Postanowienie NSA z 1 czerwca 2005 r., FSK 1525/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 20 maja 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej,,U." Spółka z o.o. w O.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 588/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędziowie NSA Juliusz Antosik (spr.), Edmund Łój
Jan Jaworski protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi,,U." Spółka z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 14 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za wrzesień 1997 r. postanawia odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Spółka z o.o. "U." z siedzibą w O., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 marca 2004 r., I SA/Wr 588/02, oddalającego skargę na decyzję Izby Skarbowej w O. z 14 stycznia 2002 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1997 r., zarzucając "naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przedstawiając stan faktyczny sprawy, wypowiedziano różne krytyczne uwagi pod adresem przede wszystkim decyzji wydanych przez organy podatkowe i powołano się przy tym na szereg przepisów prawa: art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, art. 15 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ oraz art. 24a par. 1, art. 24b par. 1 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podkreślając, że jako podstawę tej skargi wskazano naruszenie prawa materialnego, jednak bez przytoczenia przepisów, których miałby dopuścić się Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Problematyka wymogów, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna, była już wielokrotnie podejmowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ponad rocznej jego działalności, na tle bogatego orzecznictwa /por. np. postanowienia NSA z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 13, z dnia 25 maja 2004 r., GSK 38/04 - Monitor Prawniczy 2004 nr 13 s. 584/ ugruntował się pogląd, co do tego, jak powinna być skonstruowana skarga kasacyjna. Wynika z niego, że art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ wprowadził dwa rodzaje wymagań, jakie winna spełniać. W pierwszej kolejności, stosownie do art. 46 i 47 wymienionej ustawy, powinna ona czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym /przesłanki formalne/, co oznacza, że w skardze kasacyjnej należy oznaczyć sąd, do którego jest skierowana, podać imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; wskazać rodzaj pisma; zamieścić osnowę skargi kasacyjnej; podpis jej autora; wymienić załączniki; oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń. Po drugie, skarga kasacyjna winna spełniać wymagania szczególne właściwe tylko dla niej /przesłanki materialne/, a mianowicie powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia; wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia; wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jeżeli chodzi o podstawy kasacyjne, to stosownie do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są nimi:

• naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/,
• naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/.

W odniesieniu do pierwszej z podstaw kasacyjnych /art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ należy zatem przede wszystkim sformułować konkretny zarzut naruszenia określonego przepisu /określonych przepisów/ prawa materialnego, który w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Dopełnienie tego wymogu jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Nie jest więc dopuszczalne przytoczenie podstaw kasacyjnych w formie ogólnego zarzutu /"naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie", jak to uczyniono w rozpatrywanej skardze kasacyjnej/. Należy przy podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych /art. 175 par. 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej; por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r., IV CKN 1518/00 /OSNC 2001 nr 3 poz. 39/ i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 /OSP 2005 z. 3 poz. 36/.

W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie wskazano podstaw kasacyjnych w sposób prawidłowy, ograniczając się w petitum tej skargi do ogólnikowego zarzutu "naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" - bez wskazania, jakie to konkretnie przepisy i w jaki sposób zostały naruszone. Co prawda w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się na różne przepisy prawa materialnego, jednakże nie sformułowano w odniesieniu do tych przepisów konkretnych zarzutów ich naruszenia. Zarzut naruszenia określonego przepisu prawa musi być postawiony wprost; sąd kasacyjny nie może samodzielnie wyprowadzać zarzutów z uzasadnienia skargi kasacyjnej, dokonując swoistej interpretacji jej treści i w efekcie formułować zarzutów za stronę. Stoi temu na przeszkodzie przepis art. 183 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza, że jest związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Wymaga podkreślenia, że niewskazanie podstaw kasacji stanowi wadę konstrukcyjną skargi kasacyjnej, która nie podlega sanacji /por. powołane postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04, a także postanowienia z dnia 25 czerwca 2004 r., FSK 781/04, z dnia 22 grudnia 2004 r., FSK 2459/04 - nie publ./.

Tym samym tak sporządzona skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 180, art. 193 i art. 90 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.