, pokazuje, iż intencją Trybunału nie jest, aby wykładnia przez niego przyjęta, była wyłącznie jednokrotnym rozstrzygnięciem prawnym, osadzonym w konkretnym stanie faktycznym, ale także aby przyczyniała się do rozwoju i udoskonalenia prawa wspólnotowego. Wykładnia ta ma także prowadzić do ukształtowania jednolitego rozumienia prawa podatkowego. Działalność TSUE stanowi także istotną rolę „uzupełniającą” w systemie prawa wspólnotowego, co wiąże się z charakterem prawa wspólnotowego, które posiada - często zamierzony - mało precyzyjny charakter wypowiedzi normatywnych.
W wyniku tego działania zdefiniowaniu podlegają rozstrzygnięcia o istotnym znaczeniu, co ma miejsce także w przedmiotowej sprawie, stanowiące uzupełnienie systemu prawa wspólnotowego. Wiele pojęć bywa także w drodze wydawanych orzeczeń TSUE odczytanych z mało jasnych przepisów prawa wspólnotowego. Interpretacja przyjęta przez sędziów Trybunału tworzy uzupełnienie przepisów podatkowego prawa wspólnotowego, stanowiąc także ukierunkowanie w procesie tworzenia prawa. Tym samym stanowi także uzasadnienie dla treści aktów prawodawczych. Uzasadnienie może także stanowić wytyczną w sposobie rozumienia określonych przepisów.
W konsekwencji powyższych stwierdzeń należy przyjąć, iż wspólnotowym prawem podatkowym są w rzeczywistości dopełniające się wzajemnie dyrektywy i orzecznictwo TSUE.
W tym miejscu, należy również wyjaśnić, iż w obliczu oceny danej czynności (likwidacji szkód) w kontekście zastosowania zwolnienia od podatku VAT, prymat należy oddać orzecznictwu TSUE, przed ustawą o działalności ubezpieczeniowej, powoływaną przez Spółkę we wniosku, chociażby z uwagi na autonomiczność prawa podatkowego, wyrażającego się tym, że kwestie kształtujące zobowiązania podatnika powinny wynikać przede wszystkim z ustaw podatkowych, często wspomagając się w procesie ich wykładni orzeczeniami TSUE, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Tut.
Organ nie odrzuca także możliwości posługiwania się pomocniczo ustawami rodzajowo zbieżnymi z tematyką zwolnień od VAT, jednakże w niniejszych okolicznościach, należy w pierwszej kolejności oprzeć się na dorobku orzeczniczym TSUE. Reasumując, opisane we wniosku usługi likwidacyjne, świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz zakładu ubezpieczeń, nie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, określonego w art. 43 ust. 1 pkt 37 oraz w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, lecz będą opodatkowane stawką podstawową, która od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2013r. wynosi 23%. Stanowisko Spółki należało zatem uznać za nieprawidłowe.
Odnosząc się do przywołanych przez Spółkę interpretacji indywidualnych nr IPPP1/443-1284/10-2/AW oraz IPPP1/43-23/11-4/AW tut. organ wskazuje, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacje wydawane są w indywidualnych sprawach wnioskodawcy w związku z tym skutki prawne, czy też ewentualna ochrona, określone w art. 14k do 14m mogą dotyczyć wyłącznie podmiotu, który uzyskał interpretację indywidualną.
Ponadto stosownie do art. 14e § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawiadomienie o zmienionej interpretacji indywidualnej doręcza się podmiotowi, któremu w danej sprawie interpretacja została wydana. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.