Postanowienie NSA z 21 czerwca 2004 r., FSK 182/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Agencji Ochrony "P." Sp. z o.o. z siedzibą w E.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2003r. sygn. akt III SA 2524/01 wydanego

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Sędziowie NSA Grzegorz Krzymień, Helena Rydzik
Teresa Świderska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Agencji Ochrony "P." Sp. z o.o. z siedzibą w E. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 3 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości nie wpłaconego podatku przez płatnika p o s t a n a w i a odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 maja 2003 r. III SA 2524/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Agencji Ochrony "P." Sp. z o.o. z siedzibą w E. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 3 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości nie wpłaconego podatku przez płatnika.

W motywach uzasadnienia wyroku Sąd stwierdził, że wymieniona decyzja Izby Skarbowej w O. nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd uznał za bezsporne, iż w okresie od stycznia do grudnia 1997 r. skarżąca Spółka wypłacała pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę także miesięczny ekwiwalent za używanie prywatnych narzędzi pracy do użytku służbowego. Ekwiwalent ten był związany z posiadaniem przez pracowników Spółki broni palnej bądź gazowej. Broń ta stanowiła własność pracowników. Kwoty wypłacone z tytułu omówionego ekwiwalentu Spółka uznała za wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych. Zdaniem Sąd bezsporne było też, iż za używanie przez pracowników Spółki własnej broni należał się tym osobom ekwiwalent. W świetle bowiem art. 21 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 26 lipca 19991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ekwiwalenty pieniężne jako równowartość używanych narzędzi pracy, stanowiących własność pracowników, są wolne od tego podatku. Sąd następnie podał, że kwestią sporną pozostaje w sprawie kwota ekwiwalentu. Sąd stwierdził, że organy podatkowe mają rację, że podstawą określenia przysługującego pracownikom ekwiwalentu za używaną przez siebie przy wykonywaniu pracy broń jest jej równowartość. Wolna może być zatem od podatku jedynie ta część wypłaconego ekwiwalentu, która odpowiada cenie nabycia broni. Dlatego też Sąd przyjął za zasadne, iż kwota wypłaconego ekwiwalentu w części przekraczającej tę cenę nie może być uznana jako ekwiwalent wolny od podatku dochodowego od osób fizycznych, a więc podlega opodatkowaniu wymienionym podatkiem. Skoro zatem podstawą do określenia wysokości przysługującego ekwiwalentu jest wartość odpowiadająca cenie nabycia broni, to tym samym wartość broni w latach poprzednich, to jest w których wypłacono zakwestionowany ekwiwalent nie może być uwzględniona w każdym roku przy wypłacaniu ekwiwalentu, jeśli w tych latach zwrot ekwiwalentu nastąpił w całości. Z tego też względu zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skarżąca Spółka obowiązana była, jako płatnik, obliczać, pobierać i odprowadzać w ciągu roku podatkowego zaliczki na wymieniony podatek.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik Agencji Ochrony "P." Sp. z o.o. z siedzibą w E. podał, że w skardze na decyzję Izby Skarbowej w O. znajdowały się trzy zarzuty. Dwa dotyczyły kwestii ekwiwalentu za używanie przez pracowników Spółki własnych narzędzi- broni, a trzeci dotyczył o naruszeniu przez organy podatkowe zasady zaufania do tych organów. Co do dwóch zarzutów skargi w kwestii ekwiwalentu Spółka uznała racje Sądu i organów podatkowych. Natomiast kwestionowała nie uznanie przez Sąd naruszenia przez organy podatkowe zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów, określonej w art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej. Wynikiem naruszenia przez organy podatkowe tej zasady jest odsunięcie w czasie prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało poniesienie przez Spółkę dodatkowego ciężaru w postaci odsetek od zaległości podatkowej. Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu w części dotyczącej zarzutu naruszenia przez organy podatkowe przepisów procesowych i uznanie, że wskazane naruszenie prawa procesowego ma wpływ na wynik sprawy w stopniu dla niego istotnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono przebieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W konkluzji Spółka stwierdza, że wskazówką jaki "obrót powinna przyjąć w tym przypadku sprawa jest rozwiązanie zaproponowane w podobnej sytuacji w wyroku NSA III SA 8093/98. W wyroku tym wskazano, że "Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie podatnika powinna... rozważyć możliwość uznania wspomnianej wadliwości działania za szczególną okoliczność uzasadniającą zaniechanie ustalania w całości lub w części wymaganej od strony należności podatkowej oraz jej poboru".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako nieuzasadnionej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2003 r. III SA 2524/01, w ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, obarczona jest istotnymi brakami. Z tego też powodu Sąd ograniczył się do rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności tej skargi. Wskazać przede wszystkim trzeba, że podstawową przesłanką dopuszczalności skargi kasacyjnej jest skierowanie jej przeciwko orzeczeniu wojewódzkiego sadu administracyjnego lub w okresie przejściowym Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stosownie do przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, zgodnie z przepisem art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość określonym w nim wymogom formalnym i materialnym. Wymogami formalnymi są wymagania przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym /art. 46 i 47 p.p.s.a./. Natomiast do wymogów materialnych przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej zaliczyć należy oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle art. 49 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy, braki skargi kasacyjnej w zakresie formalnym mogą być uzupełnione. Nie dotyczy to natomiast wymogów materialnych. Taki pogląd należy wyprowadzić z brzmienia postanowień zawartych w art. 183 p.p.s.a., w myśl których Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej /poza braną z urzędu pod rozwagę nieważnością postępowania/. Oznacza to, że Sąd związany jest przytoczoną w skardze podstawą kasacyjną oraz ma możliwość uwzględnienia skargi tylko w granicach wniosku w niej zawartego. Podstawa skargi kasacyjnej powinna zawierać jurydyczne jej uzasadnienie poprzez wskazanie na czym polegało naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego bądź procesowego. Braki materialne skargi kasacyjnej uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2004 r. FSK 209/04 /nie publ./ oraz w powołanych w nim orzeczeniach Sądu Najwyższego sprowadzające się do stwierdzenia, że wymogi dla skargi kasacyjnej, określone w art. 176 p.p.s.a. po spójniku "oraz" stanowią elementy konstrukcyjne tej skargi. Brak któregokolwiek z nich powoduje, że skarga kasacyjna dotknięta jest brakiem istotnym i nienaprawialnym w trybie przewidzianym dla uzupełniania braków formalnych. W związku z tym podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

W rozpoznanej sprawie Sąd stwierdził, że takie braki zawiera skarga kasacyjna złożona przez skarżącą Spółkę. Nie powołano w niej podstaw kasacyjnych ani też nie uzasadniono z prawnego punktu widzenia w jaki sposób Sąd w zaskarżonym wyroku naruszył prawo. Sąd nie ma uprawnień, w świetle przepisów omawianej ustawy, do ustalania jaką to podstawę miał na myśl wnoszący kasację, dokonując tej czynności. Nie jest też wystarczające dla oceny dopuszczalności skargi powołanie się w niej na naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, określonej w art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, skoro z osnowy skargi oraz z jej uzasadnienia wynika, że naruszeń tych dokonały organy podatkowe w toku prowadzonego postępowania.

Podkreślić nadto trzeba, że w końcowym fragmencie skargi, podana została rzeczywista przyczyna wniesienia skargi kasacyjnej, którą jest w istocie uzyskanie stosownej ulgi podatkowej wobec trwającego, w ocenie Spółki, nadmiernie długo postępowania, czego następstwem był dodatkowy ciężar nałożony na skarżącą Spółkę w postaci odsetek od zaległości podatkowej. Zagadnienie to powinno być jednak przedmiotem odrębnego postępowania wszczętego na żądanie Spółki.

Mając powyższe ustalenia na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdząjąc istnienie wskazanych materialnych braków skargi, które czynią ją niedopuszczalną, na podstawie art. 178 w związku z art. 193 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.