INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 3 lipca 2012r.
(data wpływu 9 lipca 2012r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku VAT dla świadczonych przez Bank usług ubezpieczeniowych w ramach umowy grupowego ubezpieczenia zawieranej z ubezpieczycielem na cudzy rachunek– jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 9 lipca 2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku VAT dla świadczonych przez Bank usług ubezpieczeniowych w ramach umowy grupowego ubezpieczenia zawieranej z ubezpieczycielem na cudzy rachunek.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Bank S.A. (dalej: Bank) zawarł ze Spółką S.A. (dalej: Ubezpieczyciel) umowę ubezpieczenia grupowego, na podstawie której klienci Banku będący osobami fizycznymi, będą obejmowani ochroną ubezpieczeniową w ramach umowy ubezpieczenia na życie i dożycie dla Banku.
Na podstawie ww. umowy Bank zobowiązał się do wykonywania czynności w zakresie obsługi umowy grupowego ubezpieczenia, a mianowicie: informowania klientów o możliwości przystąpienia do ubezpieczenia, doręczania klientom Ogólnych warunków ubezpieczenia przed podpisaniem przez nich indywidualnego potwierdzenia, wykorzystywania oraz udostępniania klientom w procesie obsługi ubezpieczenia obowiązujących formularzy i dokumentów związanych z ubezpieczeniem, przygotowanych lub zaakceptowanych przez Ubezpieczyciela, w tym także związanych ze zgłoszeniem zdarzenia ubezpieczeniowego, przyjmowania i przekazywania do Ubezpieczyciela oświadczeń klientów związanych z ubezpieczeniem, przekazywania do Ubezpieczyciela dokumentacji związanej z ubezpieczeniem na żądanie Ubezpieczyciela, wdrożenia w oddziałach banku oprogramowania do obsługi ubezpieczenia, prezentowania na stronach internetowych Banku aktualnych oraz historycznych wielkości stopy zwrotu.
Za wykonanie powyższych czynności, związanych z realizacją umowy, Bank otrzymuje wynagrodzenie, które jest płatne w ustalonych w umowie miesięcznych okresach rozliczeniowych, na podstawie wystawionej przez Bank faktury VAT. Celem prowadzonej przez Bank w powyższym zakresie działalności jest zapewnienie klientom Banku, a więc posiadaczom określonego produktu finansowego, ochrony ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia grupowego. Przystąpienie do ubezpieczenia grupowego, co do zasady jest dobrowolne i stanowi rozszerzenie oferty produktowej Bank.
Klienta obciąża jedynie obowiązek bezpośredniego przekazania składki ubezpieczeniowej do Ubezpieczyciela - podczas przystąpienia do ubezpieczenia system wymusza opłacenie składki z konta Klienta (przelew systemowy) - tylko w taki sposób składka może zostać opłacona. Jeżeli w tym momencie składka nie będzie opłacona, to nie następuje przystąpienie do ubezpieczenia. W Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia, Bank został wskazany jako Ubezpieczający. Bank wskazał, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy usługa świadczona przez Bank na podstawie zawartej z Ubezpieczycielem umowy ubezpieczenia, podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT? Zdaniem Wnioskodawcy Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.
Zdaniem Banku, w związku z faktem, że wynagrodzenie należne jest z tytułu wykonywania czynności, które są świadczone na podstawie zawartej z Ubezpieczycielem opisanej w stanie faktycznym umowy ubezpieczenia, a które to czynności zdaniem Banku należy zakwalifikować jako czynności związane z umową ubezpieczenia na cudzy rachunek, ww. wynagrodzenie będzie podlegało zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.
Dz. U. z 2011 Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na mocy art. 5a ustawy o VAT, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.
Natomiast, zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy o VAT).
Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca zawarł z Ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia grupowego, w ramach której klienci Banku będący osobami fizycznymi, będą obejmowani ochroną ubezpieczeniową na życie i dożycie dla Banku.
W związku z zawartą ww. umową Bank zobowiązał się do wykonywania czynności w zakresie obsługi umowy grupowego ubezpieczenia, takich jak: informowania klientów o możliwości przystąpienia do ubezpieczenia, doręczania klientom Ogólnych Warunków Ubezpieczenia przed podpisaniem przez nich indywidualnego potwierdzenia, wykorzystywania oraz udostępniania klientom w procesie obsługi ubezpieczenia obowiązujących formularzy i dokumentów związanych z ubezpieczeniem, przygotowanych lub zaakceptowanych przez Ubezpieczyciela, w tym także związanych ze zgłoszeniem zdarzenia ubezpieczeniowego, przyjmowania i przekazywania do Ubezpieczyciela oświadczeń klientów związanych z ubezpieczeniem, przekazywania do Ubezpieczyciela dokumentacji związanej z ubezpieczeniem na żądanie Ubezpieczyciela, wdrożenia w oddziałach banku oprogramowania do obsługi ubezpieczenia, prezentowania na stronach internetowych Banku aktualnych oraz historycznych wielkości stopy zwrotu.
Za wykonanie powyższych czynności, związanych z realizacją umowy, Bank otrzymuje wynagrodzenie, które jest płatne w ustalonych w umowie miesięcznych okresach rozliczeniowych, na podstawie wystawionej przez Bank faktury VAT. Celem prowadzonej przez Bank w powyższym zakresie działalności jest zapewnienie klientom Banku, a więc posiadaczom określonego produktu finansowego, ochrony ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia grupowego. Przystąpienie do ubezpieczenia grupowego, co do zasady jest dobrowolne i stanowi rozszerzenie oferty produktowej Banku. Klienta obciąża jedynie obowiązek bezpośredniego przekazania składki ubezpieczeniowej do Ubezpieczyciela.
Ponadto w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia, Bank został wskazany jako Ubezpieczający. Z uregulowań zawartych w wyżej cytowanych przepisach wynika, iż dla oceny tego, czy usługi wykonywane przez Wnioskodawcę są zwolnione od podatku od towarów i usług, konieczne jest stwierdzenie czy są to transakcje ubezpieczeniowe bądź reasekuracyjne albo też usługi pokrewne świadczone przez brokerów i agentów ubezpieczeniowych. Podstawowym elementem transakcji ubezpieczeniowej w ogólnym rozumieniu jest to, że ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zamian za uprzednią zapłatę składki, zapewnić ubezpieczonemu, w przypadku zmaterializowania się pokrywanego ryzyka, usługę uzgodnioną w chwili zawarcia umowy.
Z kolei „czynność ubezpieczeniowa”, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Czynność ubezpieczeniowa, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku) a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym.
Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca nie zobowiązuje się sam do zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej swoim klientom a jedynie dopełnia formalności koniecznych do zapewnienia klientom Banku ubezpieczenia przez podmiot trzeci (Towarzystwo Ubezpieczeniowe). Oznacza to, że Zainteresowany jest posiadaczem polisy grupowej dla swoich klientów. Takie świadczenie usług przez Bank stanowi transakcję ubezpieczeniową, którą należy interpretować tak, iż podatnik, niebędący ubezpieczycielem, który w ramach polisy grupowej będąc jej posiadaczem, nabywa dla swoich klientów będących ubezpieczonymi, ochronę ubezpieczeniową od ubezpieczyciela, który przejmuje objęte tą ochroną ryzyka.
W tym miejscu należy wskazać, iż przepisy ustawy o VAT nie zawierają szczególnej, a więc mającej zastosowanie wyłącznie do niej, definicji pojęcia umów ubezpieczenia zawieranych na cudzy rachunek, w związku z czym należy posłużyć się odwołaniem do regulacji wynikającej z art. 808 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.). Zgodnie z ww. przepisem, ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia / § 1 art. 808 KC/.
Zatem za umowę ubezpieczenia zawartą na cudzy rachunek uważa się umowę, w której ubezpieczający ubezpiecza cudzy interes majątkowy lub cudze życie, działając we własnym imieniu. Zgodnie z zasadą wynikającą z Kodeksu Cywilnego osobą trzecią, na rzecz której zawarto umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek, może być tylko taka osoba, której mienie/interes stanowi przedmiot ubezpieczenia, czyli posiadająca tzw. interes ubezpieczeniowy (tzw. ubezpieczony). Przepisy KC wskazują zatem zasadnicze cechy, którymi musi się charakteryzować umowa ubezpieczenia, aby została uznana za umowę ubezpieczenia zawartą na cudzy rachunek.
Te cechy to między innymi fakt, iż ubezpieczony, a więc podmiot, na rzecz którego zawierana jest umowa ubezpieczenia, nie może być stroną umowy ubezpieczenia grupowego. Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek zawierana jest między ubezpieczającym a ubezpieczycielem. Na jej podstawie prawo do otrzymania świadczenia ubezpieczeniowego przysługuje nie ubezpieczającemu ale podmiotowi, które przystąpił do umowy ubezpieczenia grupowego, czyli ubezpieczonemu.
Taka konstrukcja relacji wynika ze specyfiki umów ubezpieczenia zawieranych na cudzy rachunek, których istotą jest ochrona interesu osoby trzeciej, która wyraziła chęć przystąpienia do ubezpieczenia grupowego najczęściej poprzez złożenie stosownej deklaracji, a nie zaś wyłącznie interes własny ubezpieczającego będącego stroną umowy ubezpieczenia grupowego.
Z takiej konstrukcji stosunku ubezpieczeniowego, zgodnie z art. 808 § 3 KC, wynika prawo ubezpieczonego do żądania w razie zajścia zdarzenia objętego ochroną wypłaty świadczenia ubezpieczeniowego bezpośrednio od ubezpieczyciela, chyba że strony uzgodniły inaczej; jednakże uzgodnienie takie nie może zostać dokonane, jeżeli wypadek już zaszedł. W kontekście powyższego, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy Wnioskodawca prowadzi działalność reasekuracyjną, działalność brokera ubezpieczeniowego bądź agenta ubezpieczeniowego.
Reasumując, czynności świadczone przez Zainteresowanego, niebędącego ubezpieczycielem, który w ramach polisy grupowej nabywa dla swoich klientów będących ubezpieczonymi, ochronę ubezpieczeniową od ubezpieczyciela przejmującego objęte tą ochroną ryzyka, stanowią transakcje ubezpieczeniowe – są usługami świadczonymi przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek i korzystają ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w tak przedstawionym stanie faktycznym należało uznać za prawidłowe.
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art.
52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.