INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 16 czerwca 2014 r. (data wpływu 23 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania organizowanych na rzecz pracowników wyjazdów wypoczynkowych w Ośrodku Wnioskodawcy, finansowanych częściowo ze środków ZFŚS, a częściowo pokrywanych przez pracowników - jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 23 czerwca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie : opodatkowania organizowanych na rzecz pracowników wyjazdów wypoczynkowych w Ośrodku Wnioskodawcy, finansowanych częściowo ze środków ZFŚS, a częściowo pokrywanych przez pracowników; podstawy opodatkowania w związku ze świadczeniem ww. usług organizowania na rzecz pracowników wyjazdów wypoczynkowych prawa do odliczenia podatku VAT w 100% związanego ze świadczeniem na rzecz pracowników ww. usług. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Grupa A Zakłady A „P” S.A.
(dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest podmiotem działającym w branży chemicznej wyspecjalizowanym w produkcji nawozów azotowych. Jest ona zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”). Zakres działalności prowadzonej przez Spółkę wynikający z Krajowego Rejestru Sądowego obejmuje także m.in. działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi. Spółka przejęła (połączenie przez przejęcie) przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie m.in. świadczenia usług turystyczno-wypoczynkowych. Po przejęciu ww. podmiotu Spółka prowadzi działalność komercyjną z wykorzystaniem przejętego ośrodka wypoczynkowego (dalej: „Ośrodek”).
Wykorzystując Ośrodek, poza usługami kierowanymi do klientów zewnętrznych, Spółka świadczy usługi na rzecz swoich pracowników. Usługi te są częściowo finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej: „ZFŚS”, lub „Fundusz”). Finansowanie wyjazdów wypoczynkowych pracowników do Ośrodka odbywa się za pośrednictwem ZFŚS, w części ze środków ZFŚS oraz w pozostałej części przez dopłatę ze środków własnych pracowników. Pracownicy wpłacają część wynagrodzenia na rachunek Funduszu, a stamtąd całe wynagrodzenie jest transferowane z odrębnego rachunku ZFŚS na rachunek bankowy Wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe, Spółka powzięła wątpliwości dotyczące skutków organizowania wskazanych wyjazdów wypoczynkowych na gruncie VAT. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie. Czy w przypadku opisanego stanu faktycznego, organizowanie wyjazdów wypoczynkowych do Ośrodka dla pracowników Spółki, częściowo finansowane z ZFŚS, a częściowo ze środków własnych pracowników stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT?
Zdaniem Wnioskodawcy, organizowanie wyjazdów wypoczynkowych do Ośrodka dla pracowników Spółki, częściowo finansowane z ZFŚS, a częściowo ze środków własnych pracowników w warunkach wskazanych w opisie stanu faktycznego, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług. Istotne znaczenie z punktu widzenia oceny charakteru świadczenia ma art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, zawierający katalog czynności podlegających opodatkowaniu. Czynnościami opodatkowanymi są, stosownie do pkt 1 powyższego przepisu, odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.
Ustawa o VAT nie zawiera bezpośredniego wskazania, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie transakcje wykonywane przez podatnika działającego w tym charakterze. W powyższym zakresie, polskie przepisy o VAT powinny odzwierciedlać treść dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, s. 1; dalej: „Dyrektywa VAT”). Stosownie do art. 2 ust. 1 lit. c) tego aktu prawnego, transakcję opodatkowaną VAT stanowi odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze.
Analogiczne zastrzeżenie zawiera art. 2 ust. 1 lit. a) Dyrektywy VAT dotyczący odpłatnej dostawy towarów. Aby więc mówić, o świadczeniu usług lub dostawie towarów opodatkowanych VAT, podatnik powinien działać, jako podatnik tego podatku. Nie ulega wątpliwości, że pomimo odmiennego literalnego brzmienia przepisów ustawy o VAT i Dyrektywy VAT określających przedmiot opodatkowania, odpłatne świadczenie usług oraz odpłatna dostawa towarów opodatkowane VAT powinny być wykonane przez podatnika VAT. Z kolei status podatnika VAT pomaga określić definicja działalności gospodarczej wskazana w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Podatnik VAT powinien, bowiem wykonywać ww. czynności w ramach samodzielnej działalności gospodarczej, bez względu na jej cel lub rezultat (art. 15 ust. 1 ustawy o VAT). Zgodnie z jego treścią, działalność gospodarcza podatnika VAT obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Wykonywanie czynności zaliczonej do katalogu z art. 5 ust. l ustawy o VAT przez podatnika VAT skutkuje koniecznością rozliczenia podatku. Wśród czynności wykonywanych przez podmiot posiadający ten status można, zatem wyróżnić zarówno czynności podlegające opodatkowaniu VAT, jak i transakcje pozostające poza zakresem przepisów dotyczących tego podatku. Odnosząc powyższe uwagi do kwestii opodatkowania świadczeń finansowanych (lub współfinansowanych) ze środków Funduszu, należy rozważyć czy pracodawca (Spółka) wykonuje dane świadczenie, jako podatnik VAT. W tym kontekście, na uwagę zasługuje treść interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 27 maja 2013 r., nr …..
We wskazanym piśmie podkreślono, że twierdzenie, że pracodawca będący administratorem Funduszu nie może być uznany za podatnika VAT, nie ma zastosowania do czynności pracodawcy dokonywanych w ramach jego działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Zdaniem Ministra Finansów, za czynności spełniające definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług należy uznać m.in. świadczenie przez pracodawcę, w związku z organizacją wycieczki na rzecz pracowników, usługi transportowej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, finansowanej ze środków Funduszu (w całości lub w części).
Podkreślono, bowiem, że tego rodzaju czynności są rozliczane przez posiadającego status podatnika VAT, zgodnie z zasadami ogólnymi VAT. Z powyższych fragmentów wynika, że Minister Finansów nie wykluczył jednoznacznie możliwości uznania świadczenia finansowanego (lub współfinansowanego) z ZFŚS, jako czynności podlegającej opodatkowaniu. Ustawa o VAT obejmuje, bowiem swoim zakresem wszelkie transakcje dokonywane przez pracodawców, o ile są one przejawem prowadzonej działalności gospodarczej. Minister Finansów nie wskazał kryteriów, którymi należy kierować się przy ocenie czy dana forma aktywności finansowanej ze środków Funduszu podlega opodatkowaniu VAT.
W związku z powyższym, dla oceny skutków podatkowych świadczenia konieczne jest odwołanie się do ogólnych przesłanek, którymi należy kierować się przy ustaleniu, czy dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą. Zdaniem Spółki, wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o VAT prowadzi do wniosku, że koniecznym elementem prowadzenia działalności jest określony stopień zorganizowania. Cecha ta przejawia się poprzez powtarzalność i stałość podejmowania aktywności przez przedsiębiorcę. Kolejnym, ważnym z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, atrybutem działalności gospodarczej jest dokonywanie transakcji w warunkach rynkowych.
Działania rynkowe cechują się koniecznością podporządkowania regułom konkurencji, w tym w szczególności pod względem cen i jakości oferowanych towarów i usług. W ocenie Spółki, okoliczności, w jakich organizowane są wyjazdy wypoczynkowe dla pracowników wskazują, że dokonuje ich podmiot występujący w charakterze podatnika VAT. W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że Spółka kalkuluje koszt pobytu pracownika według tych samych zasad, które obowiązują klientów zewnętrznych. Pracownikom oferowane są identyczne warunki wypoczynku, jak w warunkach typowo komercyjnych.
Również cena pobytu pracowników (po uwzględnieniu dofinansowania z Funduszu) odpowiada cenie figurującej w standardowej ofercie Ośrodka. Elementy te potwierdzają, że organizowanie wyjazdów jest przejawem aktywności gospodarczej Spółki. Opisane świadczenia Spółki cechują się również odpowiednim dla działalności gospodarczej stopniem zorganizowania. Ośrodek stanowi niewątpliwie zaplecze umożliwiające prowadzenie działalności przez przedsiębiorcę. Okolicznością potwierdzającą skalę, powtarzalność i stałość działań Spółki jest wskazany we wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego zakres działalności usługodawcy: działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi.
W świetle powyższego, w pełni uzasadniony jest pogląd, że działalność gospodarcza prowadzona przez Spółkę po przejęciu podmiotu będącego właścicielem Ośrodka obejmuje organizację wyjazdów wypoczynkowych. W ocenie Spółki, dotyczy to również wyjazdów organizowanych na rzecz jej pracowników. Prawidłowość powyższego sposobu rozumienia przepisów o VAT oraz stanowiska wyrażonego przez Ministra Finansów w przywołanej interpretacji ogólnej przedstawił Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 15 listopada 2013 r., sygn. IBPP1/443-698/13/MS.
Interpretacja ta została wydana po opublikowaniu interpretacji ogólnej Ministra Finansów i zawiera ocenę rozważań dotyczących skutków na gruncie VAT m.in. organizacji wyjazdu dofinansowanego z ZFŚS do Ośrodka należącego do podatnika przez jego pracowników wraz z rodzinami.
Organ podatkowy wskazał, że samodzielnie świadczone przez pracodawcę (podatnika VAT) usługi na rzecz pracowników i osób uprawnionych do korzystania z ZFŚS, jak i na rzecz osób nieuprawnionych do korzystania z Funduszu (w tym usług zakwaterowania w ośrodku podatnika), w przypadku częściowego ich pokrycia z ZFŚS -,,są to usługi świadczone przez podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i są to usługi świadczone za wynagrodzeniem, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT”. Do podobnych wniosków doszedł Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 29 stycznia 2013 r., sygn. IBPP1/443-1081/12/MS.
Uznał on, że w przypadku, gdy pracodawca samodzielnie świadczy usługi na rzecz pracowników (np. usługi związane z wypoczynkiem), ich koszty pokrywane są w całości lub części ze środków ZFŚS, to są to usługi świadczone przez podatnika VAT za wynagrodzeniem. Organy podatkowe, w tym Minister Finansów - autor wspomnianej wcześniej interpretacji ogólnej (sygn. PT1/033/20/831/KSB/12/RDS0859), podkreślają, że w odniesieniu do czynności finansowanych z ZFŚS, rola pracodawcy, co do zasady, sprowadza się do administrowania środkami Funduszu. W tym zakresie nie stanowi ona przejawu działalności gospodarczej, co wyklucza możliwość opodatkowania transakcji VAT.
W wyjątkowych sytuacjach, takich jak będąca przedmiotem niniejszego wniosku, pracodawca występuje jednak w podwójnej roli. Udostępniając pracownikom budynki lub ich części do krótkotrwałego zakwaterowania zachowuje charakter administratora ZFŚS, a jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Rozróżnienie to odpowiada podziałowi wprowadzonemu w przytoczonej interpretacji ogólnej. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 30 listopada 2012 r. sygn. ITPP1/443-1064/12/MN.
Uzasadnienie swojego stanowiska podsumował stwierdzeniem znajdującym zastosowanie również w sytuacji, w której znajduje się Spółka po przejęciu podmiotu dysponującego Ośrodkiem: „Spółka świadcząc usługi, polegające na odpłatnym udostępnianiu apartamentu (nabytego ze środków obrotowych) na rzecz zarówno pracowników i członków ich rodzin (częściowo lub całkowicie sfinansowanym z ZFŚS), jak i na rzecz osób trzecich będzie działała w charakterze podatnika, w związku z czym czynności te będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.
Wobec powyższego, należy uznać, że organizowanie wyjazdów wypoczynkowych do Ośrodka dla pracowników Spółki, częściowo finansowane z ZFŚS, a częściowo ze środków własnych pracowników stanowią czynności podlegające opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług. Jest to bowiem świadczenie, w przypadku którego będzie istniał bezpośredni beneficjent, odnoszący z niego korzyść. Wykonywane jest ono w ramach stosunku zobowiązaniowego, a ponadto między otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności istnieje bezpośredni i na tyle wyraźny związek, że płatność można uznać za ekwiwalent wykonanego świadczenia.
W świetle wcześniejszych uwag, spełniony jest warunek uznania czynności finansowanej (lub współfinansowanej) z ZFŚS za transakcję wykonywaną przez podatnika VAT działającego w takim charakterze, na co wskazał Minister Finansów w przywołanej interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r.
Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 cyt. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Jak wynika z art. 7 ust. 2 cyt. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności: przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, wszelkie inne darowizny - jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Jak wynika z art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych; nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć jednak należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie.
Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk.
Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. Zatem dla opodatkowania czynności podatkiem od towarów i usług nie ma znaczenia, czy przez świadczącego usługę została odniesiona korzyść finansowa. Istotnym jest, czy w zamian za wykonane świadczenie zostało wypłacone wynagrodzenie na rzecz świadczącego usługę. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, czy wynagrodzenie usługodawcy obejmuje jedynie kwotę stanowiącą zwrot kosztów lub jej część, czy też zostało powiększone o marżę stanowiącą zysk dla świadczącego usługę.
W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w cytowanej ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, iż do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz działania tego funduszu regulują przepisy ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 592 z późn. zm.).
Przedmiotem działania Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy jest finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z Funduszu, dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych oraz tworzenie zakładowych żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego.
Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o ZFŚS, przez działalność socjalną rozumie się usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, sprawowanej przez dziennego opiekuna lub nianię, w przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.
Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o ZFŚS zakładowe obiekty socjalne – to ośrodki wczasowe i kolonijne, domy wypoczynkowe, sanatoria, ogrody działkowe, obiekty sportowo-rekreacyjne, żłobki, kluby dziecięce i przedszkola oraz obiekty służące działalności kulturalnej. W myśl art. 2 pkt 5 ustawy o ZFŚS, osobami uprawnionymi do korzystania z Funduszu są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści - byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał, w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust. 2, prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu.
Art. 3 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że Fundusz tworzą, pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Z powołanych przepisów wynika, iż zakładowa działalność socjalna dotyczy określonych rodzajów świadczeń pracodawcy na rzecz pracownika i tylko te świadczenia mogą być finansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Ponadto Fundusz jest tworzony na rzecz ww. osób i prawo do korzystania ze świadczeń finansowanych z Funduszu jest ich kolektywnym prawem. Fundusz ten, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ZFŚS, tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych.
Ponadto zasoby Funduszu zwiększają dochody, wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1-9 ustawy o ZFŚS. Wśród nich wskazano m.in. wpływy z opłat pobieranych od osób i jednostek organizacyjnych korzystających z działalności socjalnej, o której mowa w art. 2 pkt 1 (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ZFŚS). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS, przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.
Jak stanowi ust. 2 cyt. przepisu, zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu, z uwzględnieniem ust. 1 oraz zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie ustalanym zgodnie z art. 27 ust. 1 albo z art. 30 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych. Powołany przepis ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, nie tworzy jednak żadnych praw podmiotowych do świadczeń dla osób uprawnionych do korzystania z Funduszu. Stosownie natomiast do art. 10 i art. 12 ustawy o ZFŚS, środkami Funduszu administruje pracodawca i gromadzi je na odrębnym rachunku bankowym.
W przypadku funduszu socjalnego, istotnym jest ustalenie czy podmiot zobowiązany do utworzenia funduszu socjalnego i następnie administrowania nim, wykonując czynności do których obliguje go ustawa o ZFŚS występuje jako podatnik podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Należy wskazać, iż podmiot zobowiązany do utworzenia i administrowania zakładowym funduszem socjalnym podejmuje działania techniczne o charakterze nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym.
Wykonuje te czynności tylko dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. W konsekwencji podmiot wykonując te czynności z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy. Istotną okolicznością jest, że czynności te dokonywane są nieodpłatnie. Podatnik ponosi koszty związane z administrowaniem funduszem, nie pobierając z tego tytułu wynagrodzenia.
Także w sytuacji, gdy dany wydatek jest częściowo finansowany również przez pracownika, pracodawca, odbierając i przekazując określone środki poza rachunkiem Funduszu, działa jedynie jako swego rodzaju pośrednik, a jego czynności związane są ściśle z rolą administratora ZFŚS. Tym samym, w takich sytuacjach, w których pracodawca najczęściej realizuje swoje zadania socjalne poprzez zakup finansowanych z ZFŚS usług od podmiotów trzecich, jak np. dopłaty do imprez kulturalnych i rekreacyjnych - pracodawca występuje jedynie jako podmiot administrujący środkami Funduszu i nie jest w tym zakresie podatnikiem VAT.
Zatem czynności administrowania środkami Funduszu nie można uznać za świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Jak już wskazano, pracodawca występuje jedynie w roli administratora, do czego zobowiązują go odrębne przepisy. Nie nabywa prawa własności ani prawa do rozporządzania jak właściciel środkami znajdującymi się na koncie Funduszu. Dysponowanie środkami nie należy do swobodnego uznania pracodawcy, stanowi regulowaną odrębną ustawą, pomoc materialną, której nie można uznać za świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzi także działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi. Spółka przejęła (połączenie przez przejęcie) przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie m.in. świadczenia usług turystyczno-wypoczynkowych. Po przejęciu ww. podmiotu Spółka prowadzi działalność komercyjną z wykorzystaniem przejętego ośrodka wypoczynkowego. Wykorzystując Ośrodek, poza usługami kierowanymi do klientów zewnętrznych, Spółka świadczy usługi na rzecz swoich pracowników.
Usługi te są częściowo finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Finansowanie wyjazdów wypoczynkowych pracowników do Ośrodka odbywa się za pośrednictwem ZFŚS, w części ze środków ZFŚS oraz w pozostałej części przez dopłatę ze środków własnych pracowników. Pracownicy wpłacają część wynagrodzenia na rachunek Funduszu, a stamtąd całe wynagrodzenie jest transferowane z odrębnego rachunku ZFŚS na rachunek bankowy Wnioskodawcy. Jak wskazano wyżej, przepisy ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych określają odbiorców zakładowej działalności socjalnej i rodzaje świadczeń pracodawcy na rzecz pracownika, które mogą być finansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Stosownie do art. 12 ustawy o ZFŚS środki Funduszu są gromadzone na odrębnym rachunku bankowym. Zgodnie natomiast z art. 10 ZFŚS Środkami Funduszu administruje pracodawca. Administrowanie oznacza wykonywanie obowiązków i uprawnień określonych wobec pracodawcy w ustawie o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. Podmiot zobowiązany do utworzenia i administrowania zakładowym funduszem socjalnym podejmuje działania techniczne o charakterze nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
W szczególności dotyczy to zapewnienia obsługi technicznej, kadrowej i finansowej niezbędnej do funkcjonowania Funduszu w zakładzie oraz odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów ustawy o Funduszu. Administrowanie nie jest tożsame z wyłącznym dysponowaniem. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jest funduszem specjalnym, co oznacza, że pracodawca jest administratorem funduszu i nie może dowolnie dysponować środkami socjalnymi, które winny być prawnie i rachunkowo wyodrębnione z innych jego środków finansowych. Właścicielem środków zgromadzonych na rachunku bankowym Funduszu jest zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, a nie zakład pracy.
Tym samym, podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym. Wykonuje te czynności tylko dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. W konsekwencji, podmiot wykonując na rzecz osób uprawnionych, wskazanych w ustawie o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, czynności w niej określone nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Zatem w myśl ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, utworzony w zakładzie pracy ZFŚS jest odrębną od majątku zakładu pracy masą majątkową, która może być wykorzystywana tylko według ściśle określonych zasad i na rzecz określonych podmiotów. Pracodawca jedynie administruje środkami Funduszu. Przenosząc powyższe na grunt ustawy o podatku od towarów i usług, należy rozważyć, w jakim charakterze występuje pracodawca, który realizuje we własnym zakresie na rzecz pracowników usługi o charakterze socjalnym z wykorzystaniem środków zgromadzonych na rachunku ZFŚS.
Jak wskazano wyżej, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega odpłatna dostawa towarów (tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel) oraz odpłatne świadczenie usług (tj. każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów). Warunkiem wystąpienia podatku od towarów i usług jest dokonanie dostawy towarów i usług przez podmiot działający w charakterze podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Jeśli pracodawca dokonuje zakupu towarów i usług o charakterze socjalnym ze środków ZFŚS i przekazuje je swoim pracownikom, wówczas nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, a jedynie jako podmiot administrujący środkami Funduszu. W takim przypadku nie występuje więc podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług dla pracowników, ani podatek należny przy przekazaniu tych towarów i usług pracownikom.
Jeśli jednak pracodawca, jak w sprawie będącej przedmiotem niniejszej interpretacji, samodzielnie świadczy usługi na rzecz pracowników i osób uprawnionych do korzystania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych i koszty świadczenia tych usług pokrywane są w części ze środków ZFŚS a w części przez te osoby, to w ocenie tut. Organu, są to usługi świadczone przez podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy i są to usługi świadczone za wynagrodzeniem, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wskazany we wniosku ośrodek wypoczynkowy służy Wnioskodawcy do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zakwaterowania.
Zatem świadczone przez Wnioskodawcę we własnym ośrodku wypoczynkowym usługi pobytu wypoczynkowego na rzecz pracowników, refundowane w części z ZFŚS nie są wykonywane w ramach administrowania tym Funduszem. W konsekwencji Wnioskodawca świadcząc przedmiotowe usługi z wykorzystaniem majątku należącego do jego przedsiębiorstwa działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy. Ww. usługi nie są usługami nieodpłatnymi – pracownik płaci część ceny za świadczoną usługę i tym samym w sprawie nie ma zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jak wskazano wyżej nie ma świadczeń częściowo odpłatnych.
Usługi te stanowią odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlegają, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, opodatkowaniu według właściwej dla nich stawki podatku. Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy, organizowanie wyjazdów wypoczynkowych do własnego ośrodka wypoczynkowego Wnioskodawcy dla pracowników Wnioskodawcy, częściowo finansowane z ZFŚS, a częściowo ze środków własnych pracowników, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie opodatkowania organizowanych na rzecz pracowników wyjazdów wypoczynkowych w Ośrodku Wnioskodawcy, finansowanych częściowo ze środków ZFŚS, a częściowo pokrywanych przez pracowników. Wniosek w pozostałym zakresie został załatwiony odrębnymi rozstrzygnięciami. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art.
53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.