INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 9 stycznia 2012 r. (data wpływu), uzupełnionym w dniu 28 marca 2012 r. (data wpływu), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dokonanej transakcji zamiany działek na mieszkanie oraz planowanej dostawy działek - jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 9 stycznia 2012 r. został złożony wniosek, uzupełniony w dniu 28 marca 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dokonanej transakcji zamiany działek na mieszkanie oraz planowanej dostawy działek. W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu, został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe. W 1993 r. nabyła Pani od osoby prywatnej niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 3,38 ha, którą częściowo wykorzystywała rolniczo. Działka miała dla Pani znaczenie rekreacyjne (oderwanie się od wielkomiejskiego życia w bloku).
W 1998 r. podzieliła Pani ww. nieruchomość na 2 działki o powierzchni 1,01 i 2,37 ha. Celem podziału była chęć wybudowania na mniejszej działce budynku mieszkalnego, jednakże z powodu braku środków finansowych i przedłużające się próby ich pozyskania nie podjęto budowy. Jednocześnie ze względu na pogarszające się z upływem lat zdrowie, coraz trudniej radziła Pani sobie z użytkowaniem działek w celach ogrodniczo-rolniczych. Od kilku lat chciała sprzedać mniejszą działkę, aby uzyskać środki pieniężne na zamianę bądź kupno nowego mieszkania, ponieważ od 1987 r. mieszka w trudnych warunkach na 10 piętrze w bloku z wielkiej płyty betonowej.
Rosnące koszty czynszu, brak poczucia bezpieczeństwa, częste wizyty policji ze względu na „burdy” urządzane przez bezdomnych na klatce sprawiły, że po uzyskaniu emerytury zdecydowała się Pani zmienić miejsce zamieszkania na spokojniejsze. Po bezowocnych, kilkuletnich próbach sprzedaży obu działek, w 2011 r. wystąpiła Pani do gminy o wyrażenie zgody na podział działki jednohektarowej na mniejsze działki, aby je łatwiej sprzedać. Uzyskała Pani zgodę i podzieliła tę nieruchomość na 8 działek o powierzchni od 1.000 do 1.500 m2. Na ww. działkach: nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, teren jest nieuzbrojony, nie wydano decyzji o warunkach zabudowy.
Nie prowadziła Pani, ani nie prowadzi, działalności gospodarczej, nie była i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Nieruchomość rolna nie była też przedmiotem umowy dzierżawy i najmu, ani nie nabyła jej Pani w celu odsprzedaży. W październiku 2011 r. udało się zamienić (bezgotówkowo), w drodze aktu notarialnego, 4 działki o łącznej powierzchni 4.500 m2 na mieszkanie. Przeznaczeniem tych działek, według planów zagospodarowania gminy, była produkcja rolnicza. Na dzień dokonania transakcji zamiany, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie obowiązywał plan miejscowy.
Obecnie planuje Pani sprzedaż pozostałych 4 działek wyodrębnionych z nieruchomości o powierzchni 1,01 ha, a także chciałaby zbyć część nieruchomości o powierzchni 2,37 ha. Działki te, według planów gminy (uchwała Rady Gminy O. z dnia 18 września 1997 r.), należą do strefy upraw rolnych. Przedmiotowe działki znajdują się w jednostce strukturalnej 3-Ż., w strefie upraw rolnych 3.2 R. Nie zamierza Pani dokonywać czynności przygotowania do sprzedaży wymagających nakładów finansowych.
Wystąpiła Pani do gminy o podział nieruchomości 2,37 ha z uwagi na powtarzające się dewastacje terenu zgłaszane na posterunku policji, podpalanie, przebywanie osób małoletnich, nietrzeźwych w grupach, a także wielokrotne wysypywanie gruzu oraz śmieci (zgłaszane do straży gminnej). Ponadto koszty ubezpieczenia i notoryczne doglądanie obciążają budżet domowy emeryta. Ze względu na wykonywany zawód nie była Pani zainteresowana produkcją rolniczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i nie inwestowała. Posadziła kilka drzewek dla własnych potrzeb. Przeznaczenie działki było rekreacyjne, a owoce wykorzystywane dla potrzeb najbliższej rodziny.
Drzewka niepielęgnowane i niechronione nawozami sztucznymi przestały dawać plony nawet na domowe potrzeby. Działki będące przedmiotem umowy zamiany na mieszkanie nie były oferowane na rynku nieruchomości - okazja zamiany trafiła się podczas spotkania towarzyskiego. Ma Pani nadzieję, że w podobny, okazjonalny sposób dojdzie do ewentualnego zbycia kolejnych działek. W przeszłości nie zbywała Pani nieruchomości. Jedyny zakup to w 1993 r. przedmiotowa nieruchomość rolna. W związku z powyższym zadano następujące pytania. Czy od dokonanej zamiany działek na mieszkanie jest Pani zwolniona od zapłacenia podatku od towarów i usług?
Gdyby w przyszłości chciała Pani sprzedać pozostałe działki, stanowiące majątek osobisty, za kwotę wyższą od kwoty wolnej od podatku od towarów i usług, czy będzie zwolniona z konieczności zapłaty podatku od towarów i usług? Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 825/08 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt I FSK 45/09 wydanego w podobnej sprawie, sprzedaż działek stanowiących majątek osobisty kwalifikuje się do zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Wskazała Pani, iż działki nie były i nie są przeznaczone do celów działalności gospodarczej. Ich sprzedaż wynika z konieczności życiowej, a nie zamiaru handlu nimi, więc w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług jest to sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży. Stwierdziła, że zbycie majątku prywatnego nie związanego z działalnością gospodarczą i nie nabytego w celu dalszej odsprzedaży nie ma charakteru handlowego i nie podlega opodatkowaniu.
W odniesieniu do pytania drugiego nadmieniła Pani, że odpowiedzi na nie dokonała w uzasadnieniu stanowiska do pytania pierwszego, a obrót niższy od kwoty limitu zwolnienia od podatku od towarów i usług (150.000 zł w roku 2011) nie ma znaczenia. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Towarami - w myśl postanowień art. 2 pkt 6 ustawy - są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. W świetle powołanych regulacji prawnych, grunt spełnia definicję towaru, a jego sprzedaż jest traktowana jako odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju. Art. 7 ust. 1 ustawy określa, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza – zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.
Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Wskazując w ustawie czynności podlegające opodatkowaniu ustawodawca odszedł od czysto cywilistycznego pojęcia dostawy towarów jako przeniesienia własności towaru. Z brzmienia ww. przepisów wynika bowiem, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, czy działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód.
W przedmiocie opodatkowania sprzedaży działek wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) i Emilian Kuć, Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10). Udzielając odpowiedzi na postawione pytania prejudycjalne Trybunał wskazał, iż czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalności gospodarczą.
Podobnie, zdaniem Trybunału, okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Trybunał wyjaśnił, że inaczej jest w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu, na działaniach marketingowych.
Trybunał podkreślił, że działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W powyższej kwestii wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. I FSK 1059/10 orzekając, iż istotna jest ocena, czy w świetle okoliczności danej sprawy zainteresowany w celu dokonania sprzedaży gruntów podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, co skutkowałoby koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w świetle tego przepisu, czy też sprzedaż ta nastąpiła w ramach zarządu jego majątkiem prywatnym.
Fakt podjęcia takich czynności jak np. uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną. Na taki rodzaj działalności wskazywać mogą także takie działania jak uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru.
Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy gruntów nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Z treści złożonego wniosku wynika, iż w 1993 r. nabyła Pani niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 3,38 ha. Przeznaczenie działki było rekreacyjne. Ze względu na wykonywany zawód nie była Pani zainteresowana produkcją rolniczą i posadziła na niej kilka drzewek dla własnych potrzeb. W 1998 r. podzieliła nieruchomość na dwie działki o powierzchni 1,01 i 2,37 ha.
Celem podziału była chęć wybudowania na mniejszej działce budynku mieszkalnego, jednakże z powodu braku środków finansowych i przedłużające się próby ich pozyskania nie podjęto budowy. Jednocześnie ze względu na pogarszające się z upływem lat zdrowie coraz trudniej radziła Pani sobie z użytkowaniem działek w celach ogrodniczo-rolniczych. Po bezowocnych kilkuletnich próbach sprzedaży obu działek, w 2011 r. wystąpiła Pani do gminy o wyrażenie zgody na podział działki jednohektarowej.
Uzyskała Pani zgodę i wyodrębniła 8 działek o powierzchni od 1.000 do 1.500 m2. Na ww. działkach: nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, teren jest nieuzbrojony, nie wydano decyzji o warunkach zabudowy. Nie prowadziła Pani, ani nie prowadzi działalności gospodarczej, nie była i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Nieruchomość rolna nie była przedmiotem umowy dzierżawy i najmu, ani nie nabyła jej Pani w celu odsprzedaży. W październiku 2011 r. udało się zamienić (bezgotówkowo), w drodze aktu notarialnego, 4 działki o łącznej powierzchni 4.500 m2 na mieszkanie.
Obecnie planuje Pani sprzedaż pozostałych 4 działek wyodrębnionych z nieruchomości o powierzchni 1,01 ha, a także chciałaby sprzedać część nieruchomości o powierzchni 2,37 ha. Działki te, według planów gminy, znajdują się w strefie upraw rolnych 3.2 R. Nie zamierza Pani dokonywać czynności przygotowania do sprzedaży wymagających nakładów finansowych. Wystąpiła Pani do gminy o podział nieruchomości 2,37 ha z uwagi na powtarzające się dewastacje terenu zgłaszane na posterunku policji, podpalanie, przebywanie osób małoletnich, nietrzeźwych w grupach, a także wielokrotne wysypywanie gruzu oraz śmieci (zgłaszane do straży gminnej).
Działki będące przedmiotem umowy zamiany na mieszkanie nie były oferowane na rynku nieruchomości - okazja zamiany trafiła się podczas spotkania towarzyskiego. Ma Pani nadzieję, że w podobny, okazjonalny sposób dojdzie do ewentualnego zbycia kolejnych działek. Mając na uwadze powyższe oraz treść powołanych regulacji stwierdzić należy, że z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby w związku z zamianą działek na mieszkanie, jak i planowaną dostawą pozostałych gruntów wyodrębnionych z działki rekreacyjnej, działała Pani w charakterze handlowca. Nie można bowiem stwierdzić, że nabyła Pani grunt w celu dalszej odsprzedaży, czy w celach zarobkowych.
Treść wniosku wskazuje, że nie wykorzystywała Pani nieruchomości w jakiejkolwiek działalności gospodarczej, w tym działalności rolniczej, a czynności w zakresie zbycia wydzielonych działek, zostaną dokonane okazjonalnie, bez zamiaru nadania im stałego i zorganizowanego charakteru. Z opisu przedstawionego we wniosku nie wynika również, aby dokonywała Pani czynności mających na celu przygotowanie gruntu do sprzedaży. W konsekwencji należy uznać, że zbywając ww. działki korzystała Pani i będzie korzystać z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem.
Zatem ww. czynności oznaczają działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług zastosowania nie mają. Reasumując należy stwierdzić - mając na uwadze również aktualne orzecznictwo sądowe, a także ww. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - że czynność zamiany działek na mieszkanie nie podlegała opodatkowaniu. Podobnie należy ocenić zamierzoną dostawę pozostałych nieruchomości opisanych we wniosku, brak jest bowiem normatywnych przesłanek, aby uznać Panią za podatnika podatku od towarów i usług.
Jednocześnie zaznaczyć należy, iż niniejsza interpretacja została wydana w oparciu o przedstawiony we wniosku stan faktyczny i zdarzenie przyszłe, co oznacza, iż w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia, a w przypadku zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.