Wyrok NSA z 18 stycznia 2005 r., FSK 1343/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Ewy P.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt I SA/Kr 1695/01

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (spr.), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Włodzimierz Kubiak
Piotr Dębkowski protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Ewy P. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 13 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1998 r.

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od skarżącej Ewy P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 zł. (słownie sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r., I SA/Kr 1695/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Ewy P. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 13 lipca 2001 r. w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1998 r. Izba Skarbowa powyższą decyzją utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wyłączającą Ewę P. z grupy osób opodatkowanych w formie karty podatkowej za 1998 r. Podatkowy organ odwoławczy stwierdził bowiem, że skarżąca, prowadząc w spornym roku działalność w zakresie usług remontowo-budowlanych oraz instalacyjnych, poza świadczeniami dla ludności, wykonywała usługi również dla innych odbiorców, uzyskując przychód z tego tytułu w zakresie przekraczającym dopuszczalną kwotę, która - zgodnie z pkt 4 objaśnień do części I zał. Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej - wynosiła 44.000 zł.

W skardze na powyższą decyzję Ewa P. wniosła o uchylenie tej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, podnosząc zarzuty o treści identycznej jak w odwołaniu. Zdaniem skarżącej została ona źle poinformowana o obowiązujących ją ograniczeniach oraz nie wzięto pod uwagę trudności w stosowaniu przepisów dotyczących karty podatkowej, co wynika z umieszczenia istotnych dla podatnika informacji w załącznikach znajdujących się na końcu aktu prawnego. W wydanej przez urząd skarbowy decyzji o wysokości stawki nie sprecyzowano kogo dotyczy sformułowanie "inni odbiorcy" i jakie są konsekwencje przekroczenia limitu - naruszono tym samym zasadę zaufania podatników i zasadę informacji prawnej.

2. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił powyższą skargę, uznając, iż w sprawie bezspornie miała miejsce sytuacja, w której należało zastosować przepisy stanowiące podstawę do wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej podatników, którzy między innymi nie zawiadomili organu podatkowego o zmianie powodującej utratę warunków do opodatkowania w tej formie. Sąd administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - w wydanej decyzji o karcie podatkowej podana jest podstawa prawna /powołane wyżej rozporządzenie/ i obowiązkiem podatnika było zapoznanie się z tymi przepisami. W żaden sposób nie zostało wykazane, by doszło do udzielenia błędnej informacji przez pracownika urzędu skarbowego. Skarżąca nie wykazała również, by wobec zaistnienia wątpliwości w stosowaniu przepisów prawa, zwracała się o udzielenie informacji, a takich nie uzyskała.

Sąd zauważył również, że zasada udzielania informacji prawnej stronom jest realizowana wyłącznie w postępowaniu podatkowym, a gdy takie się nie toczy zasada udzielania informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego polega na udzielaniu informacji pisemnych.

3. W skardze kasacyjnej z dnia 23 kwietnia 2004 r. pełnomocnik Ewy P. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła ponownie, że Izba Skarbowa w K. w ogóle nie ustosunkowała się do faktu, że podatniczka została źle poinformowana o obowiązujących ją ograniczeniach i nie wzięto pod uwagę trudności wynikających ze stosowania przepisów dotyczących karty podatkowej. Pełnomocnik skarżącej przywołuje tu konstrukcję rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej i załącznika nr 1, twierdząc iż jest ono zbudowane wbrew zasadzie, zgodnie z którą przepisy podatkowe powinny być tak sformułowane, aby przeciętny podatnik mógł bez trudu dowiedzieć się o wszystkich ciążących na nim obowiązkach i przysługujących mu uprawnieniach. Przepisy o karcie podatkowej są niejasne, bardzo ogólne i umieszczone w nieodpowiedniej części aktu prawnego. Są one również bardzo zawiłe, uniemożliwiając podatnikowi wywnioskowanie, jaki jest dopuszczalny zakres wykonywania określonych usług i jakie zdarzenia faktyczne i prawne mogą spowodować utratę przyznanych uprawnień - informacje te sprecyzowane są dopiero w załącznikach. Skarżąca twierdzi również, iż w delegacji ustawowej dla Ministra Finansów w art. 9 pkt 1, art. 18 ust. 3 i art. 38 pkt 2-4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych nie ma mowy, by Minister mógł określić w rozporządzeniu okoliczności dające podstawę do wyłączenia podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej. Zdaniem skarżącej w takim przypadku każdy podatnik powinien być o takich okolicznościach poinformowany. Autor skargi kasacyjnej przyznaje, iż decyzja w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na rok 1998 zawierała informację, iż "poza świadczeniami dla ludności dopuszczalne jest wykonywanie świadczeń dla innych odbiorców w rozmiarze nie przekraczającym kwoty 44.000 zł przychodu rocznie", jednakże jego zdaniem, jest to informacja lakoniczna i niewystarczająca. Niepełna informacja w tym względzie może spowodować, iż decyzja taka utraci moc ze względu na niewiedzę lub niekompletną wiedzę podatnika o charakterze działań, powodujących utratę prawa do rozliczenia w formie karty podatkowej.

Autor skargi kasacyjnej podnosi, iż podatniczka dopytywała się o obowiązujące ograniczenia w prowadzonym przez nią rodzaju działalności i uzyskała w tym względzie informacje od urzędnika, jednakże nie uzyskała informacji o tym, gdzie może znaleźć odpowiednie przepisy, tak więc postępowała zgodnie z informacjami uzyskanymi od urzędnika. Pełnomocnik skarżącej podnosi również, iż w obowiązującym 1998 r. stanie prawnym informacja udzielana podatnikom nie musiała być - wbrew twierdzeniom Sądu - realizowana jedynie w postępowaniu podatkowym. Ewa P. zwracając się ustnie z pytaniem do urzędnika Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji, skorzystała z trybu przewidzianego w art. 14 par. 4 w związku z art. 168 obowiązującej wówczas Ordynacji. W wyniku niekompetencji urzędnika nie zostało to pytanie zaprotokołowane, a informacja udzielona podatniczce była nieprawdziwa.

4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 26 maja 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz o zwrot niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Zdaniem organu w skardze kasacyjnej nie wskazano, by Sąd naruszył przepisy postępowania zakończonego wyrokiem, a argumentacja strony jest powtórzeniem zarzutów zawartych w skardze na decyzję Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej zgadza się ze stanowiskiem Sądu, uznając, że wszystkie okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione, a ocena stanu faktycznego odpowiada prawu. Ponieważ w skardze pełnomocnik nie wykazał zasadności powołanej podstawy kasacyjnej, skarga winna ulec oddaleniu.
5. Pismem z dnia 22 grudnia 2004 r. strona skarżąca uzupełniła skargę kasacyjną o zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, twierdząc iż Sąd I instancji uchybił temu przepis nie uchylając zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
6. Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie przepisów prawa procesowego i materialnego. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie powołał tego przepisu. Jednakże w sposób wyraźny zarzucił on zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskazując na przepis art. 174 pkt 1 oraz, dopiero w uzupełnieniu skargi kasacyjnej, 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. W związku z tym należy zwrócić uwagę, iż w świetle art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego orzeczenia, a nie postępowania podatkowego i wydanych w nim decyzji. Tymczasem wnoszący skargę kasacyjną formułuje w istocie rzeczy zarzuty skierowane w stronę postępowania podatkowego, w wyniku którego wydano decyzję zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uzasadnienie skargi wskazuje bowiem na uchybienie w zakresie naruszenia dyspozycji art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, jakich w ocenie autora skargi dopuściły się organy podatkowe. Brak natomiast w tej skardze zarzutów skierowanych pod adresem sądu administracyjnego I instancji, które wskazywałoby na uchybienia jakich dopuścił się on podczas procesu kontroli legalności zaskarżonych decyzji podatkowych. Autor skargi nie wskazał również przepisów, których naruszenie prowadziłoby do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uznając zatem, iż jest on bezsporny.

Zarzutami skargi kasacyjnej nie objęto przy tym naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd. W związku z tym niezrozumiała jest egzegeza przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 151 poz. 717/. Tym bardziej, iż kontroli kasacyjnej nie podlega analiza treści poszczególnych przepisów prawa podatkowego na płaszczyźnie semantycznej oraz co do znaczenia zawartych tam pojęć i terminów oraz ich desygnatów.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.