INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 8 marca 2012 r. (data wpływu 9 marca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu - jest nieprawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 9 marca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Działalność gospodarczą rozpoczął Pan w 2005 r. Głównym przedmiotem działalności jest produkcja kotłów co. Jest Pan czynnym podatnikiem podatku VAT. Podatek dochodowy opłacany jest na zasadach ogólnych. Prowadzi Pan podatkową księgę przychodów i rozchodów. Małżonka Pana nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem podatku VAT.
W dniu 27 lutego 1997 r. wraz z małżonką nabył Pan do majątku objętego wspólnością ustawową, działkę oznaczoną nr 743 o powierzchni 0,5 ha. Decyzją z dnia 9 września 1997 r. małżonkowie uzyskali warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-składowego surowców i wyrobów gotowych na działce nr 743. Zabudowania zostały wzniesione w latach 1997-1998. Podczas realizacji inwestycji dowiedział się Pan, że przez działkę nr 743 przebiega gazociąg należący do Spółki. Wzniesione zabudowania znalazły się częściowo w 15-metrowym pasie ochronnym.
Pracownicy spółki mieli świadomość, że obiekty były posadowione w pasie ochronnym lecz do 2009 r. nie wnosili zastrzeżeń do istniejącego stanu. Pismem z dnia 22 lipca 2009 r. Spółka zażądała rozbiórki obiektów znajdujących się w strefie ochronnej gazociągu. Po serii nieudanych negocjacji ze Spółką, które miały na celu przebudowę rurociągu lub zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, postanowił Pan wraz z małżonką złożyć do Sądu Rejonowego wniosek o ustanowienie służebności przesyłu.
Sąd Rejonowy po rozpoznaniu na rozprawie w dnia 15 listopada 2011 r. postanowił ustanowić na rzecz Spółki na nieruchomości nr działki 743 służebność przesyłu polegającą na prawie korzystania, konserwacji i modernizacji urządzeń do przesyłu gazu ziemnego oraz zasądził od ww. Spółki solidarnie na rzecz wnioskodawców kwotę 72.300 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności. Nadmienia Pan, że nieruchomości w postaci działki 743 oraz budynków wzniesionych w latach 1997-1998 stanowią majątek wspólny Pana i żony.
Firma Pana wykorzystuje ww. majątek wspólny do prowadzenia działalności gospodarczej, lecz nie stanowi on środków trwałych firmy, nie jest wprowadzony do ewidencji środków trwałych, nie są dokonywane odpisy amortyzacyjne. W związku z powyższym zadano następujące pytanie (oznaczone we wniosku nr 1). Czy jednorazowe wynagrodzenie wypłacone osobie fizycznej za ustanowienie służebności przesyłu stanowi dla podatnika przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Czy koszt obsługi prawnej stanowi koszt uzyskania tego przychodu?
Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wypłacone osobie fizycznej wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, stanowić będzie dla podatnika przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1. Zgodnie bowiem z definicją przychodów z innych źródeł, określoną w art. 20 ust. 1, stanowią je między innymi „nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód podatkowy powstanie w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. W tym przypadku będzie to wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. Uważa Pan, że koszty obsługi prawnej mogą stanowić koszt uzyskania przychodu. Kancelaria prawna, która reprezentowała Pana i żonę w znacznej mierze przyczyniła się do uzyskania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.
Koszty obsługi prawnej nie znajdują się w katalogu wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, zawartych w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 w/w ustawy. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14–15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł można mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. W myśl art. 3051 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 (tj. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne), prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Natomiast na podstawie art. 3052 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Koszty uzyskania przychodów reguluje art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Wyrażenie „w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów” zawarte we wskazanym przepisie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.
Zauważyć należy, iż przez sformułowanie „w celu” należy rozumieć dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy, a dążenie podatnika ma przymiot „celowości”, jeżeli na podstawie dostępnej wiedzy o związkach przyczynowo-skutkowych można zasadnie uznać, że poniesiony koszt może przynieść oczekiwane następstwo. Zatem kosztem uzyskania przychodów są tylko takie wydatki, które nie są wymienione w art. 23 i których poniesienie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z uzyskaniem (zwiększeniem) przychodu z danego źródła, bądź też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Jednakże ciężar wykazania owego związku spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.
Aby zatem wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu winien, w myśl powołanego przepisu spełniać łącznie następujące warunki: pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, być właściwie udokumentowany. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Sąd Rejonowy zasądził na rzecz Pana i małżonki wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu.
Nieruchomość na której ustanowiono służebność przesyłu wykorzystywana jest przez Pana do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy zauważyć, iż cytowany na wstępie przepis art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie wymienia wszystkich przychodów z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, posługując się ogólnym sformułowaniem „kwoty należne”. Natomiast przepis art. 14 ust. 2 ww. ustawy, wskazuje tylko niektóre rodzaje przychodów, zaliczanych również do przychodów z działalności gospodarczej.
W przepisie tym, w pkt 1, 11 i 12 wymieniono, jako przychody z działalności gospodarczej, przychody ze sprzedaży składników majątku będących środkami trwałymi, przychody z najmu składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. O zaliczeniu przychodów do tego źródła decyduje kryterium powiązania ze źródłem przychodu.
Zatem kwoty otrzymane w związku ze składnikami majątku wykorzystywanymi w działalności gospodarczej, nawet nie wprowadzonymi do ewidencji środków trwałych, stanowią przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić więc należy, iż wypłacone wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu stanowi przychód podlegający opodatkowaniu jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dotyczy bowiem składników majątku wykorzystywanych w tej działalności. Z opisanego stanu faktycznego wynika, że nieruchomość użytkowana jest dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, czyli spełniona jest przesłanka określona w art. 22 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatki z tytułu obsługi prawnej, w związku z reprezentowaniem Pana w postępowaniu przed sądem mogą zatem stanowić koszty uzyskania tego przychodu. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87 – 100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.