INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 30 listopada 2011 r. (data wpływu 5 grudnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego – uzupełnionym w dniu 6 lutego 2012 r. – dotyczącej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie rozliczenia przedawnionych odsetek od udzielonego kredytu – jest nieprawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 5 grudnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego – uzupełniony w dniu 6 lutego 2012 r. – w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozliczenia przedawnionych odsetek od udzielonego kredytu. W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Spółka zawarła umowę z bankiem o kredyt w kwocie 455.500,00 EURO na finansowanie inwestycji polegającej na zakupie nieruchomości niezabudowanej. Kredyt został udzielony na okres od 24.01.2001 r. do 23.01.2004 r. Z okresem karencji od 16.02.2001 do 22.01.2002 i od 23.01.2002 do 23.01.2004 r. Inwestycja nie powiodła się.
Bank wystąpił na drogę sądową. Domagał się 24.01.2008 r. kwoty głównej wymagalnej i niespłaconej: 443.395,60 EUR + odsetki: 230.672,73 EUR. Kwota główna została przed zapadnięciem wyroku sądu w 2011 r. spłacona w całości. Dodatkowo w uzupełnieniu wniosku Spółka wskazała, iż poprzez sformułowanie „inwestycja nie powiodła się” należy rozumieć fakt, iż o ile nastąpił zakup gruntu przez Spółkę o tyle pozostałe czynniki, niezależne od Spółki (współpracujące firmy, które zostały zmuszone do wycofania się z działalności produkcyjnej) spowodowały „efekt domina”. Brak odbiorców, brak surowca, brak zamówień. Brak możliwości zarobkowania. Wyrok sądu, o którym mowa we wniosku jest prawomocny.
Odsetki naliczone przez bank, które uległy przedawnieniu, wynikały jasno z umowy kredytowej. Kopia umowy wraz z pismem banku przekazana została w załączniku. Jest to jedyne pismo w posiadaniu Spółki, w którym bank określa wysokość kapitału oraz odsetek bankowych. Spółka nie zapłaciła odsetek od udzielonego kredytu. Przed momentem zapadnięcia wyroku – na korzyść Spółki – o przedawnieniu się wszystkich należności, kwota główna kredytu została przez Spółkę spłacona. W związku z powyższym, zadano następujące pytanie Czy odsetki, które były wymagalne przez bank będą stanowiły przychód podatkowy w 2011 r. dla Spółki?
Wnioskodawca twierdzi, że odsetki ponieważ nie zostały spłacone nie będą stanowiły dla banku przychodu, a tym samym nie będą stanowiły przychodu dla Spółki. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych: zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy, Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia (polegającego na działaniu albo na zaniechaniu), a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie rozstrzygnięto jak należy interpretować cywilistyczną instytucję przedawnienia zobowiązań majątkowych, w związku z czym w powyższej kwestii należy odwołać się do regulacji prawa cywilnego. Stosownie do art. 117 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Odwołując się do brzmienia art. 118 Kodeksu cywilnego, termin przedawnienia, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Zgodnie z art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zatem istota instytucji przedawnienia zobowiązań majątkowych sprowadza się do ograniczenia lub utraty możliwości realizacji wynikającego z danego zobowiązania roszczenia.
Podkreślić należy, że z perspektywy cywilnoprawnej przedmiotem przedawnienia nie jest stosunek zobowiązania, lecz jedynie roszczenie, które służy jego ochronie. Po upływie terminu przedawnienia stosunek zobowiązaniowy między wierzycielem i dłużnikiem istnieje nadal. W związku z istnieniem prawa podmiotowego wierzyciela również roszczenie chroniące to prawo nie ulega wygaśnięciu. Upływ terminu prowadzi natomiast do przekształcenia roszczenia w roszczenie naturalne, czyli pozbawione ochrony sądowej. Roszczenie nie zostaje pozbawione ochrony sądowej samoistnie, z samym upływem terminu przedawnienia, lecz dopiero w momencie skutecznego podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia.
Upływ terminu przedawnienia udostępnia zatem dłużnikowi możliwość skorzystania z uprawnienia kształtującego stosunek prawny w postaci zarzutu. Interpretacja przepisów prawa podatkowego powinna zostać dokonana z uwzględnieniem powyższego komentarza z zakresu prawa cywilnego. Zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychód stanowi wartość przedawnionych zobowiązań.
Zatem w kontekście art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić, istota przedawnionego zobowiązania sprowadza się do utraty przez wierzyciela, w wyniku upływu terminu przedawnienia, możliwości skutecznego dochodzenia od dłużnika spełnienia świadczenia. Wierzyciel traci możliwość skutecznego żądania wykonania zobowiązania już w momencie przedawnienia, tj. z chwilą gdy dłużnik zyskuje niczym nieograniczone uprawnienie do uchylenia się od wykonania zobowiązania poprzez podniesienie zarzutu przedawnienia.
Zatem w świetle art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychód dłużnika powstaje w momencie przedawnienia roszczenia o spełnienie świadczenia. Moment przedawnienia roszczenia powinien zostać ustalony w oparciu o przepisy prawa cywilnego. Odnosząc powyższe do przedstawionego stanu faktycznego, należy stwierdzić, że po stronie Spółki istniało zobowiązanie polegające na obowiązku zapłacenia odsetek wynikających z umowy kredytowej, które uległo przedawnieniu co zostało potwierdzone jak wskazano we własnym stanowisku w sprawie prawomocnym wyrokiem sądu.
W konsekwencji opisywana sytuacja wypełnia dyspozycję zawartą w art. 12 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, co za tym idzie Spółka powinna rozpoznać przychód podatkowy w związku z przedawnieniem odsetek wynikających z umowy kredytowej w dacie ich przedawnienia. Końcowo tut. organ wskazuje, że w toku postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej nie ma możliwości badania załączonych do wniosku materiałów, z tego też względu załączone do wniosku dokumenty nie podlegały analizie, a podjęte rozstrzygnięcie oparto wyłącznie o informacje zawarte w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku oraz jego uzupełnieniu.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu; ul. Św. Jakuba 20; 87-100 Toruń.