Wyrok NSA z 24 stycznia 2005 r., FSK 1056/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "R." ZPChr. Spółki z o.o. z/s w B.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 23 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA/Ka 2772/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Juliusz Antosik, Krystyna Nowak (spr.)
Iwona Wtulich protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi "R." ZPChr. Spółki z o.o. z/s w B. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 9 października 2002 r. (...) w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1999 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 23 grudnia 2003 r. I SA/Ka 2772/02 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę Spółki z o.o. "R." Zakład Pracy Chronionej z siedzibą w B. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. z 9 października 2002 r. (...) w sprawie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2001 r.

Z uzasadnienia wyroku wynikało, że Spółka 23 listopada 2001 r. złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w B. deklarację VAT-7 za października 2001 r., w której wykazała określoną kwotę podatku przypadająca do wypłaty. Równocześnie złożyła wniosek o zwrot zadeklarowanej kwoty.

10 grudnia 2001 r. Urząd Skarbowy odmówił zwrotu, ponieważ podatniczka miała zaległość w podatku od towarów i usług za styczeń 1999 r., określoną decyzjami Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z 7 listopada 2001 r. (...) w sprawie zaległości podatkowej i w sprawie dodatkowego zobowiązania podatkowego. Decyzja odmawiająca zwrotu wpłaty została uchylona przez Izbę Skarbową w K. w związku z uchyleniem obu wymienionych decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej.

10.06.2001 r. Inspektor Kontroli ponownie wydał decyzję określającą zaległość Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 1999 r. i decyzję ustalającą dodatkowe zobowiązanie za ten miesiąc, a Urząd Skarbowy ponownie decyzję z 4 lipca 2001 r. odmówił zwrotu podatku za październik 2001 r., ponieważ w dacie złożenia wniosku Spółka miała zaległości podatkowe.

Decyzję tę utrzymała w mocy Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. z 2 października 2002 r. (...).

Skargę na tę decyzję Sąd oddalił powołanym na wstępie wyrokiem wskazując, że:

• art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. stanowił, iż ust. 1 ustanawiającego prawo podatnika prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej do otrzymana częściowego lub całkowitego zwrotu podatku nie stosuje się do podatników, u których w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa,
• w dacie złożenia wniosku - czyli 23 listopada 2001 r. funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja Urzędu Skarbowego z 7 listopada 2001 r. określająca zaległość podatkową za styczeń 1999 r., doręczona w tym samym dniu Viceprezesowi Zarządu Spółki T. J.,
• po uchyleniu tej decyzji przez Izbę Skarbową z przyczyn procesowych - decyzją z 21.03.2002 r. doręczoną stronie 26.03.2002 r. - orzekanie o dopuszczalności zwrotu było przedwczesne jako, że nie zostało zakończone postępowanie w sprawie istnienia zaległości,
• orzekanie stało się możliwe wtedy gdy po ponownym rozpoznaniu sprawy Inspektor Kontroli Skarbowej 10 czerwca 2002 r, określił wysokość zaległości spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 1999 r.
• organy podatkowe rozpoznając wniosek o zwrot podatku za października 2001 r. dostrzegły ścisły związek między dopuszczalnością zwrotu decyzją określającą zaległość podatkową za styczeń 1999 r. dlatego przebieg postępowań w tych sprawach ściśle ze sobą powiązały.

W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku spółka z o.o. "R." z siedzibą w B. wniosła o jego uchylenie i uchylenie decyzji Izby Skarbowej, którą zaskarżony wyrok "utrzymał w mocy" oraz o zasądzenie kosztów postępowania od strony przeciwnej.

Jako podstawę skargi jej autorka wskazała naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 14a ust. 1 i ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 51 par. 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że wydana w siedem miesięcy po złożeniu wniosku o zwrot podatku decyzja określająca zobowiązanie podatkowe skarżącej wywołuje skutki prawne wstecz i wynikająca z tej decyzji zaległość podatkowa mogła stanowić podstawę do ustalenia, iż podatnik w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku posiadał zaległość podatkową skutkująca odmowę zwrotu podatku.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarte zostało stwierdzenie, że w dacie złożenia wniosku nie istniała żadna decyzja określająca lub ustalająca zaległość ani też faktycznie taka zaległości nie istniała, a organ I instancji czekał z podjęciem decyzji o zwrocie podatku na wydanie decyzji, tj. liczył się z możliwością wydania decyzji, w wyniku której wystąpiłaby, po stronie skarżącej, przez krótki okres, zaległość podatkowa.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje

Skarga kasacyjna Spółka z o.o. "R." z siedzibą w B. była oczywiście bezzasadna.

Prawidłowo wskazywane przez organy podatkowe i Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przepisy art. 14a ust. 1 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, w brzmieniu z 2001 r. stanowiły, że:

• "Prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej ma prawo w zakresie działania tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług...." - art. 14a ust. 1,
• "Przepisów ust. 1-6 nie stosuje się do podatników, u których w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu, o którym mowa w ust. 1, występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa - art. 14a ust. 7 pkt 2.

Z kolei art. 51 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ definiował zaległość podatkową jako podatek nie zapłacony w terminie płatności.

Wniosek o zwrot podatku wynikającego z deklaracji VAT-7 za październik 2001 r. Spółka "W." złożyła 23 listopada 2001 r. W tym czasie funkcjonowały w obrocie prawnym decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej z UKS w K. z 7 listopada tego roku określające wysokość zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 1999 r. i ustalająca wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego za ten miesiąc. Wypełniona została zatem dyspozycja cytowanego art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy, co wykluczało możliwość uwzględnienia wniosku o zwrotu wypłaconego podatku za październik 2001 r.

Decyzje te uchylone zostały przez Izbę Skarbową 21 marca 2002 r. 10 czerwca 2002 r. Inspektor Kontroli Skarbowej ponownie określił wysokość zaległości podatkowej Spółki za styczeń 1999 r. i wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Umknęło uwadze autorki skargi kasacyjnej, zaprzeczającej istnienia jakiejkolwiek decyzji określająca zaległości Spółki w podatku od towarów i usług i istnienia zaległości w ogóle - co zresztą nie stanowiło dostatecznego uzasadnienia zarzutów naruszenia przez sąd prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jako że było w istocie gołosłownym kwestionowaniem stanu faktycznego - że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów powstawało w drodze "samoopodatkowania" czyli w sposób wskazany w art. 21 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, o czym świadczyły postanowienia art. 10 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług... Oznaczało to, że zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za styczeń 1999 r. powstała z upływem 25 lutego tego roku i istniała, obiektywnie, do dokonania zapłaty podatku we właściwej wysokości.

W rozpatrywanej sprawie zaległość ta istniała zarówno 23 listopada 2001 r. jak i w czasie miedzy wydaniem przez Izbę Skarbową decyzji z 21 marca 2002 r. a wydaniem przez Inspektora Kontroli Skarbowej decyzji z 10 czerwca 2002 r.

Zarówno decyzja z 7 listopada 2001 r. jak i decyzja z 10 czerwca 2002 r. dotyczące zaległości podatkowej były decyzjami "deklaratoryjnymi", określającymi wysokość zaległości powstałych z mocy prawa na skutek nie zadeklarowania i nie zapłacenia przez Spółkę - podatniczkę podatku we właściwej wysokości i we właściwym terminie.

Były to zaległości występujące obiektywnie.

Dopiero od 1 października 2002 r. zmieniony przez art. 1 pkt 7 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 153 poz. 1272/, art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT uzależniał utratę prawa do zwrotu /zakładom pracy chronionej/ wpłaconego podatku od towarów i usług od istnienia w dniu złożenia wniosku zaległości określonych lub stwierdzonych przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej.

Bez znaczenia dla sprawy był sposób powstania zobowiązania w dodatkowym zobowiązaniu w podatku od towarów i usług ustalonym i uchylanym równocześnie, z określaniem i uchylaniem decyzji w sprawie zaległości podatkowej. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, w zw. z art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, orzekł jak w wyroku.