Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 grudnia 2001 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zakwestionowaną w odwołaniu Spółki z o.o. "Z." decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 8 października 2001 r., mocą której określono Spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 1995 r. w wysokości 658.540 zł. W motywach decyzji podzielono stanowisko organu pierwszej instancji, że Spółka ustalając podstawę opodatkowania zaniżyła przychody /nie ujmując wszystkich przychodów ze sprzedaży koncertów zespołów muzycznych, z tytułu podnajmu lokalu biurowego, ze sprzedaży zaproszeń na koncert oraz sprzedaży materiałów/ a także zawyżyła koszty uzyskania przychodów, jak również nie odliczyła od dochodu darowizny na cele społeczne. Organ odwoławczy uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istniały podstawy do szacunkowego określenia podstawy opodatkowania.
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2003 r. III SA 182/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję uznając, że narusza ona przepisy prawa materialnego. Dokonując takiego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że uwzględnienie skargi następuje z innych powodów niż te, które w niej podniesiono /naruszenie przepisów art. 15 i art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm. oraz art. 23 par. 1 i 3, art. 122 i art. 183 par. 1 i par. 3 Ordynacji podatkowej/.
Stosownie bowiem do art. 27 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatek wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wyda decyzję, w której określi podatek w innej wysokości. Tymczasem zaskarżona decyzja oprócz określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 r. określa jednocześnie "nadpłatę podatkową" z tytułu zobowiązania w tym samym podatku za ten sam okres.
Podlega ona zatem uchyleniu z uwagi na naruszenie prawa materialnego /z treści art. 27 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy wynika prawo organów podatkowych do określenia podatku dochodowego od osób prawnych w innej wysokości, niż wynikająca ze złożonej deklaracji podatkowej/. Natomiast fakt przekazania na konto organu podatkowego w dniu 21 maja 2001 r. kwoty 133.645 zł nie może być uznany jako powstanie nadpłaty. Przekazana przez podatnika w ten sposób kwota nie staje się ani podatkiem, ani nie jest kwotą należną z tytułu zaległości podatkowej. Może nią być jedynie wówczas, gdy podatnik złoży deklarację korygującą wcześniejsze zeznanie podatkowe, o ile prawo do złożenia korekty nie zostało zawieszone, lub po doręczeniu wydanej wcześniej decyzji deklaracyjnej określającej wysokość zaległości podatkowej. W stanie faktycznym sprawy dokonanie wpłaty przez podatnika miało wyłącznie wpływ na ostateczne rozliczenie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 r. oraz odsetek za zwłokę, zaś organ podatkowy powinien wydać decyzję określającą wyłącznie zaległość podatkową a następnie uwzględnić dokonaną wcześniej wpłatę w rozliczeniu tej zaległości. Izba Skarbowa tego nie uczyniła naruszając w ten sposób art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik "B." Spółki z o.o. wniósł o jego uchylenie w całości zarzucając, że narusza on:
- art. 328 par. 2 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, albowiem uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów - ustalenia faktów, które Sąd uznał za udowodnione, oraz dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej,
- art. 393 par. 2 Kpc w związku z art. 59 powołanej ustawy o NSA poprzez nie rozpatrzenie sprawy w granicach skargi lecz wyłącznie ponad żądanie z pominięciem wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i bez ustosunkowania się do nich.
W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku ogranicza się wyłącznie do wskazanego przez Sąd naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych bez żadnego odwołania się do treści skargi /powołanych przez stronę naruszeń prawa/. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną w uzasadnieniu wyroku brakuje stwierdzenia, które z jej zarzutów i dlaczego Sąd uznał, a które nie.
Sąd nie podał w uzasadnieniu, jakie fakty uznano za udowodnione; brak też jest w nim stanowiska w zakresie prawidłowości oceny przez organ podatkowy konkretnych dowodów przedstawionych przez stronę w postępowaniu, którym organ odwoławczy nie dał wiary.
Zgodnie zaś z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r. lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, a organ administracji wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, stanowi rażące naruszenie prawa.
Taka właśnie sytuacja występuje w sprawie, gdy uwzględnić, że zaskarżony wyrok nie daje organowi możliwości wykonania dyspozycji art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w efekcie spowoduje, że nowa decyzja Izby Skarbowej będzie de facto powieleniem poprzedniej. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną prowadzi to do naruszenia szybkości postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nie ma uzasadnionych podstaw zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisu art. 393 par. 2 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Powołany przepis art. 393 par. 2 Kpc w ogóle bowiem nie znajdował zastosowania w postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem /III SA 182/02/, a zatem nie mógł być naruszony przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Podobnie nietrafne są wywody skargi kasacyjnej zarzucające, że zaskarżony wyrok "nie daje organowi możliwości wykonania dyspozycji z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Uszło bowiem uwadze strony wnoszącej skargę kasacyjną, że w dacie wydania zaskarżonego wyroku przepis art. 153 nie obowiązywał.
Usprawiedliwione podstawy ma natomiast zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisu art. 328 par. 2 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Trafnie zauważyła bowiem strona wnosząca skargę kasacyjną, że lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, narusza prawo.
Wychodząc z tej płaszczyzny rozważań zauważyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 17 grudnia 2001 r. ograniczył się do stwierdzenia, że skarga strony zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek "z zupełnie innych powodów" aniżeli te, które podniesiono w skardze. Sformułowanie takie oznacza, że podniesione w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia art. 15 i 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ nie zostały uwzględnione przez Sąd, który oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na ustaleniu naruszenia przez Izbę Skarbową w W. art. 27 ust. 1 powołanej ustawy.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala przy tym na poznanie motywów, którymi kierował się Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że powody przemawiające za uchyleniem decyzji Izby Skarbowej w W. są inne, niż podniesione przez stronę w skardze. Brak stanowiska Sądu odnośnie zarzucanych w skardze naruszeń prawa stoi w sprzeczności z wyraźnym brzmieniem art. 328 par. 2 Kpc /znajdującym zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym/ i wywołuje wskazane wyżej negatywne skutki, zarówno dla strony jak i dla organów administracji.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzeczono jak w sentencji.