prosto w prawo Dla profesjonalistów

Wyrok NSA z 20 lipca 2004 r., FSK 151/04

WyrokprawomocneNaczelny Sąd Administracyjny·20 lipca 2004 r.

Powołane przepisy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Rozpoznanie
w dniu 20 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "G.-H." sp. z o.o. w O.
Od orzeczenia
od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA/Po 144/01 wydanego
Skład
Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędziowie NSA Grzegorz Krzymień, Krystyna Nowak (spr.)
Teresa Świderska protokolant
Sprawa
w sprawie ze skargi "G.-H." sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 15 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997r.

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną, 2) zasadza od sp. z o. o. "G.-H." sp. z o.o. w O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2002 r. I SA/Po 144/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę "G.-H." sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w P. z 15 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r.

Z uzasadnienia wyroku wynikało, że przedmiotem sporu pomiędzy Spółką, a organami podatkowymi było - m.in. - pominięcie przez Spółkę - podatniczkę przy ustalaniu podstawy opodatkowania wartości nieodpłatnych świadczeń z tytułu:

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu:

4.12.1997 r. pożyczkodawca wstąpił do Spółki z żądaniem naliczenia żądanych odsetek za lata od 1995 do 1997 r. 5 stycznia 1998 r. strony sporządziły aneks do umów pożyczek; termin ich spłaty został przedłużony do 31.12.1998 r., jednocześnie uzgodniono wysokość oprocentowania pożyczek od 5.01.1998 r. na 20 % w skali roku. Naliczenie odsetek miało nastąpić co kwartał na podstawie stanu zadłużenia. W takiej sytuacji organy podatkowe miały uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż odsetki płacone były dopiero od 1998 r.

Wobec braku dowodów, że w 1997 r. jakiekolwiek odsetki zostały naliczone i wypłacone pożyczkodawcy prawidłowo zastosowały art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./,

W 1997 r. Spółka dysponowała nieodpłatnie kwotą wykazywana w bilansie na kapitale zapasowym, stanowiącą nadwyżkę ponad wartość udziałów objętych przez udziałowca zagranicznego. Wartość nieodpłatnych świadczeń ustalona została przez organy podatkowe stosownie do art. 12 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Umowy pożyczek z K. H. zawarte były w walucie polskiej. Również wysokość rozliczeń z "C." GmbH wykonywana była w walucie polskiej. Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły oprocentowanie przewidziane dla kredytów złotowych.

Jeśli chodziło o moment odniesienia w koszty prowizji od umowy leasingu to było bezspornym, że z tego tytułu Spółka w 1997 r. wydatku nie poniosła. Zaliczenie w ciężar kosztów podatkowych kosztów jedynie zarachowanych było możliwe jeśli dotyczyły one roku podatkowego. Mając na uwadze art. 15 ust. 4 ustawy podatkowej Sąd stwierdził, iż prowizja umowy leasingu jako koszt pośredni związany z działalnością Spółki lecz nie wykazujący bezpośredniej relacji z przychodem konkretnego roku podatkowego mogła być zaliczana w koszty podatkowe dopiero w momencie poniesienia wydatków.

W myśl art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podstawę opodatkowania stanowił dochód ustalony zgodnie z jej art. 7 po odliczeniu "wydatków na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup gruntu pod budowę tego budynku.

W momencie odliczania od dochodu przed opodatkowaniem wydatków na zakup gruntu skarżąca Spółka nie posiadała żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że na zakupionych działkach będzie możliwe wybudowanie budynku mieszkalnego, który spełniałby wymogi określone we wskazanym przepisie. Zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczał na terenie, na którym znajdowały się kupione działki, zabudowę wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową z możliwością lokalizacji małych domów mieszkalnych /2-4 mieszkania/ na wydzielonych działkach.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności obowiązku wynikającego z art. 200. Pełnomocnicy skarżącej Spółki zostali zapoznani ze zgromadzonym materiałem dowodowym w toku postępowania odwoławczego, w szczególności zostali zapoznani z treścią pisma Urzędu Miasta P. z 25.10.2000 r., co wynikało wprost z notatki służbowej z 8.11.2000 r. podpisanej przez prowadzącego postępowanie i pełnomocników strony skarżącej /notatka w aktach administracyjnych sprawy t.II k.82/; mięli zatem możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału informacyjnego, z czego nie skorzystali.

Od opisanego wyroku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajna do tego Sądu.

Postanowieniem z 7 stycznia 2004 r. III RN 68/03, wydanym na podstawie art. 102 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, Sąd Najwyższy postępowanie wszczęte rewizją nadzwyczajną umorzył.

W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku Spółka z o.o. "G.-H." wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając:

Zdaniem autora skargi wskazane naruszenia prawa materialnego i przepisów o postępowaniu doprowadziły do naruszenia przez Sąd postanowień art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca wskazała, iż:

Spór między "C." GmbH a skarżącą o zwrot określonej kwoty z tytułu wzajemnych rozrachunków zakończony został porozumieniem z 27 maja 1999 r., na mocy którego skarżąca miała uiścić zryczałtowana kwotę 380.000 DEM wraz ze zryczałtowanymi odsetkami do dnia 27 maja 1999 r.

Ten fakt został pominięty przy ocenie stanu faktycznego sprawy zaaprobowanej przez Sąd.

W wyroku Sąd stwierdził, iż zarzuty w tym zakresie zostały zgłoszone dopiero na etapie skargi. Jednak zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy ponownie, w całości.

Zgodnie z art. 5 ustawy o NSA Sąd miał obowiązek uchylić decyzję bez względu na to na jakim etapie postępowania strona podniosła zarzut,

Sąd dokonując oceny legalności dowodów pominął dokumenty urzędowe, które mają większą moc od pisma Urzędu Miasta i nie wskazał przyczyn uznania za jedynie wiarygodne dokumentów prywatnych sporządzonych przez ten Urząd. Spółka w budowanym budynku może pomieścić aż 8 lokali mieszkalnych i bez znaczenia jest fakt, że jeden budynek ma zostać zbudowany na obu kupionych działkach,

Zaniechania organów podatkowych stanowiły o kwalifikowanym naruszeniu prawa określonym przez ustawodawcę w art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, które w wypadku jego stwierdzenia przez Sąd obliguje do uchylenia zaskarżonej decyzji,

Odpowiadając na skargę kasacyjna Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Spółki "G.-H." na uwzględnienie nie zasługiwała.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można było oprzeć na dwu podstawach:

Zarzuty rozpoznawanej skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób nie pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie, do której z podstaw kasacji się odnosiły. W szczególności skarżąca nie wykazała na czym polegało "niewłaściwe zastosowanie" i "błędna wykładnia" wymienionych w niej przepisów prawa procesowego, a mianowicie: art. art. 122, 123, 127. 172, 180, 187, 191, 194, 200, 216, 220, 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Art. art. 123, 127, 172, 216, 220, 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji w ogóle nie miały zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym - vide art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Pozostałe spośród wskazanych przepisów wprawdzie takie zastosowanie miały tyle tylko, że nie wprost, co umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej.

Podstawa kasacji z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymagała - po myśli art. 176 tej ustawy - wskazania przepisów procesowych naruszonych przez S ą d i wpływu naruszenia /naruszeń/ na wynik sprawy - orzeczenie S ą d u. Takich wymogów skarga Spółki nie spełniała. Zgodnie z art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu... Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Nie może zatem domyślać się jakie te granice były w intencji strony skarżącej.

Jeśli chodziło o zarzucane naruszenie art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym to należało mieć na uwadze, że stanowił on, iż: "Sąd nie jest związany granicami skargi. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu". Zarzut naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu tego przepisu nie został uzasadniony w ogóle. Z przedstawionych akt administracyjnych i sądowych nie wynikało, aby zaskarżony wyrok orzekał na niekorzyść skarżącej Spółki, tzn. aby w wyniku jego wydania sytuacja "podatkowa" Spółki, w porównaniu z określoną zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej, uległa pogorszeniu.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszeń prawa materialnego Sąd stwierdził co następuje:

Jeśli zatem, po zakończeniu postępowania administracyjnego Spółka odkryła nowe fakty lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi podatkowemu mogła podjąć kroki przewidziane dla wzruszenia decyzji ostatecznych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./,

  1. Koszty uzyskania były potrącane tylko w tym roku, którego dotyczyły i potrącane były również określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane chociaż ich jeszcze nie poniesiono jeżeli odnosiły się do przychodów danego roku. Sąd zastosował ten przepis w jego literalnym brzmieniu. Ocena stanu faktycznego co do tego, że prowizja leasingodawcy nie była związana z przychodem konkretnego roku podatkowego - w rozpoznawanej sprawie roku 1997, kiedy to leasingodawca wystawił dla Spółki fakturę - nie została skutecznie podważona przez skarżącego. Niezależnie od tego była zgodna z zasadami logiki /przedmiotem leasingu był środek trwały o okresie używania dłuższym niż jeden rok podatkowy/ i mieściła się w granicach zakreślonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 59 ustawy o NSA. Obowiązek podatkowy określały ustawy /podatkowe/. Z przytoczonego wyżej art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynikało, że kosztem podatkowym jest koszt poniesiony. Jedynie w wypadkach wskazanych w ust. 4 tego artykułu odliczeniu mógł podlegać koszt "przyszły". Treść wskazanych przepisów w żaden sposób nie uzasadniała twierdzenia, że data, którą opatrzył fakturę jej wystawca była datą powstania kosztu u jej odbiorcy,

25 kwietnia 1997 r. skarżąca Spółka kupiła dwie działki o pow. 1.666 m2 w P. przy ul. P. W sprawie bezsporne było, że w momencie dokonania odliczenia od dochodu wydatków na zakup działek Spółka nie posiadała dokumentu, z którego wynikałoby, że mogą być użyte na cel wskazany w powołanym przepisie. Z informacji Urzędu Miasta P., uzyskanej przez organ podatkowy w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 122 Ordynacji podatkowej/ jednoznacznie wynikało, że kupione działki przeznaczone zostały w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową z możliwością lokalizacji małych domów mieszkalnych /2-4 mieszkania/ na wydzielonych działkach. Stan prawny działek w momencie ich zakupu wykluczał zatem możliwość realizacji przez nabywcę celu wskazanego w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy. Faktu tego nie zmieniało uzyskanie przez innych właścicieli nieruchomości w tej samej okolicy indywidualnych decyzji administracyjnych o zmianie przeznaczenia gruntów w stosunku do określonego w planie zagospodarowania.

Mając na uwadze granice skargi kasacyjnej Spółki "G.-H." jedynie ubocznie Sąd zauważa, że informacja o przeznaczeniu gruntu uzyskana z Urzędu Miasta P. była dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 par. 1 Ordynacji podatkowej. Oczywiście możliwe było przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowi, ale w żadnym razie takim postępowaniem "przeciwdowodowym" nie było powołanie się na dwie indywidualne decyzje administracyjne, jw., uzyskane przez inne niż Spółka podmioty.

Wobec stwierdzenia, iż w sprawie nie wystąpiły usprawiedliwione postawy kasacji Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.