INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 5 grudnia 2011 r. (data wpływu 7 grudnia 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 1 marca 2012 r. (data wpływu 2 marca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania świadczonej usługi za usługę pośrednictwa finansowego i zastosowania zwolnienia z podatku VAT – jest nieprawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 7 grudnia 2011 r. wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania świadczonej usługi za usługę pośrednictwa finansowego i zastosowania zwolnienia z podatku VAT. Pismem z dnia 1 marca 2012 r. wniosek został uzupełniony o doprecyzowanie zdarzenia przyszłego i podpis. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawczyni jest agentem ubezpieczeniowym sprzedającym ubezpieczenia i produkty oszczędnościowo – inwestycyjne „ubrane” w polisę – fundusze inwestycyjne.
Wnioskodawczyni robi swoim klientom analizę finansów osobistych: jakie mają przychody, wydatki, w tym zobowiązania, szukając na czym mogą oszczędzić. Robiąc analizę – wskazuje na sposoby zamiany jednych zobowiązań, np. kredytów konsumenckich na inne np. kredyty konsolidacyjne lub kredytów obrotowych i hipotecznych na jeden kredyt refinansowy. Gdy są możliwości oszczędzania proponuje klientom produkt systematycznego oszczędzania. Wnioskodawczyni otrzymała propozycję współpracy: przekazanie takiego „gotowego” klienta osobie, która zajmuje się pośrednictwem finansowym i ma zawarte umowy z kilkoma bankami i pośrednikiem finansowym typu Open Finance.
Osoba ta podpisywałaby wniosek o kredyt z tym „przygotowanym” klientem, a Wnioskodawczyni zapłaciłaby część kwoty, jaką otrzymuje jako wynagrodzenie z banku, czyli chciałaby się dzielić z Wnioskodawczynią prowizją. Osoba ta otrzymuje wynagrodzenie ze stawką VAT – zwolnione. Za czynności wykonywane przez Wnioskodawczynię nie płaci klient, więc nie traktuje tego jako doradztwo. W piśmie z dnia 1 marca 2012 r. Wnioskodawczyni wskazała, że jest czynnym podatnikiem VAT. W związku z powyższym zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w piśmie z dnia 1 marca 2012 r.).
Czy Wnioskodawczyni współpracując z kolegą, który ma podpisaną umowę z bankami będzie mogła, wystawiając mu fakturę, korzystać ze stawki VAT: zwolnione? Zdaniem Wnioskodawczyni, (sformułowanym ostatecznie w piśmie z dnia 1 marca 2012 r.), fakt, że Wnioskodawczyni i kolega prowadzą działalność gospodarczą i będą mieć podpisaną umowę o współpracy oraz to jakie czynności wykonywałaby Wnioskodawczyni na rzecz kolegi (analiza potrzeb, wstępne rozwiązania finansowe: taka marża, taki kredyt) jest wystarczającym powodem, aby korzystać ze stawki VAT zwolnione, ponieważ jest to współpraca i kolega będzie - w ramach swojej prowizji otrzymanej od banku - dzielił się z Wnioskodawczynią prowizją.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Co do zasady stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.
Podkreślić należy, iż zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku. Według art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.
Jednocześnie ustawodawca w art. 43 ust. 13 ww. ustawy wskazał, iż zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. W myśl art. 43 ust. 14 ustawy, przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41. Zgodnie z art. 43 ust. 15 ustawy zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do: czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa; usług w zakresie leasingu.
Z brzmienia art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT , stanowiących implementację regulacji unijnych w tym zakresie wyraźnie wynika, iż intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem usług udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych, zarówno tych wykonywanych przez banki, jak również świadczonych przez inne podmioty pośredniczące w ich udzielaniu. Wymienione zwolnienia mają charakter przedmiotowy, gdzie przede wszystkim istotną przesłanką do skorzystania ze zwolnienia jest rodzaj świadczonej usługi, cechy które ją rozróżniają. Ustawodawca szczególny nacisk położył na stronę przedmiotową, nie dokonując zawężenia omawianego zwolnienia wyłącznie do określonej grupy podmiotów.
Pogląd taki potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku w sprawie C-2/95 pomiędzy Sparekassernes Datacenter (SDC) a Skatteministeriet (Dania), gdzie Trybunał stwierdził iż „zwolnienie dotyczące usług finansowych nie jest uzależnione od tego, czy usługa jest wykonywana przez instytucję, która wstępuje w prawny związek z końcowym odbiorcą. Fakt, że dana transakcja jest wykonywana przez osobę trzecią, ale z punktu widzenia końcowego odbiorcy wydaje się być usługą wykonywaną przez bank, nie wyklucza objęcia jej zwolnieniem”. Konkludując można stwierdzić, że wg TSUE usługa finansowa świadczona przez podmiot trzeci nie traci w przedmiotowej sytuacji przymiotu takiej usługi.
Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN przez pośrednictwo rozumie się „działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy”. W konsekwencji pośrednictwo obejmuje czynności dokonywane w imieniu oraz na rzecz innego podmiotu gospodarczego, w wyniku których dochodzi do zawarcia transakcji między tym przedsiębiorcą a podmiotem trzecim. Działanie w imieniu oznacza działanie z czyjegoś upoważnienia, w zastępstwie kogoś, natomiast działanie na czyjąś korzyść oznacza działanie dla kogoś, dla czyjegoś dobra.
W celu rozstrzygnięcia co w świetle ww. przepisów prawa podatkowego należy rozumieć pod pojęciem „pośrednictwa” warto w tym celu odnieść się do wyroku w sprawie sygn. C-453/05, gdzie TSUE stwierdził, że „pośrednictwo” stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.
Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową.” Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawczyni – czynny podatnik podatku VAT - jest agentem ubezpieczeniowym sprzedającym ubezpieczenia i produkty oszczędnościowo – inwestycyjne. Wnioskodawczyni robi swoim klientom analizę finansów osobistych.
Robiąc analizę – wskazuje m.in. na sposoby zamiany jednych zobowiązań, np. kredytów konsumenckich na inne, proponuje klientom produkt systematycznego oszczędzania. Wnioskodawczyni otrzymała propozycję współpracy: przekazanie takiego „gotowego” klienta osobie, która zajmuje się pośrednictwem finansowym i ma zawarte umowy z kilkoma bankami i pośrednikiem finansowym typu Open Finance. Osoba ta podpisywałaby wniosek o kredyt z tym „przygotowanym” klientem, a Wnioskodawczyni zapłaciłaby część kwoty, jaką otrzymuje jako wynagrodzenie z banku, czyli część prowizji. Osoba ta otrzymuje wynagrodzenie ze stawką VAT – zwolnione.
Za czynności wykonywane przez Wnioskodawczynię nie płaci klient, więc nie traktuje tego jako doradztwo. Wątpliwość Wnioskodawczyni dotyczy kwestii zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT za świadczenie przedmiotowych usług. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz powołane powyżej przepisy należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Wnioskodawczynię, nie będą mieściły się w zakresie pojęcia „pośrednictwa”. Obejmują obsługę pewnych procesów związanych ze świadczeniem przez inny podmiot usług pośrednictwa, jednak same w sobie takimi usługami nie są.
W celu umożliwienia klientom podjęcia decyzji, powinni oni otrzymać przed zawarciem umowy o kredyt lub pożyczkę odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań. Temu służyć będą działania Wnioskodawczyni polegające na analizie finansów osobistych klienta, który następnie zostanie „przekazany” osobie zajmującej się, na podstawie zawartych z bankami i pośrednikiem finansowym typu Open Finance umów, pośrednictwem finansowym. W ocenie tut. Organu Wnioskodawczyni działałaby jako podwykonawca podmiotu zajmującego się pośrednictwem w udzielaniu kredytów, wykonując część formalności administracyjnych związanych z umową kredytową.
Działalności takiej nie można uznać za pośrednictwo, stanowiłaby jej element, poboczny względem usługi pośrednictwa. Reasumując, usługi wymienione przez Wnioskodawczynię nie będą stanowić usług pośrednictwa finansowego, które na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy zostały objęte zwolnieniem, bowiem same w sobie nie są czynnościami oddającymi istotę „pośrednictwa” – nie zmierzają do zawarcia umowy kredytowej, lecz stanowią jej odrębny element, poboczny względem usługi pośrednictwa, tym samym zastosowanie znajduje art. 43 ust. 14 ustawy.
Zatem ww. czynności, nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, wobec czego będą opodatkowane podatkiem VAT przy zastosowaniu stawki podstawowej – 23%. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.