INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 20 marca 2012 r. (data wpływu 26 marca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług świadczonych na rzecz brokera ubezpieczeniowego – jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 26 marca 2012 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług świadczonych na rzecz brokera ubezpieczeniowego.
W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Zdała Pani przed Komisją Egzaminacyjną Egzamin dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych w zakresie ubezpieczeń, jednocześnie jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zamierza wykonywać w imieniu brokera ubezpieczeniowego czynności brokerskie. Spełnia Pani wymogi określone w art. 28 ust. 3 pkt 1 lit. a-e ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz.
U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1154, z późn. zm), tj.: ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, przeciwko ochronie informacji, przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, skarbowe, daje rękojmię należytego wykonywania działalności brokerskiej, posiada co najmniej średnie wykształcenie, zdała egzamin przed Komisją Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych odpowiednio do zakresu działalności.
Po spełnieniu stawianych w art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. a-e ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym wymogów, została Pani wpisana przez brokera na listę osób wykonujących czynności brokerskie oraz objęta została polisą obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, wykupioną przez brokera. W ramach umowy o współpracę, zawartej z brokerem, zamierza Pani wykonywać czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego — czynności brokerskie na rzecz podmiotu — brokera (nie bezpośrednio na rzecz ubezpieczycieli).
Czynności obejmować będą: pozyskiwanie klientów poprzez informowanie ich o dostępnych ubezpieczeniach, wykonywanie czynności przygotowawczych, zmierzających do zawierania umów ubezpieczenia poprzez zbieranie informacji od podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej o przedmiocie ubezpieczenia, zakresie ubezpieczenia, pomoc w wypełnianiu formularzy ubezpieczenia i przekazywanie ich brokerowi, dokonywanie rzetelnej analizy ofert w liczbie wystarczającej do opracowania rekomendacji najwłaściwszej umowy ubezpieczenia i przekazywanie jej brokerowi, wykonywanie czynności związanych z zawieraniem umów ubezpieczenia poprzez kompletowanie gotowych dokumentów ubezpieczenia - polisy oraz wydawanie ich klientom, uczestniczenie w administrowaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia poprzez: kalkulowanie i informowanie klientów o wysokości należnej składki ubezpieczeniowej, informowanie klientów o zakresie oraz przebiegu ubezpieczenia, udostępnianie stosownych dokumentów niezbędnych do wykonywania obowiązków związanych z obsługą ubezpieczeniową.
Z tytułu wykonywanych czynności brokerskich będzie Pani otrzymywała od brokera, z którym zawarta będzie umowa o współpracę, wynagrodzenie prowizyjne, zależne od efektów swojej pracy i powiązane z wynagrodzeniem, jakie uzyska broker od firm ubezpieczeniowych.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy wykonywanie usług pośrednictwa ubezpieczeniowego przez osobę posiadającą zdany egzamin brokerski, jednakże niewpisaną na listę brokerów ubezpieczeniowych Komisji Nadzoru Finansowego, ale wpisaną na listę Komisji Nadzoru Finansowego osób wykonujących w imieniu brokera ubezpieczeniowego czynności brokerskie, będzie korzystało ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług?
Powołując się na przepis art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług, uważa Pani, że przepis ten jest implementacją art. 135 pkt 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Zauważa Pani, że zarówno ustawa o VAT, jak też Dyrektywa nie definiują pojęcia „usługa pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych” oraz „usługa pokrewna świadczona przez brokerów ubezpieczeniowych oraz agentów ubezpieczeniowych”. Zakres usług świadczonych przez pośrednika nie jest uzależniony od statusu podmiotu, na rzecz którego świadczone są usługi – zakład ubezpieczeń, czy też pośrednik ubezpieczeniowy.
W obydwu przypadkach wykonywane są takie same czynności mające na celu pozyskanie klienta przez zakład ubezpieczeń i zawarcie umowy ubezpieczenia pomiędzy klientem a zakładem ubezpieczeń. W konsekwencji, Pani zdaniem, w obydwu przypadkach (świadczenie na rzecz zakładu ubezpieczeń lub świadczenie na rzecz pośredników ubezpieczeniowych) powinny mieć zastosowanie takie same zasady opodatkowania. Zwraca Pani uwagę, że takie stanowisko potwierdza także praktyka wspólnotowa. Uzasadniając to twierdzenie wskazuje Pani na przepis art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE oraz przytacza postanowienia Dyrektywy 2002/92/WE z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego (Dz. Urz.
UE L z dnia 15 stycznia 2003 r. z późn. zm.). W Pani ocenie, jeżeli dana usługa swoim zakresem kwalifikuje się do zastosowania zwolnienia od podatku, to usługa ta powinna podlegać zwolnieniu, bez względu na to czy odbiorcą usługi jest zakład ubezpieczeń, czy też pośrednik ubezpieczeniowy, w tym broker. Według Pani, wskazane stanowisko jest zgodne z praktyką wspólnotową w zakresie opodatkowania podatkami pośrednimi. Zgodnie z linią orzeczniczą przyjętą przez Trybunał Sprawiedliwości UE, dla podatkowej kwalifikacji usługi na gruncie VAT znaczenie ma charakter usługi, a nie status odbiorcy usługi.
Przykładowo, takie stanowisko zostało przedstawione w wyroku w sprawie Cimber Air A/S przeciwko Skatteministeriet (C-382/02 z dnia 16 września 2004 r. TSUE uznał, że „zwolnienia od podatku stanowią samodzielne instytucje prawa wspólnotowego, które należy widzieć w kontekście wspólnego systemu podatku VAT wprowadzonego w szóstej dyrektywie (…). System ten oparty jest w szczególności na dwóch zasadach. Po pierwsze, podatek VAT jest pobierany od każdej usługi lub dostawy towarów przez podatnika odpłatnie. Po drugie, zasada neutralności podatkowej nie dopuszcza, aby uczestnicy obrotu dokonujący transakcji tego samego rodzaju byli w kwestii poboru podatku VAT traktowani odmiennie”).
W dalszej części uzasadnienia własnego stanowiska w sprawie ponownie przytacza Pani treść art. 43 ust. 1 pkt 37 oraz powołuje się na przepis art. 43 ust. 13 i ust. 14 ustawy o podatku od towarów i usług, twierdząc, że z uwagi na okoliczność, iż zarówno ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego”, należy odwołać się do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym.
Zwraca Pani również uwagę na przepis art. 2 ust. 1, ust. 2, art. 4 i art. 6 ust. 2 ww. ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, wywodząc na tym tle, że celem świadczonych usług pośrednictwa jest doprowadzenie do zawarcia umów ubezpieczeniowych pomiędzy ubezpieczonymi a zakładem ubezpieczeń. Uważa Pani, że działa na rzecz innych pośredników ubezpieczeniowych, wskazując jednocześnie, iż zakres i istota świadczonych usług pośrednictwa ubezpieczeniowego jest taki sam niezależnie, czy wykonywałaby je na rzecz zakładów ubezpieczeniowych, czy na rzecz innych pośredników ubezpieczeniowych, którzy mają zawarte umowy z zakładami ubezpieczeń.
Podkreśla Pani, że jest ustalonym prawem precedensowym, iż zwolnienia określone w Dyrektywie stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, którego celem jest uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych Państwach Członkowskich i które należy interpretować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT. Dyrektywa nie podaje definicji transakcji ubezpieczeniowych ani usług pokrewnych świadczonych przez agentów i brokerów ubezpieczeniowych, jednakże kwestia ta była przedmiotem orzeczeń TSUE. Argumentując powyższe, przytacza Pani orzecznictwo TSUE prezentowane w wyrokach w sprawie C-124/07 pomiędzy J.CM.
Beheer B. V. a Staatssecretaris van Pinancien, w którym Trybunał uznał, iż stwierdzenie posiadania statusu brokera lub pośrednika ubezpieczeniowego zależy od cech badanej działalności.
W tezie wyroku Trybunał orzekł: „okoliczność, iż broker lub pośrednik ubezpieczeniowy nie pozostaje w bezpośrednim stosunku ze stronami umowy ubezpieczenia lub reasekuracji do zawarcia której się przyczynia, lecz pozostaje z nimi jedynie w pośrednim stosunku za pośrednictwem innego podatnika, który sam pozostaje w bezpośrednim stosunku z jedną ze stron tej umowy, i z którym ów broker lub pośrednik ubezpieczeniowy jest związany umownie, nie wyklucza, by świadczone przez niego usługi były zwolnione od podatku wartości dodanej”.
Ponadto w powyższym wyroku Trybunał również podkreślił, iż „z zasady neutralności podatkowej wynika, że podmioty powinny mieć możliwość wyboru modelu organizacyjnego, który z czysto gospodarczego punktu widzenia byłby dla nich najbardziej odpowiedni, nie narażając się na to, że dokonywane przez nie czynności nie będą objęte zwolnieniem z opodatkowania (...)”.
Z kolei, w sprawie C-453/05 TSUE stwierdził, że „pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarty umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.
Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem, że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową”. Jest Pani przekonana, że z wyżej cytowanego art. 4 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym wynika, iż czynności wykonywane przez pośrednika ubezpieczeniowego dotyczą czynności brokerskich wykonywanych w imieniu i na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej.
Jednakże uwzględniając przytoczone orzeczenia TSUE stwierdza Pani, iż pośrednik może działać na rzecz zakładu ubezpieczeń w sposób bezpośredni lub pośredni. Brak bezpośredniego związku przez pośrednika ze stronami umowy ubezpieczenia, do zawarcia której się przyczynia, nie może wykluczać, by świadczone przez niego usługi były zwolnione od podatku VAT, na mocy przepisu art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy. Bowiem działając na rzecz brokera, reprezentującego zakład ubezpieczeniowy, pozostaje Pani w pośrednim stosunku z ubezpieczycielami, na których rachunek działa. Wyraża Pani pogląd, że w myśl ww. orzeczeń TSUE, usługi powinny być kwalifikowane zgodnie z ich charakterem.
Zatem usługi, których istotą jest pośredniczenie w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, czyli usługi polegające na doprowadzeniu do zawarcia umowy ubezpieczenia i nie stanowiące jedynie czynności technicznych, powinny być traktowane jako usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Fakt, iż podatnik nie uczestniczy bezpośrednio w zawieraniu umowy ubezpieczenia pomiędzy klientem a zakładem ubezpieczeniowym, a jedynie jako pośrednik brokera, nie może pozbawiać takiego podmiotu prawa do zwolnienia od VAT wykonywanych przez niego czynności. Zwłaszcza, gdy charakter czynności w obu przypadkach jest identyczny.
Reasumując, uważa Pani, że świadczenie przedmiotowych usług pośrednictwa ubezpieczeniowego korzysta ze zwolnienia, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie o art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 Nr 177 poz. 1054), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Podstawowa stawka podatku od towarów i usług, stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Zarówno w treści ustawy jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.
Według art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.
Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy). Ponadto, jak wynika z przepisu art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do: czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa; usług w zakresie leasingu.
W pierwszej kolejności należy określić jakie czynności miał na myśli prawodawca formułując w art. 43 ust. 1 pkt 37 zwolnienie dla świadczonych usług ubezpieczeniowych, usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych. Stosownie do art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347.1 ze zm.), państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.
W tym miejscu wskazać należy, że terminy używane do określenia zwolnień podatku przewidziane w artykule 13 Dyrektywy muszą być wiernie interpretowane, jako że stanowią wyjątki od ogólnej zasady, która mówi, że podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika (patrz w szczególności sprawa 348/87 Stichting Uitvoering Financiele Acties (1989) ECR 1737, paragraf 13 i sprawa C-287/00 Commission v Germany (2002) ECR I-5811, paragraf 43). Jest ustalonym prawem precedensowym, że zwolnienia te stanowią niezależne pojęcia prawa wspólnotowego, którego celem jest uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych Państwach Członkowskich.
W związku z powyższym tut. organ wydając interpretację w stanie prawnym od dnia 1 stycznia 2011 r. określa ich zakres z wykorzystaniem treści zapisów prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa sądów. Dyrektywa nie podaje definicji transakcji ubezpieczeniowych ani usług pokrewnych świadczonych przez maklerów i pośredników ubezpieczeniowych. Natomiast, „czynność ubezpieczeniowa”, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.
Czynność ubezpieczeniowa, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku) a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Jeśli chodzi o transakcje ubezpieczeniowe TSUE w sprawie C-8/01 orzekł jednak, że istotą transakcji ubezpieczeniowej jest w ogólnym rozumieniu, iż ubezpieczyciel zobowiązuje się, w przypadku, gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki (sprawy: Card Protection Plan C-349/96, paragraf 17 i Skania C-240/99, paragraf 37).
Trybunał wprawdzie orzekł, że wyrażenie „transakcje ubezpieczeniowe” nie obejmuje wyłącznie transakcji dokonywanych przez samych ubezpieczycieli, ale zasadniczo jest na tyle obszerne, że obejmuje zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej przez podatnika, który sam nie jest ubezpieczycielem, ale w kontekście polisy blokowej dostarcza swoim klientom taką ochronę, korzystając z wpływów od ubezpieczyciela, który przyjmuje na siebie ryzyko objęte w ubezpieczeniu (sprawy: Card Protection Plan, paragraf 22 i Skandia, paragraf 38).
Jednak w akapicie 41 sprawy Skandia Trybunał podtrzymał stanowisko, że zgodnie z definicją transakcji ubezpieczeniowych zawartą w akapicie 39 niniejszego wyroku okazuje się, iż tożsamość osoby, której świadczy się usługę, jest istotna w rozumieniu definicji rodzaju usług objętych artykułem 13B(a) Szóstej Dyrektywy i że transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczeniowej i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym.
Z opisu sprawy wynika, iż mając zdany przed Komisją Egzaminacyjną Egzamin dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych w zakresie ubezpieczeń, jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, planuje Pani wykonywać w imieniu brokera ubezpieczeniowego czynności brokerskie. Spełnia Pani wymogi określone w art. 28 ust. 3 pkt 1 lit. a-e ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1154, z późn. zm). Została Pani wpisana przez brokera na listę osób wykonujących czynności brokerskie oraz objęty został polisą obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wykupioną przez brokera.
W ramach umowy o współpracę zawartej z brokerem zamierza Pani wykonywać czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego – czynności brokerskie na rzecz podmiotu — brokera (nie bezpośrednio na rzecz ubezpieczycieli). Czynności obejmować będą: pozyskiwanie klientów poprzez informowanie ich o dostępnych ubezpieczeniach, wykonywanie czynności przygotowawczych zmierzających do zawierania umów ubezpieczenia, dokonywanie rzetelnej analizy ofert, wykonywanie czynności związanych z zawieraniem umów ubezpieczenia, uczestniczenie w administrowaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia.
Z tytułu wykonywanych czynności brokerskich będzie Pani otrzymywała od brokera, z którym zawarta będzie umowa o współpracę, wynagrodzenie prowizyjne zależne od efektów swojej pracy i powiązane z wynagrodzeniem jakie uzyska broker od firm ubezpieczeniowych. Biorąc pod uwagę opis sprawy stwierdzić należy, iż Wnioskodawca nie wykonuje czynności ubezpieczeniowych. Czynność ubezpieczeniowa, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.
Zainteresowany nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta. Zauważyć należy, iż „czynność ubezpieczeniowa”, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między ubezpieczycielem, który na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług może korzystać ze zwolnienia z tego podatku, a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Natomiast z opisu sprawy wynika, iż między Wnioskodawcą a klientami nie zaistnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia.
Wnioskodawca nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka. Z treści art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy wynika, iż prawodawca zwolnił od podatku również usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych. Czynności wykonywane przez pośrednika ubezpieczeniowego dotyczą czynności wykonywanych w imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń (agencyjne) oraz czynności wykonywanych w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej (brokerskie).
Działalność pośrednictwa ubezpieczeniowego dotyczy działalności wykonywanej przez pośrednika, który nie zajmuje miejsca jakiejkolwiek strony umowy dotyczącej produktu finansowego. Usługa pośrednictwa ubezpieczeniowego to usługa wykonana na rzecz strony umowy oraz opłacona przez nią jako odrębna działalność pośrednictwa. Pośrednictwo ma zatem na celu dokonanie wszelkich niezbędnych czynności, które umożliwiłyby zawarcie przez obie strony umowy, przy czym pośrednik nie realizuje w stosunku do treści umowy żadnego własnego interesu.
Natomiast zasadniczym kryterium, pozwalającym na ustalenie, czy dana osoba jest pośrednikiem ubezpieczeniowym, czy też nie, jest charakter wykonywanych przez nią czynności wewnętrznych. W sprawie C-124/07 pomiędzy J.C.M. Beheer B.V. a Staatssecretaris van Financien TSUE zwrócił uwagę, że przepisy wspólnotowe nie zawierają żadnych wskazówek odnoszących się do stosunku pomiędzy brokerem lub pośrednikiem ubezpieczeniowym a stronami umowy ubezpieczeniowej, do której się przyczynił. Stwierdzenie posiadania statusu brokera lub pośrednika ubezpieczeniowego zależy zatem od cech badanej działalności.
Z kolei, w sprawie C-453/05 TSUE stwierdził, że „pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.
Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową”. Z uzasadnienia wyroku w sprawie CSC Financial Services Ltd. (wyrok TSUE z dnia 13 grudnia 2001 r., C-235/00), która to spółka świadczyła usługi typu call center na rzecz instytucji finansowych. Trybunał podjął się też próby konstruowania definicji samego pośrednictwa.
Pośrednikiem jest więc podmiot niebędący żadną ze stron umowy, ale świadczący usługę na rzecz strony w zamian za wynagrodzenie. W skład usługi wchodzić może zwłaszcza prowadzenie negocjacji. Celem pośrednictwa jest zaś uczynienie wszystkiego co niezbędne, by dwie strony zawarły umowę. Z kolei nie może być mowy o pośrednictwie wówczas, gdy jedna ze stron umowy zleca tylko podwykonawcy część czynności faktycznych. Kontynuując kwestię odróżnienia pośrednictwa od innych usług, warto przytoczyć wyrok w sprawie Volker Ludwig (wyrok TSUE z dnia 21 czerwca 2007 r., C-453/05).
Niemiecki podatnik był subagentem, działającym na rzecz spółki DVAG, która z kolei występowała w imieniu instytucji kredytowej. Zakres czynności V. Ludwiga obejmował wyszukiwanie klientów, prowadzenie z nimi rozmów, przedstawienie oferty. W przypadku zawarcia umowy kredytu DVAG otrzymywała prowizję od instytucji kredytowej V. Ludwig zaś – prowizję od DVAG. Zdaniem TSUE ani okoliczność działania podatnika jako subagenta, ani dokonywanie dodatkowo doradztwa majątkowego (które jeśli ma charakter pomocniczy, to dzieli skutki podatkowe pośrednictwa kredytowego) – zwolnienia nie wykluczają.
Trybunał wyszedł też z zasady neutralności VAT, zauważając, że podatnicy muszą mieć możliwość wyboru modelu organizacyjnego, który ekonomicznie byłby dla nich najbardziej odpowiedni, nie narażając się na opodatkowanie czynności (wyrok TSUE z dnia 25 lutego 1999 r., C-349/96). Biorąc pod uwagę opis sprawy, a także obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego, zauważyć należy, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym podmioty świadczące usługi brokerskie bez wątpienia działają na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej.
Brokerzy, na rzecz których Wnioskodawca wykonuje przedmiotowe czynności działają nie tylko w oparciu o umowę z Wnioskodawcą, ale również na podstawie zlecenia klienta Wnioskodawcy. Uwzględniając powyższe, wskazane we wniosku usługi, świadczone przez Wnioskodawcę korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, jako usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.
Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.