Wyrok NSA z 18 stycznia 2005 r., FSK 1254/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Sławomira S.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2004 r., sygn. akt III SA 587/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (spr.), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Grzegorz Krzymień
Piotr Dębkowski protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Sławomira S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 30 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od Sławomira S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 2.700 zł (słownie dwa tysiące siedemset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 lutego 2004 r., III SA 587/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Sławomira S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 30 stycznia 2002 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty. Wcześniej jednak decyzją z dnia 24 kwietnia 1998 r., (...) Urząd Skarbowy w C. orzekł w przedmiocie o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki z o.o. "U." z siedzibą w C. Izba Skarbowa w C. powyższą decyzję utrzymała w mocy. Natomiast wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1999 r., III SA 7489/98, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję. Izba Skarbowa rozpatrując sprawę ponownie utrzymała jednak w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w C. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2001 r. III SA 1730/00, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie uchylił więc decyzje Izby Skarbowej. Rozpoznając sprawę Izba Skarbowa w W. w dniu 22 sierpnia 2001 r. uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w C. z dnia 24 kwietnia 1998 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Urząd Skarbowy rozpatrując ponownie sprawę umorzył postępowanie decyzją z dnia 4 września 2001 r., (...), ze względu na uregulowanie przez spółkę zaległości podatkowej.

Tymczasem wnioskiem z dnia 27 września 2001 r. Sławomir S. wniósł o zwrot wpłaconych z tytułu zaległego podatku dochodowego spółki kwot uiszczonych w dniu 3, 4 i 10 czerwca 1998 r. Jednak w tej sprawie decyzją z dnia 16 listopada 2001 r. Urząd Skarbowy w C. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Natomiast organ odwoławczy, decyzją z dnia 30 stycznia 2002 r., (...), utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego.

Wnosząc na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sławomir S. wniósł o jej uchylenie, podnosząc, iż decyzja ta rażąco narusza prawo, a mianowicie art. 47 i 40 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 72 par. 1 pkt 1, art. 120, 121, 122 i 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając w tej sprawie wyrok podniósł, że zgodnie z treścią w art. 72 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w rzemieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy podatkowe, nadpłaty nie stanowiło zobowiązanie zapłacone przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależenie lub w wysokości większej od należnej. Takie brzmienie przepisu zostało wprowadzone dopiero ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy- Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych ustaw.

W opinii Sądu I instancji kwoty uiszczone przez skarżącego w czerwcu 1998 r., nawet po uchyleniu decyzji o odpowiedzialności podatkowej i umorzeniu postępowania w sprawie, nie stanowiły nadpłaty w rozumieniu przepisów podatkowych. Jak wskazał Sąd bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie, bowiem nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Zdaniem Sądu ewentualny zwrot zapłaconej kwoty pieniężnej byłby możliwy jedynie w oparciu o art. 410 Kodeksu cywilnego dotyczący zwrotu nienależnych świadczeń.

3. W skardze kasacyjnej z dnia 5 kwietnia 2004 r. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie art. 72 par. 1 oraz art. 207 par. 2 i art. 208 par. 1 w związku z art. 171 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając postawione zarzuty, skarżący wskazał, że decyzja organu podatkowego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości tj. art. 247 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Dlatego też decyzja ta powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym organy podatkowe naruszyły art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Skarżący podtrzymał również swoje stanowisko, iż stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto zdaniem skarżącego kwota wpłacona przez skarżącego jest zobowiązaniem zapłaconym nienależnie a działanie organu podatkowego należy uznać za ewidentny błąd. Skarżący ponadto nie zgadza się ze stanowiskiem, iż możliwość merytorycznego orzekania o istnieniu nadpłaty w przedmiotowej sprawie zaistniała dopiero po 1 stycznia 2003 r. bowiem jeszcze przed nowelizacją Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił w swoich wyrokach pogląd, iż po stronie organu podatkowego powstaje obowiązek zwrotu sum uiszczonych w wyniku nie istniejącego zobowiązania podatkowego. Przykładem tego jest wyrok NSA z dnia 6 marca 1998 r., SA/Lu 192/97.

4. Rozpatrując niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę że, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Powinna ona czynić zadość nie tylko wymaganiom jakie ogólnie zostały sformułowane w odniesieniu do pism pochodzących od strony, o jakich mowa w art. 46 par. 1 p.p.s.a., lecz także przewidziane wyłącznie dla skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 176 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej należy więc przytoczyć podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem. Tymczasem analiza treści rozpatrywanej skargi kasacyjnej wskazuje, iż nie przytoczono w niej podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., ani tym bardziej ich nie uzasadniono. Nie wskazano czy w skardze chodzi o naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, czy też naruszenie przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik rozprawy.

Treść skargi kasacyjnej ograniczyła się natomiast do przedstawienia stanowiska jej autora w przedmiocie rozstrzygnięcia jakiego dokonały organy podatkowe oraz wyroku jaki zapadł przed sądem administracyjnym I instancji. Tak sformułowana skarga kasacyjna nie odpowiada wymogom materialnym wskazanym w art. 176 p.p.s.a. Uniemożliwia to prawidłowe zbadanie zaskarżonego wyroku pod kątem jego legalności i czyni skargę kasacyjną nie nadającą się do merytorycznej kontroli.

Wnoszący skargę kasacyjną dostrzegł jednak, iż skarga nie czyni zadość wymaganiom określonym w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. Świadczy o tym pismo procesowe z dnia 9 grudnia 2004 r., które wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 15 grudnia 2004 r. Pismo to, zawierające "uzupełnienie skargi w zakresie przytoczonych podstaw kasacyjnych", stanowi w istocie rzeczy kolejną skargę kasacyjną. Zawiera bowiem zarzuty, których nie przytoczono wcześniej, a mianowicie naruszenie art. 134 par. 1, art. 135 oraz art. 145 par. 1 pkt 1 p.p.s.a., jak również ich uzasadnienie.

W świetle dyspozycji art. 183 par. 1 zd. 2 strony co prawda mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, lecz nie mogą ich rozszerzać po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej, a tym bardziej przytaczać nowych podstaw. Skargę kasacyjna zgodnie z art. 177 p.p.s.a. należy natomiast składać w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wnosi się ją do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Wobec tego pismo, o którym mowa, nie może być uznane za nową skargę kasacyjną i w toczącym się postępowaniu nie może wywołać oczekiwanych przez stronę skutków procesowych. Jego treść nie może mieć zatem wpływu na treść rozpatrywanej skargi kasacyjnej poprzez sanowanie jej braków materialnych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania zgodnie z art. 207 pkt 1 tej ustawy.